PH N I: L I NÓI ĐUẦ Ờ Ầ
H i nh p kinh t qu c t mà đnh cao là gia nh p WTO, đang tr thànhộ ậ ế ố ế ỉ ậ ở
yêu c u b c xúc, t t y u đi v i m i qu c gia và VN không n m ngoài “vòngầ ứ ấ ế ố ớ ỗ ố ằ
h i nh p” đó. Tr c th c t c a xu th toàn c u hoá, m i qu c gia nói chungộ ậ ướ ự ế ủ ế ầ ỗ ố
và VN nói riêng, ch có cách l a ch n duy nh t là “l i đi, b c đi” l trình saoỉ ự ọ ấ ố ướ ộ
cho thích h p v i đi u ki n, hoàn c nh c th c a mình.ợ ớ ề ệ ả ụ ể ủ
Có th nói m i lĩnh v c h i nh p đu r t ph c t p nh ng h i nh p trongể ọ ự ộ ậ ề ấ ứ ạ ư ộ ậ
lĩnh v c tài chính nói chung, h i nh p trong lĩnh v c ngân hàng nói riêng cóự ộ ậ ự
nh ng nét đc thù, có đ ph c t p, nh y c m cao nh t b i vì ngân hàng làữ ặ ộ ứ ạ ạ ả ấ ở
“trung tâm c a th tr ng tài chính”, “n i đi u ti t s chu chuy n c a cácủ ị ườ ơ ề ế ự ể ủ
dòng v n”, là “bà đ c a các doanh nghi p, là “t m g ng ph n chi u s cố ỡ ủ ệ ấ ươ ả ế ứ
s ng c a n n kinh t ”.ố ủ ề ế
Nh v y h i nh p kinh t qu c t không còn là v n đ m i đi v i hư ậ ộ ậ ế ố ế ấ ề ớ ố ớ ệ
th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam(NHTM).Quá trình h i nh p c a VNố ươ ạ ệ ộ ậ ủ
gia nh p WTO đang t o ra nh ng c h i và thách th c r t l n đi v iậ ạ ữ ơ ộ ứ ấ ớ ố ớ
NHTMVN. V i m c đích làm rõ nh ng c h i và thách th c c a NHTM trongớ ụ ữ ơ ộ ứ ủ
quá trình h i nh p đ t đó có c s xây d ng đnh h ng ho t đng emộ ậ ể ừ ơ ở ự ị ướ ạ ộ
nghiên c u đ tài “ứ ề C h i và thách th c c a các NHTMVN tr c ng ngơ ộ ứ ủ ướ ưỡ
c a VN gia nh p WTOử ậ ”.
K t c u đê tài c a em bao g m:ế ấ ủ ồ
Ph n I: L i nói đuầ ờ ầ
Ph n II: N i dungầ ộ
I. C s lý lu nơ ở ậ
II. C s th c ti nơ ở ự ễ
III.Gi i phápả
Ph n III: K t lu nầ ế ậ
Trong quá trình th c hi n đ tài em đã đc s ch b o t n tình c a giáoự ệ ề ượ ự ỉ ả ậ ủ
viên h ng d n Th.s Nguy n Thu Thu .Tuy nhiên do th i gian h n ch nênướ ẫ ễ ỷ ờ ạ ế
đ tài c a em m i ch ra đc m t ph n nào đó nh ng c h i và thách th cề ủ ớ ỉ ượ ộ ầ ữ ơ ộ ứ
trong ho t đng c a h th ng NHTM tr c khi VN gia nh p WTO. ạ ộ ủ ệ ố ướ ậ
1
2
PH N II: N I DUNGẦ Ộ
I. C s lý lu nơ ở ậ
1. WTO và quá trình VN gia nh p WTO ậ
Nh ng v n đ c b n v t ch c th ng m i th gi i(WTO).ữ ấ ề ơ ả ề ổ ứ ươ ạ ế ớ
WTO là m t đnh ch th ng m i toàn c u, bao g m m t h th ng cácộ ị ế ươ ạ ầ ồ ộ ệ ố
nguyên t c và quy đnh đi u ch nh các ho t đng c a h n 90% th ng m iắ ị ề ỉ ạ ộ ủ ơ ươ ạ
th gi i và hi n nay WTO đã có 150 thành viên. WTO ho t đng d a trên b nế ớ ệ ạ ộ ự ố
ch c năng chính sau:ứ
Thúc đy t do hoá th ng m iẩ ự ươ ạ
H tr và giám sát vi c th c hi n các hi p đnh WTOỗ ợ ệ ự ệ ệ ị
Gi i quy t các tranh ch p th ng m i gi a các n c thành viênả ế ấ ươ ạ ữ ướ
Có quy n can thi p, rà soát chính sách th ng m i c a các n c thànhề ệ ươ ạ ủ ướ
viên.
V c b n đ gia nh p WTO các n c c n ph i cam k t trong các lĩnhề ơ ả ể ậ ướ ầ ả ế
v c ch y u sau:ự ủ ế
Ph i tho thu n v i các thành viên v m c thu quan t i đa áp d ngả ả ậ ớ ề ứ ế ố ụ
v i các hàng hoá nh p kh uớ ậ ẩ
Tho thu n v i các thành viên v đi u ki n cho các nhà cung c p d chả ậ ớ ề ề ệ ấ ị
v n c ngoài tham gia vào th tr ng n i đaụ ướ ị ườ ộ ị
Ph i ch p nh n vi c h n ch tr giá trong nông nghi p do nó có nhả ấ ậ ệ ạ ế ợ ệ ả
h ng đn th ng m i qu c tưở ế ươ ạ ố ế
C h i và thách th c c a VN khi gia nh p WTOơ ộ ứ ủ ậ
C h iơ ộ
Gia nh p WTO đem l i c c h i l n thách th c, đòi h i VN ph i s mậ ạ ả ơ ộ ẫ ứ ỏ ả ớ
tri n khai nh ng b c chu n b c n thi t đ đm b o t i u hoá nh ngể ữ ướ ẩ ị ầ ế ể ả ả ố ư ữ
thu n l i và gi m thi u nh ng nguy c c a vi c tham gia vào m t n n kinhậ ợ ả ể ữ ơ ủ ệ ộ ề
t th gi i ngày càng đc t do hoá nhi u h n.ế ế ớ ượ ự ề ơ
Gia nh p WTO s mang đn cho VN nh ng ngu n l c m i và c h iậ ẽ ế ữ ồ ự ớ ơ ộ
m i đ m r ng th tr ng xu t kh u, đa d ng hoá các m i quan h kinh t -ớ ể ở ộ ị ườ ấ ẩ ạ ố ệ ế
th ng m i, tăng kh năng thu hút đu t n c ngoài…giúp VN tham gia vàoươ ạ ả ầ ư ướ
vi c xây d ng m t h th ng th ng m i đa biên bình d ng, không phân bi tệ ự ộ ệ ố ươ ạ ẳ ệ
đi x và cùng có l i. T o môi tr ng thông thoáng, minh b ch , tuân th cácố ử ợ ạ ườ ạ ủ
nguyên t c qu c t .ắ ố ế
3
VN s có c h i th c s h i nh p vào n n kinh t th gi i, đc h ngẽ ơ ộ ự ự ộ ậ ề ế ế ớ ượ ưở
đi x bình đng và các u đãi th ng m i cho m t n c đang phát tri n ố ử ẳ ư ươ ạ ộ ướ ể ở
trình đ th p. Đây là đi u ki n h t s c c n thi t đ VN m r ng xu t kh uộ ấ ề ệ ế ứ ầ ế ể ở ộ ấ ẩ
nh ng m t hàng có l i th nh nh ng thành q a c a đàm phán gi m thu vàữ ặ ợ ế ờ ữ ủ ủ ả ế
m c a th tr ng c a GATT, tăng c ng ti p c n th tr ng c a các thànhở ử ị ườ ủ ườ ế ậ ị ườ ủ
viên WTO, đc bi t trong các lĩnh v c hàng nông s n và d t may. C h i xu tặ ệ ự ả ệ ơ ộ ấ
kh u bình đng s kéo theo nh ng nh h ng tích c c t i các ngành kinh tẩ ẳ ẽ ữ ả ưở ự ớ ế
trong n c, m r ng s n xu t và t o ra nhi u vi c làm.ướ ở ộ ả ấ ạ ề ệ
Quá trình h i nh p kinh t qu c t nói chung và đàm phán gia nh pộ ậ ế ố ế ậ
WTO nói riêng đã góp ph n thúc đy chuy n d ch c c u kinh t m t cáchầ ẩ ể ị ơ ấ ế ộ
tích c c theo h ng tăng d n t tr ng giá tr công nghi p và d ch v , gi mự ướ ầ ỷ ọ ị ệ ị ụ ả
d n t tr ng giá tr nông nghi p trong c c u t ng thu nh p qu c dân. C c uầ ỷ ọ ị ệ ơ ấ ổ ậ ố ơ ấ
kinh t ngành và vùng đã có s d ch chuy n theo đnh h ng v l i th năngế ự ị ể ị ướ ề ợ ế
l c c nh tranh khu v c và qu c t , hình thành các vùng kinh t tr ng đi m,ự ạ ự ố ế ế ọ ể
các khu công nghi p và khu ch xu t t p trung đ h th p giá thành và t oệ ế ấ ậ ể ạ ấ ạ
đi u ki n áp d ng khoa h c công ngh hi n đi h n trong s n xu t và đuề ệ ụ ọ ệ ệ ạ ơ ả ấ ầ
t .ư
VN đã t ng b c hoàn thi n h th ng pháp lu t và th ch kinh t thừ ướ ệ ệ ố ậ ể ế ế ị
tr ng, c i cách hành chính và c i cách doanh nghi p nhà n c … Vi c kýườ ả ả ệ ướ ệ
k t m t s đi u c qu c t quan tr ng đã t o ra m t hành lang pháp lý cế ộ ố ề ướ ố ế ọ ạ ộ ơ
b n cho vi c th c hi n công cu c đi m i h i nh p kinh t qu c t , t o môiả ệ ự ệ ộ ổ ớ ộ ậ ế ố ế ạ
tr ng kinh doanh lành m nh, thúc đy kinh t phát tri n và thu hút đu tườ ạ ẩ ế ể ầ ư
tr c ti p n c ngoài, VN ti p t c kh ng đnh là m t qu c gia n đnh v m tự ế ướ ế ụ ẳ ị ộ ố ổ ị ề ặ
chính tr và kinh t cùng th c hi n các chu n m c đi u ti t kinh t chung v iị ế ự ệ ẩ ự ề ế ế ớ
c ng đng qu c t . Đây là y u t không th thi u đ t o d ng ni m tin c aộ ồ ố ế ế ố ể ế ể ạ ự ề ủ
các nhà đu t , th ng nhân n c ngoài tham gia các ho t đng h p tác kinhầ ư ươ ướ ạ ộ ợ
t v i VN.ế ớ
Thách th cứ
Bên canh nh ng c h i, vi c gia nh p WTO cũng đt ra hàng lo t nh ngữ ơ ộ ệ ậ ặ ạ ữ
thách th c cho n n kinh t xã h i trên các khía c nh: th t nghi p gia tăng,ứ ề ế ộ ạ ấ ệ
phân hoá giàu nghèo trong xã h i …Đc bi t, c nh tranh trong nhi u ngànhộ ặ ệ ạ ề
d ch v quan tr ng nh : b u chính vi n thông, ngân hàng, b o hi m …s tăngị ụ ọ ư ư ễ ả ể ẽ
đáng k sau khi gia nh p WTO . Các cu c c nh tranh v ch t l ng, giá cể ậ ộ ạ ề ấ ượ ả
hàng hoá ,d ch v s kh c li t h n trong khi năng l c c nh tranh trong n cị ụ ẽ ố ệ ơ ự ạ ướ
4
còn y u. VN ph i đi u ch nh h th ng pháp lu t cho phù h p v i các quyế ả ề ỉ ệ ố ậ ợ ớ
đnh c a WTO nhi u lĩnh v c khác nhau nh th t c c p phép nh p kh u,ị ủ ở ề ự ư ủ ụ ấ ậ ẩ
ki m d ch đng th c v t, các quy đnh liên quan đn đu t và s h u tríể ị ộ ự ậ ị ế ầ ư ở ữ
tu …ệ
Chính sách thu s ph i đi u ch nh theo quy đnh c a WTO, tr c h t làế ẽ ả ề ỉ ị ủ ướ ế
thu xu t nh p kh u, ti p đn là các s c thu n i đa. Thu su t thu nh pế ấ ậ ẩ ế ế ắ ế ộ ị ế ấ ế ậ
kh u đi u ch nh theo h ng ngày càng gi m và đm b o nguyên t c MFNẩ ề ỉ ướ ả ả ả ắ
( không phân bi t đi x gi a hàng nh p kh u t các qu c gia khác nhau); bệ ố ử ữ ậ ẩ ừ ố ỏ
các bi n pháp phi thu , ch b o h b ng công c thu . Nh ng đi u đó khôngệ ế ỉ ả ộ ằ ụ ế ữ ề
nh ng có nhi u tác đng khác nhau đn môi tr ng kinh doanh mà còn nhữ ề ộ ế ườ ả
h ng đn ngu n thu ngân sách nhà n c.ưở ế ồ ướ
VN s ph i cam k t m c a th tr ng d ch v tài chính (b o hi m, kẽ ả ế ở ử ị ườ ị ụ ả ể ế
toán, ki m toán và t v n thu ), ph i có các cam k t đi x bình đng gi aể ư ấ ế ả ế ố ử ẳ ữ
cácdoanh nghi p kinh doanh d ch v tài chính trong n c và doanh nghi p cóệ ị ụ ướ ệ
v n đàu t n c ngoài. Vi c th c hi n các cam k t này đòi h i s n l c c aố ư ướ ệ ự ệ ế ỏ ự ỗ ự ủ
ngành tài chính nói riêng cũng nh các c quan qu n lý nhà n c. Đc bi t,ư ơ ả ướ ặ ệ
trong b i c nh h th ng lu t pháp, chính sách ch đ qu n lý trong n c cònố ả ệ ố ậ ế ộ ả ướ
thi u đng b ch a phù h p v i thông l qu c t . Th m chí còn nhi u lĩnhế ồ ộ ư ợ ớ ệ ố ế ậ ề
v c ch a có văn b n quy đnh nh t v n môi gi i tài chính, t v n thu …ự ư ả ị ư ư ấ ớ ư ấ ế
V phía doanh nghi p, do còn y u kém trên nhi u lĩnh v c(ch t l ng,ề ệ ế ề ự ấ ượ
th ng hi u s n ph m, phát tri n kênh tiêu th và kh năng gi i quy t tranhươ ệ ả ẩ ể ụ ả ả ế
ch p) nên các doanh nghi p s ph i đi m t v i nhi u khó khăn thách th cấ ệ ẽ ả ố ặ ớ ề ứ
trong vi c tìm ch đng trên th tr ng ho c phát tri n th ph n c a mình,ệ ỗ ứ ị ườ ặ ể ị ầ ủ
nhi u doanh nghi p có nguy c phá s n, tr c s c ép n ng n c a các dòngề ệ ơ ả ướ ứ ặ ề ủ
hàng hoá, d ch v , công ngh , nhân l c và các ch n đng kh ng ho ng trongị ụ ệ ự ấ ộ ủ ả
khu v c và toàn c u, nh t là cu c kh ng ho ng v tài chính ti n t gây hi uự ầ ấ ộ ủ ả ề ề ệ ệ
ng lan truy n.ứ ề
M t thách th c n a là đi ngũ ngu n nhân l c hi n nay c a chúng ta cònộ ứ ữ ộ ồ ự ệ ủ
quá y u kém ch a th đáp ng đc yêu c u h i nh p. Trình đ ngu n nhânế ư ể ứ ượ ầ ộ ậ ộ ồ
l c th p, c ch qu n tr đi u hành c ng nh c,thi u năng đng… không thự ấ ơ ế ả ị ề ứ ắ ế ộ ể
đáy ng đc yêu c u c nh tranh khi h i nh p.ứ ượ ầ ạ ộ ậ
2. Các cam k t c a VN trong lĩnh v c ngân hàng khi VN gia nh pế ủ ự ậ
WTO
5