A. L I M Đ UỜ Ở Ầ
T ng bí th ban ch p hành Trung ng Đ ng c ng s n Vi t Nam -ổ ư ấ ươ ả ộ ả ệ
Lê Kh Phiêu phát bi u t i h i th o qu c t Vi t Nam trong th k 20 đãả ể ạ ộ ả ố ế ệ ế ỷ
t ng nói: "Dân t c chúng tôi hi u đ y đ r ng: dân t c mình là m t dân t cừ ộ ể ầ ủ ằ ộ ộ ộ
nghèo, m t đ t n c đang phát trộ ấ ướ i n m c th p… Chúng tôi hi u rõể ở ứ ấ ể
kho ng cách gi a n n kinh t c a chúng tôi và n n kinh t c a nh ngả ữ ề ế ủ ề ế ủ ữ
n c phát tri n trên th gi i. Chúng tôi hi u rõ khoa h c công ngh trongướ ể ế ớ ể ọ ệ
th k 21 s có nh ng b c ti n kh ng l . Th c hi n t t ng vĩ đ i c aế ỷ ẽ ữ ướ ế ổ ồ ự ệ ư ưở ạ ủ
ch t ch H Chí Minh: "L y s c ta mà gi i phóng cho ta chúng tôi ph i triủ ị ồ ấ ứ ả ả
th c hóa Đ ng, tri th c hóa dân t c ti p t c tri th c hóa công nông, cứ ả ứ ộ ế ụ ứ ả
n c là m t xã h i h c t p, phát huy truy n th ng nh ng ngày m i giànhướ ộ ộ ọ ậ ề ố ữ ớ
đ c l p 45 c n c h c ch , c n c di t gi c d t, c n c di t gi c đói.ộ ậ ả ướ ọ ữ ả ướ ệ ặ ố ả ướ ệ ặ
Ph i n m l y ng n c khoa h c nh đã n m l y ng n c dân t c". M tả ắ ấ ọ ờ ọ ư ắ ấ ọ ờ ộ ộ
dân t c d t, m t dân t c đói nghèo là m t dân t c y u. Chúng ta đã t ngộ ố ộ ộ ộ ộ ế ừ
chi n th ng th c dân Pháp và đ qu c M . Th ng l i đó là th ng l i c aế ắ ự ế ố ỹ ắ ợ ắ ợ ủ
l c l ng trí tu Vi t Nam đ i v i l c l ng s t thép và đô la kh ng lự ượ ệ ệ ố ớ ự ượ ắ ổ ồ
c a M . Con ng i Vi t Nam đã làm đ c nh ng đi u t ng nh khôngủ ỹ ườ ệ ượ ữ ề ưở ư
làm đ c, và tôn tin r ng con ng i Vi t Nam trong giai đo n m i v iượ ằ ườ ệ ạ ớ ớ
nh ng th thách m i v n s làm đ c nh ng đi u kỳ di u nh th v i l cữ ử ớ ẫ ẽ ượ ữ ề ệ ư ế ớ ự
l ng lao đ ng d i dào, ngày càng phát tri n c v s l ng và ch tượ ộ ồ ể ả ề ố ượ ấ
l ng. Đ t n c Vi t Nam s sánh vai đ c v i các c ng qu c năm châuượ ấ ướ ệ ẽ ượ ớ ườ ố
cho dù hi n nay chúng ta g p r t nhi u khó khăn, r t nhi u s đ i đ u.ệ ặ ấ ề ấ ề ự ố ầ
Chính vì v y tôi đã ch n đ tài: ậ ọ ề "V n đ v đào t o ngu n nhân l c conấ ề ề ạ ồ ự
ng i trong s nghi p công nghi p hóa - hi n đ i hóa đ t n c"ườ ự ệ ệ ệ ạ ấ ướ cho
đ án kinh t chính tr c a mình.ề ế ị ủ
B. N I DUNGỘ
I. V N Đ ĐÀO T O NGU N NHÂN L C CON NG I TRONG S NGHI PẤ Ề Ạ Ồ Ự ƯỜ Ự Ệ
CÔNG NGHI P HÓA - HI N Đ I HÓA Ệ Ệ Ạ
1. Th nào là công nghi p hóa - hi n đ i hóa ế ệ ệ ạ
a. Tính t t y u khách quan và tác d ng c a công nghi p hóa -ấ ế ụ ủ ệ
hi n đ i hóa ệ ạ
Nh ng n c quá đ tu n t hay còn g i là nh ng n c quá đ tữ ướ ộ ầ ự ọ ữ ướ ộ ừ
Ch nghĩa t b n lên ch nghĩa xã h i, m c dù ch a có đ c c s v tủ ư ả ủ ộ ặ ư ượ ơ ở ậ
ch t - k thu t c a ch nghĩa xã h i nh ng ít ra cũng có ti n đ v t ch t làấ ỹ ậ ủ ủ ộ ư ề ề ậ ấ
n n đ i công nghi p c khí do Ch nghĩa t b n đ l i. Vì v y đ xâyề ạ ệ ơ ủ ư ả ể ạ ậ ể
d ng c s v t ch t k thu t cách m ng khoa h c, k thu t và công ngh ,ự ơ ở ậ ấ ỹ ậ ạ ọ ỹ ậ ệ
ng d ng nh ng thành t u c a nó vào s n xu t, ti n hành cu c cácứ ụ ữ ự ủ ả ấ ế ộ h m ngạ
xã h i ch nghĩa v quan h s n xu t, phân b và phát tri n s n xu t m tộ ủ ề ệ ả ấ ố ể ả ấ ộ
cách đ ng đ u trong c n c. Th c ch t c a quá trình này bi n nh ng ti nồ ề ả ướ ự ấ ủ ế ữ ề
đ v t ch t do ch nghĩa t b n đ l i thành c s v t ch t kinh t choề ậ ấ ủ ư ả ẻ ạ ơ ở ậ ấ ế
ch nghĩa xã h i trình đ cao h n.ủ ộ ở ộ ơ
Nh ng n c quá đ ti n th ng lên ch nghĩa xã h i b qua chữ ướ ộ ế ẳ ủ ộ ỏ ủ
nghĩa t b n nh n c ta, s nghi p xây d ng c s v t ch t -k thu t choư ả ư ướ ự ệ ự ơ ở ậ ấ ỹ ậ
ch nghĩa xã h i đ c th c hi n b ng con đ ng công nghi p hóa - hi nủ ộ ượ ự ệ ằ ườ ệ ệ
đ i hóa. Có th hi u m t cách ng n g n công nghi p hóa là m t n c côngạ ể ể ộ ắ ọ ệ ộ ướ
nghi p hi n đ i. Nh v y gi a công nghi p hóa và vi c xây d ng c sệ ệ ạ ư ậ ữ ệ ệ ự ơ ở
v t ch t - k thu t cho CNXH có quan h m t thi t v i nhau nh ng l iậ ấ ỹ ậ ệ ấ ế ớ ư ạ
không ph i là m t CNH con đ ng đ xây d ng c s v t ch t cho CNXHả ộ ườ ể ự ơ ở ậ ấ
đ i v i nh ng n c kém phát tri n nh n c ta. Nh ng CNH ch mang tínhố ớ ữ ướ ể ư ướ ư ỉ
giai đo n, khi mà n n công nghi p hi n đ i ch a đ c xác l p, còn vi cạ ề ệ ệ ạ ư ượ ậ ệ
xây d ng c s v t ch t - k thu t cho CHXH v n đ c ti p t c mãi.ự ơ ở ậ ấ ỹ ậ ẫ ượ ế ụ
b. Tác d ng c a công nghi p hóa.ụ ủ ệ
M t là, phát tri n l c l ng s n xu t, tăng năng su t lao đ ng, thúcộ ể ự ượ ả ấ ấ ộ
đ y tăng tr ng và phát tri n kinh t , kh c ph c nguy c t t h u ngày càngẩ ưở ể ế ắ ụ ơ ụ ậ
xa h n v kinh t gi a n c ta v i các n c trong khu v c và trên th gi i,ơ ề ế ữ ướ ớ ướ ự ế ớ
góp ph n n đ nh và nâng cao đ i s ng c a nhân dân.ầ ổ ị ờ ố ủ
Hai là, c ng c và tăng c ng vai trò kinh t c a Nhà n c; nâng caoủ ố ườ ế ủ ướ
năng l c tích lũy, t o công ăn vi c làm, khuy n khích s phát tri n t do vàự ạ ệ ế ự ể ự
toàn di n c a m i cá nhân.ệ ủ ỗ
Ba là, t o đi u ki n v t ch t cho vi c c ng c an ninh - qu c phòng.ạ ề ệ ậ ấ ệ ủ ố ố
B n là, t o đi u ki n v t ch t cho vi c xây d ng n n kinh t đ cố ạ ề ệ ậ ấ ệ ự ề ế ộ
l p t ch , đ s c tham gia m t cách có hi u qu vào s phân công và h pậ ự ủ ủ ứ ộ ệ ả ự ợ
tác qu c t .ố ế
Chính vì do v trí, t m quan tr ng và các tác d ng nói trên c a côngị ầ ọ ụ ủ
nghi p hóa - hi n đ i hóa n n kinh t qu c dân, nên qua t t c các kỳ đ iệ ệ ạ ề ế ố ấ ả ạ
h i Đ ng ta luôn xác đ nh: Công nghi p hóa là nhi m v trung tâm trongộ ả ị ệ ệ ụ
su t th i kỳ quá đ lên ch nghĩa xã h i n c ta".ố ờ ộ ủ ộ ở ướ
c. N i dung c b n c a công nghi p hóa - hi n đ i hóa n c taộ ơ ả ủ ệ ệ ạ ở ướ
* Quan ni m v công nghi p hóaệ ề ệ
Tr c đây chúng ta cho r ng, công nghi p hóa là quá trình trang bướ ằ ệ ị
k thu t hi n đ i cho toàn b n n kinh t qu c dân, thay th lao đ ng thỹ ậ ệ ạ ộ ề ế ố ế ộ ủ
công b ng lao đ ng c khí hóa, bi n m t n c kém phát tri n thành m tằ ộ ơ ế ộ ướ ể ộ
n c có c c u công nông nghi p hi n đ i, khoa h c k thu t tiên ti n.ướ ơ ấ ệ ệ ạ ọ ỹ ậ ế
Theo quan ni m c a liên hi p qu c, công nghi p là m t quá trìnhệ ủ ệ ố ệ ộ
phát tri n kinh t trong đó có m t b ph n ngu n l c qu c gia ngày càngể ế ộ ộ ậ ồ ự ố
l n đ c huy đ ng đ xây d ng c c u kinh t nhi u ngành v i côngớ ượ ộ ể ự ơ ấ ế ề ớ
nghi p hi n đ i v ch t o ra t li u s n xu t, hàng tiêu dùng, có khệ ệ ạ ề ế ạ ư ệ ả ấ ả
năng b o đ m m t nh p đ t ang tr ng cao trong toàn b n n kinh t vàả ả ộ ị ộ ư ưở ộ ề ế
đ m b o s ti n b kinh t và xã h i.ả ả ự ế ộ ế ộ
K t h p quan ni m truy n th ng và quan ni m hi n đ i, và v nế ợ ệ ề ố ệ ệ ạ ậ
d ng vào đi u ki n c th hóa Vi t Nam, h i ngh l n th VII ban ch pụ ề ệ ụ ể ệ ộ ị ầ ứ ấ
hành Trung ng Đ ng khóa VII đã đ a ra quan ni m m i v công nghi pươ ả ư ệ ớ ề ệ
hóa - hi n đ i hóa: công nghi p hóa, hi n đ i hóa là quá trình chuy n đ iệ ạ ệ ệ ạ ể ổ
căn b n toàn di n các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v và qu n lýả ệ ạ ộ ả ấ ị ụ ả
kinh t xã h i t s d ng lao đ ng th công là chính sang s d ng m tế ộ ừ ử ụ ộ ủ ử ụ ộ
cách ph bi n s c lao đ ng cùng v i công ngh , ph ng ti n và ph ngổ ế ứ ộ ớ ệ ươ ệ ươ
pháp tiên ti n hi n đ i, d a trên s phát tri n c a công nghi p và ti n bế ệ ạ ự ự ể ủ ệ ế ộ
khoa h c - công ngh , t o ra năng su t lao đ ng xã h i cao.ọ ệ ạ ấ ộ ộ
* N i dung c b n c a côộ ơ ả ủ ng nghi p hóa - hi n đ i hóa n c taệ ệ ạ ở ướ
Tr c đây m t th i gian dài v i quan ni m truy n th ng v côngướ ộ ờ ớ ệ ề ố ề
nghi p hóa, chúng ta th ng xác đ nh n i quy c a công nghi p hóa theoệ ườ ị ộ ủ ệ
trình t :ự
1. Ti n hành cách m ng khoa h c - k thu t đ xây d ng c s v tế ạ ọ ỹ ậ ể ự ơ ở ậ
ch t -k thu t cho ch nghĩa xã h i.ấ ỹ ậ ủ ộ
2. Xây d ng c c u kinh t h p lý và phân công l i lao đ ng xã h i.ự ơ ấ ế ợ ạ ộ ộ
Trong đi u ki n giao l u kinh t gi a các n c ch a đ c m r ng quáề ệ ư ế ữ ướ ư ượ ở ộ
trình chuy n giao công ngh gi a các n c ch a phát tri n m nh m , thìể ệ ữ ướ ư ể ạ ẽ
ph i "t l c, cánh sinh là chính" đó chính là m t trình t h p lý đ ti nả ự ự ộ ự ợ ể ế
hành công nghi p hóa.ệ
S phát tri n c a m t qu c gia không th tách r i s phát tri n c aự ể ủ ộ ố ể ờ ự ể ủ
c ng đ ng th gi i nói chung và khu v c nói riêng. Đi u này cho phép m tộ ồ ế ớ ự ề ộ
n c đi sau không nh t thi t ph i làm t t c nh ng công vi c mà các n cướ ấ ế ả ấ ả ữ ệ ướ
đi tr c đã tr i qua th c t cho th y nh ng thành t u v khoa h c - côngướ ả ự ế ấ ữ ự ề ọ
ngh , v qu n lý… c a các n c đi tr c ch có th chuy n giao m t cáchệ ề ả ủ ướ ướ ỉ ể ể ộ
có hi u qu cho các n c đi sau khi mà các n c đi sau đã có s chu n bệ ả ướ ướ ự ẩ ị
k càng đ đón nh n. V n đ đ t ra là các n c đi sau c n ph i làm nh ngỹ ể ậ ấ ề ặ ướ ầ ả ữ
gì đ ti p nh n m t cách có hi u qu nh ng thành t u mà các n c điể ế ậ ộ ệ ả ữ ự ướ
tr c đã đ t đ c. Bài h c thành công trong quá trình công nghi p hóa cácướ ạ ượ ọ ệ
n c NICướ 3 đã ch ra r ng: vi c xây d ng m t c c u kinh t theo h ngỉ ằ ệ ự ộ ơ ấ ế ướ
m c a v i bên ngoài nh m ti p nh n m t cách có ch n l c nh ng thànhở ử ớ ằ ế ậ ộ ọ ọ ữ
t u c a các n c đi tr c k t h p v i vi c đ y m nh cu c cách m ngự ủ ướ ướ ế ợ ớ ệ ẩ ạ ộ ạ
khoa h c và công ngh hi n đ i, đó chính là con đ ng ng n nh t có hi uọ ệ ệ ạ ườ ắ ấ ệ
qu nh t, có hi u qu nh t quy t đ nh s thành công c a quá trình côngả ấ ệ ả ấ ế ị ự ủ
nghi p hóa - hi n đ i hóa đ i v i m t n c l c h u,n i dung c a côngệ ệ ạ ố ớ ộ ướ ạ ậ ộ ủ
nghi p hóa - hi n đ i hóa n c ta c n đ c s p x p theo m t trình tệ ệ ạ ở ướ ầ ượ ắ ế ộ ự
m i nh sau:ớ ư
a.Xây d ng c c u kinh t h p lýự ơ ấ ế ợ
Vi c xây d ng c c u ệ ự ơ ấ kinh t h p lý bao gi cũng ph i d a trên ti nế ợ ờ ả ự ề
đ là phân công l i lao đ ng xã h i.ề ạ ộ ộ
M t là, t tr ng và s tuy t đ i lao đ ng nông nghi p gi m d n; tộ ỷ ọ ố ệ ố ộ ệ ả ầ ỷ
tr ng và s tuy t đ i lao đ ng công nghi p ngày m t tăng lên.ọ ố ệ ố ộ ệ ộ
Hai là, t tr ng và s tuy t đ i lao đ ng trí tu ngày m t tăng vàỷ ọ ố ệ ố ộ ệ ộ
chi m u th so v i lao đ ng gi n đ n trong t ng lao đ ng xã h i.ế ư ế ớ ộ ả ơ ổ ộ ộ
Ba là, t c đ tăng lao đ ng trong các ngành phi s n xu t v t ch tố ộ ộ ả ấ ậ ấ
(d ch v ) tăng nhanh h n t c đ lao đ ng trong các ngành s n xu t v tị ụ ơ ố ộ ộ ả ấ ậ
ch t.ấ
Song song v i phân ph i l i thu nh p là v n đ chuy n d ch c c uớ ố ạ ậ ấ ề ể ị ơ ấ
kinh t bao g m:ế ồ
C c u ngành kinh t : Trong nh ng năm tr c m t c c u ngành ơ ấ ế ữ ướ ắ ơ ấ ở
n c ta s đ c xác đ nh là c c u công - nông nghi p -d ch v .ướ ẽ ượ ị ơ ấ ệ ị ụ
C c u vùng kinh t : ph i t o đi u ki n cho t t c các vùng đ uơ ấ ế ả ạ ề ệ ấ ả ề
phát tri n trên c s khai thác th m nh và ti m năng c a m i vùng, liênể ơ ở ế ạ ề ủ ỗ
k t gi a các vùng, làm cho m i vùng đ u có c c u kinh t h p lý và đ uế ữ ỗ ề ơ ấ ế ợ ề
có chuy n bi n ti n b góp ph n vào s phát tri n kinh t - xã h i đ tể ế ế ộ ầ ự ể ế ộ ấ
n c.ướ
C c u gi a th t , th xã, th tr n, thành ph và đô th tùy đi u ki nơ ấ ữ ị ứ ị ị ấ ố ị ề ệ
t ng n i, t t c các th xã, th tr n đ u đ c phát tri n trên c s đ yừ ơ ấ ả ị ị ấ ề ượ ể ơ ở ẩ
m nh công nghi p, d ch v mang ý nghĩa ti u vùng. Hình thành các th tạ ệ ị ụ ể ị ứ
làm trung tâm kinh t , văn hóa cho m i xã ho c c m xã.ế ỗ ặ ụ
