intTypePromotion=4

Đánh giá thực trạng nguồn nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Chia sẻ: Tuong Vi Danh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
27
lượt xem
2
download

Đánh giá thực trạng nguồn nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày việc khảo sát, điều tra hiện trạng sử dụng nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê để đưa ra các khuyến cáo, bổ sung thêm các số liệu, góp phần quản lý khai thác và sử dụng nước ngầm một cách bền vững là hết sức cấp thiết và phù hợp với kế hoạch điều tra tình hình khai thác, sử dụng nước ngầm trên địa bàn TP của Ủy ban nhân dân TP Đà Nẵng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đánh giá thực trạng nguồn nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Nguyễn Lan Phương, Mai Thị Thùy Dương<br /> <br /> 56<br /> <br /> ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NGUỒN NƯỚC NGẦM TRÊN ĐỊA BÀN<br /> QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG<br /> ASSESSING THE STATUS OF GROUNDWATER SOURCE IN THANH KHE DISTRICT,<br /> DA NANG CITY<br /> Nguyễn Lan Phương, Mai Thị Thùy Dương<br /> Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng; nlphuong@dut.udn.vn, mttduong@dut.udn.vn<br /> Tóm tắt - Hiện nay, bên cạnh nguồn nước thủy cục, vẫn có rất<br /> nhiều hộ gia đình sử dụng nguồn nước ngầm cho các mục đích<br /> khác nhau như sinh hoạt, ăn uống và tưới cây xanh… dẫn đến việc<br /> khai thác nguồn nước ngầm quá mức cho phép. Việc sử dụng<br /> nước ngầm trực tiếp không qua xử lý khiến người sử dụng phải<br /> đối mặt với nhiều nguy cơ mắc bệnh. Bài báo đã đưa ra kết quả<br /> khảo sát trên địa bàn quận Thanh Khê: (1) Số lượng hộ gia đình<br /> sử dụng nước ngầm: 2.939/36.875 hộ, chiếm tỷ lệ 7,97%; (2) Mục<br /> đích sử dụng nước ngầm: 47,5% số hộ sử dụng với mục đích ăn<br /> uống và sinh hoạt và 52,5% số hộ dùng cho tưới cây xanh; (3) Chất<br /> lượng các mẫu nước dùng cho mục đích tưới cây xanh đều đảm<br /> bảo tiêu chuẩn. Chất lượng nước cho mục đích sinh hoạt và ăn<br /> uống có các thông số như độ đục, độ cứng, COD, NO2-, Fe, Mn<br /> của một số mẫu còn vượt quy chuẩn hiện hành [1].<br /> <br /> Abstract - Currently, beside the tap water, there are still numbers<br /> of households using underground water for various purposes such<br /> as living, cooking, watering plants and so on, which leads to<br /> overexploitation of underground water. Using untreated<br /> groundwater bring many risks to the comsumers. The research<br /> presents some survey results in Thanh Khe district as follows (1)<br /> the number of households using groundwater is 2,939/36,875<br /> households, accounting for 7.97%; (2) rate of using groundwater<br /> includes 47.5% of households using it for drinking and domestic<br /> purposes, and 52.5% of households using it for watering plants; (3)<br /> water quality for watering plants ensures the standard level of<br /> quality. Some samples of the water for living and cooking purposes<br /> have some parameters such as turbidity, hardness, COD, NO2-, Fe,<br /> Mn exceeding current standards [1].<br /> <br /> Từ khóa - nước ngầm; Thanh Khê; chất lượng nguồn nước; hộ<br /> gia đình; tiêu chuẩn.<br /> <br /> Key words - groundwater; Thanh Khe; water quality; household;<br /> standard.<br /> <br /> 1. Đặt vấn đề<br /> Trong những năm qua, nhu cầu dùng nước trên địa bàn<br /> thành phố (TP) Đà Nẵng cho sinh hoạt, sản xuất nông<br /> nghiệp, công nghiệp và dịch vụ không ngừng gia tăng, dẫn<br /> đến việc khai thác các nguồn nước mặt, nước ngầm để sử<br /> dụng ngày càng nhiều.<br /> Theo số liệu của Sở Tài nguyên và Môi trường TP Đà<br /> Nẵng, tổng trữ lượng tiềm năng tài nguyên nước ngầm trên<br /> địa bàn TP là 231.059 m3/ngày đêm. Theo dự báo thì nhu<br /> cầu dùng nước cho các ngành trên địa bàn TP là rất lớn. Cụ<br /> thể, đến năm 2020, lượng nước yêu cầu cho sản xuất nông<br /> nghiệp là 90 triệu m3/năm; cho sinh hoạt là 110 triệu<br /> m3/năm; cho công nghiệp là 26 triệu m3/năm [2].<br /> Mặc dù nước thủy cục đã đến với người dân nhưng<br /> nhiều hộ gia đình vẫn còn thói quen sử dụng nguồn nước<br /> ngầm với suy nghĩ đơn giản nước nào cũng là nước, và hơn<br /> nữa là nước tự khoan không phải trả tiền mà chưa nghĩ đến<br /> những nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng nguồn nước ngầm chưa<br /> qua xử lý, người sử dụng phải đối mặt với nhiều nguy cơ<br /> mắc bệnh. Các chất độc tồn tại trong nước ngầm ở mức độ<br /> nhẹ gây dị ứng da, nhiễm trùng đường ruột, gây bệnh tiêu<br /> chảy, nếu tích tụ lâu ngày có thể gây ung thư và thậm chí<br /> có thể dẫn đến tử vong.<br /> Trên địa bàn TP Đà Nẵng có 52 công trình khai thác nước<br /> ngầm được Ủy ban nhân dân TP cấp phép thăm dò, khai thác,<br /> sử dụng với tổng lưu lượng tối đa là 14.091 m3/ngày đêm,<br /> tương đương với 6,1% trữ lượng tiềm năng nước ngầm được<br /> đánh giá. Ngoài ra, còn có nhiều công trình khai thác nước<br /> ngầm với quy mô nhỏ phục vụ ăn uống, du lịch, sản xuất,<br /> tưới cây xanh đang được khai thác sử dụng không phải đăng<br /> ký đã dẫn đến tình trạng khai thác quá mức cho phép. Trong<br /> khi đó, nguồn bổ sung bị suy giảm do biến đổi khí hậu, nước<br /> <br /> biển dâng khiến cho tầng nước bị cạn kiệt, gia tăng khả năng<br /> nhiễm mặn, ô nhiễm nước ngầm, sụt lún công trình [2].<br /> Hiện nay, tại quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng vẫn chưa<br /> có thống kê cụ thể số lượng, quy mô, mục đích sử dụng<br /> cũng như chưa có sự kiểm định về chất lượng nguồn nước<br /> ngầm. Vì vậy, việc khảo sát, điều tra hiện trạng sử dụng<br /> nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê để đưa ra các<br /> khuyến cáo, bổ sung thêm các số liệu, góp phần quản lý<br /> khai thác và sử dụng nước ngầm một cách bền vững là hết<br /> sức cấp thiết và phù hợp với kế hoạch điều tra tình hình<br /> khai thác, sử dụng nước ngầm trên địa bàn TP của Ủy ban<br /> nhân dân TP Đà Nẵng [3].<br /> 2. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu<br /> 2.1. Đối tượng nghiên cứu<br /> Nguồn nước ngầm tại các hộ gia đình trên địa bàn quận<br /> Thanh Khê, TP Đà Nẵng.<br /> 2.2. Nội dung nghiên cứu<br /> 2.2.1. Khảo sát, điều tra hiện trạng sử dụng nước ngầm<br /> Thu thập số liệu, thống kê số lượng hộ gia đình sử dụng<br /> nước ngầm trên địa bàn quận Thanh Khê.<br /> Lập phiếu tiến hành điều tra khảo sát trên 160 hộ gia<br /> đình có sử dụng nguồn nước ngầm về các thông tin liên<br /> quan đến công trình khai thác nước ngầm (loại giếng; mục<br /> đích sử dụng nước; việc sử dụng bơm…).<br /> 2.2.2. Phân tích, đánh giá chất lượng nguồn nước ngầm<br /> Tiến hành lấy 24 mẫu nước ngầm (14 mẫu cho mục đích<br /> ăn uống và sinh hoạt, 10 mẫu cho mục đích tưới cây xanh),<br /> lấy trực tiếp tại nguồn để phân tích các thông số pH, độ<br /> đục, độ cứng, COD, Cl-, NO2-, Fe, Mn… Đánh giá chất<br /> lượng nước cho các nhu cầu sử dụng nước.<br /> <br /> ISSN 1859-1531 - TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG, SỐ 5(126).2018, Quyển 2<br /> <br /> 3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận<br /> 3.1. Hiện trạng sử dụng nước ngầm trên địa bàn quận<br /> Thanh Khê, TP Đà Nẵng<br /> 3.1.1. Tỷ lệ sử dụng nước ngầm<br /> Thu thập, thống kê số liệu từ 36.875 hộ gia đình sinh sống<br /> trên địa bàn quận Thanh Khê có kết quả là 2.939 hộ gia đình<br /> có sử dụng nước ngầm cho mục đích sinh hoạt và tưới cây<br /> xanh, chiếm tỷ lệ 7,97% hộ gia đình trên toàn quận.<br /> 3.1.2. Hình thức và mục đích sử dụng nước ngầm<br /> Kết quả thu được từ việc tiến hành điều tra, khảo sát<br /> trực tiếp bằng phỏng vấn 160 hộ gia đình có khai thác sử<br /> dụng nước ngầm.<br /> a. Hình thức sử dụng nước ngầm<br /> Phần lớn các hộ gia đình trên địa bàn sử dụng nước<br /> giếng khoan, qua khảo sát cho thấy có 122/160 (76,25%)<br /> hộ sử dụng nước giếng khoan với độ sâu khoan giếng<br /> khoảng từ 20 - 30 m và 38/160 hộ sử dụng giếng đào. Việc<br /> đào hoặc khoan giếng hoàn toàn tự phát.<br /> <br /> Nước ngầm được sử dụng sau khai thác là trực tiếp và<br /> không qua bất kỳ quá trình xử lý nào. Trong khai thác và sử<br /> dụng nước ngầm có 129/160 (80,63%) hộ gia đình có sử dụng<br /> bơm. Việc sử dụng bơm phổ biến thuận lợi cho quá trình khai<br /> thác nhưng gia tăng chi phí tiêu thụ điện năng.<br /> <br /> Ăn uống và<br /> sinh hoạt<br /> <br /> 47,50%<br /> 52,50%<br /> <br /> Tưới cây xanh<br /> <br /> Hình 2. Biểu đồ về mục đích sử dụng nước ngầm<br /> <br /> 3.2. Đánh giá chất lượng nước ngầm<br /> 3.2.1. Đánh giá chất lượng nước ngầm phục vụ cho nhu<br /> cầu ăn uống và sinh hoạt<br /> a. Độ đục<br /> 30<br /> 24<br /> <br /> 25<br /> <br /> (NTU)<br /> <br /> 2.3. Phương pháp nghiên cứu<br /> Phương pháp thu thập số liệu:<br /> Thu thập các tài liệu về các hộ sử dụng nước ngầm quận<br /> Thanh Khê từ các cơ quan chức năng của quận Thanh Khê<br /> và TP Đà Nẵng.<br /> Thu thập tài liệu, số liệu bằng phiếu câu hỏi và phỏng<br /> vấn trực tiếp người dân có sử dụng nước ngầm trên địa bàn<br /> quận Thanh Khê.<br /> Phương pháp thống kê: Được sử dụng trong việc xử lý<br /> số liệu thu thập từ việc điều tra, khảo sát.<br /> Phương pháp khảo sát, lấy mẫu và phân tích mẫu: Sử<br /> dụng phương pháp thủ công trong quá trình lấy mẫu, chọn<br /> địa điểm lấy mẫu, mẫu lấy phải mang tính đại diện trong<br /> phạm vi nghiên cứu. Các phương pháp phân tích, xác định<br /> các chất ô nhiễm tuân thủ theo Quy chuẩn Việt Nam.<br /> Phương pháp đánh giá: So sánh các số liệu giữa tiêu<br /> chuẩn, quy chuẩn với số liệu thu thập được để đánh giá.<br /> <br /> 57<br /> <br /> 20<br /> 14<br /> <br /> 15<br /> 10<br /> 5<br /> 0<br /> <br /> 4<br /> <br /> 3<br /> <br /> 3<br /> <br /> 4<br /> <br /> 3<br /> 2<br /> <br /> 1<br /> <br /> 1<br /> <br /> 3<br /> <br /> 3<br /> <br /> 3<br /> <br /> 2<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> Hình 3. Giá trị độ đục tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> Kết quả khảo sát cho thấy, có 12/14 mẫu nước ngầm<br /> được khảo sát có độ đục dao động từ 1 - 4 NTU, nhỏ hơn<br /> độ đục của nguồn cung cấp nước sinh hoạt theo QCVN<br /> 02:2009 (≤ 5 mg/l) [1].<br /> Có 2 mẫu nước (mẫu số 6 và 13) vượt quy chuẩn từ 2,8<br /> - 4,8 lần. Nguồn nước có độ đục cao gây ảnh hưởng đến<br /> cấp nước, gây khó chịu cho người sử dụng, gây khó khăn<br /> cho quá trình lọc nước và khử trùng.<br /> Nếu so sánh với chất lượng nước thủy cục của TP Đà<br /> Nẵng đạt các chỉ tiêu chất lượng nước theo QCVN 01:2009<br /> thì 12/14 mẫu nước phân tích có độ đục lớn hơn 2,0 mg/l,<br /> vượt quá quy chuẩn [4].<br /> b. pH<br /> Giá trị pH của các mẫu nước ngầm được phân tích thể<br /> hiện ở Hình 4.<br /> 10<br /> <br /> Hình 1. Hình ảnh giếng khoan và giếng đào<br /> <br /> b. Mục đích sử dụng nước<br /> Kết quả khảo sát, mục đích sử dụng nước ngầm được<br /> thể hiện ở Hình 2. Kết quả cho thấy có 76/160 (47,50%) hộ<br /> dùng cho ăn uống và sinh hoạt, và 84/160 (52,5%) hộ dùng<br /> cho tưới cây xanh. Phần lớn các hộ gia đình vừa kết hợp sử<br /> dụng nước thủy cục và nước giếng ngầm do thói quen và<br /> để giảm chi phí sử dụng nước thủy cục.<br /> <br /> pH<br /> <br /> 8<br /> <br /> 6,4 6,1 6,5 6,9<br /> <br /> 6<br /> <br /> 6,9<br /> 6,8 6,7<br /> 6,2 6,7 6,6<br /> 6,1<br /> <br /> 6<br /> 4<br /> 2<br /> 0<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> Hình 4. Giá trị pH tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> 7<br /> <br /> 6,5<br /> <br /> Nguyễn Lan Phương, Mai Thị Thùy Dương<br /> <br /> 58<br /> <br /> 14 mẫu nước ngầm được khảo sát phục vụ cho nhu cầu<br /> sinh hoạt có pH dao động từ 6,0 - 7,0, phù hợp với QCVN<br /> 02:2009/BYT (từ 6,0 - 8,5) [1].<br /> c. Độ cứng<br /> 400<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 300<br /> 200<br /> <br /> 250 230<br /> <br /> 230<br /> 180 185 170<br /> <br /> 140<br /> <br /> 230<br /> 185 190<br /> <br /> 185<br /> <br /> So sánh với QCVN 01:2009 [4] có 8/14 mẫu có chỉ số<br /> pecmanganat vượt quá 2,0 mg/l, vượt quá quy chuẩn từ<br /> 1,1 - 7,4 lần. Chỉ số pecmanganat trong nước cao là dấu<br /> hiệu nước đã bị ô nhiễm các chất hữu cơ.<br /> f. Hàm lượng sắt<br /> Giá trị hàm lượng sắt của các mẫu nước ngầm được<br /> phân tích thể hiện ở Hình 8.<br /> 0,8<br /> <br /> 115<br /> 50<br /> <br /> 0,62<br /> 0,6<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 100<br /> <br /> 65<br /> <br /> 0<br /> <br /> 400<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 300<br /> 165<br /> 86<br /> <br /> 62<br /> <br /> 82<br /> <br /> 105 89<br /> <br /> 95<br /> <br /> 85<br /> <br /> 50<br /> <br /> 45<br /> <br /> 53<br /> <br /> 107<br /> 67<br /> <br /> 0<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> Hình 6. Giá trị hàm lượng clorua tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> 0,44<br /> <br /> 0,45<br /> <br /> 0,36<br /> 0,27<br /> <br /> 20<br /> 14,4<br /> <br /> 15<br /> <br /> Hình 8. Hàm lượng sắt tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> Nhìn vào Hình 8 có 13/14 mẫu có hàm lượng clorua<br /> nhỏ hơn QCVN 02-2009. Riêng mẫu số 13 vượt 1,22 lần<br /> cho phép.<br /> Nếu so sánh với QCVN 01:2009 thì 13/14 mẫu có hàm<br /> lượng sắt lớn hơn 0,3 mg/l. Hàm lượng sắt trong nước cao<br /> làm cho nước có màu vàng, vị tanh, làm cho quần áo bị ố<br /> vàng. Nước bị nhiễm sắt sẽ làm cho thực phẩm bị biến chất,<br /> thay đổi màu sắc, mùi vị; làm giảm việc tiêu hóa và hấp thu<br /> thực phẩm, gây khó tiêu. Nước nhiễm sắt dùng để pha trà<br /> sẽ làm mất hương vị của trà… [5].<br /> g. Mangan<br /> Kết quả khảo sát hàm lượng mangan trong nguồn nước<br /> ngầm được thể hiện ở Hình 9.<br /> 6,0<br /> <br /> 5,13<br /> <br /> 4,0<br /> 2,0<br /> <br /> 0,32<br /> 0,27<br /> <br /> 0,47<br /> 0,13<br /> 0,13<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> 0,24<br /> 0,22<br /> 0,28<br /> 0,16<br /> 0,28<br /> 0,16<br /> 0,16<br /> <br /> 0,0<br /> <br /> SH1<br /> SH2<br /> SH3<br /> SH4<br /> SH5<br /> SH6<br /> SH7<br /> SH8<br /> SH9<br /> SH10<br /> SH11<br /> SH12<br /> SH13<br /> SH14<br /> <br /> Tất cả 14/14 mẫu nước ngầm sử dụng cho mục đích ăn<br /> uống và sinh hoạt được khảo sát có clorua dao động từ<br /> 30 - 170 mg/l, đều phù hợp với quy chuẩn hiện hành<br /> (≤ 300 mg/l) [1].<br /> e. Chỉ số pecmanganat (COD)<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 0,44<br /> 0,4<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 14/14 mẫu nước ngầm sử dụng cho mục đích ăn uống<br /> và sinh hoạt được khảo sát có độ cứng dao động từ 50 - 250<br /> mg/l, phù hợp với QCVN 02:2009/BYT (≤ 350 mg/l) [1]<br /> và QCVN 01:2009 (≤ 300 mg/l) [4].<br /> d. Clorua<br /> <br /> 100<br /> <br /> 0,4<br /> 0,32<br /> <br /> 0<br /> <br /> Hình 5. Giá trị độ cứng tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> 95<br /> <br /> 0,43<br /> 0,38<br /> <br /> 0,2<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> 200<br /> <br /> 0,45<br /> <br /> 0,4 0,34<br /> <br /> 0,49<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> 10<br /> 5,6<br /> <br /> 4,8<br /> <br /> 4,96<br /> <br /> 5<br /> 1,76<br /> <br /> 2,56<br /> <br /> 2,72<br /> 1,76 2,08<br /> <br /> 2,72<br /> 1,76 1,44 0,8<br /> <br /> 2,4<br /> <br /> 0<br /> <br /> QCVN 02:2009<br /> <br /> Hình 7. Chỉ số pecmanganat (COD) tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> Kết quả phân tích có 10/14 mẫu nước ngầm sử dụng<br /> cho mục đích ăn uống và sinh hoạt được khảo sát có hàm<br /> lượng COD dao động từ 0,4 - 2,4 mg/l, nhỏ hơn 4 mg/l, phù<br /> hợp với QCVN [1].<br /> Các mẫu số 2, 3, 11, 12 (4/14 mẫu) có hàm lượng COD<br /> vượt QCVN cho phép [1]. Đặc biệt, mẫu số 11 vượt 3,6 lần<br /> cho phép [1].<br /> <br /> Hình 9. Giá trị hàm lượng mangan tại các giếng phục vụ cho<br /> nhu cầu sinh hoạt và ăn uống<br /> <br /> Có 13/14 mẫu có hàm lượng mangan từ 0,1 - 0,5 mg/l,<br /> đảm bảo QCVN 02:2009 (≤0,5 mg/l). Riêng mẫu số 6 vượt<br /> 10,2 lần cho phép, và có 3/14 mẫu có hàm lượng mangan<br /> cao hơn 0,3 mg/l, vượt quá so với [4].<br /> Nguồn nước nhiễm mangan có màu đục, mùi tanh khó<br /> chịu, tạo nên lớp cặn màu đen bám vào đáy và thành của dụng<br /> cụ chứa nước, nếu sử dụng lâu dài sẽ ảnh hưởng đến thần kinh,<br /> phổi, thận, tim mạch. Việc sử dụng nước có nồng độ mangan<br /> từ 1 - 5 mg/l trong thời gian dài sẽ gây giảm khả năng ngôn<br /> ngữ, giảm trí nhớ, giảm khả năng vận động … [5].<br /> h. Nitrit<br /> Hình 10, 13/14 mẫu có hàm lượng nitrit từ 0,04 -<br /> <br /> ISSN 1859-1531 - TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG, SỐ 5(126).2018, Quyển 2<br /> <br /> 5<br /> 4<br /> 3<br /> 2<br /> 1<br /> 0<br /> <br /> 2,16<br /> 1,31<br /> <br /> 1,18<br /> <br /> 0,42<br /> 0,22<br /> 0,04<br /> <br /> 0,95<br /> 0,2<br /> <br /> 0,04<br /> <br /> 0,46<br /> 0,29<br /> 0,03<br /> <br /> 0<br /> <br /> Hình 10. Hàm lượng nitrit trong các mẫu khảo sát<br /> <br /> Nitrit là chất có tính độc hại đối với con người, bởi nó<br /> có thể chuyển hóa thành các dạng sản phẩm gây ung thư<br /> cho con người. Nitrit kết hợp với các axit amin trong thực<br /> phẩm mà con người ăn uống hằng ngày hình thành hợp chất<br /> nitrosamine là hợp chất tiền ung thư. Hàm lượng hợp chất<br /> này tích tụ dần trong gan có thể gây nhiễm độc gan, ung<br /> thư gan hoặc dạ dày. Tiếp xúc lâu dài với nitrit gây mắc<br /> bệnh da xanh, khó thở, ảnh hưởng đến hô hấp… gây nguy<br /> hiểm đối với tính mạng, nhất là trẻ em [7].<br /> i. Coliform tổng số<br /> Kết quả phân tích Coliform tổng số được thể hiện ở<br /> Hình 11 cho thấy 9/14 mẫu có sự xuất hiện của chỉ số<br /> Coliform tổng số không đảm bảo chỉ tiêu vi sinh đối với<br /> nguồn nước sử dụng cho ăn uống và sinh hoạt [4].<br /> 13<br /> 10<br /> 8<br /> <br /> 10<br /> <br /> 3<br /> <br /> 1<br /> <br /> 0<br /> <br /> 0<br /> <br /> 0<br /> <br /> SH11<br /> <br /> 3<br /> <br /> 8<br /> <br /> 5<br /> <br /> SH10<br /> <br /> 5<br /> <br /> 4<br /> <br /> 0<br /> <br /> 0<br /> <br /> SH14<br /> <br /> SH13<br /> <br /> SH12<br /> <br /> SH9<br /> <br /> SH8<br /> <br /> SH7<br /> <br /> SH6<br /> <br /> SH5<br /> <br /> SH4<br /> <br /> SH3<br /> <br /> SH2<br /> <br /> SH1<br /> <br /> 0<br /> <br /> Hình 11. Giá trị Coliform tổng số trong các mẫu nước giếng<br /> dùng cho sinh hoạt<br /> <br /> 3.2.2. Đánh giá chất lượng nước cho nhu cầu tưới cây xanh<br /> So với tiêu chuẩn cấp nước phục vụ tưới cây xanh [8]<br /> thì chất lượng nước ngầm trong khu vực đều đảm bảo. Các<br /> chỉ tiêu pH, clorua tại các giếng lấy mẫu phân tích đều nằm<br /> trong giới hạn cho phép.<br /> 10<br /> <br /> pH<br /> <br /> 8<br /> <br /> 6,4<br /> <br /> 6,5<br /> <br /> 6,9<br /> <br /> 6,1<br /> <br /> T1<br /> <br /> T2<br /> <br /> T3<br /> <br /> T4<br /> <br /> 6<br /> <br /> 6,2<br /> <br /> T5<br /> <br /> T6<br /> <br /> 400<br /> 300<br /> 200<br /> 100<br /> <br /> 112<br /> <br /> 159,75 142<br /> 53,2<br /> <br /> 105,6<br /> <br /> 53,25 71<br /> <br /> 7,1<br /> <br /> 71<br /> <br /> 35,5<br /> <br /> 0<br /> <br /> TCVN 33-2006<br /> <br /> 15<br /> <br /> cho phép theo tiêu chuẩn nước dùng cho tưới cây xanh [8].<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 3,84<br /> <br /> SH1<br /> SH2<br /> SH3<br /> SH4<br /> SH5<br /> SH6<br /> SH7<br /> SH8<br /> SH9<br /> SH10<br /> SH11<br /> SH12<br /> SH13<br /> SH14<br /> <br /> (mg/l)<br /> <br /> 2,2 mg/l, ≤ 3,0 mg/l đảm bảo các quy chuẩn hiện hành<br /> [6, 4]. Riêng mẫu số 9 vượt 1,3 lần cho phép.<br /> <br /> 59<br /> <br /> 6,7<br /> <br /> 6,6<br /> <br /> 6,9<br /> <br /> T7<br /> <br /> T8<br /> <br /> T9 T10<br /> <br /> 6,1<br /> <br /> 6<br /> 4<br /> 2<br /> 0<br /> QCVN39:2011<br /> Hình 12. Giá trị pH tại các giếng phục vụ tưới cây<br /> <br /> Hình 12, 10/10 mẫu nước ngầm được sử dụng để tưới<br /> cây xanh có pH dao động từ 6,0 - 7,0, nằm trong khoảng pH<br /> <br /> T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 T9 T10<br /> QCVN39:2011<br /> Hình 13. Giá trị clorua tại các giếng phục vụ cho tưới cây<br /> <br /> Hình 13, 10/10 mẫu nước ngầm được dùng để tưới cây<br /> xanh có hàm lượng clorua dao động từ 30 - 153 mg/l và<br /> nằm trong khoảng giới hạn cho phép (≤ 350 mg/l).<br /> 3.3. Giải pháp sử dụng nước hợp lý<br /> Mạng lưới cấp nước của Đà Nẵng đã bao phủ hầu hết<br /> các địa bàn dân cư của quận Thanh Khê với chất lượng<br /> nước sạch đảm bảo QCVN 01:2009. Tuy nhiên, song song<br /> với việc sử dụng nước của Công ty cấp nước Đà Nẵng, tại<br /> quận Thanh Khê vẫn còn 7,97% hộ gia đình trên toàn quận<br /> sử dụng nước ngầm cho mục đích ăn uống, sinh hoạt và<br /> tưới cây xanh. Việc sử dụng nước giếng ngầm chủ yếu là<br /> do thói quen và được dùng với mục đích giảm chi phí sử<br /> dụng nước thủy cục mà chưa tính đến các chi phí điện cho<br /> việc bơm nước.<br /> Tuy nhiên, qua khảo sát đánh giá cho thấy chất lượng<br /> 10 mẫu nước tưới cây xanh được phân tích đảm bảo các<br /> yêu cầu của QCVN39:2011/BTNMT. Chất lượng của 14<br /> mẫu nước ngầm được sử dụng cho mục đích sinh hoạt và<br /> ăn uống vẫn còn một số mẫu có các thông số như độ đục,<br /> hàm lượng pecmanganat, sắt, mangan, nitrit vượt quá tiêu<br /> chuẩn cho phép. Việc sử dụng nguồn nước không đạt yêu<br /> cầu lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người sử dụng.<br /> Ngoài ra, việc khai thác nước ngầm trong các hộ gia<br /> đình đã góp phần làm tăng điện năng sử dụng.<br /> Vì vậy cần giải thích, tuyên truyền cho người dân biết<br /> được các tác hại của việc sử dụng nước không đảm bảo vệ<br /> sinh và việc khai thác nước ngầm không hợp lý dẫn đến<br /> suy giảm trữ lượng, chất lượng nguồn nước. Đối với các<br /> đối tượng có nguồn cung cấp nước từ nhà máy sản xuất<br /> nước sạch, khuyến cáo người dân sử dụng hoàn toàn nước<br /> thủy cục của công ty cấp nước cung cấp để đảm bảo sức<br /> khỏe. Chỉ sử dụng nguồn nước ngầm trong trường hợp<br /> thiếu nước sạch.<br /> Để hạn chế khai thác và sử dụng nước ngầm, thành phố<br /> Đà Nẵng cần đầu tư hệ thống mạng lưới cung cấp nước<br /> thủy cục đảm bảo các yêu cầu về lưu lượng, chất lượng, ổn<br /> định và liên tục cho nhu cầu hiện tại và tương lai của các<br /> tổ chức, cá nhân trên địa bàn TP sử dụng.<br /> 4. Kết luận<br /> Số lượng hộ gia đình sử dụng nước ngầm trên địa bàn<br /> quận Thanh Khê: 2939/36875 hộ, chiếm tỷ lệ 7,97%.<br /> Mục đích sử dụng nước ngầm: 47,5% số hộ sử dụng với<br /> mục đích ăn uống và sinh hoạt và 52,5% số hộ dùng cho<br /> tưới cây xanh.<br /> <br /> Nguyễn Lan Phương, Mai Thị Thùy Dương<br /> <br /> 60<br /> <br /> Chất lượng các mẫu nước dùng cho mục đích tưới cây<br /> xanh đều đảm bảo tiêu chuẩn.<br /> Chất lượng nước cho mục đích sinh hoạt và ăn uống có<br /> các thông số như độ đục, độ cứng, COD, NO2-, Fe, Mn của<br /> một số mẫu còn vượt quy chuẩn hiện hành.<br /> Các hộ gia đình không nên sử dụng nước ngầm tự khai<br /> thác ở những nơi có nước sạch của nhà máy nước. Công ty<br /> Cổ phần Cấp nước Đà Nẵng cần đầu tư hệ thống mạng lưới<br /> cung cấp nước thủy cục đảm bảo cấp nước an toàn cho<br /> người dân trên địa bàn TP Đà Nẵng.<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> [1] Bộ Y tế, QCVN 02:2009/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất<br /> lượng nước sinh hoạt, 2009.<br /> <br /> [2] Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng, Thực trạng công<br /> tác quản lý tài nguyên nước dưới đất trên địa bàn thành phố Đà<br /> Nẵng, Hội thảo Đề xuất giải pháp khai thác, bảo vệ và sử dụng nước<br /> hợp lý trên địa bàn thành phố, 2017.<br /> [3] Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, Kế hoạch số 8417/KH-UBND<br /> ngày 21/10/2015 của UBND thành phố Đà Nẵng, 2015.<br /> [4] Bộ Y tế, QCVN 01:2009/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất<br /> lượng nước sinh hoạt, 2009.<br /> [5] Trung tâm Y tế dự phòng Thành phố Hồ Chí Minh, Tài liệu tập<br /> huấn giám sát chất lượng nước tại các cơ sở cung cấp nước,<br /> 2016.<br /> [6] Bộ Xây dựng, TCVN 33-2006 - Cấp nước – Mạng lưới đường ống<br /> và công trình, 2006.<br /> [7] Lê Huy Bá, Độc học môi trường, NXB Đại học Quốc gia Thành phố<br /> Hồ Chí Minh, 2006.<br /> [8] Bộ Tài nguyên và Môi trường, QCVN39:2011/BTNMT - Quy chuẩn<br /> kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước tưới tiêu, 2011.<br /> <br /> (BBT nhận bài: 24/11/2017, hoàn tất thủ tục phản biện: 06/12/2017)<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2