Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
1
M ĐU
Ch trương c phn hoá doanh nghip Nhà nưc đã được đề cp đến
ln đầu tiên trong ngh quyết hi ngh ln th II- Ban chp hành Trung ương
khoá VII (tháng 11/1991); trong đó có đon viết: Chuyn mt s doanh
nghip quc doanh có điu kin thành công ty c phn và thành lp mt s
công ty quc doanh c phn mi. Phi làm thí đim ch đo cht ch, rút kinh
nghim chu đáo trưc khi m rng trong phm vi thích hp
Tiếp theo đó, tháng 1/1994 Ngh quyết hi ngh đại biu toàn quc gia
nhim k khoá VII đã khng định mc đích ca c phn hoá là Thu hút thêm
vn, to nên đng lc, ngăn chn tiêu cc, thúc đy doanh nghip Nhà nưc
làm ăn có hiu qu, cn thc hin các hình thc c phn hoá có mc độ thích
hp vi tính cht và mc đ sn xut kinh doanh, trong đó Nhà nưc chiếm t
l c phn chi phi
Như vy, c phn hoá doanh nghip Nhà nưc là mt trong nhng gii
pháp hu hiu ca Nhà nưc, nhm huy động vn, to vic làm , nâng cao thu
nhp, nâng cao sưc cnh tranh, to điu kin để ngưi lao động đưc làm ch,
thay đổi phương thc qun lý, to động lc kinh doanh có hiu qu.
Trong phm vi bài viết này, em xin trình bày ngn gn mt s ni dung
cơ bn ca c phn hoá doanh nghip Nhà nước, nhng vưng mc còn tn
ti trong quá trình c phn hoá, trên cơ s đó ly mt ví d c th v mt
doanh nghip Nhà nưc đã thc hin thành công vic c phn hoá doanh
nghip.
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
2
I-NHNG NI DUNG CƠ BN V C PHN HOÁ DOANH NGHIP NHÀ
NƯC.
Trước khi đi vào phân tích ni dung quá trình c phn hoá doanh
nghip Nhà nưc, ta cn phi hiu thế nào là mt công ty c phn
1-Khái nim và đặc đim ca công ty c phn
Là loi hình doanh nghip được thành lp do nhiu ngưi b vn ra.
Tin vn đưc chia thành các c phn bng nhau, người hùn vn vi tư cách
là các c đông s mua mt s c phn đó.
C đông chu trách nhim hu hn trong phm vi s tin c phn mình
đã xut vn và c đông đưc quyn t do sang nhượng li c phn thông qua
vic mua bán các c phiếu.
Theo lut công ty nước ta, công ty c phn là công ty trong đó
-S thành viên gi là c đông mà công ty phi có trong sut thi gian
hot động ít nht là by.
-Vn điu l ca công ty đưc chia thành nhiu phn bng nhau gi là
c phn. Giá tr mi c phn gi là mnh giá c phiếu. Mi c đông có th
mua mt hoc nhiu c phiếu.
-C phiếu đưc phát hành có th ghi tên hoc không ghi tên. C phiếu
ca sáng lp viên, ca thành viên hi đng qun tr phi là nhng c phiếu có
ghi tên.
-C phiếu không ghi tên được t do chuyn nhưng. C phiếu có ghi
tên ch đưc chuyn nhưng nếu được s đng ý ca hi đồng qun tr.
-Công ty c phn đưc t do đặt tên, trên bng hiu, hoá đơn, qung
cáo, báo cáo, tài liu giy t giao dch khác ca công ty đều phi ghi tên công
ty kèm theo ch Công ty c phn và vn điu l.
2- Thế nào là c phn hoá
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
3
C phn hoá là chuyn th mt doanh nghip t dng chưa là công ty
c phn thành công ty c phn
Ví d:
Chuyn doanh nghip Nhà nưc thành công ty c phn
Chuyn công ty TNHH thành công ty c phn
Chuyn công ty liên doanh thành công ty c phn.
3-Mc tiêu ca c phn hoá doanh nghip
-Huy động vn ca cán b công nhân viên trong doanh nghip; cá
nhân, các t chc kinh tế trong nưc và nước ngoài để đầu tư, đổi mi công
ngh, phát trin doanh nghip.
-To điu kin để nhng người góp vn và cán b công nhân viên
trong doanh nghip c phn, nâng cao vai trò làm ch thc s, to thêm động
lc thúc đẩy doanh nghip kinh doanh có hiu qu.
4-Đối tượng doanh nghip được c phn hoá
Ngh định 28/CP ngày 7/5/1996 ca Chính ph đã quy định tiêu chun
để chn mt s doanh nghip Nhà nước để c phn hoá.
-Các doanh nghip có quy mô va và nh
-Nhng doanh nghip đang kinh doanh có lãi hoc trưc mt tuy có gp
khó khăn nhưng trin vng s hot đng tt.
-Không thuc din các doanh nghip Nhà nưc cn thiết phi gi 100%
vn đầu tư ca Nhà nước.
Căn c lut doanhnghip Nhà nước đã đưc quc hi khoá IX, k hp
th VII thông qua ngày 20 tháng 04 năm 1995 để phân loi doanh nghip thì
có th phân ra:
Loi 1: Nhng doanh nghip Nhà nưc trc tiếp phc v an ninh, quc
phòng, mt s doanh nghip trong mt s lĩnh vc độc quyn (đin, xăng du,
vin thông, đường st, bo him, ngân hàng) mt s daonh nghip công ích
phc v đời sng sn xut (nưc máy phc v sinh hot, v sinh môi trưng.
Nhng doanh nghip này không c phn hoá.
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
4
Loi 2: Nhng doanh nghip Nhà nưc trong mt s ngành then cht
có tác dng điu phi kinh tế hoc chi phi th trưng (xi măng, phân bón),
mt s lĩnh vc thương mi, xut nhp khu dc bit trước mt chưa c
phn hoá nhng doanh nghip này, hoc nếu có thì ch c phn hoá mt s b
phn nh (phân xưởng sn xut, mt s công ty nh mang tính h tr). Khi c
phn hoá nht thiết Nhà nưc phi nm gi trên 50% tng s vn.
Loi 3: Mt s doanh nghip Nhà nưc trong lĩnh vc phc v công
cng, có quy mô va hoc nh (sn xut hàng tiêu dùng, khách sn, du lch,
các xí nghip sn xut rượu, bia, thuc lá, vn ti đưng b, đưng sông)
Nhng doanh nghip này có th c phn hoá, nhưng nhà nước vn gi t l c
phn chi phi (trên 30%)
Loi 4: Nhng doanh nghip khác, không có ý nghĩa quan trng v
quc kế dân sinh, không có vai trò chi phi th trưng (may mc, sn xut vt
liu xây dng, vn ti nh, các ca hàng thương nghip.v.v..) Cn tiến hành
c phn hoá các doanh nghip này và Nhà nưc có th không hoc gi mt t
l c phiếu nh theo quy định hin nay dưới 10%.
5-Nhng hình thc c phn hoá, và cơ quan có thm quyn quyết
đnh danh sách doanh nghip Nhà nước c phn hoá thành công ty c
phn.
a)Nhng hình thc c phn hoá
Có 3 hình thc c phn hoá đã quy định trong Ngh định 28/CP ngày
7/5/1996 ca Chính ph đó là
-Gi nguyên giá tr hin có ca doanh nghip, phát hành c phiếu theo
quy định nhm thu hút thêm vn để phát trin doanh nghip
-Bán mt phn giá tr hin có ca doanh nghip
-Tách mt b phn DNNN (phân xưng, xí nghip, đội sn xut, vn
ti..) đủ điu kin để c phn hoá.
Vic xác định giá tr doanh nghip da trên nguyên tc:
Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)
http://www.simpopdf.com
5
-Giá tr doanh nghip phi do mt hi đng thm định có quyn thông
qua.
-Giá tr ca doanh nghip thi đim đưa ra c phn hoá là giá tr thc
ca doanh nghip mà ngươì bán (Nhà nước) và người mua c phn có th
chp nhn được.
-Căn c xác định giá tr doanh nghip là bn kim kê tài sn, văn bn
giao vn có tính các h s điu chnh tăng, gim theo thi giá do B tài chính
hưng dn và theo kết qu phân tích, đánh giá thc trng ca doanh nghip
nhà nưc đưc c phn hoá. Thc trng ca doanh nghip gm; Thc trng
v trin vng tài chính, thc trng v công ngh ca doanh nghip và nhng
ưu thế v cnh tranh ca doanh nghip, các yếu t th trưng khác như kh
năng sinh li, trong nhng năm sp ti ca ngành kinh doanh trên th trưng
trong nước và quc tế, uy tín, hiu qu kinh tế thc tế hin nay ca doanh
nghip., thc trng v đất đai (h s li thế ca doanh nghip). H s li thế
ca doanh nghip là v trí địa lý thun tin, nhãn mác có uy tín, trình độ qun
lý tt, hiu qu kinh doanh đưc tính vào giá tr doanh nghip khi tiến hành
c phn hoá.
b) Cơ quan có thm quyn quyết đnh danh sách DNNN đ c phn hoá
thành công ty c phn.
Căn c vào điu kin quy định ti Điu & Ngh định 28/CP ngày 7/5/96
các B trưởng, th trưng cơ quan ngang b, th trưng cơ quan thuc Chính
ph, Ch tch u ban nhân dân tnh, thành ph trc thuc trung ương sau khi
nht trí vi ban cán s Đng hac tnh u (thành u) quyết định danh sách
mt s doanh nghip Nhà nước để c phn hoá .
Thm quyn quyết định thc hin c phn hoá DNNN được quy đinh
nha sau:
-Đối vi nhng doanh nghip có vn Nhà nưc trên 10 t đng, B
trưng các b, Ch tch u ban nhân dân các cp tnh xây dng phương án c
phn hoá gi v Ban ch đo Trung ưoưng để trình Th tướng Chính Ph đ