intTypePromotion=3
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 140
            [banner_name] => KM1 - nhân đôi thời gian
            [banner_picture] => 964_1568020473.jpg
            [banner_picture2] => 839_1568020473.jpg
            [banner_picture3] => 620_1568020473.jpg
            [banner_picture4] => 994_1568779877.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 8
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:11:47
            [banner_startdate] => 2019-09-11 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-11 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => sonpham
        )

)

Cơ hội và thách thức đổi mới đào tạo và nghiên cứu trong các cơ sở giáo dục đại học thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0

Chia sẻ: ViDoraemon2711 ViDoraemon2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3

0
9
lượt xem
1
download

Cơ hội và thách thức đổi mới đào tạo và nghiên cứu trong các cơ sở giáo dục đại học thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra tại nhiều nước phát triển. Nó mang đến cho nhân loại cơ hội để thay đổi bộ mặt các nền kinh tế, thế nhưng cũng sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường như tạo ra sự thay đổi vô cùng lớn trong đời sống, xã hội và đây chính là thách thức của ngành giáo dục trong công việc đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu mới của thời đại. Vì vậy, các trường đại học cần phải sáng tạo và linh hoạt trong mọi hoạt động cùng với đó vai trò của người thầy cũng cần thay đổi từ trạng thái dạy học sang hướng dẫn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Cơ hội và thách thức đổi mới đào tạo và nghiên cứu trong các cơ sở giáo dục đại học thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0

  1. CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỔI MỚI ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU TRONG CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THÍCH ỨNG VỚI CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 Thạc sĩ Võ Anh Tuấn Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra tại nhiều nước phát triển. Nó mang đến cho nhân loại cơ hội để thay đổi bộ mặt các nền kinh tế, thế nhưng cũng sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường như tạo ra sự thay đổi vô cùng lớn trong đời sống, xã hội và đây chính là thách thức của ngành giáo dục trong công việc đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu mới của thời đại. Vì vậy, các trường đại học cần phải sáng tạo và linh hoạt trong mọi hoạt động cùng với đó vai trò của người thầy cũng cần thay đổi từ trạng thái dạy học sang hướng dẫn. Từ khóa: Cơ hội, thách thức, đổi mới, 4.0, giáo dục Opportunities and challenges for innovative training and research in higher education institutions in adaptation to the 4.0 industrial revolution. “The 4.0 Industrial Revolution” is taking place in many developed countries. It gives humanity the opportunity to change the face of the economy, but is also creates immense risks such as creating enormous changes in life and society. This is the challenge of the education sector in training human resources according to requirements of the time. Therefore, universities need to be innovative and flexible in every activity, with the teacher’s role changing from teaching to instruction. Keyword: opportunities, challenges, innovative, 4.0, education Ngày tòa soạn nhận được bài báo: 08/01/2018 Ngày phản biện đánh giá: 20/02/2018 Ngày bài báo được duyệt đăng: 20/03/2018 Cách mạng công nghiệp 4.0 thật sự đặt giáo dục đại học trước những thách thức mới diễn ra vô cùng nhanh chóng. Các trường đại học có thể chưa dự đoán hết được các kỹ năng đạo tào mà thị trường lao động cần trong kỷ nguyên số. Các hoạt động đào tạo và nghiên cứu của các trường đại học chủ yếu vẫn theo phương pháp đào tạo truyền thống với những môn học thuần túy trên giảng đường, sẽ phải đối mặt với những thay đổi mạnh mẽ cả về tư duy, cơ cấu kiến thức, kỹ năng và phương pháp truyền đạt. Với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, đòi hỏi giáo dục phải đem lại cho người học cả tư duy những kiến thức kỹ năng mới, khả năng sáng tạo, thích ứng với thách thức và những yêu cầu mới mà các phương pháp giáo dục truyền thống không thể đáp ứng. Đây là thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh nền giáo dục đại học của Việt Nam đã và đang bộc lộ nhiều hạn chế, cả những yếu tố nền móng và phát triển. Nếu còn đạo tạo theo cách cho TẠP CHÍ KHOA HỌC 21 QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ
  2. sinh viên ngồi trên ghế giảng đường, phụ thuộc hoàn toàn vào những cuốn giáo trình được soạn cách đây hàng thập kỉ, sinh viên sẽ thu được những gì khi bước ra thế giới đang không ngừng biến đổi ngoài kia? Để thay đổi cần có những hành động thật sự mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngoài những tác động tích cực to lớn trên đây, Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt sẽ làm thay đổi mạnh mẽ cơ cấu lao động và thị trường lao động. Các hệ thống tự động hóa sẽ thay thế dần lao động thủ công trong toàn bộ nền kinh tế, sự chuyển dịch từ nhân công sang máy móc sẽ gia tăng sự chênh lệch giữa lợi nhuận trên vốn và lợi nhuận với sức lao động, điều này sẽ tác động đến thu nhập của lao động giản đơn và gia tăng thất nghiệp. Tỷ trọng lao động chất lượng cao gia tăng, làm phát sinh một thị trường việc làm ngày càng tách biệt thành các phân đoạn: thị trường kỹ năng cao, thị trường kỹ năng thấp và sẽ dẫn đến gia tăng sự phân hóa, hoặc tạo ra nhu cầu việc làm hoàn toàn mới so với trước đây mà cần có sự chủ động chuẩn bị và chính sách điều tiết thích hợp. Tư duy thay đổi có dẫn đến hành động thay đổi Trong những năm gần đây, hoạt động cải cách giáo dục tốn nhiều công sức nhưng chưa mang lại kết quả, hoạt động đào tạo tự phát, thiếu sự gắn kết giữa đào tạo và sử dụng. Trong thực tế, các trường đại học ở Việt Nam hiện nay, nhiều lắm cũng mới chỉ đủ khả năng trang bị cho người học (sinh viên, học viên hay nghiên cứu sinh…) kiến thức cơ bản, trang bị khả năng phân tích độc lập, dám suy nghĩ và biết suy nghĩ (suy nghĩ có phương pháp - tư duy khoa học). Như vậy, rõ ràng là ngay cả khi chúng ta đổi mới mục tiêu giáo dục đại học thì mục tiêu này cũng không phù hợp với khả năng, cũng như chất lượng thực tế của nền giáo dục đại học trong nước. Có nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến là thiếu sự tương tác giữa Nhà nước và thị trường lao động, nhất là lao động chất lượng cao; thị trường chưa thực sự trở thành căn cứ quan trọng để hoạch định chính sách cũng như định hướng đào tạo và chưa trở thành căn cứ để đánh giá tuyển chọn và sử dụng. Tình trạng dư thừa lao động diễn ra phổ biến lãng phí lớn. Sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ ở Việt Nam rất yếu. Thiếu thể chế tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho liên kết, mở rộng quyền tự chủ cho một số lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng, phối hợp đào tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Không khai thác được các điểm mạnh của nhau để phát huy tạo lên các công trình nghiên cứu giữa các trường kỹ thuật và công nghệ, chưa có sự gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp để thực hiện nghiên cứu ứng dụng với các hình thức thích hợp. Nghiên cứu chuyển giao, phối hợp nghiên cứu gắn với những yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp còn ở mức khiêm tốn. Chương trình đào tạo về cơ bản tự phát, chưa có định hướng rõ nét, xu hướng học để bảo đảm cuộc sống hiện tại, chưa chú ý đúng mức đến tiềm năng, kỳ vọng cá nhân, xu hướng phát triển của thời đại và yêu cầu của đất nước. Như vậy, việc áp dụng tổng hòa những kiến thức kỹ năng và tâm thế để đổi mới sáng tạo quan trọng hơn nhiều so với những kiến thức, kỹ năng chuyên biệt trước đây. Giải pháp và Cơ hội Từ những vấn đề nêu trên, để tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức từ Cách mạng công nghiệp 4.0, hệ thống giáo dục đại học nước ta cần tập trung thực hiện một số vấn đề sau đây: Một là, tiếp tục gia cố những yếu tố nền móng, đổi mới tư duy về phát triển giáo dục trong tổng thể chiến lược phát triển của quốc gia. Kinh nghiệm thành công của các quốc gia trên thế giới đã khẳng định giáo dục có vai trò then chốt đối với phát triển kinh tế - xã hội. Mục 22 TẠP CHÍ KHOA HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ
  3. tiêu của giáo dục là đào tạo đội ngũ lao động chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, trong đó có cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Hai là, phải chuyển từ biệt lập, tự phát nặng về số lượng sang chất lượng, có kết nối giữa đào tạo và sử dụng, từ cách đào tạo làm cho người học thụ động sang chủ động sáng tạo, không ngại đương đầu với khó khăn thách thức. Ba là, nâng cao vai trò của Nhà nước trong mối quan hệ trong việc đính hướng thị trường, tạo động lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý tạo môi trường thuận lợi phát triển nguồn nhân lực, khuyến khích phát triển thị trường nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc sử dụng cơ chế thị trường để đánh giá, tuyển chọn, sử dụng và đãi ngộ thỏa đáng cần phải thực hiện ngay, vì đó chính là lối ra cho các trường đại học hiện nay. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ hình thành và phát triển các dự án Statup đổi mới sáng tạo trong các trường đại học đào tạo về công nghệ, trước mắt ưu tiên đối với các lĩnh vực nước ta có thế mạnh, như công nghệ thông tin, công nghệ tự động hóa, công nghệ sinh học. Các vườn ươm này sẽ gắn kết chặt chẽ giữa trường đại học và doanh nghiệp, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, khởi đầu của các ý tưởng, sáng tạo, đưa kết quả của các công trình nghiên cứu vào sử dụng,... Bốn là, các cơ sở giáo dục đại học cần tăng cường liên kết với các doanh nghiệp, các trường đại học quốc tế để xây dựng các phòng thí nghiệm theo hình thức hợp tác công - tư. Các phòng thí nghiệm này không chỉ là nơi để sinh viên thực hành mà còn là trung tâm nghiên cứu chuyên sâu theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp nhằm tạo ra các sản phẩm dịch vụ có hàm lượng tri thức cao. Tùy thuộc vào khả năng và điều kiện cụ thể mà lựa chọn nội dung và hình thức liên kết phù hợp. Về nội dung hợp tác liên kết nghiên cứu phát triển dưới dạng hợp đồng, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phối hợp thực hiện các chương trình đào tạo. Doanh nghiệp với tư cách là khách hàng thường xuyên của các trường đại học. Hợp tác nghiên cứu sẽ mang lại cho các trường đại học nguồn kinh phí đáng kể để tăng thêm tiềm lực khoa học - công nghệ và nâng cao chất lượng đào tạo. Kinh nghiệm một số nước trên thế giới cho thấy, để sự liên kết này thành công, cần sự tác động từ 3 phía. Nhà nước có cơ chế chính sách tạo điều kiện và môi trường thuận lợi, tạo khung pháp lý cho mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp, giữa đào tạo nghiên cứu và chuyển giao công nghệ với sản xuất - kinh doanh, trong đó cần quan tâm đến chính sách đầu tư, cơ chế tài chính, tạo động lực cho việc liên kết bền vững. Khuyến khích phát triển thị trường sản phẩm khoa học - công nghệ, ngoài khoa học cơ bản, cần trao quyền tự chủ đối với các lĩnh vực khoa học ứng dụng cho nhà trường, các viện nghiên cứu, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng trong hoạt động nghiên cứu. Đối với doanh nghiệp, cần chủ động đề xuất nhu cầu đào tạo, nghiên cứu khoa học, lựa chọn các đề tài, dự toán kinh phí, chọn cử cán bộ có năng lực tham gia. Các trường đại học cần tập trung xây dựng đội ngũ giáo viên, cán bộ nghiên cứu, thu hút cán bộ giỏi các chuyên gia trong và ngoài nước hợp tác với nhà trường. Đổi mới cơ chế quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trong đó xây dựng đội ngũ giáo viên là khâu then chốt./. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Chỉ thị Số: 16/CT-TTg về “Tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Ngày 6/5/2017, Thủ tướng Chính phủ. 2. Website: http://baodautu.vn - Cách mạng công nghiệp 4.0 với Việt Nam. 3. Website: http://baochinhphu.vn - Giáo dục Việt Nam trước yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0 Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị TẠP CHÍ KHOA HỌC 23 tuanvo82@ gmail.com QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

AMBIENT
Đồng bộ tài khoản