Cơ sở hình thành và chức năng nhiệm vụ của Hội đồng bảo an: Tiểu luận chi tiết

Tiểu luận

Cơ sở hình thành và chức năng nhiệm

vụ của Hội đồng bảo an

NỘI DUNG

I. Cơ sở hình thành và chức năng nhiệm vụ của HĐBA:

1. Cơ sở hình thành:

Chiến tranh thế giới thứ 2 tuy đã kết thúc với thất bại của phe phát xít

nhưng hậu quả mà nó để lại đối với nhân loại là vô cùng to lớn. Nhằm mục

đích bảo vệ hòa bình và an ninh thế giới, các quốc gia thắng trân sau các phiên

họp tại Yalta, Pốtxđam, Teheran đã nhất trí thành lập Liên Hiệp Quốc (LHQ).

Từ 25/4 – 26/6/1945 đại biểu của 50 nước đã họp ở Sanfrancisco (Mỹ) để

thông qua hiến chương Liên Hợp Quốc. Ngày 24/10/1945 trong phiên họp đầu

tiên tại Luân Đôn (Anh) được coi là ngày chính thức thành lập Liên Hợp Quốc

Theo Điều 24 của Hiến chương Liên hợp quốc, các nước thành viên Liên

hợp quốc trao cho Hội đồng Bảo an trách nhiệm chính trong việc giữ gìn hoà

bình và an ninh quốc tế. Theo đó, Hội đồng Bảo an (HĐBA) có thể áp dụng các

biện pháp nhằm giải quyết hoà bình các tranh chấp, xung đột và khi cần thiết,

có thể sử dụng các biện pháp, kể cả cưỡng chế và vũ lực, nhằm loại trừ các mối

đe doạ, phá hoại hoà bình, hoặc các hành động xâm lược. Các quy định của

Hiến chương liên quan đến HĐBA nằm trong các chương V, VI, VII, VIII và

XII.

2. Chức năng, nhiệm vụ:

Theo điều 39 hiến chương LHQ, HĐBA là cơ quan duy nhất của LHQ có

quyền quyết định sự tồn tại của mọi sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình và

hành động xâm lược, đồng thời đưa ra kiến nghị hoặc quyết định các biện pháp

cần được tiến hành, phù hợp các điều 41 và 42 để duy trì hoặc khôi phục hòa

bình và an ninh quốc tế. Những chức năng nhiệm vụ mà hội đồng bản an được

các thành viên của LHQ trao cho nhằm 3 mục tiêu, giữ gìn, vãn hồi và kiến tạo

hòa bình theo Hiến chương. Các quyết định và nghị quyết của HĐBA đều

mang tính chất ràng buộc, tất cả các thành viên LHQ đều có trách nhiệm phải

tôn trọng và thi hành. Những quyền hạn cụ thể của HĐBA được quy định ở các

chương VI, VII, và XII Hiến chương LHQ. Song những điều khoản quan trọng

nhất liên quan tới duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, đặc biệt là việc giải quyết

hòa bình và các tranh chấp quốc tế và sử dụng những biện pháp cưỡng chế

được quy định cụ thể và chi tiết nhất ở chương VI và chương XII, theo đó

HĐBA có quyền:

 Yêu cầu những nước hữu quan phải thực hiện những biện pháp tạm thời

(đình chiến, rút quân về vị trí ban đầu...) nhằm ngăn chặn không cho

tình hình trở nên nghiêm trọng hơn (Điều 39)

 Áp dụng những biện pháp cưỡng chế mà không sử dụng lực lượng vũ

trang như cắt quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng không... kể

cả cắt quan hệ ngoại giao (điều 42).

II. Cơ cấu tổ chức và nguyên tắc hoạt động của HĐBA:

1. Nguyên tắc hoạt động:

Theo điều 24 khoản 2 Hiến chương LHQ, trong khi thực hiện những nghĩa

vụ của mình, HĐBA hành động theo đúng những Mục đích và Nguyên tắc của

LHQ. Những quyền hạn nhất định được trao cho Hội đồng Bảo an để HĐBA

có thể làm tròn những nghĩa vụ ấy, được quy định ở các Chương VI, VII, VIII

và XII. Theo đó, nhưng nguyên tắc hoạt động chính của HĐBA bao gồm:

- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và tự quyết của các dân tộc;

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước;

- Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kì nước nào;

- Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình;

- Chung sống hòa bình và nhất trí giữa 5 nước lớn: Liên Xô (Nga), Mĩ,

Anh, Pháp, Trung Quốc.

Trong đó, nguyên tắc “nhất trí” là nguyên tắc có thể nói là đặc trưng cho

HĐBA. Nguyên tắc này áp dụng cho việc bỏ phiếu khi thông qua bất kì nghị

quyết nào của HĐBA. Mỗi thành viên Hội đồng có một phiếu. Các quyết định

liên quan đến thủ tục được thông qua với số phiếu thuận của ít nhất là 9 trong

số 15 thành viên bất kể là thường trực hay không thường trực. Các quyết định

về các vấn đề thực chất chỉ được thông qua khi có ít nhất 9 phiếu thuận, trong

đó theo Hiến chương phải gồm các phiếu tán thành (concurring vote) của tất cả

các nước thành viên thường trực. Điều này có nghĩa là khi HĐBA thông qua

các quyết định có liên quan đến việc duy trì hoà bình và an ninh quốc tế, thì

cần phải có được sự nhất trí của 5 nước uỷ viên thường trực, nếu một trong 5

nước này bỏ phiếu chống, quyết định sẽ không được thông qua, dù có đạt được

đủ 9 phiếu thuận. Đây được gọi là nguyên tắc nhất trí hay quyền phủ quyết của

các nước uỷ viên thường trực. Trên thực tế áp dụng qui tắc này, việc một nước

uỷ viên thường trực bỏ phiếu trắng, hoặc không tham gia bỏ phiếu, không bị

coi là phủ quyết. Bất cứ quốc gia nào, dù là thành viên thường trực hay không

thường trực, cũng không được phép tham gia bỏ phiếu về các quyết định có

liên quan tới các biện pháp giải quyết tranh chấp mà quốc gia đó là một thành

viên tham gia.

2. Cơ cấu tổ chức:

2.1. Thành viên:

Gồm 15 nước thành viên, trong đó có 5 nước ủy viên thường trực là: Mỹ,

Trung Quốc, Anh, Pháp, Liên Xô và 10 thành viên không thường trực do Đại

hội đồng liên hợp quốc bầu ra, với nhiệm kỳ 2 năm theo nguyên tắc phân bổ

công bằng về mặt địa lý và có tính tới sự đóng góp của những nước này cho tôn

chỉ và mục đích của LHQ, đồng thời không được bầu lại nhiệm kỳ kế ngay sau

khi mãn nhiệm.

10 nước thành viên không thường trực được bầu theo sự phân chia khu vực

địa lý như sau: 5 nước Châu Phi và châu Á; 1 nước Đông Âu; 2 nước Mỹ latinh

và Caribê; 2 nước Tây Âu và các nước khác.

2.2. Các ủy ban và cơ quan phụ trợ:

 Các ủy ban thường trực bao gồm: Ủy ban chuyên gia về các vấn đề thủ

tục, ủy ban về các cuộc họp của HĐBA không diễn ra tại trụ sở LHQ, Ủy

ban về tiếp nhận thành viên mới. Các ủy ban này đều có đại diện của các

thành viên HĐBA.

 Ủy ban tham mưu quân sự: bao gồm các Tổng chỉ huy quân đội của tất cả

các nước thành viên hoặc đại diện của họ. Chức năng nhiệm vụ của nó là tư

vấn cho hội đồng về tất cả các vấn đề liên quan đến các yêu cầu quân sự để

bảo vệ và duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, việc sử dụng và chỉ huy các

lực lượng đặt dưới sự chỉ đạo của Ủy ban, kể cả các quy định về vũ trang,

và giải trừ quân bị nếu có thể.

 Các ủy ban cấm vận: hiện nay có 8 ủy ban cấm vận của HĐBA, đó là Ủy

ban nghị quyết 661 của HĐBA về Irắc, Ủy ban nghị quyết 784 của HĐBA

về Libi, Ủy ban nghị quyết 751 về Xômali, Ủy ban nghị quyết 864 về

Ăngôla, Ủy ban nghị quyết 918 về Ruanđa, Ủy ban nghị quyết 985 về

Libêria, Ủy ban nghị quyết 1132 về Xiêra Lêôn, Ủy ban nghị quyết 1160 về

Côxôvô.

 Uỷ ban chống khủng bố: Uỷ ban này được thành lập theo Nghị quyết 1373

(2001) về một số biện pháp chống lại các mối đe doạ đối với hoà bình và an

ninh quốc tế của các hành động khủng bố, nhằm giám sát việc thực hiện

nghị quyết này. Các nước thành viên Liên hợp quốc phải trình bản báo cáo

về các bước tiến hành để thực hiện Nghị quyết 1373 lên Uỷ ban, lần đầu

tiên trong vòng 90 ngày và các lần sau theo thời gian biểu của Uỷ ban. Uỷ

ban gồm tất cả 15 thành viên của Hội đồng Bảo an. Uỷ ban thành lập 3 tiểu

ban, mỗi tiểu ban do một Phó Chủ tịch Uỷ ban làm chủ tịch, để xem xét sơ

bộ bản báo cáo của các nước thành viên.

 Các lực lượng chính trị và kiến tạo hoà bình: gồm Văn phòng chính trị ở

Bougainville (UNPOB) (1998), Văn phòng kiến tạo hoà bình ở Cộng hoà

Trung Phi (BONUCA) (1999), Lực lượng trợ giúp ở Ápghanixtan

(UNAMA) (2002), Văn phòng đại diện đặc biệt của Tổng thư ký Liên hợp

quốc về vấn đề Irắc (2003)…

 Các hoạt động và lực lượng gìn giữ hoà bình: gồm Tổ chức giám sát

ngừng bắn ở Trung Đông (UNTSO) (1948), Nhóm quan sát viên quân sự ở

Ấn Độ và Pakistan (UNMOGIP) (1949), Lực lượng ở Síp (UNFICYP)

Tiểu luận:Cơ sở hình thành và chức năng nhiệm vụ của Hội đồng bảo an

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi