intTypePromotion=1

Công nghệ bê tông và bê tông đặc biệt phần 5

Chia sẻ: Danh Ngoc | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:23

0
189
lượt xem
107
download

Công nghệ bê tông và bê tông đặc biệt phần 5

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'công nghệ bê tông và bê tông đặc biệt phần 5', kỹ thuật - công nghệ, kiến trúc - xây dựng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Công nghệ bê tông và bê tông đặc biệt phần 5

  1. Bơm bê tông Máy bơm bê tông hi n ñ i r t ph c t p, b n và r t kho . Trư c ñây, máy bơm hai thì bao g m ph u, van hút và van x , piston, silanh. Bơm ho t ñ ng b ng ñ ng cơ ñiezen. Khi piston lùi l i t o ra áp l c hút hút bê tông vào cylanh. Sau ñó van hút ñóng l i van x m , piston ñ y ra và bê tông ñư c ñ y vào ñư ng ng v n chuy n. Hình 4.1. minh ho nguyên t c hoat ñ ng. Hình 4.1. Mô hình máy bơm piston Máy bơm hi n ñ i ho t ñ ng gi ng nguyên t c như v y nhưng có nhi u c i thi n. Năm 1963, M t lo i máy bơm bê tông ñư c s n xu t M . Hình 4.2. mô t lo i máy bơm ép. Hình 4.2. mô hình máy bơm ép Tuy nhiên máy bơm piston thu l c m i là lo i máy bơm hi n ñ i, ñư c s d ng r ng rãi nh t. C u t o khác h n nhưng nguyên t c ho t ñ ng cũng gi ng như máy bơm cơ h c. Máy bơm ñư c c u t o b i ba ph n cơ b n, thùng ñ ng bê tông, h th ng van và h th ng truy n chuy n ñ ng. Kh năng c a bơm bê tông. bê tông ñư c bơm vư t chi u cao 400 m và xa trên 2000m. ði u này ñòi h i áp l c bơm r t l n và ph i chú ý ñ c bi t ñ n thi t k 92
  2. thành ph n bê tông. Tháng 2 năm 1985 m t k l c bơm bê tông vư t qua chi u cao 432m t i ñ p thu ñi n Estangento dãy Pyrenees Tây Ban Nha. Máy bơm Putzmeister áp l c cao s d ng van d ng ng ch s (S-transfer tube valve). Bơm này có công su t lý thuy t là 120m3/h, cylanh có ñư ng kính 180mm và áp su t bơm l n trên 200 bar, ng d n dài 630m có ñư ng kính 125mm ch u ñư c áp su t cao. ð thi công công trình trên: h n h p bê tông có thành ph n: 506kg ñá granit 12- 25mm, 362kg ñá granit 5-12mm, 655kg cát granit 0-5mm ho c cát sông 0-3 mm, 211 kg xi măng, 90 kg tro bay và 183 lít nư c. Bê tông bơm: bê tông có th ñư c ñ y qua h th ng ng ñư c g i là bơm có th bơm. Nó ñư c ch t o sao cho ma sát v i thành trong c a ng không quá cao và không b k t trong ng d n. Ph i tìm hi u xem ñi u gì x y ra khi bê tông ñư c bơm trong h th ng ng d n. Bê tông ch y trong ng và vùng ti p xúc v i thành ng là l p v a xi măng m ng có tác d ng bôi trơn. Hình 4.3. mô t bê tông ch y dư i áp l c. Hình 4.3. Mô hình bơm bê tông ð bê tông có th ch y ñư c thì áp l c ph i ñ l n. Tuy nhiên, n u bê tông quá ư t v i t l nư c/xi măng cao, thì áp l c s ñ y nư c ra kh i h n h p, t o ra s c c n và bê tông b t c. Xem xét, thi t k bê tông có th bơm. H n h p ñư c thi t k sao cho t t c thành ph n h n h p ñư c g n ch t v i nhau dư i áp l c c a máy bơm do v y không b phân t ng ho c tách nư c. H n h p ph i có ñ tính ch y loang và ma sát v i thành ng nh . H n h p cũng có th bi n d ng khi ch y qua ch cong. ð ñ t ñư c ñi u này, t l c a thành ph n m n như xi măng và các h t nh hơn 0.25mm (h t có kích thư c nh hơn 300 micron) ph i h p lý. Hàm lư ng c a các h t m n ph i n m gi a 350 – 400 kg/m3 ñư c coi là thích h p ñ i v i bê tông dùng ñ bơm. Hàm lư ng trên không ch quan tr ng ñ gi m ma sát mà còn t o ra ch t lư ng và tính công tác. 93
  3. Có hai lý do làm t c bê tông khi bơm là: - Nư c b áp l c th i ra kh i bê tông - L c ma sát l n do b n ch t t nhiên c a h n h p. ði u quan tr ng là ph i ñ t ñư c c p ph i t t và ñ r ng nh , tuy nhiên không ph i lúc nào cũng thi t k ñư c h n h p t c t li u lý tư ng có th bơm ñư c. C t li u t nhiên ho c c t li u nhân t o có th dùng ñ ch t o h n h p, nhưng ph i chú ý ñ n c p ph i, ñ r ng và m c ñ ñ ng ñ u. ð s t c a bê tông dùng dùng ñ bơm là kho ng 75mm và ñư ng kính c a ng d n ph i l n g p ít nh t t 3 – 4 l n kích thư c l n nh t c a c t li u. L a ch n lo i bơm ð l a ch n chính xác lo i bơm thì c n n m rõ các nhân t sau: - Chi u dài c a ng d n ñ t n m ngang - Chi u dài c a ng d n ñ t th ng ñ ng - S l n ñ i hư ng c a ng d n - ðư ng kính ng d n - Chi u dài c a ño n ng ru t ng a - S thay ñ i ñư ng kính ng d n - ð s t c a bê tông. Áp l c bơm th ng và t c ñ bơm là m t hàm c a ñư ng kính ng, kho ng cách bơm và ñ s t. S d ng ñi u này ñ ch n kh năng và t c ñ bơm. Các v n ñ khi bơm bê tông. V n ñ thư ng n y sinh khi bơm bê tông là t c ngh n. N u bê tông không thoát ra t i cu i ng d n, ho c n u bơm phát ti ng ñ ng l thì có nghĩa là bê tông b t c ñâu ñó trong h th ng và ch s áp l c c a máy bơm tăng. H u h t t c ngh n thư ng x y ra kho ng cu i ng d n. T c ngh n thư ng x y ra do h n h p bê tông không h p lý, do ng d n và ño n n i kém, do máy bơm ho t ñ ng sai ho c là không b o dư ng t t ño n ru t ng a. Chúng ta ñã bàn ñ n ch t lư ng bê tông. H n h p bê tông h p lý s có l p v a bao b c ra bên ngoài làm tác d ng bôi trơn cho h n h p v i thành ng. H n h p này ph i có hàm lư ng nư c v a ñ , t l thành ph n h p lý, nhào tr n ñ ng nh t. Có th nói r ng, h n h p bê tông có th bơm ñư c là h n h p bê tông t t. Th nh tho ng, nhi t ñ môi trư ng cao, s d ng ph gia, ñ c bi t là ph gia tăng nhanh ninh k t ho c tăng lư ng xi măng ñ u có th gây t c. Cơ h i t c càng l n n u ta không ti n hành bơm liên t c. 94
  4. ng d n không ñư c v sinh s ch s , quá nhi u góc chuy n hư ng ñ t ng t, s d ng ño n n i cũ h ng là nh ng nguyên nhân gây t c. Ngư i s d ng máy ph i thao tác chính xác, s d ng d u bôi trơn trư c khi bơm. ðo n ng cao su ru t ng a ph i ñư c xem xét c n th n và bôi trơn k . X lý t c ngh n: T c ngh n nh có th ñư c s lý b ng cách ñ o ñ u và bơm ngư c l i. Không nên tăng áp su t ñ bơm m t cách mù quáng ñ thông t c, nó có th gây ra h u qu tr m tr ng. Th nh tho ng có th gi m chi u dài ng d n s gi m ñư c áp l c và bơm kh i bê tông t c ra ngoài. ð p b ngoài ng b ng búa và l ng nghe ti ng ñ ng có th xác ñ nh và gi i quy t t c. T c ngh n có th x lý b ng cách ch c ho c s d ng qu bóng x p r i ñ y b ng khí nén ho c nư c b ng áp l c cao. 5.4 - ð bê tông. Thi t k thành ph n bê tông h p lý, cân ñong, nhào tr n và v n chuy n chính xác là chưa ñ , m t ñi u cũng h t s c quan tr ng là h n h p bê tông ph i ñư c thi công m t cách h th ng, ñ ñ t ñư c k t qu t t nh t. Phương pháp thi công bê tông s khác nhau khi xây d ng các công trình ñ c bi t dư i ñây: - ð khuôn bê tông ti p xúc tr c ti p v i ñ t (ví d ñ móng cho c t ho c tư ng) - ð bê tông trên m t ñ t r ng ho c dùng khuôn g (ví d t m bê tông m t ñư ng ho c m t ñư ng sân bay) - ð bê tông thành l p v i ván khuôn g ho c khuôn thép. (ví d : kh i bê tông khi xây ñ p hay m tr ) - ð bê tông công trình dân d ng (ví d c t, d m, sàn nhà) - ð bê tông dư i nư c. Khi thi công t m bê tông xi măng m t ñư ng, t m bê tông sàn nhà thì ph i lo i b bùn, nư c, hay các ch t h u cơ như c , r cây… M t ñ t ph i ñư c ñ m ch t c n th n ñ tránh m t nư c cho bê tông. N u không ñ m nén t t thì ph n bê tông dư i ñáy s có ch t lư ng th p. Th nh tho ng ñ tránh m t nư c cho bê tông khi tr c ti p ti p xúc v i nư c trên di n tích r ng, ví d như t m bê tông m t ñư ng thì có th s d ng t m polyethylen m ng lót dư i ñáy trư c khi ñ bê tông. Bê tông khi thi công c u nhi u nh p liên t c có co ngót r t l n vì th ngư i ta ph i ch t o các khe co dãn thích h p. C n nh r ng bê tông ñư c ñ liên t c ch không ñư c “rót”. C n ñ m b o r ng, 95
  5. bê tông ph i ñư c ñ v i chi u d y thích h p. Trong th c t c n tránh ñ bê tông thành ñ ng l n r i g t sang các phía. Khi bê tông ñư c ñ v i chi u d y l n, kh i lư ng l n như khi xây nhà cao t ng, xây d ng m tr hay xây d ng các ñ p nư c, bê tông ñư c ñ thành nhi u l p. Chi u d y m i l p ph thu c vào phương pháp ñ m. Khi thi công bê tông c t thép, chi u d y m i l p nên ñ t 15 ñ n 30cm còn khi ñ bê tông kh i l n thì chi u d y m i l p nên ñ là 35 – 45cm. Các l p ph i ñư c ñ liên t c ñ nhanh ñ tránh tách l p. Chi u d y t i ña c a m i l p ph thu c vào phương pháp ñ m, vùng nh hư ng và t n s ho t ñ ng c a ñ m. Trư c khi ñ bê tông, b m t c a l p bê tông l n ñ trư c ph i ñư c r a c n th n b ng vòi phun nư c. Trong trư ng h p thi công ñ p, có th phun b ng cát. B m t bê tông cũ có th ñư c ñ c ñ o ñ t o nhám và lo i b các các v t li u r i r c bên trên. B m t cũ ph i m ư t. ðôi khi có th s d ng m t l p h ho c v a nhi u xi măng - cát m n m ng r i lên trên b m t cũ sau ñó m i ñ bê tông ti p theo. T t c quá trình ph i ñư c th c hi n nh m tránh t i ña x y ra hi n tư ng tách l p. Khi ñ bê tông thành nhi u l p, t t hơn là ñ l p b m t trên cùng th t xù xì ñ l p ti p theo có th bám ch c vào l p trư c. Khi bê tông ñư c phun theo b ngang thì có th b trí thêm các thanh thép ñai ngang d c, ho c b xung thêm các viên ñá ñ làm tăng ñ dính bám gi a các l p. Dĩ nhiên nh ng ñi u trên áp d ng v i bê tông ñ kh i l n b ng nhi u l p ch không áp d ng cho bê tông c t thép. Khi ñ bê tông có dùng ván khuôn như thi công d m, và c t thì ph i tuân th m t s nguyên t c. ð u tiên ph i ki m tra xem c t thép ñã ñư c bu c ch t ch và chính xác chưa, v trí ti p xúc gi a các m nh ván khuôn có kín không ñ v a xi măng không b ch y ra ngoài khi ñ m. M t bên trong c a ván khuôn ph i ñư c bôi trơn ñ gi m ma sát. C t thép ph i s ch và không dính d u m . Khi m t ñ c t thép dày thì ph i ñ bê tông c n th n, ñ d n d n t ng chút m t ñ bê tông không b k t. Tình tr ng trên thư ng x y ra khi thi công các c t mà m t ñ c t thép n m ngang l n, v trí n i ti p gi a c t và d m và khi thi công các d m có chi u cao l n. Nói chung là ñ bê tông c t thì khó khăn hơn. Bê tông thư ng ñư c ñ t chi u cao l n. Khi rơi xu ng chúng ch m vào các c t thép ñai và c t thép ch n m ngang d d n ñ n phân t ng ho c b t c. ð tránh ñi u này x y ra ngư i ta dùng các ng d n ho c các ph u vv… ñ ñ bê tông vào kho ng gi a các thanh c t thép. Th nh tho ng kho ng cách gi a các ván khuôn quá nh , hay lư i thép quá dày ngư i ta có th khoét th ng các l bên thành c a ván khuôn và bê tông ñư c ñ vào qua các l ñó thay cho vi c ñ t trên xu ng. Trong giai ño n b trí c t thép c n ph i xét ñ n khó khăn khi ñ bê tông. Khi ñ bê tông dư i nư c ph i ñ c bi t lưu ý ñ n quá trình nh c ng ñ bê tông. Ph n cu i c a ng có m t nút ñ y và ñư c ñ t t a vào m t t m polyetylen dày ho c m t lo i v t li u tương t ñ ñ bê tông lên trên. Khi dư i ñáy ñư c ñóng kín, 96
  6. nư c s không ch y vào ng ñư c. Bê tông có ñ s t r t l n, kho ng 15 – 20 cm ñư c rót vào ph u. Khi toàn b chi u dài ng ñư c ñ ñ y bê tông, ñ u ng ñư c nh c lên, nh vào tr ng lư ng c a kh i bê tông nút b t ñáy s rơi ra và bê tông s thoát ra. Giai ño n này c n ñư c quan tâm c n th n sao cho ñ u ng d n luôn luôn n m trong bê tông và không cho nư c ch y vào trong ng. Nói cách khác ñ u cu i ng luôn luôn ñư c nút ch t b ng bê tông. Sau ñó bê tông l i ñư c ñ vào trong ng qua ph u và khi toàn b chi u dài ng ñư c ñ ñ y bê tông thì ng l i ñư c nh c lên ch m ch m và bê tông s thoát ra t t . Quá trình này ñư c th c hi n liên t c không d ng cho ñ n khi chi u dày l n bê tông vư t hơn chi u cao m c nư c. Hình 4.4. Mô t quá trình ñ bê tông dư i nư c. N u phương pháp này ñư c th c hi n chính xác, s có ưu ñi m là bê tông không b nh hư ng b i nư c ngo i tr l p trên cùng. L p trên cùng s b cào, lo i b cu i giai ño n thi công ñ lo i b ph n bê tông kém ch t lư ng. Trong su t quá trình ñ bê tông, dòng nư c ph i tĩnh, không ch y n u không thành ph n xi măng s b cu n ñi. Bê tông ñ dư i nư c không c n ñ m ch t vì bê tông s ñư c ñ m ch t t ñ ng b i áp l c nư c. Hơn n a bê tông có ñ s t như v y cũng không c n ñ m. M t trong nh ng như c ñi m c a phương pháp ñ bê tông dư i nư c là t s nư c/xi măng ñ ñ t ñư c ñ s t như v y là tương ñ i cao vì th làm gi m cư ng ñ c a bê tông. Nhưng bây gi vi c s d ng ph gia siêu d o là r t ph bi n. Bê tông có t l nư c/xi măng b ng ho c nh hơn 0.3 v n có th dùng ñ ñ bê tông dư i nư c. 97
  7. M t phương pháp ñ bê tông dư i nư c khác là phương pháp phun v a l ng vào c t li u ñã ñư c ñ m. C t li u ñư c ñ m chi m ñ th tích ph n bê tông c n ñ còn v a xi măng ñư c phun qua ng d n xu ng ñáy vùng c t li u. V a ñư c l y và phun t t , áp l c v a s ñ y nư c ra kh i khe h gi a các c t li u, và chi m các l r ng ñó. Phương pháp này r t thích h p khi thi công móng gi ng chìm. Bê tông ñ dư i nư c có th ñư c ñ b ng cách s d ng ng d n và máy bơm bê tông. ng d n ñư c l p và h xu ng ñ n ñáy. Sau ñó kh i ñ ng máy bơm. Khi ng d n ñư c ñi n ñ y bê tông thì nút ñ y s b t ra, ph n bê tông ñư c phun ra xung quanh ph n cu i ng s ñóng vai trò như nút ñ y, không cho nư c ch y vào ng d n. áp l c máy bơm là r t l n và quá trình ñ bê tông s di n ra liên t c cho ñ n khi bê tông cao hơn m c nư c. Có m t phương pháp ñ c bi t ñ bê tông s d ng ván trư t. Ván trư t có th dùng ñ xây d ng theo chi u th ng ñ ng ho c xây d ng theo chi u ngang. Ván khuôn trư t th ng ñ ng ñã ñư c s d ng và r t thích h p v i k t c u có chi u cao l n. Theo phương pháp này, bê tông ñư c ñ , ñ m ch t và ván khuôn ñư c nâng lên nh h th ng kích thu l c. T c ñ nâng ván khuôn ph thu c vào nhi t ñ và s phát tri n cư ng ñ c a bê tông, khi mà bê tông có th gi nguyên hình d ng mà không c n ván khuôn. n ð ñã có m t s công trình có chi u cao l n như ng khói và silo ñư c ñư c xây d ng nh k công ngh này. M c dù phương pháp này thích h p v i k t c u có hình d ng ñ ng nh t, nó còn ñư c s d ng ñ xây d ng tr c u M Thu n, c u Ki n, c u Bính H i Phòng (xem hình 4.5. ). 98
  8. Hình 4.5. Thi công bê tông s d ng ván khuôn trư t Ván khuôn trư t ngang là m t công ngh khá m i. Nó thích h p cho xây d ng l p ph m t ñư ng. L n ñ u tiên máy r i bê tông ñư ng ñư c s d ng ñ ñ bê tông trong xây d ng ñư ng sân bay Tân Sơn Nh t và ñư ng Qu c l 1. Máy r i bê tông ñư ng là m t máy ph c t p có th tr i bê tông thành l p và ñ m bê tông b ng h th ng ñinh rung ñ ng và máy ñ m rung b m t. Máy r i bê tông ñư ng t o ra b m t ph ng, trơn sau ñó dùng bàn ch i nylông t o ráp b m t. Máy cũng có th c m các ño n thép ng p xu ng ñư ng v i kho ng cách ñ nh trư c. Nói chung không có s tách và m t nư c vì bê tông r t r n (ñ s t 2cm), bê tông này ñư c ch t o làm l p ph m t ñư ng. N u bê tông b m t nư c m t chút thì trư c khi nó b m t có th ñ h n h p hoá ch t t o thành m t l p màng m ng lên trên b m t bê tông. T t c ho t ñ ng di n ra liên t c và máy r i ti n t t v phía trư c b ng bánh xe lăn, ñ nh hư ng b ng tia lade - h th ng máy tính. ð nh hư ng này giúp cho vi c ñ bê tông theo ñư ng th ng, theo ñư ng cong ho c có ñ chênh cao. T c ñ xây d ng, v n t c c a xe kho ng 1m/phút và m t ngày có th là vi c 16gi . Máy này có th hoàn thi n kho ng 1km ñư ng m t làn xe r ng 3,75m và d y 35cm. Vi t Nam trong thi công ñư ng ô tô và sân bay (sân bay N i Bài, Tân Sơn Nh t) ñã s d ng thi t b ván khuôn trư t như Gomaco Commander III (M ), Wirtgen SP 500 (ð c), HTH 5000 (Trung Qu c). Power CURBERS BC870 (M ). Các lo i máy này có th r i m t ñư ng chi u dày t i ña 40 cm. Chúng ñư c s d ng ñ xây d ng ñư ng m t làn xe ho c t ng làn xe m t, còn Châu Âu và nh ng nư c phát tri n khác máy r i có th r i hai ho c ba làn xe m t lúc. ð r i ñư c b m t r ng như v y c n m t lư ng l n bê tông có ch t lư ng ñ ng ñ u Châu Âu các m tr n liên t c cung c p bê tông v i t c ñ t 150 – 250m3/h. T c ñ này có th cung c p cho các máy r i dung tích l n. 5.5. ð m nén bê tông ð m nén bê tông là quá trình lo i b không khí ra kh i bê tông. Trong quá trình nhào tr n, v n chuy n, ñ khuôn bê tông không khí s cu n vào trong bê tông. Bê tông có tính công tác càng th p thì l r ng cu n vào càng nhi u. Nói cách khác, bê tông càng c ng thì ph n trăm l r ng cu n vào càng nhi u và do ñó c n công ñ m nén nhi u hơn. C n bi t thêm r ng ñ m nén ñ t ñ ch t 100% không ch quan tr ng theo quan ñi m v cư ng ñ mà còn quan tr ng c v ñ b n. Trong th i gian g n ñây ñ b n tr nên quan tr ng hơn c cư ng ñ . ð m nén không ñ làm tăng tính d th m c a bê tông làm cho các hoá ch t th m vào “t n công” bê tông và c t thép làm gi m ñ b n c a bê tông. 99
  9. ð ñ t ñư c ñ ñ c ch c l n nh t v i công ñ m nén h p lý t i công trư ng, c n s d ng h n h p có tính công tác và ch ñ ch n ñ ng h p lý. Ch n ñ ng là m t trong các bi n pháp hi u nghi m nh t ñ làm d o bê tông t o ra ñ d o bi u ki n t t khi ñúc khuôn, ñ ñ c ch c cao do ñưa ñư c không khí ra ngoài và ñ c ng c n thi t khi tháo ván khuôn ngay. T t c ñi u ñó làm cho là bê tông c c u trúc t t v thành ph n h t. Công ngh s n xu t bê tông thư ng dùng ch n ñ ng ñ s n xu t các c u ki n bê tông. Vi c s d ng bê tông khô ñư c g i ý b i các quan ni m v k thu t và kinh t là: ñ c ng mong mu n và hàm lư ng xi măng. Hai y u t này, g n ch t v i nhau, bi n ñ i theo m t y u t th ba là t l N/X. V i hàm lư ng xi măng ñã cho, cư ng ñ c c ñ i ñ t ñư c ñ i v i N/X nh , n m trong kho ng 0,3 - 0,4 tùy theo cư ng ñ ñ m. Các giá tr N/X như v y cho bê tông khó ñ và c n ñưa vào năng ñư c t o ra ñ c bi t nh ch n ñ ng. Ho t ñ ng c a bê tông dư i tác d ng c a ch n ñ ng là cơ s ñ ñ xu t các qui ñ nh t i ưu v vi c dùng ch n ñ ng bê tông. Xem xét ch n ñ ng trên bê tông khô, có nhi u c t li u và không t ch y ñư c, lúc ñ u ñ bê tông b ng ch n ñ ng có tác ñ ng tr c ti p trên c t li u l n, chúng va ch m vào nhau. Hi n tư ng này m t ñi nhanh chóng và bê tông ñ t ñư c ñ ch y bi u ki n. Ch n ñ ng không lan truy n n a theo các h t mà theo h l ng t o ra sóng lan truy n. Các sóng này cho ch t l ng m t chuy n ñ ng tương ñ i ñ i v i các h t lơ l ng. T p h p các h t ñư c ph l p m ng ch t l ng, t o nên các kênh mà ti t di n bi n ñ i, chúng h p d n l i các ñi m ti p xúc gi a các h t. Do ñó, ho t ñ ng xoay chi u c a ch t l ng trong các kênh s gây nên áp l c dư, t o ra s co th t có tác d ng ñ y không khí ra và tăng kho ng cách gi a các h t. Hi n tư ng cu i cùng này làm gi m l c hút và ma sát. Bê tông ñư c chuy n t tr ng thái d o sang tr ng thái ch y. Hi n tư ng này ñư c làm rõ b ng nghiên c u lưu bi n c a bê tông ch u ch n ñ ng và chúng ta ñã th y chương trư c. Nghiên c u này làm rõ m t trong các l i ích c a ch n ñ ng, ñó là vi c tăng h s ma sát trong sau khi d ng ch n ñ ng, do tăng s các ñi m ti p xúc gi a các h t, ñi u ñó kéo theo ñ dính t t hơn, vi c gi t t hơn hình d ng sau khi tháo khuôn, ngay c tháo khuôn ngay. Chúng ta ñã th y r ng tác d ng t t c a ch n ñ ng ñư c t o ra b i giao ñ ng c a ch t l ng gi a các h t. N u chúng ta có th nêu lên ñ nh lu t truy n sóng trong môi trư ng thì s có th s d ng hi n tư ng này b ng cách ch n h p lý các ñ c tính c a ch n ñ ng như sau: Chi u ch n ñ ng 100
  10. M t c t bê tông ñ ng trong m t thùng ñư c ch n ñ ng theo phương th ng ñ ng; ch n ñ ng ñư c truy n trong bê tông qua h l ng; nó có tác d ng tách các h t. Tác d ng này cũng phát sinh d c theo thành thùng. Do ñó, ch n ñ ng theo phương th ng ñ ng làm cho bê tông ch y d c theo thành ñ ng d dàng hơn, ñi u ñó ñư c ñ c bi t quan tâm khi ñúc khuôn. Trong m t môi trư ng không ñ ng nh t như bê tông, các sóng lan truy n qua ch t l ng ñư c ph n h i trên m i h t, ñi u ñó làm rung ñ ng t t c các kênh ch a ñ y ch t l ng. Tuy nhiên c n ph i th y r ng nh ng kênh có hư ng th ng ñ ng có kích thư c l n hơn nh ng kênh n m ngang do tác d ng c a tr ng l c. Như v y s truy n ch n ñ ng theo phương th ng ñ ng d dàng hơn nhi u so v i phương ngang. Ngoài ra ch n ñ ng ngang không có l i ñ i v i ñ b n c a m t vài lo i máy và khuôn c a k t c u. T n s ch n ñ ng ð ch y bi u ki n c a bê tông ñư c ch n ñ ng ñư c t o ra b i các giao ñ ng c a ch t l ng gi a các h t. Áp l c ñư c t o ra t l v i bình phương c a t c ñ và v i kh i lư ng th tích. T c ñ c c ñ i c a ch t l ng khi ñư c ch n ñ ng b ng: V = ωX0 ho c V = 2πfX0 f là t n s và X0 là biên ñ c a chuy n ñ ng P = k.ρ.f2.X02 Do ñó, áp su t t i ña s là: Tác d ng c a giao ñ ng t l thu n v i bình phương c a t n s và biên ñ , là c v i năng lư ng c a giao ñ ng. Ngày nay ñ m bê tông ñ tăng ñ ch t c a bê tông thư ng tăng t n s riêng c a máy ñ m. ð i v i các c u ki n cao, tác d ng c a chi u cao là tr i nh t, khi ñó ph i gi m t n s ch n ñ ng. Biên ñ là m t y u t có th tăng lên ñ tăng hi u qu c a ch n ñ ng. Tuy nhiên không nên vư t quá m t gi i h n nào ñó, vì các h t lơ l ng trong h , khi biên ñ th p h u như không chuy n ñ ng do ñ nén ép c a môi trư ng, b t ñ u chuy n ñ ng khi biên ñ cao. Chuy n ñ ng không ñ i x ng vì ho t ñ ng c a tr ng trư ng lên h t, nó càng l n khi các h t có th tích càng to và biên ñ càng l n. Cu i cùng, xu t hi n s rã r i c a c u trúc và phân t ng, các h t n ng ñi xu ng ñáy và các h t nh n i lên trên. Trong khi ñ bê tông, có th ch p nh n biên ñ l n hơn lúc ñ u, vì s có m t c a không khí làm cho bê tông có ñ nén l i cao hơn. D n d n theo s thoát ra c a không khí, ñ ñ c ch c c a bê tông tăng lên, v yph i gi m biên ñ cùng lúc v i vi c ñ khuôn nhưng song song v i vi c ñó tăng t n s , vì khi ñó s truy n giao ñ ng t t hơn. M t khác chú ý là trong th c t biên ñ gi m ñi do tăng kh i lư ng bê tông ñư c ch n 101
  11. ñ ng trong nhi u trư ng h p giai ño n sau s d ng các máy là b m t bê tông biên ñ nh . S d ng hi n tư ng này ñ i v i các máy ñ m làm ñư ng ñ tăng ch t lư ng bê tông. Có th s d ng h th ng ch n ñ ng - h th ng rung ñ ñ m ch c bê tông : Theo cách tác ñ ng c a l c, h th ng rung có th ñư c x p thành b n lo i như sau: - Tác ñ ng tr c ti p c a s d ch chuy n xoay chi u - Tác d ng tr c ti p c a m t l c - Tác ñ ng c a n i l c - ph n l c c a qu quán tính - L c quán tính ñư c t o ra b i m t kh i quay Hai trư ng h p ñ u ñư c dùng cho m t vài ng d ng ñ c bi t có t n s th p và có tính th c nghi m. Nó có như c ñi m là truy n ph n l c c a l c rung vào khung máy. Trong s các ñ m rung có n i l c, trong ñ m rung có qu quán tính n i li n ki u ñàn h i v i kh i chính. ðó là trư ng h p c a các ñ m rung ñi n t ho c c a nh ng máy ñ m ñ t. Nh ng lo i ñư c dùng nhi u hơn là các máy ñ m rung dùng l c ly tâm c a m t kh i quay làm l c rung. Chúng th hi n m t h s khuy ch ñ i ñáng chú ý; ω Th t v y ngư i ta ch ng minh r ng y u t này l n hơn 1 khi tăng lên. P ð m rung có ho c không ly tâm: có 7 lo i ñ m C n xác ñ nh các ñ c tính c a h th ng rung. 6 ñ c tính ñ m rung là: -T ns - Kh i lư ng m c a b l ch tr ng tâm quay ho c kh i rung - Bán kính quay r c a qu quán tính, ho c biên ñ d ch chuy n 2a c a kh i rung - L c ly tâm ho c l c rung c c ñ i P = m ω2 r ho c F = m ω2 a - Kh i lư ng t ng c ng c a h th ng M, k c ñ m rung - H ng s t t d n h c a h th ng. Ngoài các ñ c tính c n thi t c a h th ng và c a ñ m rung, s ph i xem xét các y u t k thu t nh hư ng ñ n quan ni m c a t ng th . - Ngu n năng lư ng và vi c c p năng lư ng - Công su t b hút (tính b ng Watt ñ i v i các ñ m rung ch y ñi n) ho c s tiêu th (tính b ng lit/ph không khí nén ñ i v i ñ m rung khí nén) - ði n áp c a vi c cung c p năng lư ng, t n s c a nó ho c áp l c c a khí nén tính b ng 3 (t c kg/cm2) 102
  12. - Phương pháp c ñ nh ñ m rung trên h - Bán kính ho t ñ ng c a ñ m rung. Ph m vi tác d ng c a ñ m rung Khi ñ m bê tông, v n ñ quan tr ng là t t c kh i bê tông ph i ñư c ñ m rung. ð làm ñư c ñi u ñó các dao ñ ng t o ra b i ñ m rung ph i lan truy n trong toàn b kh i, phân b và giao nhau, ñ không có ch nào không ñư c ñ m kém ñ c ch c và có cư ng ñ nh hơn và tr thành các ñi m y u trong c u trúc thành khuy t t t trên b m t. Trong trư ng h p c a ñ m rung bên trong (ñ m dùi), vi c xác ñ nh bán kính ho t ñ ng b ng cách c m ñ m rung vào gi a kh i bê tông ñã ñ trong ván khuôn, l y m t thanh thép có ñư ng kính 20mm và chi u cao 0,5m ñ t lên bê tông và gi b ng tay các kho ng cách khác nhau c a ñ m rung. Thanh c m càng sâu khi càng g n ñ m rung. Bán kính ho t ñ ng c a ñ m rung ñư c xác ñ nh theo ñ c m t i ñáy ván khuôn trong th i gian dã cho. Phương pháp ñơn gi n này cho phép xác ñ nh các kho ng cách gi a các v trí liên ti p 2r0 mà máy rung s ph i nh n ñư c trong th i gian t ñã ch n, ñ ñ m b o bê tông có dao ñ ng càng ñ u ñ n càng t t. Có th tham kh o các s li u b ng 4.2. B¶ng 4.2 c¸c b¸n kÝnh ho¹t ®éng cña ®Çm dïi th«ng th−êng theo ®−êng kÝnh cña chóng. B¶ng 4.2 B¸n kÝnh ho¹t ®éng, tÝnh b»ng cm ®−îc x¸c ®Þnh víi mét Çn sè lùc ly t©m Lo¹i Bª t«ng kh« Bª t«ng dÎo Bª t«ng mÒm ®Çm dïi TÇn sè Rung Rung Rung Rung Rung Rung trong 10s trong 30s trong 10s trong 30s trong 10s trong 30s φ56 mm 12.000 v/ph 40 55 45 60 55 70 4.600N ch¹y ®iÖn φ50 mm 13.500 v/ph 40 55 50 60 55 70 4.500N khÝ nÐn φ35 mm 18.800 v/ph 12 35 40 50 50 55 2.000N khÝ nÐn φ25 mm 20.000 v/ph 5 20 35 45 45 55 650N khÝ nÐn Th i gian rung bi n ñ i theo các tính ch t c a bê tông và các ñi u ki n ñ c bi t c a công trình ñư c ñ m rung: kích thư c và hình d ng c a c t li u, ñ d y c a kh i, kh i ñi u ki n khi ñ bê tông. Th i gian rung này càng ng n ñ i v i t n s cao, khi li u lư ng xi măng, hàm lư ng c t li u. 103
  13. ðánh giá b ng m t thư ng th i ñi m, khi ñ m rung ñã ñ , ñ i v i bê tông ph i h p t t, khi không còn sinh ra b t khí trên b m t và b m t ñư c ph m t l p h xi măng. Có th xác ñ nh th i gian ñ m rung b ng m t phép th tương ñ i v i m i trư ng h p riêng bi t, th i gian này thư ng n m trong kho ng t 30 giây ñ n 2 phút. C.E.B.T.P ñã ti n hành nghiên c u th i gian rung ñ i v i các thí nghi m và ki m tra khác nhau. Các thí nghi m ñã ñư c th c hi n b ng m t ñ m dùi φ25mm, ñ i v i các m u có kích thư c thông thư ng. Có th xác ñ nh th i gian ñàm rung theo công th c sau ñây (theo giây): 52  100  + G  V .F (s)  T= φ  A+5  φ = ñư ng kính c a ñ m dùi ñư c s d ng tính b ng mm V i: A = ñ s t c a hình côn, tính b ng cm G = h s hình d ng c a c t li u F = h s m t ñ c t thép V = th tích bê tông tính b ng lit ph i nh hơn 25l. Th i gian ch n ñ ng bi n ñ i theo căn b c hai c a V. ði u ñó có tính ñ n m t th c t là hi u ng thành c a khuôn tr nên quan tr ng ñ i v i các th tích bê tông nh . B ng 4.3 Các giá tr c a các h s G và F ðá Cát G Si Cát sông 1 ðá nghi n Cát nghi n 3 ðá nghi n Cát nghi n 5 B trí c t thép F R tñ c 1.50 ðc 1.35 Thư ng 1.20 ít 1.10 N u th tích c a bê tông ñ m tăng lên nhi u, và ñ i v i các k t c u thông thư ng, có th d ki n th i gian ch n ñ ng t l v i V và công th c s như sau ñ i v i V > 25l: 25  100  V  + G  + 2,5 .F (s)  T= φ  A+5  10  104
  14. Công th c cu i cùng này cho phép ñánh giá g n ñúng th i gian rung t ng c ng c a công trình và ñ d ki n như v y s lư ng ñ m dùi có ñư ng kính ñã cho, bi t r ng trong th c t m t ñ m dùi ch ñư c s d ng m t cách hi u qu ñ ñ m rung bê tông trong 2/3 th i gian ho t ñ ng c a nó. Ví d tính toán th i gian ch n ñ ng công trình D li u: lo i ñ m rung ñ m dùi bên trong D ng c : ñ m dùi có ñư ng kính 76mm và 54mm (ta dùng φ = 65mm) ð d o: A = 5cm (ñ s t) C t li u: dăm nghi n, cát sông và G = 3 Công su t: 25m3/gi = 25000l/gi C t thép: c t thép dày F = 1,35 25  100  25000  + 3  + 2,5 .1,35 = 17.000 sec  T= 65  5 + 5  10  Bi t r ng trong 1 gi th i gian ñ m rung hi u qu c a m t ñ m dùi là 2/3 . 3600 17000 = 2400 sec, v y s ñ m dùi d ki n là =7ñ m 2400 Bàn rung là m t b máy ñư c d ki n ñ ñ các khuôn và truy n cho chúng nh ng dao ñ ng càng ñ ng ñ u càng t t ñ ñ t ñư c m t di n tích và ñ ñ c ch c ñ u ñ n. Kích thư c c a ñ m bàn s l n hơn kích thư c c a khuôn m t chút ñ có th l p nh ng b gá ñ k p gi và ñ nh v các khuôn. Rõ ràng là bàn càng l n, thì không ph i c ng ñ nó truy n t t ch n ñ ng tho mãn xa hư ng tăng nhanh tr ng lư ng l n k t c u dùng các ñ m rung. Các gi i pháp ñư c ch p nh n ñ i v i ñ m bàn l n là: - Ho c là s phân b c a nhi u ñ m rung ñư c ñ ng b hoá dư i bàn. - Ho c là s d ng các bàn nh ñư c kh i ñ ng riêng r , nhưng chúng c n các khuôn c ng hơn. ð m bàn rung ñư c c u t o b i m t cái khung bên dư i ñ các g i t a ñàn h i, trên ñó ñ t c ñ nh m t cái bàn bên trên. Các kích thư c c a các bàn rung ph i ñư c h n ch vì kh i lư ng c a chúng tr nên r t l n và ñ ñ t ñư c ñ c ng c n thi t ñ i v i s phân b dao ñ ng. Vì lý do ñó, các c u ki n bê tông có b m t l n ñư c ch n ñ ng tr c ti p b i các khuôn c a chúng b ng m t s nào ñó các ñ m rung ñư c b trí sao cho m i ñ m rung trong s ñó làm dao ñ ng m t ph n c a khuôn và ph i sao ñ các vùng ñư c ch n ñ ng l i giao nhau ñ không có vùng nào không ñư c ñ m rung. M t ki u ñ m rung như v y kéo theo ñ i v i các ván khuôn m t s m i ñáng k . 105
  15. Ngư i ta gi m s m i này b ng vi c dùng dao ñ ng t n s cao (l n hơn ho c b ng 100#), nó cho các biên ñ nh và như v y vùng nh hư ng nh hơn; ñi u ñó làm gi m ñ c ng c n thi t cho khuôn (ñ c ng bi n ñ i theo l3). Các kho ng cách gi a các ñ m rung s vào kho ng t 1,5 ñ n 2m và vi c b trí chúng, ñ nó ngăn c n ñư c nh ng hi n tư ng giao thoa có h i cho s c ch ng s m t m i c a khuôn. Trong vi c tính toán l c dao ñ ng s dùng, ngư i ta có th l y F trong th c t = 2g ∑M. Vi c s d ng tr c ti p các ñ m rung trên các khuôn l n th hi n như c ñi m là tăng s b t ñ ng c a v t li u ñư c ch n ñ ng, t o ra s ch m tr ñông c ng và tháo ván khuôn. Ngư i ta có th tránh ñư c như c ñi m này b ng vi c dùng các b gá k p nhanh c a các ñ m rung ho c b ng cách dùng các r m ho c các m rung. 6. Các phương pháp cơ h c khác c i thi n tính d ñ Ch n ñ ng bê tông không ph i luôn luôn ñ y ñ và không cho phép bê tông ñ t ñư c s ñ c ch c cao, mà ngư i ta có th hy v ng theo lý thuy t. Năng lư ng tiêu th cho ma sát là l n, k t qu là m t h s t t d n h n ch nhi u bán kính ho t ñ ng, ñi u ñó càng l n khi bê tông càng c ng. Ch n ñ ng ñư c ch n l c; t c ñ l n ch t lúc ñ u l n, sau gi m nhanh. ði u ñó kéo theo vi c làm ch t hoàn toàn bê tông khô ñòi h i m t th i gian và m t tiêu phí v năng lư ng vư t quá kh năng k thu t trong ph n l n th i gian. Có th s d ng các gi i pháp sau: Gi i pháp thêm áp l c bên ngoài b ng ñ m rung. H th ng này ñòi h i s d ng năng lư ng, nó ph i tăng theo bình phương c a áp l c và khi ñó nhanh chóng ñ t t i gi i h n. Gi i pháp thay ñ i phân ph i năng lư ng. ðáng l phân b nó trong toàn b th tích, ngư i ta có th ñ nh v nó sao cho kích thích ñư c nh ng chuy n ñ ng trư t theo các b m t, ñó cư ng ñ c t là nh nh t. Các chuy n ñ ng trư t này t o ra s quay c a các h t và dư i tác d ng c a áp l c ñ ng th i t o ra làm ch t bê tông. 6.1. Công ngh ñ m n n bê tông Vi c ñ m n n là m t bi n pháp ñ ng l c cho phép gây ra trong h n h p s hình thành các chuy n ñ ng trư t, t o ra s làm ch t. Năng lư ng ñư c cung c p dư i d ng va ñ p và xung ñ ng liên t c. Nhưng m i va ñ p ph i ñ ñ t o ra m t lo t các chuy n ñ ng trư t. M i giá tr năng lư ng tương ng v i m t gi i h n làm ch t ph thu c vào s lư ng va ñ p và cư ng ñ làm ch t. V n ñ làm ch t b ng ñ m n n là xác ñ nh giá tr c a W, phù h p v i các phương ti n th c t và cho phép ñ t nhanh t i ñ ñ c ch c g n v i gi i h n t i ưu. 106
  16. Công ngh ñ m n n ñư c phát tri n M , Nga, Ý và ñã bư c ñ u ng d ng công nghi p Vi t Nam cho năng xu t cao. 6.2. Công ngh cán Công ngh cán có th t o ra các chuy n ñ ng trư t nén trên bê tông Phương pháp cán, d a vào nguyên lý ñ t ñư c nh ng thay ñ i v hình d ng b ng các chuy n ñ ng ti p tuy n, ñư c s d ng trong m t vài trư ng h p s n xu t các d m làm b ng bê tông c t thép. Bê tông ñư c ñ trong khuôn di ñ ng hư ng theo chi u dài và ñư c tác ñ ng b i nh ng bánh lăn nh , chúng n lên b m t b ng nh ng chuy n ñ ng trư t ngang và d c. Vi c n nh ng bánh răng có ñ sâu tăng lên và s lư ng c a chúng bi n ñ i theo hình d ng k t c u d m. B ng cách này, bê tông có ñ ñ c ch c ch p nh n ñư c. 6.3. Ép ra nư c Phương pháp này bao g m vi c tr n m t lo i bê tông ch a m t lư ng nư c ñ ñ ñ d dàng và ñ ti t ra nư c sau ñó b ng m t phương ti n ép. Ép nư c b ng quay ly tâm Phương pháp ép nư c này ñư c s d ng t lâu ñ s n xu t các ng. Bê tông ñư c ñ vào m t ng hình tr quay v i t c ñ l n. L c ly tâm ñ y bê tông vào thành ng dư i d ng m t l p có chi u dày ñ u ñ n. Khi ñó các h t trong h n h p có xu hư ng phân c p theo ñ l n c a chúng, nh ng h t nào có t s th tích/b m t l n th hi n s ch ng l i chuy n d ch kém hơn qua kh i nh t. Lúc ñó ngư i ta th y ph n bên ngoài c a l p g m bê tông ñã ñư c làm ch t có v a t i thi u, r i ñ n l p trung gian g m bê tông có quá nhi u v a và cu i cùng nư c th a ch a ít nhi u xi măng, ñư c ñ y vào theo hư ng trung tâm, t ñó có th ñ nó ch y ñi. L i ích c a vi c x lý này là không nh ng ñ t ñư c bê tông có ch t lư ng cao, mà còn cho phép tháo ván khuôn ngay. ð ñư c như v y, bê tông ph i có ñ ñ c ch c l n g n v i m t h s ma sát trong cao và s dính k t ñ y ñ . Các chuy n ñ ng ly tâm c a các h t t o nên s làm ch t ph i ch ng l i ma sát trong c a bê tông. Như v y, có l i khi tìm ki m t lúc kh i ñ u, m t h n h p có h s ma sát y u, nhưng sao ñ s dính k t mao qu n có th xu t hi n nhanh chóng. Chính trong các ph n nh c a thành ph n h t có th s d ng gi i pháp, thêm b t khoáng th t m n vào thành ph n bê tông. Phương pháp này có th ñư c c i thi n b ng cách thêm vào ñó m t dao ñ ng trong khi ly tâm. Nó gi m ho c lo i b ma sát ch ng l i s d ch chuy n c a các h t và s ép nư c và có tác d ng tăng nhanh t c ñ làm ch t bê tông. S ép nư c b ng chân không. 107
  17. ðó là phương pháp m i ñây nh t. Nó bao g m vi c tách ra m t ph n nư c qua thành th m nư c, ñ ng sau ñó t o chân không. B ng phương pháp này, ngư i ta th y r ng s m t nư c, dư i áp l c cao hơn lư ng nư c ñư c chuy n ra b i chính bê tông ñó ch u áp l c tĩnh ñ có cùng ñ lún. H th ng này cho phép ñ t ñư c s dính k t sao ñ cho phép tháo ván khuôn nhanh. CÂU H I ÔN T P 1. Các công ngh ñ bê tông hi n hành? 2. Các gi i pháp ñ c i thi n tính d ñ khi thi công bê tông xi măng? Chương 5 PH GIA BÊ TÔNG 1. L ch s Vi c ñưa vào bê tông các s n ph m khác nhau (ph gia) nh m c i thi n m t vài tính ch t c a chúng, b t ngu n t th i kỳ ñ u c a vi c s n xu t bê tông b ng xi măng poóclăng. Các s n ph m ñ u tiên ch c ch n là th ch cao, can xi clorua, các lo i b t m n. Trư c h t, ngư i ta tìm cách tác ñ ng lên th i gian ninh k t, cư ng ñ cơ h c, tính ch ng th m nư c. Cnadlt ñã nghiên c u t năm 1891 tác d ng c a các ch t làm ñông k t nhanh và làm ch m s ñông k t. Vi c s d ng ch t ñư ng làm m t ch t làm ch m ñông k t ñã ñư c bi t t i vào năm 1909. 108
  18. Nh ng nhà s n xu t ñ u tiên bán các s n ph m thích h p ñ i v i bê tông ñ c i thi n m t vài tính ch t c a chúng xu t hi n vào năm 1910. Các s n ph m ñ xu t vào nh ng năm 1920-1930 là các ch t k nư c có g c là các s n ph m m n, là các mu i stearat, keo xương, san hô bi n, các ch t c ng nhanh có g c là clorua can xi, các ch t k nư c c ng nhanh. Các ch t làm d o ñư c bán vào năm 1935. Các ch t cu n khí ch ñư c th c t s d ng t năm 1948. Các ph gia này bao g m nh ng s n ph m mà tác d ng ñã ñư c bi t rõ, xu t hi n trên th trư ng ñã 25 năm nay như: Các ch t làm ch m ñông k t, ch ng băng gi , s n ph m b o dư ng. G n ñây hơn, các ch t Polime ñã ñư c ñưa vào bê tông. Hi n nay Pháp, t n t i kho ng 300 lo i ph gia, Vi t Nam cũng có kho ng 100 lo i ph gia. 2. ð nh nghĩa, phân lo i 2.1. ð nh nghĩa: Ph gia là các s n ph m có li u lư ng nh (v i t l nh hơn 5% tr ng lư ng xi măng) khi tr n v a và bê tông ho c thêm vào b m t bê tông tr ng thái ư t, ñ c i thi n m t vài tính ch t c a bê tông. Theo ñ nh nghĩa này các s n ph m pha vào clanke khi nghi n không ñư c coi là ph gia và các s n ph m v i li u lư ng pha quá 5% tr ng lư ng c a xi măng (ví d b t puzôlan) cũng không ñư c coi là ph gia. 2.2. Phân lo i: Có th phân lo i ph gia theo thành ph n, theo công năng và theo các yêu c u ñ c bi t. Phân lo i c a Hi p h i qu c gia v ph gia (SYNAD) c a Pháp. + Ph gia c i bi n tính lưu bi n và hàm lư ng khí. - Ch t tăng d o - gi m nư c - Ch t tăng d o - gi nư c - Ch t cu n khí + Ph gia c i bi n s ninh k t và c ng r n - Tăng nhanh ho c làm ch m ninh k t + Ph gia c i bi n ñ b n ñ i v i các tác d ng v t lý và hoá h c - Ch ng ñóng băng và ch ng n t n do ñóng băng - K nư c bên trong - S n ph m b o dư ng Theo tiêu chu n Liên Xô (Nga) chia 3 lo i ph gia: Ph gia khoáng, Ph gia t o b t, Ph gia hoá h c. Ph gia hoá h c ñư c chia làm 9 nhóm. 109
  19. Tiêu chu n ASTM C 494-86 qui ñ nh 7 lo i ph gia hoá h c và 4 lo i ph gia khoáng cho bê tông . Tiêu chu n M ACI 212 qui ñ nh v 14 lo i phu gia. Vi t Nam ph gia bê tông ñã ñư c nghiên c u t nh ng năm 1965 – 1967 và ngày càng phát tri n v i nh ng ch ng lo i tương t như nh ng nư c khác. Các ch ng lo i ph gia Vi t Nam ch y u là: Ph gia tăng d o, siêu d o gi m nư c, ph gia ch ng th m, ph gia n và không co, ph gia khoáng, ph gia s a ch a k t c u. Nói chung các s n ph m ph gia Vi t Nam ñã bư c ñ u ñư c ch t o công nghi p và có ch t lư ng t t . 2.3. Ph gia c i bi n tính lưu bi n và hàm lư ng khí 2.3.1. Ch t tăng d o - gi m nư c (ph gia ho t tính b m t) ðó là các ph gia truy n th ng ñư c dùng Vi t Nam t nh ng năm 1960 cho phép ho c gi m nư c ñ có cùng tính d ñ , ho c tăng tính d ñ v i cùng hàm lư ng nư c. Các ph gia này c i thi n kh năng bi n d ng c a v a và bê tông tươi dư i tác d ng c a phương ti n ñ m. ðó luôn luôn là nh ng s n ph m h u cơ có kh năng gi m s c căng trên b m t, ho c gi a các m t c a các ch t l ng c a nư c nói riêng. Chúng bôi trơn các h t xi măng, các h t xi măng s tách r i nhau. S phân tán ñó t o ñi u ki n d dàng cho vi c làm ư t và thu hoá. Lignosunfonat: ðó là các s n ph m ph c a s n xu t gi y (nư c bã gi y) b ng phương pháp hoá h c, nó bao g m vi c làm tan lignin c a g b ng bisunfit t y r a. Chúng th hi n dư i d ng m t ch t l ng, ho c d ng b t m n, m n hơn xi măng và có th tan trong nư c. Ligno sunfonat cũng tham gia vào thành ph n c a các ph gia khác như là ph gia cu n khí, ch t làm ch m ñông c ng ho c các ch t k nư c. Xà phòng nh a ho c abietat ki m, natri ho c kali. Abietat natri ñư c g i là nh a VINCOL M ñư c dùng nhi u nh t. Nó xu t phát t vi c x lý nh a thông ñư c chi t ra t cây thông b ng xút. Alkylary sulfonat, ch t t y t ng h p mà các m t xích ch a 12 ñ n 20 cacbon. Lignosulfonat trư c h t là ch t gi m nư c. Các abietat và alkylaryl - sulfonat trư c h t là ch t cu n khí. 2.3.2. Các ch t hoá d o gi m nư c. Các tác d ng c a ph gia hoá d o như sau: - Tác d ng lên bê tông tươi: Tính d ñ ñư c c i thi n ñ i v i cùng m t hàm lư ng nư c. ð s t bê tông tươi có th tăng t 2 - 3 l n so v i ñ s t g c (không dùng ph gia) 110
  20. Tính ch t này có l i trong trư ng h p ñ bê tông các c u ki n m ng ho c nhi u c t thép và trong trư ng h p dùng c t li u nghi n. Nhưng v nguyên t c, vi c s d ng m t s n ph m có tác d ng làm d o ph i k t h p v i vi c gi m hi u qu hàm lư ng nư c. Vi c gi m nư c ñ i v i cùng tính d ñ thư ng bi n ñ i t 5 ñ n 15%. - nh hư ng ñ i v i bê tông ñã c ng r n do gi m li u lư ng nư c làm tăng các cư ng ñ cơ h c ( ñ n 15%). S dính k t gi a h xi măng và c t li u tăng lên và vi c gi m hàm lư ng nư c t o ra s gi m ñ hút nư c mao qu n, t ñó tăng tính b n c a bê tông. ð b n trong nư c ăn mòn và ñ i v i băng giá tăng. Các li u lư ng s d ng bi n ñ i nói chung t 0,2 ñ n 0,5% tr ng lư ng xi măng. Ngư i ta s d ng các ch t hoá d o - gi m nư c ñ i v i bê tông ch t lư ng cao (bê tông c t thép và bê tông ng su t trư c) v i ñi u ki n là các ph gia này không ch a clorua ñ tránh các hi n tư ng ăn mòn thép. Có th s d ng ch t hoá d o hoá ñ i v i bê tông có m t ñ c t thép l n, ñ i v i bê tông công nghi p và ñ i v i bê tông ñúc s n, trong các tr m s n xu t bê tông tr n s n, ñ i v i công trình xây d ng l n và các công trình công c ng (ñư ng ôtô, công trình bi n, ñ p…), ñ i v i m t vài công trình ñ c bi t như ph t, phun bê tông, ñ bê tông b ng c p pha trư t. Các ph gia này c i bi n tính d ñ c a bê tông, chúng c i thi n ñ d o và tính ñ ng nh t. ðó thư ng là các s n ph m nh , b khuy t cho thành ph n h t c a v a và bê tông. S n ph m làm g c c a ph gia hoá d o là: Bentonit: ñó là ñ t sét d ng keo, ph thu c ch y u vào nhóm MONTMO RILLONIT và c h t nh nh t c a nó có th ñ t t i 0,1cm. Các h t hút t 2 ñ n 6 l n tr ng lư ng nư c. Kieselgurlr: ñó là ñ t hoá th ch c a lo i t o ch a silic mà thành ph n h t t 1 ñ n 100µ và hút nư c t 2 ñ n 5 l n tr ng lư ng c a chúng. Các s n ph m keo như là aginat, cazêin ho c ch t b t Các Polyvinyl Axêtat, Các Stearat... Các ch t ph gia có tác d ng v m t cơ h c và v t lý, có t l càng nh , khi chúng càng m n. Hi u qu c a nó ñư c g n li n v i ñ m n (d≤10µ). Hi u qu c a các ph gia cũng ph thu c vào thành ph n c a bê tông. Khi li u lư ng ph gia nhi u quá, chúng có th làm gi m các cư ng ñ cơ h c, vì ph i thêm nư c c n thi t và tăng ñ co ngót thu l c. Các cách s d ng kh dĩ các ph gia hoá d o gi m nư c như sau: - ð bê tông trong các k t c u m ng c t thép dày - ð bê tông kh i l n 111

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản