Häc viÖn chÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh
Tæng quan
§Ò tµi khoa häc cÊp bé n¨m 2006
§¶ng l∙nh ®¹o C¤NG T¸C X¢Y DùNG HÖ THèNG Tæ CHøC
®¶NG ë b¾C kú TRONG THêI Kú 1930 -1945
C¬ quan chñ tr×: ViÖn LÞch sö §¶ng
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS NguyÔn H÷U C¸T
Th− ký ®Ò tµi: THS, TRÇN tRäNG tH¥
6769
28/3/2007
Hµ Néi 2007
1
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS NguyÔn H÷u C¸t
Th− ký ®Ò tµi: Ths TrÇn Träng Th¬
Danh s¸ch céng t¸c viªn
TS Khæng §øc Thiªm
Ths. TrÇn BÝch H¶i
CN. Vò Nhai
Ths. D−¬ng Minh HuÖ
Ths. NguyÔn ThÞ Xu©n
2
Môc lôc
Trang
Më ®Çu 3
Ch−¬ng I: Quan ®iÓm, chñ tr−¬ng cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh vÒ x©y
dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng, sù chØ ®¹o cña §¶ng ®èi víi c«ng t¸c x©y
dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945
7
1.1. Quan ®iÓm cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng hÖ thèng tæ chøc
§¶ng thêi kú 1930-1945
7
1.2. Sù chØ ®¹o cña §¶ng vµ Hå ChÝ Minh ®èi víi c«ng t¸c x©y dùng hÖ
thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930 - 1945.
23
Ch−¬ng II: Qóa tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë
B¾c Kú thêi kú 1930-1945
38
2.1. H×nh thµnh vµ b¶o vÖ hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n
1930-1935
38
2.2. Kh«i phôc hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n 1936-1939 50
2.3. Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n
1939 -1945
63
Ch−¬ng III. §Æc ®iÓm, vai trß, ph−¬ng thøc vµ kinh nghiÖm x©y dùng hÖ
thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú 1930-1945
96
3.1. §Æc ®iÓm vµ vai trß 96
3.2. Ph−¬ng thøc x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú
1930-1945
108
3.3. Mét sè kinh nghiÖm 112
KÕt luËn 115
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 119
3
Më ®Çu
I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi:
LÞch sö x©y dùng hÖ thèng tæ chøc §¶ng lµ mét bé phËn quan träng trong
lÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam h¬n 70 n¨m qua. Trong thêi kú lÞch sö 1930-
1945, §¶ng ta ho¹t ®éng bÝ mËt, ch−a n¾m chÝnh quyÒn do ®ã viÖc x©y dùng, ph¸t
triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng c¸c cÊp ®ãng vai trß rÊt quan träng ®èi víi sù thµnh
b¹i cña c¸ch m¹ng. Khi §¶ng ®· cã ®−êng lèi chÝnh trÞ ®óng ®¾n, ®−îc dÉn ®−êng
bëi hÖ t− t−ëng khoa häc vµ c¸ch m¹ng cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin vµ t− t−ëng Hå
ChÝ Minh, th× cã thÓ nãi, cïng víi t¹o dùng ®éi ngò c¸n bé, c«ng t¸c x©y dùng tæ
chøc §¶ng lµ kh©u quyÕt ®Þnh søc chiÕn ®Êu vµ n¨ng lùc chØ ®¹o thùc tiÔn cña
§¶ng. ChÝnh nhê x©y dùng, ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc §¶ng réng kh¾p trªn mäi
®Þa bµn, g¾n chÆt víi quÇn chóng yªu n−íc vµ c¸ch m¹ng, §¶ng ta ®· biÕn chñ
tr−¬ng, ®−êng lèi c¸ch m¹ng thµnh c¸c phong trµo ®Êu tranh s«i ®éng cña c¸c
tÇng líp nh©n d©n, tõng b−íc t¹o dùng vµ ®µo luyÖn mét ®éi qu©n c¸ch m¹ng
®«ng ®¶o ®Ó khi thêi c¬ ®Õn kÞp thêi ph¸t ®éng cuéc tæng khëi nghÜa giµnh chÝnh
quyÒn thµnh c«ng vµo th¸ng 8-1945, lËp nªn n−íc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ.
Nghiªn cøu LÞch sö §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, nhÊt lµ trong giai ®o¹n §¶ng
l·nh ®¹o ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945, kh«ng thÓ kh«ng nghiªn cøu
lÞch sö x©y dùng hÖ thèng tæ chøc cña §¶ng. ViÖn LÞch sö §¶ng chän ®¨ng ký ®Ò
tµi nµy nh»m gãp phÇn lµm s¸ng tá qu¸ tr×nh §¶ng l·nh ®¹o c«ng t¸c x©y dùng hÖ
thèng tæ chøc §¶ng, kh¼ng ®Þnh vai trß l·nh ®¹o toµn diÖn, tuyÖt ®èi cña §¶ng,
b¸c bá nh÷ng luËn ®iÖu xuyªn t¹c, nhËn ®Þnh sai l¹c vÒ vai trß l·nh ®¹o cña §¶ng
trong thêi kú 1930-1945, gãp phÇn nghiªn cøu mét m¶ng trèng trong nghiªn cøu
LÞch sö §¶ng l©u nay, ®ãng gãp thªm mét sè kinh nghiÖm trong c«ng t¸c x©y
dùng, b¶o vÖ tæ chøc §¶ng.
4
II. T×nh h×nh nghiªn cøu.
§©y lµ mét vÊn ®Ò ®· ®−îc ®Ò cËp ë mét sè c«ng tr×nh lÞch sö §¶ng cÊp
Trung −¬ng, cÊp ®Þa ph−¬ng. ë cÊp Trung −¬ng, cã thÓ kÓ ®Õn nh÷ng c«ng tr×nh
nghiªn cøu c¬ b¶n, nh÷ng chuyªn kh¶o nh−: LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam
(s¬ th¶o), tËp 1 (1920-1954), Nxb Sù thËt, 1981; LÞch sö C¸ch m¹ng th¸ng T¸m
1945, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, H, 1995; §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, c¸c ®¹i héi vµ
héi nghÞ Trung −¬ng, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, H, 1998... ; nh÷ng c«ng tr×nh
nghiªn cøu vÒ c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o cña §¶ng nh−: TrÇn Phó, Lª Hång Phong,
Tr−êng Chinh, Hoµng V¨n Thô, ..; nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c nhµ tï:
Ho¶ Lß, S¬n La. ViÖn LÞch sö §¶ng còng ®· thùc hiÖn hai ®Ò tµi cÊp bé lµ: ‘Vai
trß cña c¸c Xø ñy trong thêi kú ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945”,
(nghiÖm thu n¨m 1997) vµ “ HÖ thèng tæ chøc §¶ng cÊp tØnh thµnh” (nghiÖm thu
n¨m 1999).
ë cÊp ®Þa ph−¬ng, cho ®Õn nay hÇu hÕt c¸c ®Þa ph−¬ng ®· hoµn thµnh viÖc
nghiªn cøu, biªn so¹n vµ xuÊt b¶n lÞch sö §¶ng bé cÊp tØnh, thµnh phè, huyÖn,
quËn vÒ giai ®o¹n lÞch sö §¶ng 1930-1945 trong ®ã cã ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c x©y
dùng §¶ng cña c¸c §¶ng bé.
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, T¹p chÝ LÞch sö §¶ng ®· ®¨ng t¶i mét sè bµi
nghiªn cøu vÒ sù kh«i phôc vµ ph¸t triÓn cña tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú giai ®o¹n
1939-1945.
Tuy nhiªn, ch−a cã c«ng tr×nh nµo ®i s©u nghiªn cøu mét c¸ch ®Çy ®ñ,
toµn diÖn, cã hÖ thèng còng nh− rót ra nh÷ng kinh nghiÖm vÒ c«ng t¸c x©y dùng
hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú thêi kú ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn 1930-1945.
III. Môc tiªu nghiªn cøu
- Lµm râ nh÷ng quan ®iÓm, chñ tr−¬ng vµ qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn
cña hÖ thèng tæ chøc §¶ng ë B¾c Kú vµ vai trß cña nã trong c«ng t¸c x©y dùng
§¶ng còng nh− trong c«ng cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng ë B¾c Kú 1930-1945.