1
Luận văn
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp ở huyện Hoà Vang - thành
phố đà nẵng
Hà nội - 2006
2
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 5
khóa VII về tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở chuyển
dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn toàn diện là vấn đề rất quan trọng
ở huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng. Thời gian qua nông nghiệp, nông
thôn phát triển khá nhanh, với những thành tựu trong các lĩnh vực như chọn
tạo giống, kỹ thuật canh tác, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, đã tạo
ra khối lượng sản phẩm, hàng hoá đáng kể góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền
kinh tế của huyện.
Tuy nhiên, nông nghiệp huyện Hoà Vang phát triển vẫn còn manh mún,
quy mô sản xuất nhỏ, phương thức và công cụ sản xuất lạc hậu, kỹ thuật áp
dụng không đồng đều dẫn đến năng suất thấp, giá thành cao, chất lượng sản
phẩm không ổn định. Hơn nữa, sản phẩm lại chưa được chế biến dẫn đến khả
năng cạnh tranh kém.
Để thúc đẩy nông nghiệp huyện Hoà Vang phát triển nhanh cần đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp trên địa bàn huyện là hết sức
cần thiết. Vì vậy đề tài “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở
huyện Hoà Vang - thành phố Đà Nẵng” được tác giả lựa chọn làm đề tài
nghiên cứu luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn cũng đã có nhiều tác giả quan
tâm, chẳng hạn như:
- PGS, TS Nguyễn Sinh Cúc (1991), Thực trạng nông nghiệp, nông
thôn và nông dân Việt Nam, Nxb Thống kê, Hà Nội.
- GS,TS Đào Thế Tuấn (1986), Chiến lược phát triển nông nghiệp, Nxb
Nông nghiệp.
3
- PGS,TS Nguyễn Điền, Trần Đức, Trần Huy Năng (1993), Kinh tế
trang trại gia đình trên thế giới và châu á, Nxb Thống kê, Hà Nội.
- PGS,TS Chu Hữu Quý (1996), Phát triển toàn diện kinh tế - xã hội
nông thôn, nông nghiệp Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- PGS,TS Lê Đình Thắng, TS Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Tiệm (1994),
Dịch vụ nông nghiệp đồng bằng sông Hồng, Nxb nông nghiệp, Hà Nội.
- R.Barker, C.P.Timmer (1991), ảnh hưởng của chính sách nông
nghiệp: kinh nghiệm các nước châu á và Đông Âu - những gợi ý đối với Việt
Nam, Uỷ ban kế hoạch nhà nước, Hà Nội.
- G.A, Kuznetxov (1975), Địa lý quy hoạch các vùng sản xuất nông
nghiệp, Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội.
Ngoài ra còn có một số học viên làm luận văn tốt nghiệp về đề tài nông
nghiệp, nông thôn dưới các góc độ khác nhau, nhưng chưa có luận văn nào
viết về vấn đề: “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở huyện Hoà
Vang - thành phố Đà Nẵng“
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Mục đích: Góp phần hệ thống hoá những cơ sở lý luận và thực tiễn về
công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, trên cơ sở đó vận dụng vào nghiên
cứu vấn đề công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở huyện Hoà Vang,
thành phố Đà Nẵng, góp phần thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng bộ Huyện
lần thứ XIV về đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông
thôn huyện Hoà Vang theo hướng phát triển nông nghiệp, gắn với nâng cao
hàm lượng khoa học - công nghệ trong giá trị, chất lượng sản phẩm hàng hoá,
với đời sống nông dân của huyện..
Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn: Dựa trên cơ sở lý luận của chủ
nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng và Nhà
nước, quan điểm của Đảng Bộ huyện Hoà Vang về công nghiệp hoá, hiện đại
4
hoá nông nghiệp để phân tích, đánh giá thực trạng công nghiệp hoá nông
nghiệp huyện Hoà Vang ở thành phố Đà Nẵng. Từ đó đề xuất các giải pháp
chủ yếu nhằm đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở huyện
Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu vấn đề công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp huyện Hoà Vang ở thành phố Đà Nẵng, trong khoảng thời gian từ 2001
đến 2006.
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng nhiều phương pháp để nghiên cứu, như: phương pháp
duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp với
phương pháp hệ thống, điều tra, thống kê, phân tích, so sánh…,
6. Đóng góp của luận văn
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về công nghiệp hoá, hiện đại
hoá nông nghiệp.
- Phân tích và đánh giá thực trạng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp huyện Hoà Vang ở thành phố Đà Nằng.
- Đề xuất các phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở huyện Hoà Vang - thành phố Đà Nẵng
trong giai đoạn tới.
- Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu về
đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở các tỉnh có địa bàn
tương đồng như huyện Hoà Vang - thành phố Đà Nẵng và làm tư liệu giảng
dạy và nghiên cứu môn kinh tế chính trị.
7. Kết cấu của luận văn
5
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được kết cấu thành 3 chương, 6 tiết.
Chương 1
CƠ Sở lý luận Về công nghiệp hoá, hiện đại hoá
nông nghiệp
1.1. Quan niệm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói chung và công nghiệp hoá,
hiện đại hoá nông nghiệp nói riêng
1.1.1. Quan niệm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Từ khi phương thức sản xuất TBCN chiến thắng phương thức sản
xuất phong kiến vào giữa thế kỷ XVIII nhờ cuộc cách mạng công nghiệp
lần thứ nhất đến nay, trên thế giới đã diễn ra hai loại công nghiệp hóa:
TBCN và XHCN. Các loại công nghiệp hóa này, xét về mặt phát triển lực
lượng sản xuất, (khoa học kỹ thuật và công nghệ) là giống nhau. Song,
chúng có sự khác nhau về mục đích, phương thức tiến hành, định hướng
và hoàn thiện các mặt của quan hệ sản xuất đang thống trị. Ngoài ra, công
nghiệp hoá diễn ra ở các nước khác nhau, vào những thời điểm lịch sử
khác nhau, trong những điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau cũng có nội
dung đặc thù riêng biệt.
Tuy nhiên, theo nghĩa chung, khái quát nhất, công nghiệp hoá là quá
trình biến một nước có nền kinh tế lạc hậu thành nước công nghiệp hiện đại
với trình độ công nghệ, kỹ thuật tiên tiến, có năng suất lao động cao trong các
ngành kinh tế quốc dân. Hiện đại hoá là quá trình tận dụng mọi khả năng để
đạt trình độ công nghệ ngày càng tiên tiến, hiện đại.
Trong điều kiện bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ và sự phát
triển nhanh chóng của quá trình toàn cầu hóa, Đảng ta đã đưa ra khái niệm:
