intTypePromotion=1

Đặc điểm quá trình chiết của nguyên tố đất hiếm Sm, Gd, Dy, Y với tác nhân chiết pc88A

Chia sẻ: Lê Thị Na | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
69
lượt xem
8
download

Đặc điểm quá trình chiết của nguyên tố đất hiếm Sm, Gd, Dy, Y với tác nhân chiết pc88A

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nghiên cứu này nhằm làm rõ hơn một số vấn đề về cơ chế chiết của NTĐH với tác nhân chiết PC88A, đồng thời cũng tạo cơ sở cho việc xây dựng phần mềm mô phỏng quá trình chiết phân chia các NTĐH.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đặc điểm quá trình chiết của nguyên tố đất hiếm Sm, Gd, Dy, Y với tác nhân chiết pc88A

T¹p chÝ Hãa häc, T. 44 (5), Tr. 598 - 603, 2006<br /> <br /> <br /> ®Æc ®iÓm qu¸ tr×nh chiÕt cña nguyªn tè ®Êt hiÕm<br /> Sm, Gd, Dy, Y Víi t¸c nh©n chiÕt pc88A<br /> §Õn Tßa so¹n 22-11-2005<br /> Lª B¸ ThuËn1, §ç Ngäc Liªn1, NguyÔn V¨n H¶i1, NguyÔn §øc V îng2,<br /> Ph¹m §øc Ro#n3<br /> 1<br /> ViÖn C«ng nghÖ X¹ hiÕm<br /> 2<br /> Tr)êng §¹i häc S) ph¹m H, Néi<br /> 3<br /> Tr)êng Cao ®¼ng S) ph¹m Qu¶ng B×nh<br /> <br /> <br /> SUMmARY<br /> The research results on extraction mechanism in technology of extraction separation of rare<br /> earth elements RE(III) with mono (2-ethylhexyl) 2-ethylhexyl phosphonic (PC88A) in HCl<br /> medium are presented in this article. In the concentration range 0.05 - 0.03 M for medium rare<br /> earth elements Gd, Sm and 0.05 - 0.20 M for heavy rare earth elements Dy, Y and acidity range 0<br /> - 0.3 M, extraction reactions take place as following: RE3+nc + 3(H2X2)hc RE(HX2)3 hc + 3H+nc.<br /> 3+ 3+<br /> At higher concentration, heavy rare earth ions Dy and Y are extracted by replacing hydrogen<br /> ion of extractant in extracted complexes. The extraction mechanism in this condition is RE3+nc +<br /> 2.5(H2X2) hc REX(HX2)2 hc + 3H+nc. The empirical approach - neural networks - has been utilized<br /> to modeling equilibrium data of the liquid-liquid extraction systems: Gd3+ - Sm3+ - HCl - PC88A<br /> and Y3+-Dy3+-HCl-PC88A. The obtained results show that experimental and calculated values of<br /> distribution coefficients/equilibrium concentrations of the rare earth ions are in good agreement.<br /> Keyword: Rare earth, liquid-liquid extraction; extraction reaction, ph¶n øng chiÕt, hÖ sè t¸ch,<br /> m¹ng no-ron, m« h×nh to¸n häc, PC88A.<br /> <br /> <br /> I - Më ®Çu II - Thùc nghiÖm<br /> <br /> Ph ¬ng ph¸p chiÕt láng-láng l ph ¬ng 1. Hãa chÊt v t¸c nh©n chiÕt<br /> ph¸p hiÖn ®¹i v kinh tÕ trong c«ng nghiÖp t¸ch<br /> v tinh chÕ c¸c nguyªn tè ®Êt hiÕm (NT§H) [1, Dung dÞch muèi RECl3 (RE = Sm, Gd, Dy,<br /> 2]. Trong sè c¸c t¸c nh©n chiÕt, PC88A víi c¸c Y) ® îc chuÈn bÞ tõ oxit RE2O3 cã ®é tinh khiÕt<br /> > 99,9% b»ng c¸ch ho tan víi HCl ®Æc. T¸c<br /> u ®iÓm næi bËt nh hÖ sè t¸ch c¸c NT§H cao,<br /> nh©n chiÕt PC88A 1 M ® îc pha chÕ tõ PC88A<br /> axit gi¶i chiÕt cã nång ®é thÊp nªn ® îc sö dông<br /> kü thuËt (Bayer AC 4050) trong dung m«i dÇu<br /> kh¸ réng rCi. Tuy vËy, mét sè vÊn ®Ò liªn quan<br /> ho¶ h ng kh«ng (ph©n ®o¹n 170 - 210oC) cã<br /> ®Õn c¬ chÕ chiÕt cña t¸c nh©n n y ch a ® îc<br /> chøa 5% izodecanol ®Ó t¨ng c êng kh¶ n¨ng<br /> hiÓu ®Çy ®ñ. Nghiªn cøu n y nh»m l m râ h¬n<br /> t¸ch pha.<br /> mét sè vÊn ®Ò vÒ c¬ chÕ chiÕt cña NT§H víi t¸c<br /> nh©n chiÕt PC88A, ®ång thêi còng t¹o c¬ së cho 2. Ph ¬ng ph¸p ph©n tÝch<br /> viÖc x©y dùng phÇn mÒm m« pháng qu¸ tr×nh<br /> chiÕt ph©n chia c¸c NT§H. Tæng nång ®é c¸c ion ®Êt hiÕm (§H) trong<br /> <br /> 598<br /> pha n íc ® îc x¸c ®Þnh b»ng ph ¬ng ph¸p BiÓu thøc (3a) dÉn tíi sù phô thuéc sau:<br /> chuÈn ®é víi EDTA, chØ thÞ xylen da cam ë pH lg(D/[H2X2]m) = -nlg[H+] + lgKc (3b)<br /> = 5,6. Nång ®é Sm3+, Dy3+ ® îc x¸c ®Þnh b»ng<br /> ph ¬ng ph¸p tr¾c quang. Nång ®é ion H+ trong lg(D/[H]n) = mlg[H2X2] + lgKc (3c)<br /> hçn hîp chøa ®ång thêi c¸c ion §H v ion ë nhiÖt ®é kh«ng ®æi, lgKc l h»ng sè. §Ó<br /> NH4+ ® îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch chuÈn ®é trùc x¸c nhËn c¬ chÕ chiÕt, chóng t«i ®C kh¶o s¸t<br /> tiÕp víi dung dÞch NaOH v chØ thÞ metyl da thùc nghiÖm sù phô thuéc gi÷a lg(D/[H2X2]m)<br /> cam. v o lg[H+] v lg(D/[H]n) v o lg[H2X2] còng nh<br /> x¸c ®Þnh sè proton trao ®æi (q) b»ng tØ lÖ ®é t¨ng<br /> III - kÕt qu¶ th¶o luËn nång ®é axit trong pha n íc so víi nång ®é ion<br /> §H ® îc chiÕt lªn pha h÷u c¬:<br /> 1. C¬ chÕ chiÕt trong hÖ RE3+-Cl--HCl-PC88A [H] [Hi]<br /> (1 M v amoni hãa 20%) q= (4)<br /> [RE] hc<br /> C¬ chÕ chiÕt cña ion §H víi t¸c nh©n<br /> PC88A trong m«i tr êng HCl ®C ® îc c«ng bè KÕt qu¶ kh¶o s¸t gi¸ trÞ q trong tÊt c¶ thÝ<br /> trong c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu [1- 4]. Theo ®ã, nghiÖm ë c¸c hÖ chiÕt Gd3+ (Sm3+)-Cl--HCl- PC88A<br /> c¬ chÕ chiÕt cã thÓ ® îc biÓu diÔn theo ph ¬ng (hÖ chiÕt I) v Y3+ (Dy3+)- Cl- -HCl-PC88A (hÖ<br /> tr×nh sau: chiÕt II) ë vïng nång ®é v ®iÒu kiÖn kh¶o s¸t cho<br /> thÊy gi¸ trÞ q = 3. Theo c¸c nghiªn cøu [1 - 4] v<br /> RE3+nc + m(H2X2)hc RE(HX2)n hc + nH+nc còng nh kÕt qu¶ thùc nghiÖm trªn cho phÐp chóng<br /> víi gi¸ trÞ n = m = 3 t«i gi¶ ®Þnh tr íc hÕt ph¶n øng chiÕt x¶y ra theo<br /> ë nång ®é ion §H cao gÇn nh bCo ho , cã ph ¬ng tr×nh (1a).<br /> thÓ x¶y ra sù chuyÓn ®æi c¬ chÕ: KÕt qu¶ kh¶o s¸t t¹i vïng nång ®é ion §H Ci tõ<br /> RE3+nc + 2,5(H2X2)hc REX(HX2)2hc + 3H+nc 0,05 M ®Õn 0,30 M v axit HCl vïng tõ 0,0 M -<br /> (1b) 0,30 M (víi hÖ chiÕt chøa Gd3+, Sm3+) v tõ 0,0 M<br /> v cã thÓ cã c¶ c¸c ph¶n øng chiÕt sau: ®Õn 2,0 M (víi hÖ chiÕt chøa Y3+, Dy3+) cho thÊy:<br /> RE3+nc + 2(H2X2)hc REX2(HX2)hc + 3H+nc (1c) - T¹i vïng nång ®é Ci tõ 0,05 - 0,30 M (hÖ<br /> chiÕt I) v vïng nång ®é Ci tõ 0,05 - 0,25 M (hÖ<br /> RE3+nc + 1,5(H2X2)hc REX3hc + 3H+nc chiÕt II), sù phô thuéc gi÷a lg(D/[H2X2]3) v o<br /> (1d) lg[H+] v gi÷a lg(D.[H+]3) v o lg[H2X2] gÇn nh<br /> 3+<br /> ë ®©y: RE - l ion §H; (H2X2) - l d¹ng ®ime tuyÕn tÝnh víi hÖ sè gãc t ¬ng øng b»ng -3 v<br /> hãa cña PC88A. +3 (h×nh 1). C¸c kÕt qu¶ n y chøng minh r»ng, c¬<br /> Chóng t«i kh«ng sö dông ph ¬ng ph¸p chÕ chiÕt trong hÖ RE3+-Cl--HCl-PC88A t¹i vïng<br /> nghiªn cøu thùc nghiÖm truyÒn thèng nghiªn nång ®é Ci = 0,05 M - 0,2 M x¶y ra theo c¬ chÕ<br /> cøu l¹i c¬ chÕ chiÕt m ¸p dông mét sè ph ¬ng (1a).<br /> ph¸p ®Ó chøng minh v l m râ c¬ chÕ chiÕt cña - §èi víi hÖ II, t¹i vïng nång ®é ion §H tõ<br /> RE3+ víi PC88A ë vïng nång ®é t ¬ng øng víi 0,25 - 0,30M sù phô thuéc gi÷a lg(D/[H2X2]3) v o<br /> vïng nång ®é trong qu¸ tr×nh ph©n chia c¸c lg[H+] v gi÷a lg(D.[H+]3) v o lg[H2X2] gÇn nh<br /> NT§H. tuyÕn tÝnh nh ng víi hÖ sè gãc t ¬ng øng ®C thay<br /> Theo ph ¬ng tr×nh chiÕt tæng qu¸t (1a) khi ®æi l -2,5 v 5. §iÒu n y chøng tá r»ng, ph¶n<br /> hÖ ®¹t c©n b»ng ta cã: øng chiÕt kh«ng ph¶i l (1a) n÷a. Trong hÖ chiÕt<br /> II, khi nång ®é ion §H cao ®C cã thay ®æi c¬ chÕ.<br /> [RE(HX 2 ) n ] hc [H + ] n nc [H + ] n nc §Ó kh¼ng ®Þnh c¬ chÕ chiÕt trong vïng nång ®é<br /> KC = = D<br /> [RE 3+ ] nc [H 2 X 2 ] m hc [H 2 X 2 ] m hc n y l (1b), (1c) hay (1d) chóng t«i ®C lÇn l ît<br /> kh¶o s¸t sù phô thuéc gi÷a lg(D/[H2X2]m) v o<br /> (2)<br /> lg[H+] v gi÷a lg(D.[H+]n) v o lg[H2X2] theo c¸c<br /> LÊy logarit thËp ph©n v chuyÓn vÕ ta cã: c¬ chÕ n y. KÕt qu¶ kh¶o s¸t cho thÊy, khi gi¶<br /> lgD = lgKc + mlg[H2X2] - nlg[H+] (3a) thiÕt c¬ chÕ ph¶n øng chiÕt l (1b), sù phô thuéc<br /> 599<br /> gi÷a lg(D/[H2X2]2,5) v o lg[H+] v gi÷a kho¶ng tõ 0,0 M ®Õn 0,30 M. KÕt qu¶ xö lý<br /> lg(D.[H+]3) v o lg[H2X2] gÇn nh tuyÕn tÝnh víi t ¬ng tù cho thÊy, c¬ chÕ chiÕt cña RE3+ trong hÖ<br /> c¸c hÖ sè gãc lÇn l ît b»ng -2,5 v 3. §iÒu n y RE3+-Cl--HCl-PC88A khi PC88A kh«ng amoni<br /> cho thÊy c¬ chÕ chiÕt trong vïng nång ®é Ci = hãa v cã amoni hãa ®Òu tu©n theo c¬ chÕ (1a)<br /> 0,25 - 0,3 M tu©n theo ph¶n øng (1b). trong ®iÒu kiÖn nghiªn cøu.<br /> Ph¶n øng chiÕt (1b) x¶y ra ë ®iÒu kiÖn n y 3. H»ng sè c©n b»ng chiÕt trong hÖ RE3+-Cl--<br /> vÉn ®¶m b¶o gi¸ trÞ q = 3. §©y l ®iÒu quan HCl-PC88A<br /> träng trong c¸c m« pháng qu¸ tr×nh chiÕt [5].<br /> Chóng t«i nhËn thÊy r»ng, trong c¸c ph ¬ng<br /> 2. C¬ chÕ chiÕt trong hÖ RE3+-Cl--HCl -PC88A tr×nh ® êng th¼ng ë h×nh 1 ®Òu cã h»ng sè tù do<br /> (kh«ng amoni hãa) l lgKc. Do vËy, khi xö lý c¸c ® êng th¼ng n y<br /> C¬ chÕ chiÕt víi dung m«i PC88A (kh«ng theo ph ¬ng ph¸p b×nh ph ¬ng tèi thiÓu th× gi¸<br /> amoni hãa) còng ® îc kh¶o s¸t ë tØ lÖ pha O/A trÞ h»ng sè tù do cña c¸c ph ¬ng tr×nh ® êng<br /> = 1, nång ®é ban ®Çu cña RE3+ b»ng 0,05 M ®Õn th¼ng thu ® îc chÝnh l gi¸ trÞ cña lgKc. KÕt qu¶<br /> 0,10 M v nång ®é axit HCl thay ®æi trong tÝnh to¸n ® îc tr×nh b y ë b¶ng 1.<br /> <br /> <br /> lg (D /[P C 8 8 A ]) (a ) 2 lgD/[H2X2]3 y = - 3 .0 9 5 8 x - 2 .4 9 7<br /> 2 R 2 = 0 .9 5 1 6<br /> 1 .5<br /> y = -3 .0 0 7 5 x - 0 .6 3 3<br /> 3<br /> 1<br /> 1<br /> 0 .5<br /> 1<br /> 0 2 0 4 y = - 3 .0 9 5 4 x - 3 .0 7 0 1<br /> R 2 = 0 .9 8 1 2<br /> - 0 .5<br /> <br /> -1<br /> -1<br /> <br /> y = -3 .0 2 6 3 x - 1 .1 0 5 2 lg [H ] - 1 .5<br /> -2 Lg[H]<br /> -1 -0 .5 0 0 .5 -2<br /> - 1 .5 -1 - 0 .5 0<br /> <br /> <br /> <br /> H×nh 1: Sù phô thuéc gi÷a (lgD/[H2X2]3) v o lg[H+] t¹i Ci = 0,1 M<br /> § êng 1: HÖ Y3+-Cl-HCl-PC88A; § êng 2: HÖ Dy3+-Cl-HCl-PC88A<br /> § êng 3: HÖ Gd3+-Cl-HCl-PC88A; § êng 4: HÖ Sm3+-Cl-HCl-PC88A<br /> <br /> B¶ng 1: Gi¸ trÞ lgKc cña hÖ chiÕt RE3+-Cl--HCl-PC88A 1 M (amoni hãa 20%)<br /> lg[H] - lg(D/[PC88A]3)<br /> TT Ci, mol/L<br /> lgKc(Sm) lgKc(Gd) lgKc(Dy) lgKc(Y)<br /> 1 0,05 -3,050 -2,498 - 1,004 - 0,583<br /> 2 0,10 -3,070 -2,497 - 1,105 - 0,633<br /> 3 0,15 -3,092 -2,506 -1,186 - 0,650<br /> 4 0,20 -3,001 -2,505 - 1,138 - 0,655<br /> Gi¸ trÞ lgKc trung b×nh - 3,054 - 2,501 - 1,109 - 0,626<br /> Tõ c¸c gi¸ trÞ Kc ta cã thÓ s¾p xÕp c¸c NT§H trªn ®©y theo thø tù chiÕt t¨ng dÇn nh sau: Sm<br /> < Gd < Dy < Y. MÆt kh¸c, chóng t«i còng tÝnh ® îc hÖ sè t¸ch c¸c cÆp NT§H trªn tõ c¸c gi¸ trÞ Kc<br /> theo c«ng thøc: = Kc(REI)/ Kc(REII) (5).<br /> 600<br /> KÕt qu¶ tÝnh to¸n ® îc tr×nh b y ë b¶ng 2.<br /> <br /> B¶ng 2: C¸c gi¸ trÞ hÖ sè t¸ch<br /> CÆp NT§H Gd - Sm Y - Dy Y - Gd Dy - Gd Y - Sm Dy - Sm<br /> 3,56 3,04 75,02 24,67 268,10 88,17<br /> <br /> KÕt qu¶ thu ® îc chØ ra r»ng hÖ sè t¸ch cÆp Ngo i viÖc ®¸nh gi¸ hÖ sè t¸ch th«ng qua<br /> NT§H nhãm nÆng v NT§H nhãm trung rÊt h»ng sè c©n b»ng trong ®iÒu kiÖn chiÕt nh nhau,<br /> cao. Do vËy PC88A l t¸c nh©n hiÖu qu¶ ®Ó chóng t«i ®¸nh gi¸ hÖ sè t¸ch th«ng qua nghiªn<br /> chiÕt t¸ch riªng c¸c NT§H nhãm trung khái c¸c cøu trùc tiÕp c¸c hÖ chiÕt chøa hai NT§H: Gd3+-<br /> NT§H nhãm nÆng. Sm3+-Cl--HCl-PC88A v Y3+-Dy3+-Cl--HCl-<br /> PC88A. T¸c nh©n chiÕt PC88A 1 M ® îc amoni<br /> 4. HÖ sè t¸ch thùc nghiÖm cÆp Gd-Sm, Y-Dy hãa 20%. Mét sè kÕt qu¶ ® îc tr×nh b y ë b¶ng 3.<br /> <br /> B¶ng 3: HÖ sè t¸ch cÆp Gd-Sm v Y-Dy ë c¸c ®iÒu kiÖn chiÕt kh¸c nhau<br /> N íc N íc<br /> HÖ sè HÖ sè<br /> No Hi* Ci(Gd), Ci(Sm), No Hi* Ci(Y), Ci(Dy),<br /> t¸ch t¸ch<br /> mol/L mol/L mol/L mol/L<br /> 1 0,0 0,05 0,08 3,5 1 - 0,2 0,052 0,104 3,0<br /> 2 -0,2 0,05 0,11 3,5 2 - 0,1 0,052 0,104 3,0<br /> 3 -0,1 0,05 0,11 3,5 3 0,4 0,052 0,104 2,9<br /> 4 0,0 0,05 0,11 3,6 4 - 0,2 0,205 0,105 3,0<br /> 5 -0,2 0,05 0,15 3,7 5 - 0,1 0,205 0,105 2,9<br /> 6 -0,1 0,08 0,05 3,5 6 0,4 0,205 0,105 3,0<br /> 7 0,0 0,08 0,05 3,6 7 - 0,2 0,273 0,154 3,1<br /> 8 0,1 0,08 0,05 3,6 8 - 0,1 0,273 0,154 2,9<br /> 9 0,2 0,08 0,05 3,6 9 0,4 0,273 0,154 3,3<br /> Gi¸ trÞ trung b×nh 3,6 Gi¸ trÞ trung b×nh 3,0<br /> *Trong hÖ PC88A 1 M trung hßa 20% b»ng NH3, Hi ® îc tÝnh theo c«ng thøc: Hi = - 0,2 + §é axit pha n íc.<br /> <br /> Gi¸ trÞ hÖ sè t¸ch thu ® îc phï hîp gi¸ trÞ quan hÖ gi÷a tæng nång ®é c©n b»ng ([REI3+] +<br /> tÝnh to¸n ë trªn (b¶ng 2) v gi¸ trÞ ®C c«ng bè [REII3+]) pha n íc trong c¸c hÖ chiÕt ®a cÊu tö<br /> [2]. Víi c¸c gi¸ trÞ hÖ sè t¸ch n y cho phÐp sö (Gd3+-Sm3+-HCl-PC88A v Y3+-Dy3+-HCl-<br /> dông t¸c nh©n PC88A khi hiÕt l m gi u Y tõ PC88A) phô thuéc v o ®é axit cña pha n íc v<br /> hçn hîp víi c¸c NT§H nhãm nÆng, v l m gi u nång ®é ban ®Çu cña c¸c ion §H. Kh¸c víi hÖ<br /> Sm tõ hçn hîp víi c¸c NT§H nhãm trung. chiÕt chøa ®¬n nguyªn tè ®Êt hiÕm, sù phô thuéc<br /> n y kh¸ phøc t¹p. ViÖc øng dông m¹ng n¬ron<br /> 5. M« h×nh hãa to¸n häc sè liÖu c©n b»ng hÖ thiÕt lËp c¸c mèi liªn hÖ trªn ®©y l thùc sù cÇn<br /> chiÕt ®a NT§H: REI3+-REII3+-HCl-PC88A thiÕt cho qu¸ tr×nh m« pháng v tÝnh to¸n c¸c<br /> b»ng gi¶i ph¸p m¹ng n¬ron nh©n t¹o th«ng sè tèi u cho qu¸ tr×nh chiÕt liªn tôc<br /> Trong nghiªn cøu n y chóng t«i ¸p dông ng îc dßng nhiÒu bËc [6 - 8].<br /> ph ¬ng ph¸p m¹ng n¬ron t×m kiÕm c¸c mèi Trong nghiªn cøu n y, ®C sö dông<br /> <br /> 601<br /> gi¶i ph¸p m¹ng n¬-ron lan truyÒn ng îc cña c¸c (RE = Sm, Gd, Dy, Y). Ph¶n øng chiÕt trong<br /> sai sè ®Ó thiÕt lËp ®ång thêi hai mèi quan hÖ phô vïng nång ®é ion RE3+ tõ 0,05 M ®Õn 0,20 M<br /> thuéc sau: (víi hÖ chiÕt cøa ion §H nÆng Dy3+, Y3+) v<br /> ([REI3+]nc + [REII3+]nc) = f[Ci(REI), Ci(REII), Hi] 0,05 - 0,30M ®èi víi ion §H nhãm trung Sm3+,<br /> (6) Gd3+ v ®é axit HCl ë pha n íc tõ 0,0 M ®Õn<br /> +<br /> 0,30 M x¶y ra nh sau:<br /> [H ]nc = f[Ci(REI), Ci(REII), Hi]<br /> (7) RE3+nc + 3(H2X2)hc RE(HX2)3 hc + 3H+nc<br /> V chÝnh v× thÕ, kiÕn tróc tæng qu¸t cña §èi víi hÖ chøa ion §H nÆng Y3+, Dy3+ ë<br /> m¹ng n¬-ron n y ® îc biÓu diÔn ë h×nh 2. vïng nång ®é cao h¬n ®C cã sù thay ®æi ph¶n<br /> øng chiÕt nh sau:<br /> Sö dông phÇn mÒm to¸n häc do t¸c gi¶ c«ng<br /> tr×nh n y x©y dùng [8], c¸c th«ng sè cho m¹ng RE3+nc + 3(H2X2)hc RE(HX2)3 hc + 3H+nc<br /> n¬ron cã cÊu tróc 3×HL×2 víi sè n¬ron líp Èn Trong c¸c ph¶n øng chiÕt n y sè proton trao<br /> HL kh¸c nhau. ®æi hÇu nh kh«ng thay ®æi v b»ng 3.<br /> 2. §C x¸c ®Þnh hÖ sè t¸ch c¸c cÆp Gd-Sm v<br /> Y-Dy víi t¸c nh©n chiÕt PC88A ë ®iÒu kiÖn<br /> chiÕt c«ng nghiÖp, c¸c gi¸ trÞ n y t ¬ng øng<br /> b»ng 3,6 v 3,0.<br /> 3. §C m« h×nh hãa sè liÖu c©n b»ng hÖ chiÕt<br /> láng-láng chøa ®ång thêi hai ion §H: Gd3+-<br /> Sm3+-HCl-PC88A v Y3+-Dy3+-HCl-PC88A b»ng<br /> gi¶i ph¸p m¹ng n¬ron. CÊu tróc v c¸c th«ng sè<br /> m¹ng ®C ® îc x¸c ®Þnh. Sai sè gi÷a gi¸ trÞ thùc<br /> nghiÖm v gi¸ trÞ tÝnh tõ m¹ng n¬ron tèi u n»m<br /> trong sai sè thùc nghiÖm v cã gi¸ trÞ trung b×nh<br /> H×nh 2: CÊu tróc m¹ng n¬-ron m« h×nh hãa hÖ 4 - 5%.<br /> chiÕt REI3+-REII3+-HCl-PC88A<br /> Tõ kÕt qu¶ kh¶o s¸t gi¸ trÞ c¨n b×nh ph ¬ng T7i liÖu tham kh¶o<br /> trung b×nh cña c¸c sai sè (RMS) v o cÊu tróc,<br /> chóng t«i ®C chän ® îc cÊu tróc m¹ng n¬-ron 1. Y. Mishima. Rare Earth, REDS, BARC,<br /> tèi u cho c¸c hÖ chiÕt n y l 3 × 15 × 2 øng víi INDIAN (2000).<br /> gi¸ trÞ RMS nhá nhÊt v b»ng 3,6% (hÖ Gd3+ - 2. Yu Zongsen, Chen Minbo. Rare Earth<br /> Sm3+-HCl-PC88A) v 5,4% (hÖ Y3+-Dy3+-HCl- Elements and Their Applicatio,<br /> PC88A) víi bé sè liÖu c©n b»ng víi gÇn 100 Metallurgical Industry Press, Beijing<br /> ®iÓm thùc nghiÖm cho mçi hÖ ë vïng nång ®é (1995).<br /> Ci(REI) = 0,0 M - 0,3 M; Ci(REII) = 0,0 M - 0,3<br /> M v Hi = - 0,2 M - 0,4 M. 3. Li Dequian, Wang Xhonghuai, Xie<br /> Yangfeng. Chemical problems and<br /> KÕt qu¶ xö lý thèng kª cho thÊy, sai kh¸c extraction mechanism in technology of<br /> gi÷a gi¸ trÞ thùc nghiÖm v gi¸ trÞ tÝnh to¸n l extraction separation of rare earth elements<br /> ngÉu nhiªn [9]. Do vËy ho n to n cã thÓ sö dông (III) with mono (2-ethyl hexyl) 2-ethyl<br /> m¹ng n¬ron thu ® îc l m c¬ së cho viÖc x©y hexyl phosphonate. ISECo90, P. 463 - 467<br /> dùng phÇn mÒm m« pháng qu¸ tr×nh chiÕt. (1990).<br /> IV - KÕt luËn 4. J. S Preston and A.C. Du preez. Solvent-<br /> extraction proceeses for the separation of<br /> 1. §C kh¼ng ®Þnh c¬ chÕ chiÕt v mét sè ®Æc rare earth metals, Proc. Int. Solv. Conf.<br /> tr ng c¬ b¶n cña hÖ chiÕt RE3+- Cl-- HCl-PC88A ISEC. Tokyo, part A, P. 883-893 (1990).<br /> <br /> 602<br /> 5. Tran Ngoc Ha, Le Ba Thuan. Computer Hydrometallurgy, 43, 241 - 255 (1996).<br /> simulation of separating rare earth elements 7. TrÇn Ngäc H , Lª B¸ ThuËn, Th¸i B¸ CÇu.<br /> with PC88A, DEHPA extractants using T¹p chÝ Hãa häc, T. 35, Tr. 63 - 67 (1997).<br /> multistage mixer-settler, International<br /> 8. TrÇn Ngäc H . LuËn ¸n tiÕn sÜ to¸n häc, H<br /> Semina on Rare earths for Magnetic<br /> Néi (2003).<br /> Materials-REMM, Hanoi.<br /> 9. § o H÷u Hå. X¸c xuÊt thèng kª, Nxb.<br /> 6. A. E. GilÐ, C. Aldrich, J. S. J. Van Deventer, §HQG H Néi (2001).<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 603<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2