BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y DƢỢC
NGUYỄN HOÀI BẮC
ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP
BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
TẠI HAI HUYỆN TỈNH BẮC NINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
Thái Nguyên - 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y DƢỢC
NGUYỄN HOÀI BẮC
ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP
BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
TẠI HAI HUYỆN TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Vệ sinh xã hội học và tổ chức y tế
Mã số: 62 72 01 64
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. Trịnh Xuân Tráng
2. PGS.TS. Hạc Văn Vinh
Thái Nguyên - 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn của PGS. TS. Trịnh Xuân Tráng và PGS. TS. Hạc Văn Vinh. Các
số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực, một phần đã được công
bố trong các Tạp chí Khoa học y học, phần còn lại chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi trích dẫn, tham khảo đều được ghi rõ
nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày 22 tháng 5 năm 2020
TÁC GIẢ
Nguyễn Hoài Bắc
ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận án này, lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc tới PGS. TS. Trịnh Xuân Tráng, PGS. TS. Hạc Văn Vinh, là những người
thầy đã tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi
trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các giảng viên Trường Đại học Y - Dược,
Đại học Thái Nguyên đã giảng dạy, truyền đạt cho tôi những kiến thức mới và
tạo điều kiện cho tôi để hoàn thành được khóa học này.
Tôi xin cảm ơn Phòng Đào tạo, cán bộ Bộ phận đào tạo Sau đại học,
Trường Đại học Y Dược, Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi
về mặt quản lý trong suốt thời gian tôi học tập tại trường.
Tôi xin cảm ơn Ban Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương và các
khoa/phòng/trung tâm đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong công tác để
tôi yên tâm học tập.
Cuối cùng, tôi xin gửi tới gia đình, bạn bè, người thân lòng biết ơn sâu
sắc. Những người luôn ở bên, ủng hộ, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình
học tập và nghiên cứu của mình.
Thái Nguyên, ngày 22 tháng 5 năm 2020
TÁC GIẢ
Nguyễn Hoài Bắc
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ..................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ..................................................................................... viii
DANH MỤC HỘP ........................................................................................... x
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .................................................................................. xi
DANH MỤC HÌNH ....................................................................................... xii
ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................................................................. 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN ............................................................................... 3
1.1. Dịch tễ học bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ............................................. 3
1.1.1. Một vài khái niệm ........................................................................... 3
1.1.2. Dịch tễ học COPD trên thế giới ...................................................... 4
1.1.3. Dịch tễ học COPD ở Việt Nam ....................................................... 9
1.2. Yếu tố liên quan đến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ............................ 12
1.2.1. Hành vi hút thuốc .......................................................................... 12
1.2.2. Ô nhiễm môi trường không khí ..................................................... 17
1.2.3. Điều kiện kinh tế xã hội ................................................................ 22
1.2.4. Các yếu tố nội sinh ........................................................................ 23
1.3. Phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ........................................ 30
1.3.1. Một số giải pháp ............................................................................ 30
1.3.2. Mô hình quản lý COPD ................................................................ 31
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 41
2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu ...................................... 41
2.1.1. Đối tượng cho nghiên cứu mô tả cắt ngang .................................. 41