Bài 29 :
DÂN CƯ – XÃ HỘI CHÂU PHI
I – Mục tiêu :
1) Kiến thức :
- HS nắm được về sự phân bố dân cư rất không đều ở Châu Phi
- Hiểu rõ những hậu quả lịch sử để lại qua việc buôn bán nô lệ và thuộc đại hoá bởi
các cường quốc phương tây.
- Hiểu rõ sự bùng nổ dân số không thể kiểm soát được và sự xung đột sắc tộc triền
miên đang cản trở sự phát triển của Châu Phi
2) Kỹ năng:
- Phân tích lược đồ phân bố dân cư và đô thị rút ra nguyên nhân của sự phân bố đó.
- Phân tích số liệu thống kê sự gia tăng DS của 1 số QG dự báo khả năng và nguyên
nhân bùng nổ DS.
II – Đồ dùng dạy học :
- BĐ phân bố DC và đô thị Châu Phi
- Bảng số liệu thống kê vể tỷ lệ gia tăng DS
- Tranh ảnh về xung đột vũ trang và di dân ở Châu Phi
III – Phương pháp : trực quan, đàm thoại , nhóm
IV – Các bước lên lớp :
1) Ổn định :
2) Kiểm tra bài cũ :
- Phân tích BĐ nhiệt độ và LM của BĐ KH A,B,C,D
3) Giảng :
Hoạt động 1 : LỊCH SỬ VÀ DÂN CƯ
Hoạt động dạy và học Ghi bảng
GV yêu cầu HS đọc SGK phần sơ lược LS
? LS Châu Phi chia mấy thời kì phát triển (4 thời kì).
Đọc từng thời kì
GV nhận xét , bổ sung
+ Thời kì LS đen tối tới sự phát triển nhiều mặt KT,XH
bị ngưng trệ suốt mấy TK.
+ Năm 60 gọi là “năm của Châu Phi” có 17 nước Châu
Phi giành độc lập.
? Cho biết hậu quả vô cùng nặng nề do sự buôn bán nô
I - LỊCH SỬ VÀ DÂN CƯ
a) Sơ lược lịch sử :
- Châu Phi thời kì cổ đại có
nền Văn Minh sông Ninl rực
rỡ .
- Từ TK 16 19 hàng triệu
người da đen ở CP bị đưa
sang Châu Mĩ làm nô lệ.
- Cuối TK 19 đầu TK 20 gần
toàn bộ CP bị chiếm làm
lệ và thuộc địa hoá của thực dân, Đế quốc từ TK 16
đầu TK 20 để lại Châu Phi những gì ?
( Sự lạc hậu , chậm phát triển về DS xung đột sắc tộc ,
nghèo đói )
HS quan sát H 29.1 SGK nhận xét :
- Đặc điểm cơ bản nhất của phân bố dân cư ở Châu Phi.
- Trình bày sự phân bố dân cư trên lược đồ (địa bàn
phân bố của 4 loại mật độ dân số )
? Dựa vào H 29.1 kết hợp với hình 27.2 để giải thích tại
sao dân Châu Phi phân bố không đều ?
+ MT Hoang mạc mật độ dân cư ?
+ MT Xavan mật độ dân cư ?
+ MT XĐ ẩm mật độ dân cư ?
+ Lưu vực sông sông Ninl – Châu thổ phì nhiêu , màu
mỡ tập trung dân đông nhất Châu Phi.
- Đa số dân sống trên địa bàn nào ?
- Xác định trên H 29.1 vị trí các TP ở ChâuPhi có từ 1
triệu dân trở lên ? Đọc tên các TP thuộc khu vực nào?
- Các TP ở CP thường có đặc điểm gì ?
thuộc địa .
- Năm 60 của TK 20 lần lượt
các nước Châu Phi giành độc
lập , chủ quyền .
b) Dân cư : phân bố không
đều .
- Sự phân bố dân cư ở CP phụ
thuộc chặt chẽ vào đặc điểm
của các MT tự nhiên .
- Đa số dân CP sống ở nông
thôn .
- Các TP có trên 1 triệu dân
thường tập trung ở ven biển .
Hoạt động 2 : SỰ BÙNG NỔ DÂN SỐ VÀ XUNG ĐỘT TỘC NGƯỜI
CHÂU PHI
GV giới thiệu về vấn đề bùng nổ DS :
- Nạn đói ợ Châu Phi + thiên tai
- Đại dịch AIDS
? Đọc tên các nước (trong bảng số liệu tình hình dân số
của 1 số QG ở CP)
Cho biết :
- Nước nào có tỉ lệ gai tăng DS tự nhiên cao hơn TB ?
Cao bao nhiêu ?
- Nước nào có tỉ lệ gia tăng tự nhiên thấp hơn TB ?
(1,1%)
? Tại sao nạn đói thường xuyên đe doạ CP ?
? Đại dịch AIDS tác hại như thế nào đối với KT-XH.
? Tại sao sự bùng nổ DS không thể kiểm soát được ở CP
?
GV Phân tích :
- Chiến tranh tàn phá KT các nước có xung đột nội bộ ,
xung đột đa quốc gia , hút cạn các nguồn lực CP, vì thế
50% DS dưới mức nghèo khổ , nợ nước ngoài 2/3 tổng
II - SỰ BÙNG NỔ DÂN SỐ
VÀ XUNG ĐỘT TỘC
NGƯỜI CHÂU PHI:
a) Bùng nổ Dân số :
-
Châu Phi có 818 triệu dân
(2001) chi
ếm 13,4% TG.
-
Tỉ lệ gia tăng TN vào loại cao
nh
ất TG > 2,4 %.
b)
Xung đột tộc người :
Sự bùng nổ dân số , xung
đ
ột tộc người , đại dịch AIDS
ự can thiệp của nước ngoài
là nguyên nhân ch
ủ yếu làm
kìm
hãm sự phát triển KT-XH
Châu Phi.
gía trị sản phẩm quốc dân.
- Đại dịch AIDS tàn phá CP dữ dội , chiếm ¾ số người
nhiễm HIV /AIDS trên TG.
- Vấn đề kiểm soát việc sinh đẻ khó thực hiện ở CP vì
gặp trở ngại của tập tục , truyền thống ,sự thiếu hiểu biết
của KHKT.
? Âm mưu rất thâm độc của thực dân Châu Âu thể hiện
việc thành lập các QG như thế nào? (chia để trị ) , các
QG khác nhau về ngôn ngữ, phong tục tập quán tôn giáo.
? Tại sao trong 1 nước hoặc giữa các nước láng giềng
mâu thuẫn giữa các DT rất căng thẳng ?
(chính quyền nằm trong tay các thủ lĩnh của 1 vài tộc
người)
? Kết quả giải quyết mâu thuẫn trên là gì ? Hậu quả cho
KT-XH .
( Nội chiến làm KT giảm sút tạo cơ hội nước ngoài nhảy
vào can thiệp )
? Hậu quả của các cuộc sung đột nội chiến giữa các
nước láng giềng như thế nào ?
( Bệnh tật , nghèo đói , KT-XH bất ổn , đặc biệt bệnh
AIDS phát triển mạnh nhất TG )
GV kết luận : nguyên nhân kìm hãm sự phát riển KT-