i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng nội dung luận văn, số liệu và kết quả nghiên cứu
là trung thực và chưa từng được sử dụng trong bất cứ một học vị nào.Tài liệu
tham khảo và số liệu thống kê trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng.
Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình trước các qui định
của nhà trường và pháp luật.
Hà nội, ngày tháng năm 2016
Tác giả luận văn
Đào Vũ Thắng
ii
LỜI CẢM ƠN
Sau 2 năm học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Lâm nghiệp, tôi đã
hoàn thành chương trình đào tạo Cao học chuyên ngành Quản lý tài nguyên
rừng. Để đánh giá kết quả khóa học, tôi được Nhà trường giao thực hiện đề tài
nghiên cứu khoa học với nội dung:
“Nghiên cứu đánh giá thực trạng rừng trồng Keo ở Quảng Ninh và Bắc
Giang làm cơ sở đề xuất các giải pháp trồng rừng gỗ lớn ở vùng Đông bắc bộ”
Qua thời gian triển khai thực hiện, tôi đã hoàn thành luận văn tốt
nghiệp theo tiến độ được giao. Có được kết quả trên, ngoài sự cố gắng của
bản thân còn có sự quan tâm đặc biệt, tận tình hướng dẫn của Thầy giáo –
PGS.TS. Nguyễn Huy Sơn – Viện trưởng Viện nghiên cứu Lâm sinh – Viện
Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài, cùng
các nhà nghiên cứu khoa học, các cộng tác viên; cấp ủy, chính quyền và cơ
quan ban ngành tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang nơi tôi thực tập; sự động viên
tinh thần của gia đình và bạn bè đồng nghiệp.
Nhân dịp này, tôi xin được gửi lời cảm ơn trân trọng và sâu sắc tới:
- Ban giám hiệu và các Thầy, Cô giáo trường Đại học Lâm nghiệp
- Phòng Đào tạo Sau đại học – Trường Đại học Lâm nghiệp
- Thầy giáo, PGS-TS. Nguyễn Huy Sơn – Viện trưởng Viện nghiên cứu
Lâm sinh – Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
- Cấp ủy, chính quyền và cơ quan ban ngành tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang
- Các nhà nghiên cứu khoa học, các cộng tác viên tham gia
Mặc dù được kế thừa số liệu theo đề tài cấp Bộ của PGS-TS Nguyễn
Huy Sơn, song do thời gian, trình độ và kinh nghiệm trong nghiên cứu còn
hạn chế chắc chắn nội dung luận văn không tránh khỏi những thiếu xót. Bản
thân rất mong nhận được những đóng góp quý báu của các nhà khoa học, các
thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 6 năm 2016
Tác giả
iii
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT ...................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC HÌNH ................................................................................ ix
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1
Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ........................................ 3
1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài ........................................................... 3
1.1.1. Khái quát quá trình phát triển rừng trồng ở các nước vùng nhiệt đới và
cận nhiệt đới từ năm 1965 đến năm 2000 ......................................................... 3
1.1.2. Các nghiên cứu về trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng ....... 4
1.1.3. Vấn đề sâu - bệnh hại .............................................................................. 7
1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước ............................................................... 8
1.2.1. Khái quát thực trạng rừng trồng ở nước ta trong những năm qua .......... 8
1.2.2. Các nghiên cứu về trồng rừng thâm canh và thâm canh rừng trồng ..... 13
1.3. Thảo luận .................................................................................................. 18
Chương 2 MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, GIỚI HẠN, NỘI DUNG VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................... 20
2.1. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................. 20
2.1.1. Mục tiêu chung ...................................................................................... 20
2.1.2. Mục tiêu cụ thể ...................................................................................... 20
2.2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ............................................................... 20
2.2.1. Đối tượng nghiên cứu............................................................................ 20
2.2.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 20
iv
2.3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................ 21
2.3.1. Thực trạng diện tích rừng trồng keo ở Quảng Ninh và Bắc Giang ....... 21
2.3.2. Sinh trưởng và năng suất gỗ các mô hình trồng keo có triển vọng gỗ
lớn .................................................................................................................... 21
2.3.3. Tổng kết các biện pháp kỹ thuật đã ứng dụng xây dựng các mô hình .. 21
2.3.4. Đặc điểm lập địa nơi các mô hình trồng keo triển vọng cung cấp gỗ lớn.. 21
2.3.5. Phân chia lập địa trồng rừng Keo lai và Keo tai tượng ......................... 21
2.3.6. Đề xuất các giải pháp phát triển rừng trồng keo cung cấp gỗ lớn ........ 21
2.4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 22
2.4.1. Phương pháp nghiên cứu tổng quát....................................................... 22
2.4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể ............................................................ 22
Chương 3 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KHU VỰC NGHIÊN CỨU .................. 25
3.1. Đặc điểm tự nhiên khu vực nghiên cứu ................................................... 25
3.1.1. Đặc điểm tự nhiên tỉnh Quảng Ninh ..................................................... 25
3.1.2. Đặc điểm tự nhiên tỉnh Bắc Giang ........................................................ 29
3.2. Đặc điểm sinh thái của 3 loài keo ............................................................ 31
3.2.1. Keo lá tràm ........................................................................................... 31
3.2.2. Keo tai tượng ......................................................................................... 32
3.2.3. Keo lai ................................................................................................... 32
Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ............................. 33
4.1. Thực trạng rừng trồng keo ở quảng ninh và bắc giang ............................ 33
4.1.1. Thực trạng rừng trồng keo ở tỉnh Quảng Ninh ..................................... 33
4.1.2. Thực trạng rừng trồng Keo ở tỉnh Bắc Giang ....................................... 38
4.2. Sinh trưởng và năng suất gỗ của các mô hình trồng Keo có triển vọng làm
gỗ lớn ở Quảng Ninh và Bắc Giang ................................................................ 41
4.2.1. Sinh trưởng của các mô hình trồng keo có triển vọng gỗ lớn ............... 42
4.2.2. Năng suất gỗ cây đứng .......................................................................... 48
v
4.3. Các biện pháp kỹ thuật đã ứng dụng để xây dựng mô hình ..................... 50
4.3.1. Về giống ................................................................................................ 50
4.3.2. Xử lý thực bì ......................................................................................... 52
4.3.3. Kỹ thuật làm đất .................................................................................... 52
4.3.4. Kỹ thuật trồng ....................................................................................... 53
4.3.5. Kỹ thuật chăm sóc rừng ........................................................................ 54
4.3.6. Kỹ thuật tỉa thưa rừng ........................................................................... 54
4.4. Đặc điểm lập địa nơi các mô hình có triển vọng gỗ lớn .......................... 55
4.4.1. Đặc điểm khí hậu .................................................................................. 56
4.4.2. Đặc điểm đất ......................................................................................... 58
4.4.3. Đặc điểm địa hình ................................................................................. 65
4.4.4. Trạng thái thực vật che phủ ................................................................... 65
4.5. Phân chia dạng lập địa trồng keo lai và keo tai tượng ............................. 66
4.5.1. Phân cấp sinh trưởng Keo lai và Keo tai tượng ở vùng nghiên cứu ..... 66
4.5.2. Phân chia dạng lập địa trồng Keo lai và Keo tai tượng tại vùng nghiên
cứu ................................................................................................................... 68
4.6. Đề xuất giải pháp phát triển rừng trồng gỗ lớn ở đông bắc bộ ................ 70
4.6.1. Giải pháp về kỹ thuật ............................................................................ 70
4.6.2. Giải pháp về vốn và thuế ....................................................................... 71
4.6.3. Giải pháp về cơ chế chính sách ............................................................. 71
4.6.4. Giải pháp xã hội .................................................................................... 72
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................... 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO
