Con người có thể bị hủy diệt nhưng
không thể bị khuất phục
"Con người có thể bị hủy diệt nhưng không thể bị khuất phục” (Hemingway)
Ý kiến của Hemingway đề cao giá trị của con người trong mối quan hệ với tự
nhiên, xã hội và với bản thân mình.
Giải thích ý kiến của Heming way:
Con người: trước hết là hiểu ở phạm vi cá nhân, cá thể, nhưng cần hiểu rộng
hơn là loài người, con người trong cộng đồng trong nghĩa chung nhất, bao quát loài
giống, gắn với bản chất Người theo nghĩa bao trùm nhất của nó.
Con người có thể bị đánh bại: nguyên văn tiếng Anh (destroyed) khi dịch ra
còn có nghĩa là “bị hủy diệt”, “bị tàn phá” – cách nói thể hiện sự ý thức về những khả
năng rủi ro có thể xảy đến với con người.
“…nhưng không thể bị khuất phục” : dịch sát nghĩa là bị đánh bại, bị chinh
phục.
Mối quan hệ giữa hai vế: nhấn mạnh vào ý chí niềm tin của con người trong
cuộc đấu tranh sinh tồn, khẳng định niềm kiêu hãnh của con người chân chính luôn tin
tưởng vào khả năng của chính mình. Không những thế còn nhấn mạnh tinh thần con
người vươn lên trong hành động, chinh phục những mục tiêu, vượt lên những thử
thách.
Chứng minh ý kiến của Hemingway:
Con người trong công cuộc chinh phục và cải tạo tự nhiên: từ xưa đến nay,
thiên nhiên chứa đựng sức mạnh ghê gớm, mỗi khi thiên tai, một quốc gia, một cộng
đồng có thể bị những hậu quả nặng nề nhưng rất nhanh chóng con người lại bắt tay
khắc phục thiên tai, ổn định cuộc sống, phát triển xã hội. Từ buổi đầu lấy sức người
chống lại thiên nhiên, đến nay chúng ta có những thành tựu lớn lao nhờ khoa học kỹ
thuật, từng bước cải tạo thiên nhiên và bắt thiên nhiên phải khuất phục con người.
Ngu công đào núi, Dã Tràng lấp bể là ước muốn và cũng là niềm tin vượt lên chính
mình của những người giàu ý chí nghị lực và quyết tâm hành động. Một bờ đê sông
Hồng là sức mạnh của con người hợp quần để chế ngự sức nước hung hãn. là niềm tự
hào của con người bao thế hệ. Một công trình thủy điện sông Đà là kết quả lao động
vất vả cả chân tay lẫn trí óc của con người, biến sức nước thành dòng điện. Rõ ràng
con người từ chỗ khiếp sợ trước tự nhiên đã trở nên mạnh mẽ can đảm hơn, nắm bắt
quy luật tự nhiên, bắt thiên nhiên phải khuất phục trước con người.
Trong đấu tranh xã hội, các lực lượng chính nghĩa, những con người đại diện
cái tốt, cái đẹp không ít lần bị thất bại. Con người chân chính nhiều khi bị kẻ tiểu nhân
hãm hại, để lại nỗi niềm chua xót “anh hùng uống hận”, “để hận mấy ngàn năm” còn
lưu trong bao áng văn thơ. Tuy nhiên theo một quy luật tất yếu và niềm tin mãnh liệt
vào công lý, sự thật sẽ chiến thắng bạo tàn, giả trá giúp con người tìm ra những cách
đấu tranh, những phương pháp để thành công. Phan Bội Châu từng nhắn nhủ “Tay ba
lần gãy, mới biết thuốc tiên…xưa nay anh hùng, từng thua mới được!”. Không gì
mạnh bằng ý chí con người, bên cạnh đó còn đòi hỏi sự tỉnh táo khôn khéo, kiên quyết
để đạt mục đích.
Xét từ góc độ cá nhân, cũng có rất nhiều tấm gương con người vươn lên trong
cuộc sống, vượt qua những khiếm khuyết của bản thân: Nguyễn Ngọc Ký - thầy giáo;
Nguyễn Ngọc Hưng – nhà thơ hội viên hội nhà văn Việt Nam; Lê Thanh Thúy – cô
gái 19 tuổi bị ung thư nhưng vẫn kịp góp mặt cho đời nụ cười rạng rỡ của một tấm
lòng nhân hậu; là Nguyễn Hồng Kông - bệnh nhân suy thận nhưng đã tận dụng quỹ
thời gian ít ỏi của mình để viết cuốn sách “Khát vọng sống để yêu” và “Ở trọ”, tích
cực giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ, những đồng loại kém may mắn. Những con
người ấy bị hủy diệt bởi định mệnh khắc nghiệt nhưng đã khẳng định ý nghĩa cao quý
của sự sống con người, sống có ý nghĩa bằng tất cả nghị lực và bản lĩnh của mình
Phản đề: Con người có thể bị đánh bại, cũng không ít kẻ tự mình khuất phục
quỳ gối trước các thế lực. Tuy nhiên, làm con người chân chính thì không bao giờ tự
đánh mất mình. Những kẻ như vậy đã chết ngay khi còn sống! Từ đó cho thấy để làm
một con người theo đúng nghĩa Hemingway đề cập không phải là điều đơn giản! Ngay
cả cái chết có thể chấm dứt thời gian tồn tại giữa cuộc đời của một cá nhân, nhưng
không thể khuất phục ý chí vươn lên sống có ích với đời, để lại sự nghiệp bất tử.
Những con người như thế sẽ sống mãi!
Trong sự phát triển của nhân loại, bao giờ con người cũng có ý thức rất lớn về
giá trị bản thân, các nhà tư tưởng cũng như các nhà văn có nhiều câu nói hay về giá trị
con người. Blasé Pascal nói : “Con người là một cây sậy, nhưng là một cây sậy biết
suy nghĩ”, M.Gorki ca ngợi con người: “Con người! Tiếng ấy tự hào biết bao!”. Sự
