intTypePromotion=1
ADSENSE

Cơ sở di truyền ung thư part 7

Chia sẻ: Ashdkajd Daksdjk | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

99
lượt xem
15
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Các gen ức chế khối u Các tế bào ung thư thông thường ngoài việc mang các đột biến gen biểu hiện tăng cường gen mã hóa các yếu tố tăng trưởng hoặc điều hòa chu trình tế b o (như các gen c-ras, c-myc), thường còn đỏi hỏi những đột biến bổ sung thêm nữa ở các gen ức chế sự tăng trưởng của tế bào, những gen này gọi là các gen ức chế khối u (tumor suppresor gene) hay các gen kháng ung thư (anti-oncogene)...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Cơ sở di truyền ung thư part 7

  1. C¸c gen øc chÕ khèi u C¸c tÕ b o ung th− th«ng th−êng ngo i viÖc mang c¸c ®ét biÕn gen biÓu hiÖn t¨ng c−êng gen m· hãa c¸c yÕu tè t¨ng tr−ëng hoÆc ®iÒu hßa chu tr×nh tÕ b o (nh− c¸c gen c-ras, c-myc), th−êng cßn ®ái hái nh÷ng ®ét biÕn bæ sung thªm n÷a ë c¸c gen øc chÕ sù t¨ng tr−ëng cña tÕ b o, nh÷ng gen n y gäi l c¸c gen øc chÕ khèi u (tumor suppresor gene) hay c¸c gen kh¸ng ung th− (anti-oncogene). Gi¶ thiÕt hai môc tiªu cña Knudson: Sù biÓu hiÖn cña nhiÒu gen øc chÕ khèi u cã xu h−íng di truyÒn nh− kiÓu h×nh tréi / lÆn. Lóc ®Çu, c¸c tÕ b o ung th− ®−îc di truyÒn hay ®ét biÕn ë d¹ng dÞ hîp tö mang alen mÊt kh¶ n¨ng øc chÕ khèi u. Ung th− chØ xuÊt hiÖn khi ®ét biÕn thø hai xuÊt hiÖn trong tÕ b o soma l m háng chøc n¨ng cña alen kiÓu d¹i cßn l¹i, dÉn ®Õn sù h×nh th nh khèi u. Nh− vËy, ung th− x¶y ra khi c¶ hai b¶n sao cña gen øc chÕ khèi u trong tÕ b o soma bÞ bÊt ho¹t. 31
  2. C¸c gen øc chÕ khèi u Gi¶ thiÕt Knudson phï hîp ®Ó gi¶i thÝch nhiÒu d¹ng ung th− di truyÒn kh¸c nhau. Tuy vËy, c¸c d¹ng ung th− kh¸c nhau th−êng liªn quan ®Õn c¸c gen øc chÕ khèi u kh¸c nhau. BÖnh ung th− Lo¹i u s¬ cÊp Gen VÞ trÝ NST Chøc n¨ng M¾t M¾t §iÒu hßa chu tr×nh tÕ b o RB 13q14.3 v phiªn m Li-Fraumeni M« liªn kÕt / vó YÕu tè phiªn m TP53 17p13.1 U x¬ thÇn kinh C¸c C¸c tÕ b o thÇn §iÒu hßa qu¸ tr×nh truyÒn NF1 NF1 17q11.2 lo¹i 1 kinh tÝn hiÖu bëi protein Ras U x¬ thÇn kinh TÕ b o thÇn kinh Liªn kÕt c¸c protein m ng NF2 22q12.2 lo¹i 2 thÝnh gi¸c víi bé khung tÕ b o Ung th− vó di U vó Söa ch÷a ADN BRCA1 17q21 truyÒn lo¹i 1 Ung th− vó di U vó Söa ch÷a ADN BRCA2 13q12 truyÒn lo¹i 2 øc chÕ CDK U ®éc U ¸c tÝnh p16 9p21 32
  3. Vai trß C¸c gen øc chÕ khèi U trong tÕ bµo C¸c gen øc chÕ khèi u cã thÓ m· hãa cho nhiÒu lo¹i protein kh¸c nhau tham gia v o c¸c ho¹t ®éng ®iÒu hßa chu tr×nh tÕ b o, ®iÒu hßa biÖt hãa tÕ b o, sù chÕt theo ch−¬ng tr×nh, v söa ch÷a ADN. Protein pRB Protein øc chÕ khèi u cña gen RB liªn quan ®Õn mét sè bÖnh ung th− kh¸c nhau (m¾t, phæi, thùc qu¶n, b ng quang, tiÒn liÖt tuyÕn). pRB tham gia ®iÒu hßa chu tr×nh tÕ b o: §Çu G1, pRB g¾n víi E2F l mét hä yÕu tè t¨ng tr−ëng thóc ®Èy tÕ b o chuyÓn tõ G1 → S. Khi E2F g¾n v o pRB, E2F kh«ng g¾n ®−îc v o enhancer cña gen cÊu tróc, v c¸c gen yÕu tè phiªn m· kh«ng ®−îc biÎu hiÖn. Cuèi G1, pRB bÞ phosphoryl hãa bëi Cyclin B/ CDK2, lóc n y nã gi¶i phãng E2F. E2F ho¹t hãa c¸c gen tham gia chuyÓn tÕ b o tõ G1 → S. Sau qu¸ tr×nh ph©n b o, pRB-P bÞ lo¹i nhãm phosphat sÏ liªn kÕt trë l¹i víi E2F v tÕ b o chuyÓn sang giai ®o¹n sím cña G1 (tøc l b¾t ®Çu mét chu kú míi). 33
  4. Vai trß C¸c gen øc chÕ khèi U trong tÕ bµo Tuy vËy, khi c¶ hai b¶n sao gen RB kiÓu d¹i bÞ bÊt ho¹t, protein pRB mÊt kh¶ n¨ng g¾n kÕt E2F v c¸c yÕu tè n y tån t¹i ë tr¹ng th¸i tù do. E2F tù do sÏ ho¹t hãa c¸c gen ®Ých v bé m¸y tæng hîp ADN, l m c¸c tÕ b o ph©n chia liªn tôc ---→ ung th−. 34
  5. Vai trß C¸c gen øc chÕ khèi U trong tÕ bµo Protein p53 Protein p53 do gen TP53 m· hãa liªn quan ®Õn nhiÒu d¹ng ung th− kh¸c nhau. p53 l mét yÕu tè phiªn m· d i 393 axit amin, gåm 3 vïng chøc n¨ng: 1) vïng ho¹t hãa phiªn m· ®Çu N (TAD), 2) vïng lâi trung t©m liªn kÕt ADN (DBD), v 3) vïng ®ång hãa oligo ®Çu C (OD). PhÇn lín c¸c ®ét biÕn x¶y ra ë vïng DBD. p53 liªn quan ®Õn sù söa ch÷a ADN. Khi tÕ b o b×nh th−êng, l−îng p53 th−êng thÊp. Khi cã c¸c t¸c nh©n cã thÓ l m háng ADN, l−îng p53 t¨ng lªn. Khi ®−îc ho¹t hãa, p53 thóc ®Èy sù biÓu hiÖn cña c¸c gen l m dõng sù ph©n b o, ®Ó tÕ b o cã thÓ tiÕn h nh söa ch÷a ADN; hoÆc thóc ®Èy mét sè protein g©y chÕt tÕ b o theo ch−¬ng tr×nh (apotosis). 35
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2