Bé Th−¬ng m¹i
ViÖn Nghiªn Cøu Th−¬ng m¹i
§Ò Tµi nghiªn cøu khoa häc CÊp Bé
M· sè: 2004-78-021
Nh÷ng chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu
nh»m h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî
®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp träng ®iÓm ë n−íc ta
(b¸o c¸o tæng hîp)
5903
21/6/2006
Hµ néi 2006
Bé th−¬ng m¹i
ViÖn nghiªn cøu th−¬ng m¹i
§Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé
M· sè: 2004-78-021
Nh÷ng chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu
nh»m h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî
®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt
n«ng nghiÖp träng ®iÓm ë n−íc ta
(b¸o c¸o tæng hîp)
Chñ NhiÖm ®Ò tµi: CN Ph¹m Hång Tó
C¸c thµnh viªn: Ths. §ç Kim Chi
Ths. NguyÔn ViÖt H−ng
CN. Ph¹m Hång Lam
Hµ néi 2006
Danh môc ch÷ viÕt t¾t
TiÕng Anh
CBD Center for Business District Khu vùc Th−¬ng m¹i trung
t©m
WTO World Trade Organization Tæ chøc Th−¬ng m¹i ThÕ giíi
TiÕng viÖt
C§M Chî ®Çu mèi
CNH C«ng nghiÖp ho¸
CSTTTN ChÝnh s¸ch ThÞ tr−êng Trong n−íc
DH Duyªn h¶i
DHNTB Duyªn h¶i Nam trung bé
DT DiÖn tÝch
§B §ång b»ng
§BSCL §ång b»ng s«ng Cöu long
§BSH §ång b»ng S«ng Hång
§NB §«ng Nam Bé
GTGT Gi¸ trÞ gia t¨ng
H§H HiÖn ®¹i ho¸
HTX Hîp t¸c x·
NN N«ng nghiÖp
SXKD S¶n xuÊt kinh doanh
TNDN Thu nhËp doanh nghiÖp
TNHH Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n
UBND Uû ban Nh©n d©n
XHCN X· héi chñ nghÜa
i
Trang
Më ®Çu 1
Ch−¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ sù h×nh thµnh vµ
ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n
xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm
4
1.1. Kh¸i niÖm, nh÷ng mèi quan hÖ chñ yÕu vµ vai trß cña chî ®Çu
mèi n«ng s¶n 4
1.1.1. Mét sè kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i c¸c chî ®Çu mèi n«ng s¶n 4
1.1.2. Nh÷ng mèi quan hÖ chñ yÕu cña chî ®Çu mèi n«ng s¶n 8
1.1.3. Vai trß cña chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp
träng ®iÓm 11
1.2. Nh÷ng tiªu chÝ c¬ b¶n x¸c ®Þnh chî ®Çu mèi n«ng s¶n 13
1.2.1. Tiªu chÝ vÒ qui m« vµ ph¹m vi quan hÖ hµng ho¸ cña chî ®Çu mèi
n«ng s¶n 13
1.2.2. Tiªu chÝ vÒ c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña chî ®Çu mèi n«ng s¶n 14
1.2.3. Tiªu chÝ vÒ lùc l−îng tham gia kinh doanh t¹i chî ®Çu mèi n«ng s¶n 14
1.2.4. Tiªu chÝ vÒ tæ chøc cung øng dÞch vô t¹i c¸c chî ®Çu mèi n«ng s¶n 15
1.2.5. Tiªu chÝ vÒ tæ chøc qu¶n lý c¸c chî ®Çu mèi n«ng s¶n 16
1.3. Nh÷ng c¬ së h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i
c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm 18
1.3.1. Nhãm c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn, x· héi 18
1.3.2. Nhãm c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ – kü thuËt 20
1.3.3. Nhãm c¸c ®iÒu kiÖn vÒ qu¶n lý chî ®Çu mèi 22
1.4. Kinh nghiÖm ph¸t triÓn chî ®Çu mèi ë mét sè n−íc 23
1.4.1. Xu h−íng ph¸t triÓn chî ë mét sè n−íc 23
1.4.2. Kinh nghiÖm ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n cña Th¸i Lan 26
1. 4.3. Mét sè bµi häc rót ra tõ xu h−íng ph¸t triÓn chî vµ kinh nghiÖm
ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n 30
Ch−¬ng 2: nh÷ng vÊn ®Ò thùc tiÔn trong qu¸ tr×nh
h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i
c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm
33
ii
2.1. Thùc tr¹ng qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng
s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm 33
2.1.1. Nh÷ng ®iÒu kiÖn c¬ b¶n cña c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng
®iÓm ë n−íc ta hiÖn nay 33
2.1.2.
§
Æc ®iÓm h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c lo¹i chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i
c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm tõ 1996 ®Õn nay 40
2.1.3. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n
xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm 46
2.2. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi ph¸t triÓn chî vµ chî ®Çu
mèi n«ng s¶n ë n−íc ta hiÖn nay 50
2.2.1. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc trong lÜnh vùc ®Çu t− x©y dùng c¬ së
vËt chÊt, kü thuËt cña chî vµ chî ®Çu mèi n«ng s¶n 51
2.2.2. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi c¸c ®èi t−îng tham gia kinh
doanh trªn chî vµ chî ®Çu mèi n«ng s¶n 55
2.2.3. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc trong viÖc tæ chøc cung øng dÞch vô t¹i
chî vµ chî ®Çu mèi n«ng s¶n 58
2.2.4. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi c¸c hµng ho¸ n«ng s¶n l−u
th«ng qua chî vµ chî ®Çu mèi 60
2.3. §¸nh gi¸ thuËn lîi vµ khã kh¨n trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ
ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng
nghiÖp träng ®iÓm ë n−íc ta hiÖn nay
62
2.3.1. Nh÷ng yÕu tè thuËn lîi ®èi víi qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c
chî ®Çu mèi t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm 62
2.3.2. Nh÷ng yÕu tè g©y h¹n chÕ ®Õn qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c
chî ®Çu mèi t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm 67
Ch−¬ng 3: chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m h×nh
thµnh vµ ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c
vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm ®Õn 2010
73
3.1. Nh÷ng ®Þnh h−íng h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn chî ®Çu mèi n«ng
s¶n t¹i c¸c vïng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm ®Õn 2010 73
3.1.1. §Þnh h−íng ph¸t triÓn c¸c lo¹i chî ®Çu mèi n«ng s¶n t¹i c¸c vïng
s¶n xuÊt n«ng nghiÖp träng ®iÓm ®Õn 2010 73
3.1.2. §Þnh h−íng h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c¸c ®èi t−îng tham gia phôc vô
vµo c¸c kªnh l−u th«ng hµng n«ng s¶n qua c¸c chî ®Çu mèi 75