M C L CỤ Ụ
1
1. L I GI I THI UỜ Ớ Ệ
1.1. Lí do ch n đ tàiọ ề
Th c hi n đi m i đng b v m c tiêu, n i dung, ph ng pháp, hìnhự ệ ổ ớ ồ ộ ề ụ ộ ươ
th c t ch c, thi t b và đánh giá ch t l ng giáo d c: T m c tiêu ch y uứ ổ ứ ế ị ấ ượ ụ ừ ụ ủ ế
trang b ki n th c sang phát tri n năng l c và ph m ch t c a h c sinh; t n iị ế ứ ể ự ẩ ấ ủ ọ ừ ộ
dung mang tính hàn lâm sang n i dung có tính th c ti n cao; t ph ng phápộ ự ễ ừ ươ
truy n th ki n th c m t chi u sang ph ng pháp d y h c tích c c; t hình th cề ụ ế ứ ộ ề ươ ạ ọ ự ừ ứ
d y h c trên l p là ch y u sang k t h p đa d ng các hình th c d y h c trong vàạ ọ ớ ủ ế ế ợ ạ ứ ạ ọ
ngoài l p h c, trong và ngoài nhà tr ng, tr c ti p và qua m ng, t hình th cớ ọ ườ ự ế ạ ừ ứ
đánh giá t ng k t là ch y u sang coi tr ng đánh giá trên l p và đánh giá quáổ ế ủ ế ọ ớ
trình; t giáo viên đánh giá h c sinh là ch y u sang tăng c ng t đánh giá vàừ ọ ủ ế ườ ự
đánh giá l n nhau c a h c sinh. ẫ ủ ọ
Hi n nay, th c ti n d y h c c a giáo viên nói chung và b n thân tôi nóiệ ự ễ ạ ọ ủ ả
riêng v n đang trong giai đo n chuy n giao gi a ph ng pháp d y h c truy nẫ ạ ể ữ ươ ạ ọ ề
th ng và ph ng pháp d y h c tích c c. Vì v y, v a đ đm b o n i dung h cố ươ ạ ọ ự ậ ừ ể ả ả ộ ọ
t p cũng nh thi c , v a đ d n áp d ng đi m i ph ng pháp d y h c vào th cậ ư ử ừ ể ầ ụ ổ ớ ươ ạ ọ ự
ti n d y và h c, tôi đã xây d ng chuyên đ ễ ạ ọ ự ề “D y h c theo d án, g n li n v iạ ọ ự ắ ề ớ
th c ti n nh m tăng c ng h ng thú h c t p c a h c sinh”ự ễ ằ ườ ứ ọ ậ ủ ọ theo h ng k tướ ế
h p truy n th ng và đi m i ph ng pháp d y h c.ợ ề ố ổ ớ ươ ạ ọ
1.2. M c đích nghiên c uụ ứ
Tìm hi u c s lý thuy t v ph ng pháp d y h c theo h ng phát tri n năngể ơ ở ế ề ươ ạ ọ ướ ể
l c c a h c sinhự ủ ọ
Tìm hi u v ph ng pháp d y h c theo d ánể ề ươ ạ ọ ự
Xây d ng m t chuyên đ d y h c theo d ánự ộ ề ạ ọ ự
1.3. Đi t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
Đi t ng nghiên c u là ki n th c v phân bón hóa h c tr ng THPT ápố ượ ứ ế ứ ề ọ ở ườ
d ng d y cho h c sinh l p 11 – THPT Đng Đu – Yên L c – Vĩnh Phúcụ ạ ọ ớ ồ ậ ạ
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
-Ph ng pháp nghiên c u lí thuy tươ ứ ế
-Ph ng pháp th c nghi m s ph mươ ự ệ ư ạ
- Ph ng pháp th ngươ ố kê
2. TÊN SÁNG KI N:Ế
D y h c theo d án, g n li n v i th c ti n nh m tăng c ng h ng thú h c t p ạ ọ ự ắ ề ớ ự ễ ằ ườ ứ ọ ậ
c a h c sinhủ ọ
3. TÁC GI Ả SÁNG KI N:Ế
- H và tên: T Thúy L uọ ạ ư
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Đng Đu, Yên L c, Vĩnh Phúcị ỉ ả ế ườ ồ ậ ạ
- S đi n tho i:ố ệ ạ 0977119009 E_mail: xuanluu24@gmail.com.
4. CH ĐU T SÁNG KI N Ủ Ầ Ư Ế
- H và tên: T Thúy L uọ ạ ư
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Đng Đu, Yên L c, Vĩnh Phúcị ỉ ả ế ườ ồ ậ ạ
- S đi n tho i:ố ệ ạ 0977119009 E_mail: xuanluu24@gmail.com.
2
5. LĨNH V C ÁP D NG SÁNG KI NỰ Ụ Ế
- Lĩnh v c: Ph ng pháp d y h c Hóa h c.ự ươ ạ ọ ọ
- V n đ mà sáng ki n gi i quy t: Đi m i ph ng pháp d y h c và ki m tra đánhấ ề ế ả ế ổ ớ ươ ạ ọ ể
giá
6. NGÀY ÁP D NG SÁNG KI NỤ Ế
Ngày 14/ 11/ 2019
3
7. MÔ T B N CH T C A SÁNG KI NẢ Ả Ấ Ủ Ế
7.1. Ph ng pháp d y h c theo h ng phát tri n năng l c c a h c sinhươ ạ ọ ướ ể ự ủ ọ
7.1.1. Đi m i ph ng pháp d y h c nh m chú tr ng phát tri n năng l c ổ ớ ươ ạ ọ ằ ọ ể ự
c a HSủ
Ph ng pháp d y h c theo quan đi m phát tri n năng l c không ch chú ýươ ạ ọ ể ể ự ỉ
tích c c hoá HS v ho t đng trí tu mà còn chú ý rèn luy n năng l c gi i quy tự ề ạ ộ ệ ệ ự ả ế
v n đ g n v i nh ng tình hu ng c a cu c s ng và ngh nghi p, đng th i g nấ ề ắ ớ ữ ố ủ ộ ố ề ệ ồ ờ ắ
ho t đng trí tu v i ho t đng th c hành, th c ti n. Tăng c ng vi c h c t pạ ộ ệ ớ ạ ộ ự ự ễ ườ ệ ọ ậ
trong nhóm, đi m i quan h GV – HS theo h ng c ng tác có ý nghĩa quan tr ngổ ớ ệ ướ ộ ọ
nh m phát tri n năng l c xã h i. Bên c nh vi c h c t p nh ng tri th c và kằ ể ự ộ ạ ệ ọ ậ ữ ứ ỹ
năng riêng l c a các môn h c chuyên môn c n b sung các ch đ h c t p ph cẻ ủ ọ ầ ổ ủ ề ọ ậ ứ
h p nh m phát tri n năng l c gi i quy t các v n đ ph c h p. ợ ằ ể ự ả ế ấ ề ứ ợ
Nh ng đnh h ng chung, t ng quát v đi m i ph ng pháp d y h c cácữ ị ướ ổ ề ổ ớ ươ ạ ọ
môn h c thu c ch ng trình giáo d c đnh h ng phát tri n năng l c là:ọ ộ ươ ụ ị ướ ể ự
- Ph i phát huy tính tích c c, t giác, ch đng c a ng i h c, hình thànhả ự ự ủ ộ ủ ườ ọ
và phát tri n năng l c t h c (s d ng SGK, nghe, ghi chép, tìm ki m thôngể ự ự ọ ử ụ ế
tin,...), trên c s đó trau d i các ph m ch t linh ho t, đc l p, sáng t o c a tơ ở ồ ẩ ấ ạ ộ ậ ạ ủ ư
duy.
- Có th ch n l a m t cách linh ho t các ph ng pháp chung và ph ngể ọ ự ộ ạ ươ ươ
pháp đc thù c a môn h c đ th c hi n. Tuy nhiên dù s d ng b t k ph ngặ ủ ọ ể ự ệ ử ụ ấ ỳ ươ
pháp nào cũng ph i đm b o đc nguyên t c “HS t mình hoàn thành nhi m vả ả ả ượ ắ ự ệ ụ
nh n th c v i s t ch c, h ng d n c a GV”. ậ ứ ớ ự ổ ứ ướ ẫ ủ
- Vi c s d ng ph ng pháp d y h c g n ch t v i các hình th c t ch cệ ử ụ ươ ạ ọ ắ ặ ớ ứ ổ ứ
d y h c. Tu theo m c tiêu, n i dung, đi t ng và đi u ki n c th mà cóạ ọ ỳ ụ ộ ố ượ ề ệ ụ ể
nh ng hình th c t ch c thích h p nh h c cá nhân, h c nhóm; h c trong l p,ữ ứ ổ ứ ợ ư ọ ọ ọ ớ
h c ngoài l p... C n chu n b t t v ph ng pháp đi v i các gi th c hành đọ ở ớ ầ ẩ ị ố ề ươ ố ớ ờ ự ể
đm b o yêu c u rèn luy n k năng th c hành, v n d ng ki n th c vào th cả ả ầ ệ ỹ ự ậ ụ ế ứ ự
ti n, nâng cao h ng thú cho ng i h c.ễ ứ ườ ọ
- C n s d ng đ và hi u qu các thi t b d y h c môn h c t i thi u đãầ ử ụ ủ ệ ả ế ị ạ ọ ọ ố ể
qui đnh. Có th s d ng các đ dùng d y h c t làm n u xét th y c n thi t v iị ể ử ụ ồ ạ ọ ự ế ấ ầ ế ớ
n i dung h c và phù h p v i đi t ng HS. Tích c c v n d ng công ngh thôngộ ọ ợ ớ ố ượ ự ậ ụ ệ
tin trong d y h c.ạ ọ
Vi c đi m i ph ng pháp d y h c c a GV đc th hi n qua b n đc tr ngệ ổ ớ ươ ạ ọ ủ ượ ể ệ ố ặ ư
c b n sau:ơ ả
(1) D y h c thông qua t ch c liên ti p các ho t đng h c t p, t đó giúp HSạ ọ ổ ứ ế ạ ộ ọ ậ ừ
t khám phá nh ng đi u ch a bi t ch không ph i th đng ti p thu nh ng tri th cự ữ ề ư ế ứ ả ụ ộ ế ữ ứ
đc s p đt s n. Theo tinh th n này, GV là ng i t ch c và ch đo HS ti n hànhượ ắ ặ ẵ ầ ườ ổ ứ ỉ ạ ế
các ho t đng h c t p nh nh l i ki n th c cũ, phát hi n ki n th c m i, v n d ngạ ộ ọ ậ ư ớ ạ ế ứ ệ ế ứ ớ ậ ụ
sáng t o ki n th c đã bi t vào các tình hu ng h c t p ho c tình hu ng th c ti n,... ạ ế ứ ế ố ọ ậ ặ ố ự ễ
(2) Chú tr ng rèn luy n cho HS nh ng tri th c ph ng pháp đ h bi tọ ệ ữ ứ ươ ể ọ ế
cách đc SGK và các tài li u h c t p, bi t cách t tìm l i nh ng ki n th c đã có,ọ ệ ọ ậ ế ự ạ ữ ế ứ
bi t cách suy lu n đ tìm tòi và phát hi n ki n th c m i,... Các tri th c ph ngế ậ ể ệ ế ứ ớ ứ ươ
pháp th ng là nh ng quy t c, quy trình, ph ng th c hành đng, tuy nhiên cũngườ ữ ắ ươ ứ ộ
c n coi tr ng c các ph ng pháp có tính ch t d đoán, gi đnh (ví d : các b cầ ọ ả ươ ấ ự ả ị ụ ướ
cân b ng ph ng trình ph n ng hóa h c, ph ng pháp gi i bài t p toán h c,...).ằ ươ ả ứ ọ ươ ả ậ ọ
4
C n rèn luy n cho HS các thao tác t duy nh phân tích, t ng h p, đc bi t hoá,ầ ệ ư ư ổ ợ ặ ệ
khái quát hoá, t ng t , quy l v quen… đ d n hình thành và phát tri n ti mươ ự ạ ề ể ầ ể ề
năng sáng t o c a h . ạ ủ ọ
(3) Tăng c ng ph i h p h c t p cá th v i h c t p h p tác theo ph ngườ ố ợ ọ ậ ể ớ ọ ậ ợ ươ
châm “t o đi u ki n cho HS nghĩ nhi u h n, làm nhi u h n và th o lu n nhi uạ ề ệ ề ơ ề ơ ả ậ ề
h n”. Đi u đó có nghĩa, m i HS v a c g ng t l c m t cách đc l p, v a h pơ ề ỗ ừ ố ắ ự ự ộ ộ ậ ừ ợ
tác ch t ch v i nhau trong quá trình ti p c n, phát hi n và tìm tòi ki n th c m i.ặ ẽ ớ ế ậ ệ ế ứ ớ
L p h c tr thành môi tr ng giao ti p th y – trò và trò – trò nh m v n d ng sớ ọ ở ườ ế ầ ằ ậ ụ ự
hi u bi t và kinh nghi m c a t ng cá nhân, c a t p th trong gi i quy t cácể ế ệ ủ ừ ủ ậ ể ả ế
nhi m v h c t p chung.ệ ụ ọ ậ
(4) Chú tr ng đánh giá k t qu h c t p theo m c tiêu bài h c trong su tọ ế ả ọ ậ ụ ọ ố
ti n trình d y h c thông qua h th ng câu h i, bài t p (đánh giá l p h c). Chúế ạ ọ ệ ố ỏ ậ ớ ọ
tr ng phát tri n k năng t đánh giá và đánh giá l n nhau c a HS v i nhi u hìnhọ ể ỹ ự ẫ ủ ớ ề
th c nh theo l i gi i/đáp án m u, theo h ng d n, ho c t xác đnh tiêu chí đứ ư ờ ả ẫ ướ ẫ ặ ự ị ể
có th phê phán, tìm đc nguyên nhân và nêu cách s a ch a các sai sót. ể ượ ử ữ
7.1.2. M t s bi n pháp đi m i ph ng pháp d y h c ộ ố ệ ổ ớ ươ ạ ọ
7.1.2.1. C i ti n các ph ng pháp d y h c truy n th ng ả ế ươ ạ ọ ề ố
Các ph ng pháp d y h c truy n th ng nh thuy t trình, đàm tho i, luy nươ ạ ọ ề ố ư ế ạ ệ
t p luôn là nh ng ph ng pháp quan tr ng trong d y h c. Đi m i ph ng phápậ ữ ươ ọ ạ ọ ổ ớ ươ
d y h c không có nghĩa là lo i b các ph ng pháp d y h c truy n th ng quenạ ọ ạ ỏ ươ ạ ọ ề ố
thu c mà c n b t đu b ng vi c c i ti n đ nâng cao hi u qu và h n chộ ầ ắ ầ ằ ệ ả ế ể ệ ả ạ ế
nh c đi m c a chúng. Đ nâng cao hi u qu c a các ph ng pháp d y h c nàyượ ể ủ ể ệ ả ủ ươ ạ ọ
ng i GV tr c h t c n n m v ng nh ng yêu c u và s d ng thành th o các kườ ướ ế ầ ắ ữ ữ ầ ử ụ ạ ỹ
thu t c a chúng trong vi c chu n b cũng nh ti n hành bài lên l p, ch ng h nậ ủ ệ ẩ ị ư ế ớ ẳ ạ
nh k thu t m bài, k thu t trình bày, gi i thích trong khi thuy t trình, k thu tư ỹ ậ ở ỹ ậ ả ế ỹ ậ
đt các câu h i và x lý các câu tr l i trong đàm tho i, hay k thu t làm m uặ ỏ ử ả ờ ạ ỹ ậ ẫ
trong luy n t p. Tuy nhiên, các ph ng pháp d y h c truy n th ng có nh ng h nệ ậ ươ ạ ọ ề ố ữ ạ
ch t t y u, vì th bên c nh các ph ng pháp d y h c truy n th ng c n k t h pế ấ ế ế ạ ươ ạ ọ ề ố ầ ế ợ
s d ng các ph ng pháp d y h c m i, đc bi t là nh ng ph ng pháp và kử ụ ươ ạ ọ ớ ặ ệ ữ ươ ỹ
thu t d y h c phát huy tính tích c c và sáng t o c a HS. Ch ng h n có th tăngậ ạ ọ ự ạ ủ ẳ ạ ể
c ng tính tích c c nh n th c c a HS trong thuy t trình, đàm tho i theo quanườ ự ậ ứ ủ ế ạ
đi m d y h c gi i quy t v n đ. ể ạ ọ ả ế ấ ề
7.1.2.2. K t h p đa d ng các ph ng pháp d y h cế ợ ạ ươ ạ ọ
Không có m t ph ng pháp d y h c toàn năng phù h p v i m i m c tiêu vàộ ươ ạ ọ ợ ớ ọ ụ
n i dung d y h c. M i ph ng pháp và hình th c d y h c có nh ng u, nh cộ ạ ọ ỗ ươ ứ ạ ọ ữ ư ựơ
đi m và gi i h n s d ng riêng. Vì v y vi c ph i h p đa d ng các ph ng pháp vàể ớ ạ ử ụ ậ ệ ố ợ ạ ươ
hình th c d y h c trong toàn b quá trình d y h c là ph ng h ng quan tr ng đứ ạ ọ ộ ạ ọ ươ ướ ọ ể
phát huy tính tích c c và nâng cao ch t l ng d y h c. D y h c toàn l p, d y h cự ấ ượ ạ ọ ạ ọ ớ ạ ọ
nhóm, nhóm đôi và d y h c cá th là nh ng hình th c xã h i c a d y h c c n k tạ ọ ể ữ ứ ộ ủ ạ ọ ầ ế
h p v i nhau, m i m t hình th c có nh ng ch c năng riêng. Tình tr ng đc tôn c aợ ớ ỗ ộ ứ ữ ứ ạ ộ ủ
d y h c toàn l p và s l m d ng ph ng pháp thuy t trình c n đc kh c ph c,ạ ọ ớ ự ạ ụ ươ ế ầ ượ ắ ụ
đc bi t thông qua làm vi c nhóm.ặ ệ ệ
Trong th c ti n d y h c tr ng trung h c hi n nay, nhi u GV đã c i ti nự ễ ạ ọ ở ườ ọ ệ ề ả ế
bài lên l p theo h ng k t h p thuy t trình c a GV v i hình th c làm vi c nhóm,ớ ướ ế ợ ế ủ ớ ứ ệ
góp ph n tích c c hoá ho t đng nh n th c c a HS. Tuy nhiên hình th c làmầ ự ạ ộ ậ ứ ủ ứ
5
