PH N BI N Đ TÀI KHOA HOC
ĐÁNH GIÁ TH C TR NG VÀ Đ XU T GI I PHÁP NÂNG CAO
HI U QU CÔNG TÁC ĐÀO T O VÀ B TRÍ CÁN B , CÔNG CH C
NG I DÂN T C THI U S T NH BÌNH PH CƯỜ ƯỚ
TS. Bùi Quang Xuân
1. Ý ki n nh n xét Báo cáo t ng h p, báo cáo tóm t t k t qu th c hi nế ế
nhi m v :
Công tác đào t o, b i d ng cho cán b , công ch c là công vi c mà đòi ưỡ
h i các c p, các ngành ph i th c hi n th ng xuyên và liên t c, nh m đáp ườ
ng tiêu chu n c a t ng ng ch công ch c và ch c danh cán b qu n lý; trang
b nh ng ki n th c và k năng c b n, b sung ki n th c chuyên môn nghi p ế ơ ế
v và qu n lý nhà n c nh m xây d ng đi ngũ cán b , công ch c, viên ch c ướ
nhà n c thành th o v chuyên môn nghi p v , có trình đ năng l c đáp ngướ
yêu c u ki n toàn và nâng cao hi u qu c a b máy qu n lý nhà n c; ti p ướ ế
t c th c hi n có ch t l ng, hi u qu ch ng trình c i cách hành chính nhà ượ ươ
n c.ướ
Đ tài khoa h c đc k t c u g m ba ph n: ượ ế
1. C s lý lu n c a công tác đào t o và b trí s d ng cán b , công ch c ng i dân ơ ườ
t c thi u s .
2. Th c tr ng đào t o và b trí s d ng cán b , công ch c ng i dân t c thi u s t i ườ
t nh bình ph c ướ
3. M t s gi i pháp nâng cao hi u qu công tác đào t o và b trí s d ng cán b , công
ch c ng i dân t c thi u s t i t nh bình ph c. ườ ướ
Công tác đào t o, b trí s d ng cán b , công ch c ng i dân t c thi u ườ
s là m t v n đ đang đc các c p, các ngành, các nhà khoa h c h t s c ượ ế
quan tâm, đc bi t m t s t nh Tây b c, Tây nguyên có đông đng bào dân t c
thi u s đã và đang nghiên c u đ tài khoa h c v đào t o, b trí s d ng cán
b , công ch c ng i dân t c thi u s , trong đó có nh ng đ tài nghiên c u đã ườ
áp d ng, đc đăng trên thông tin đi chúng v i nhi u góc đ ti p c n khác ượ ế
nhau, nhi u n i dung phong phú, th hi n qua nhi u n i dung, nhi u tác gi
vi t v ng i dân t c thi u s .ế ườ
- C h i và thách th c đi v i vùng dân t c thi u s khi Vi t Nam giaơ
nh p WTO c a Vi n Dân t c, y Ban Dân t c - Nhà xu t b n lý lu n chính
tr .
- K y u Đi h i Đi bi u các dân t c thi u s t nh Bình Ph c l n I ế ướ
năm 2010 và l n II năm 2015.
1
- Văn hóa các dân t c thi u s Vi t Nam c a Ngô Văn L , Nguy n
Văn Ti p, Nguy n Văn Di u do Nhà xu t b n Giáo d c phát hành.
- Gi i pháp phát tri n ngu n nhân l c các dân t c thi u s n c ta th i ướ
k công nghi p hóa, hi n đi hóa c a TS. Hoàng H u Bình đăng trên T p chí
Dân t c - s 117/2010.
- Tính đc thù c a công tác dân t c và m t s v n đ đt ra c a ThS.
Nông H ng Thái đăng trên T p chí Dân t c.
- Công tác đào t o, b i d ng cán b làm công tác dân t c t nh L ng ưỡ
S n - Th c tr ng và đ xu t v nhu c u b i d ng c a Vi H u Bình - Phóơ ưỡ
Tr ng Ban Dân t c t nh L ng S n đăng trên c ng thông tin đi n t c a H cưở ơ
Vi n Dân t c.
- Tính đi di n, đ tin c y, xác th c, c p nh t c a các s li u qua k t ế
qu đi u tra, kh o sát và các ngu n t li u khác đc s d ng vào các báo ư ượ
cáo khoa h c c a nhi m v :
Th c hi n ch ng trình ph c p giáo d c trung h c c s và các ươ ơ
ch ng trình giáo d c mi n núi, nâng cao ch t l ng và hi u qu giáo d c,ươ ượ
đào t o, nh t là h th ng tr ng ph thông dân t c n i trú các c p; đy ườ
m nh vi c t ch c các tr ng m u giáo công l p; m r ng vi c d y ch dân ườ
t c. Đa d ng hóa, phát tri n nhanh các lo i hình đào t o, b i d ng, d y ưỡ
ngh vùng dân t c; đa ch ng trình d y ngh vào các tr ng dân t c n i ư ươ ư
trú; ti p t c th c hi n chính sách u tiên, c tuy n dành cho con em các dânế ư
t c và h c t i các tr ng đi h c, cao đng; m thêm tr ng d b đi h c ư ườ
dân t c khu v c mi n trung và Tây Nguyên. Nghiên c u t ch c h th ng
tr ng chuyên đào t o, b i d ng trí th c và cán b là ng i dân t c thi uườ ưỡ ườ
s .
Cán b ng i dân t c thi u s có năng l c và đ tiêu chu n phù h p ườ
v i quy đnh c a pháp lu t, đc b nhi m vào các ch c danh cán b ch ượ
ch t, cán b qu n lý các c p. đa ph ng vùng dân t c thi u s , nh t thi t ươ ế
ph i có cán b ch ch t ng i dân t c thi u s ; đm b o t l h p lý cán b ườ
ng i dân t c thi u s , u tiên cán b n , cán b tr tham gia vào các cườ ư ơ
quan, t ch c trong h th ng chính tr các c p.
Th c hi n t t công tác quy ho ch, đào t o, b i d ng, s d ng cán b ưỡ
ng i dân t c thi u s cho t ng vùng, t ng dân t c. Trong nh ng năm tr cườ ướ
m t, c n tăng c ng l c l ng cán b có năng l c, ph m ch t t t đn công ườ ượ ế
tác vùng dân t c, nh t là các đa bàn xung y u v chính tr , an ninh, qu c ế
phòng; coi tr ng vi c b i d ng, đào t o thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa ưỡ
v quân s làm ngu n cán b b sung cho c s ; nghiên c u s a đi tiêu ơ
chu n tuy n d ng, b nhi m và các c ch , chính sách đãi ng cán b công ơ ế
tác vùng dân t c và mi n núi, nh t là nh ng cán b công tác lâu năm mi n
núi, vùng cao. Ki n toàn và chăm lo xây d ng h th ng t ch c c quan làm ơ
2
công tác dân t c t t nh đn c s . Tăng c ng s l ng và ch t l ng đi ế ơ ườ ượ ượ
ngũ cán b làm công tác dân t c đ làm t t công tác tham m u cho c p y, ư
chính quy n đa ph ngtrong vi c th c hi n chính sách dân t c. M t s s , ươ
ngành c n t ch c b ph n và có cán b chuyên trách làm công tác dân t c.
V c s tài li u th c hi n đ tài ơ :
- H i đng Dân t c, Báo cáo s 840/BC-HĐDT13 c a H i đng Dân
t c: K t qu giám sát vi c th c hi n chính sách, pháp lu t trong đào t o, sế
d ng đi v i đi ngũ cán b , công ch c, viên ch c ng i DTTS đn năm ườ ế
2013, Hà N i, tháng 11/2014.
- Lê M u Lâm, Văn Toán, Ti u Ph ng, ươ Xây d ng đi ngũ cán b
ng i dân t c thi u sườ (k 2), Báo Nhân dân đi n t , ngày 15/6/2017.
- B N i v , Đ án Phát tri n đi ngũ cán b , công ch c, viên ch c
ng i DTTS trong th i k m iườ , Hà N i, 2015.
- PGS.TS Tr n Th Kim Dung, (2009) “Giáo trình qu n tr nhân l c”,
Nhà xu t b n Th ng kê, Hà N i.
- Ths. Nguy n Văn Đi m - PGS.TS Nguy n Ng c Quân (Đng ch
biên), (2010), “Giáo trình qu n tr nhân l c”, Nhà xu t b n Đi h c Kinh t ế
qu c dân, Hà N i.
Th c ti n t nh có r t nhi u đ tài nghiên c u khoa h c nh đ tài ư
nghiên c u t p t c du canh, du c c a ng i dân t c thi u s , đ tài khoa h c ư ườ
nghiên c u già làng tr ng b n ng i dân t c thi u s , đ tài khoa h c ư ườ
nghiên c u phong t c, t p quán, văn hóa c a ng i dân t c S’tiêng, nh ng ườ ư
đn nay ch a có công trình nghiên c u khoa h c v công tác đào t o, b iế ư
d ng, b trí s d ng cán b , công ch c ng i dân t c thi u s . Vi c Sưỡ ườ
N i v ch nhi m đ tài nghiên c u khoa h c Đánh giá th c tr ng và đ
xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu công tác đào t o và b trí, s d ng cán
b , công ch c ng i dân t c thi u s t nh Bình Ph c” nh m đánh giá, nâng ườ ướ
cao ch t l ng đi ngũ cán b , công ch c ng i dân t c thi u s trong các c ượ ườ ơ
quan, đn v . ơ
Nhi u t li u và bài nghiên c u c a các nhà khoa h c r t có già tri ư
đc đ c p trong đ tài. ượ Đó là m t s r i nh ng cũng chính là đi u may cho ư
ng i vi t ườ ế đ tài vì không b l thu c vào nh ng trang vi t c a các h c gi ế
b c th y đ t đó có th đa ra nh ng suy nghĩ đc l p và h n nhiên c a ư
riêng mình. Tôi đã l y làm thích thú m t s trang vi t c a khóa lu n v i ế
nh ng đánh giá, phân tích và t ng h p mang tính ch quan nh th . ư ế
V i nh n th c y, tôi đánh giá cao đ tài c a b n khóa lu n này.
- V khái ni m, thu t ng và văn phong trong báo cáo t ng h p k t qu ế
nghiên c u nhi m v :
3
3. Các ph ng pháp nghiên c uươ c a đ tài khoa h c là h p lí. T
ph ng pháp phân tích, ph ng pháp so sánh,ươ ươ đi chi u, ph ng pháp ti p ế ươ ế
c n xã h i, l ch s đn ph ng pháp t ng h p đã đc th c hi n t t. ế ươ ượ C th :
Ph ng pháp lu n: S d ng trong quá trình th c hi n đ tài là ph ngươ ươ
pháp lu n duy v t bi n ch ng và ph ng pháp duy v t l ch s . ươ
Ph ng pháp nghiên c u tài li u: s d ng đ t ng h p, tra c u, hươ
th ng các tài li u ph c v cho vi c nghiên c u. Tài li u g m tài li u c a
Trung ng, c a t nh ban hành v đào t o, b trí, s d ng cán b , công ch cươ
ng i dân t c thi u s , tài li u do giáo s , ti n sĩ, th c sĩ, các nhà khoa h cườ ư ế
nghiên c u qua các công trình nghiên c u khoa h c và đã đa vào s d ng. ư
Ph ng pháp đi u tra xã h i h c: B ng công tác đi u tra phi u kh o sátươ ế
xã h i h c, t đó t ng h p, so sánh, phân tích s li u (T ng s phi u đi u tra ế
kh o sát là 1098 phi u g m 366 phi u đi u tra cán b , công ch c ng i dân ế ế ườ
t c thi u s , 366 phi u đi u tra xã h i h c và 366 phi u ph ng v n sâu). ế ế
Ph ng pháp chuyên gia: Tham kh o m t s ý ki n nh n xét, đánh giá,ươ ế
góp ý c a các đng chí là lãnh đo S N i v , Ban Dân t c t nh, S Giáo d c
và Đào t o, Ban Dân t c- HĐND t nh, UBND huy n, UBND xã và các nhà trí
th c t i bu i t a đàm, h i th o khoa h c. Ph ng pháp này b o đm tính ươ
chu n xác và ch t l ng n i dung nghiên c u. ượ
Ph ng pháp th ng kê: Thông qua nghiên c u, x lý, phân tích, đánh giáươ
các s li u đ ph c v cho công tác nghiên c u c a đ tài ( D a vào th c
tr ng đi ngũ cán b , công ch c ng i dân t c thi u s , đánh giá hi u qu ườ
công tác đào t o, b i d ng và b trí, s d ng cán b , công ch c ng i dân ưỡ ườ
t c thi u s và đa ra các gi i pháp nh m chu n hóa, nâng cao ch t l ng ư ượ
chuyên môn nghi p v , lý lu n chính tr đi ngũ cán b , công ch c).
Nhi u trang vi t th hi n đc s phân tích ế ượ sâu s c và th c ti n . Có
c m nh n ng i vi t r t ườ ế tâm huy t v i v n đ nghiên c u,ế vì th mà lí gi iế
v n đ nhi u ch khá ch c ch n. Đó là m t đi m đáng khen c a đ tài
khoa h c.
- V cu trúc n i dung c a báo cáo t ng h p k t qu nghiên c u nhi m ế
v :
Qua nghiên c u đi ngũ cán b , công ch c ng i dân t c thi u s trên ườ
đa bàn t nh có nh ng đc đi m sau:
T l cán b , công ch c ng i dân t c thi u s trong các c quan ườ ơ
Đng, Nhà n c, m t tr n, đoàn th và các đn v s nghi p còn th p so v i ướ ơ
t l dân s ng i dân t c thi u s trên đa bàn. C c u đi ngũ cán b , công ườ ơ
ch c ng i dân t c thi u s không đng đu gi a các c p, các c quan, càng ườ ơ
c p cao s l ng và t l cán b , công ch c ng i dân t c thi u s càng ượ ư
th p. Đi ngũ viên ch c s nghi p ng i dân t c thi u s làm vi c trong ườ
4
ngành giáo d c, y t , kh i đoàn th , kh i ngành kinh t , k thu t còn ít. Còn ế ế
t n t i tình tr ng m t cân đi gi a các nhóm ng i dân t c thi u s trong đi ườ
ngũ cán b công ch c.
Ch t l ng cán b công ch c ng i dân t c thi u s ượ ườ còn th p, đc ượ
đào t o v lý lu n chính tr còn ít, đc bi t là đi v i s cán b chuyên trách
c p xã, t l đt chu n v qu n lý nhà n c còn th p. Năng l c ch đo, ướ
đi u hành, qu n lý c a cán b t i ch m t s đa ph ng có đông đng bào ươ
dân t c thi u s còn nhi u b t c p, đc bi t là c s . Năng l c, trình đ ơ
c a m t s cán b công ch c ng i dân t c thi u s còn h n ch , v n còn ườ ế
m t s cán b , công ch c ng i dân t c thi u s ch a m nh d n đi m i ườ ư
cách nghĩ, cách làm, còn trông ch , l i c p trên; ho t đng ch y u d a trên ế
kinh nghi m, kh năng v n d ng ki n th c đc đào t o vào th c t ch a ế ượ ế ư
cao.
Công tác đào t o, b i d ng đi ngũ cán b , công ch c ng i dân t c ưỡ ư
thi u s còn ch a đáp ng v i nhu c u công vi c th c t , ch t l ng các l pư ế ượ
đào t o, b i d ng cho cán b , công ch c ng i dân t c thi u s ch a cao, ưỡ ườ ư
do s ti p thu c a ng i dân t c thi u s có ph n ch m h n, nh ng ch a b ế ườ ơ ư ư
trí đc các l p riêng. M t s chuyên ngành thi u cán b nh ng không cóượ ế ư
ngu n đ tuy n d ng (nh ngành y t , lu t, kinh t , k thu t,...), trong khi ư ế ế
v n còn m t t l khá l n h c sinh, sinh viên ng i dân t c thi u s t t ườ
nghi p các tr ng đi h c, cao đng, trung c p chuyên nghi p ra tr ng ườ ườ
không có vi c làm do chuyên ngành đào t o không phù h p ho c tuy n d ng
ch tiêu quá ít, thi tuy n không c nh tranh đc. Ch a có quy đnh c th v ượ ư
u tiên tuy n d ng, đc cách vào công ch c, viên ch c đi v i đi t ngư ượ
ng i dân t c thi u s t i đa ph ng (th ng g i là dân t c t i ch ). V nườ ươ ườ
còn tình tr ng sinh viên đc c đi đào t o theo ch đ c tuy n, t t nghi p ượ ế
ra tr ng v đa ph ng ch a b trí đc vi c làm, gây áp l c l n cho côngườ ươ ư ượ
tác tuy n d ng trong các c quan, đn v các đa ph ng. ơ ơ ươ
Vi c tuy n d ng, s d ng cán b , công ch c ng i dân t c thi u s ườ
còn ch a đc quan tâm, chú tr ng th c hi n t t, nhi u c quan Đng, Nhàư ượ ơ
n c, m t tr n, đoàn th các c p có ít ho c không có cán b , công ch cướ là
ng i dân t c thi u s , m c dù t nh Bình Ph c có 19,06% dân s là ng iườ ướ ườ
dân t c thi u s .
Công tác quy ho ch, đi u đng, b nhi m cán b , công ch c ng i dân ườ
t c thi u s gi các v trí lãnh đo, qu n lý nhìn chung còn nhi u h n ch , ế
vi c t o ngu n, quy đnh t l cho t ng ch c danh lãnh đo các c p, đc
bi t là t l đi ngũ lãnh đo, qu n lý n ng i dân t c thi u s các đa ườ
ph ng, c s có đông đng bào dân t c thi u s ch a đc th c hi n t t.ươ ơ ư ượ
Nhìn chung, càng c p lãnh đo cao và các đa ph ng có n n kinh t phát ươ ế
tri n h n thì đi ngũ cán b lãnh đo ng i dân t c thi u s càng ít. ơ ườ
C ch , chính sách riêng cho đi ngũ cán b , công ch c ng i dân t cơ ế ườ
5