Chương buồn về câu
chuyện thương hiệu
Toyota...
Những gì đang diễn ra đối với Toyota thực sự là một cú sốc đối với
nhiều người, vì nhiều lẽ. {jcomments on}
Nhật Bản có rất nhiều tập đoàn khổng lồ, danh tiếng khắp toàn cầu. Thế
nhưng, Toyota có một vị thế khác hẳn đối với Nhật Bản, mà gần như không
có tập đoàn nào khác có thể thay thế.
Sau Thế chiến 2, Nhật Bản phát triển một cách nhanh chóng như một câu
chuyện thần kỳ. Trong suốt quá trình ấy, Toyota trở thành nhân vật chính
của câu chuyện thần kỳ mang tên Nhật Bản, bởi sự lớn mạnh của Toyota gần
như song hành cùng những bứt phá ngoạn mục của đất nước này.
Toyota còn là người hùng của ngành ô tô Nhật Bản khi xâm nhập thành
công thị trường ô tô sang trọng, vốn là “lãnh địa” của Mỹ, Đức, Ý, Anh.
Thương hiệu ô tô cao cấp Lexus của Toyota tuy ra đời sau Acura của Honda
nhưng lại nhanh chóng trở thành gương mặt nổi tiếng của xứ mặt trời trong
danh sách thương hiệu ô tô hạng sang. Từ đó, người ta lại quan tâm hơn đến
các thương hiệu ô tô cao cấp khác của Nhật Bản là Acura và Infiniti. Lexus,
trong tác phẩm lừng danh của Thomas Friedman là Chiếc Lexus và cây ô-
liu, đại diện cho sự trỗi dậy của một số quốc gia giúp định hình một thế giới
mới.
Vượt lên cả giá trị thương hiệu, doanh số, thị phần, lợi nhuận..., Toyota còn
đi tiên phong trong việc định hình triết lý kinh doanh, khoa học quản trị của
người Nhật, chẳng hạn như trong môn học Sản xuất đúng hạn (Just In Time -
JIT) nói về việc lập kế hoạch sản xuất, tồn kho, hậu cần trong quản trị sản
xuất. Toyota còn được biết đến với mô hình quản lý chất lượng rất hiệu quả
trong môn học Toyota way.
Nhiều năm nay, JIT và Toyota way đều đã trở thành những môn học chính
thức của những trường đại học đào tạo về quản trị trên khắp thế giới, có cả
Đại học Harvard lừng danh. Hàng triệu người, có cả rất nhiều doanh nhân
thành đạt, nhà quản lý tài năng trên khắp thế giới, đã và đang dùi mài những
kiến thức ấy. Hay Toyota cũng chính là tập đoàn đi đầu trong việc thể hiện
phong cách quản lý của người Nhật, đó là sự quản lý sâu sát đến từng chi
tiết. Điển hình như ông Akio Toyoda, Chủ tịch Tập đoàn Toyota, cũng từng
làm việc ở những vị trí nhỏ nhất, cũng từng phải đích thân kiểm tra một
chiếc xe bị khách hàng phàn nàn. Phong cách quản lý ấy khiến không ít
người ấn tượng.
Nhưng hôm nay, từ một anh hùng của câu chuyện thần kỳ, Toyota trở thành
tâm điểm của mọi chỉ trích về chất lượng trên thị trường ô tô lớn nhất nhì thế
giới. Đích thân Chủ tịch Akio Toyoda phải thừa nhận “đã chạy theo tốc độ
tăng trưởng” khiến “các ưu tiên đã trở nên hỗn độn” và chất lượng giảm sút.
Khó ai có thể chấp nhận chất lượng như thế đối với nhà sản xuất ô tô số 1
thế giới, đồng thời là “học giả” về quản lý sản xuất. Điều đó sẽ tác động rất
tiêu cực đến những gì mà Toyota nói đến trong JIT, Toyota way. Và cả
những gì mọi người từng nói về triết lý kinh doanh, khoa học quản lý của
người Nhật trong bao năm qua.
Chương buồn của câu chuyện thần kỳ Nhật Bản có nhân vật chính mang tên
Toyota có lẽ khiến nhiều người, cả người Nhật lẫn thế giới còn lại, phải
buồn lòng.
Người Mỹ giận dữ