1
MỤC LỤC
Nội dung Trang
PHẦN 1. MỞ ĐẦU: ................................................................................................ 2
I. Lý do chọn đề tài: .......................................................................................... 2
1. Cơ sở lý luận .......................................................................................... 2
2. Cơ sở thực tế: ......................................................................................... 3
II. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu: ................................................................... 4
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: ................................................................ 4
1. Đối tượng nghiên cứu: ........................................................................... 4
2. Kế hoạch nghiên cứu: ............................................................................ 4
3. Phạm vi nghiên cứu: ............................................................................... 4
IV. Phạm vi và phương pháp ứng dụng:. ............................................................. 4
1. Phạm vi ứng dụng .................................................................................. 4
2. Phương pháp nghiên cứu: ...................................................................... 4
V. Tính mới trong đề tài: ................................................................................... 5
PHẦN 2. NỘI DUNG: ............................................................................................ 6
1. Cơ sở lí luận: .......................................................................................... 6
2. Cơ sở thực tiễn: ...................................................................................... 6
3. Giải pháp tiến hành giải quyết vấn đề nêu trên: ..................................... 7
4. Thực nghiệm và kết quả thực nghiệm: ................................................... 7
4.1. Thực nghiệm: ................................................................................. 7
4.2 . Kết quả thực hiện: ........................................................................ 14
PHẦN 3. KẾT LUẬN: ......................................................................................... 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO : ................................................................................. 19
2
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý l
u
ậ
n
Thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa, với sự phát triễn như vũ bão của tin
học như hiện nay đã làm cho xã hội có nhiều nhận thức mới về cách tổ chức các
hoạt động. Nhiều quốc gia trên thế giới ý thức được rất rõ tầm quan trọng của tin
học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vực này, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân
trí về tin học và đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao. Người Việt Nam có
nhiều tố chất thích hợp với ngành khoa học này, vì thế chúng ta hy vọng có thể sớm
hoà nhập với khu vực và trên thế giới.
Trong thời đại thông tin bùng nổ ngày nay, việc lập được các chương trình tự
hoạt động cho máy tính, máy gia dụng là cần thiết. Và để làm được việc đó cần có
một quá trình nghiên cứu, học tập về ngôn ngữ lập trình lâu dài, qua đó nhà lập
trình có thể chọn một ngôn ngữ lập trình thích hợp.
Tin học là một môn học mới ở các trường phổ thông nên học sinh còn nhiều
bỡ ngỡ khi tiếp cận với môn học này. Nội dung tin học lập trình lớp 11 là một nội
dung mới lạ đối với đa số học sinh với nhiều khái niệm, thuật ngữ, cấu trúc dữ liệu
mà học sinh mới được tiếp xúc lần đầu. Chính vì vậy mà học sinh dễ mắc sai lầm
khi lập trình giải quyết các bài toán. Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn mà học
sinh thường gặp là rất phong phú nhưng có thể thấy một số nguyên nhân chính sau
đây:
+ Học sinh thường gặp khó khăn khi xác định bài toán.
+ Khó liên hệ phương pháp giải một bài toán trong toán học với thuật giải
trong tin học.
Tuy nhiên mọi thứ điều có điểm khởi đầu của nó, với học sinh việc học ngôn
ngữ lập trình Turbo Pascal là khởi đầu cho việc tiếp cận ngôn ngữ lập trình bậc cao,
3
qua đó giúp các em hình dung được sự ra đời, cấu tạo, hoạt đông cũng như ích lợi
của các chương trình hoạt động trong máy tính, các máy tự động… Qua đó người
thầy phải có phương pháp giảng dạy tích cực nhằm giúp các em có thêm định
hướng hình thành năng đồng thời giúp các em có thêm một một niềm đam mê về
tin học, về nghề nghiệp mà các em chọn sau này.
Xuất phát từ cơ sở trên, tôi đã chọn đề tài “DẠY HỌC CẤU TRÚC RẼ
NHÁNH THEO PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC VÀ ĐỊNH HƯỚNG HÌNH
THÀNH NĂNG LỰC HỌC SINH”.
2. Cơ sở thực tế
Trong các năm trước đây trong quá trình dạy môn tin học lớp 11 tôi nhận
thấy một số vấn đề còn tồn tại sau: đa phần học sinh khó tiếp cận với ngôn ngữ lập
trình Pascal. Hè năm 2014 tôi được Sở giáo dục và Đào tạo Sóc Trăng cử đi học
lớp
“ DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỄN NĂNG LỰC HỌC SINH”. Tôi thấy rất hiệu
quả qua phương pháp giảng dạy và đánh giá theo định hướng năng lực. Từ đó tôi
chọn đề tài “DẠY HỌC CẤU TRÚC RẼ NHÁNH THEO PHƯƠNG PHÁP
TÍCH CỰC VÀ ĐỊNH HƯỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC HỌC SINH” để
chia sẽ một số kinh nghiệm nhỏ của mình.
4
II. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Do gặp phải những khó khăn trên nên khi học về ngôn ngữ lập trình để giải
các bài toán học sinh thường khó tiếp cận. Vì vậy trong nội dung đề tài này tôi nêu
ra một phương pháp để giúp các em học sinh dần tiếp cận với ngôn ngữ lập trình
pascal thông qua các bài toán thực tế và hình thành năng lực cho các em.
III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh các lớp 11A1, 11A3 trường THPT Trần Văn Bảy năm học 2014-
2015.
2. Kế hoạch nghiên cứu:
Trực tiếp qua các bài dạy.
3. Phạm vi nghiên cứu:
Khi dạy ngôn ngữ lập trình nói chung, ngôn ngữ lập trình Turbo Pascal nói
riêng là rất nhiều, rât phong phú. Tuy nhiên trong phạm vi sáng kiến kinh nghiệm
này tôi chỉ trình bày một phần của bài cấu trúc rẽ nhánh” dạng thiếu và dạng đủ”
IV. PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1. Phạm vi ứng dụng
Phạm vi ứng dụng của sáng kiến kinh nghiệm này có thể được áp dụng cho
giáo viên khi dạy tin học khối 11 (pascal) cho học sinh:
- Đây có thể coi là một tài liệu tham khảo dành cho giáo viên tin học THPT
và THCS.
- Đây là tài liệu giúp cho giáo viên có phương pháp giảng dạy tích cực và
giúp học sinh hình thành năng lực của các em.
2. Phương pháp nghiên cứu
- Đọc và nghiên cứu.
- Khi khi dạy câu lệnh rẽ nhánh, cần lấy những tình huống công việc mà giải
quyết nó đòi hỏi học sinh phải phân chia 2 trường hợp, phải chọn việc làm tương
5
ứng với điều kiện cần thỏa mãn. Nên chọn tình huống công việc xuất phát từ thực
tiễn cuộc sống hằng ngày, cấu trúc lại công việc theo ý đồ sư phạm, loại bỏ những
tình huống không cần thiết, thu nhỏ kích thước bài toán. Tổ chức lại tình huống đó
theo ý tưởng sư phạm. Căn cứ mục tiêu dạy học, nội dung kiến thức liên quan, giáo
viên cài đặt những chi thức định dạy cho học sinh vào trong đó theo trình tự và nội
dung cần dạy một cách lôgic, để học sinh tiến hành chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng
một cách say mê, hào hứng thông qua hoạt động tự giác, tích cực, chủ động và sáng
tạo.
- Tình huống công việc thực tiễn, giúp tạo động cơ học tập, hướng đích cho
học sinh, góp phần gắn bài học với thực tế sinh động diễn ra hằng ngày. Góp phần
hình thành nhân sinh quan, thế giới quan duy vật biện chứng, góp phần hình thành
năng lực giải quyết vấn đề về học sinh.
V. TÍNH MỚI TRONG ĐỀ TÀI
Thâm nhập vào tình huống có thật trong thực tế để đặt vấn đề, tìm giải pháp,
xây dựng thuật toán, phát hiện tình huống có vấn đề, tìm giải pháp để giải quyết
vấn đề, và giới thiệu chương trình tối ưu.
