LU N VĂN Ậ
Đ Y M NH THU HÚT V N FDIẨ Ạ Ố
THEO VÙNG KINH T VI T NAMẾ Ở Ệ
PH N I: TẦ ỔNG QUAN V Đ U T TR C TI P N C NGOÀI Ề Ầ Ư Ự Ế ƯỚ
I. LÝ LU N CHUNG VÈ ẬĐ U T TR C TIÉP N C NGOÀIẦ Ư Ự ƯỚ
Trong xu th toàn c u hoá n n kinh t , ho t đ ng đ u t n c ngoàiế ầ ề ế ạ ộ ầ ư ướ
nói chung và ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài nói riêng đang di n raạ ộ ầ ư ự ế ướ ễ
h t s c mế ứ ạnh m . Nhng đ i v i Vi t Nam, đẽ ố ớ ệ ầu t n c ngoài v n cư ướ ẫ òn là
m t v n ộ ấ đ h t s c m i m . Do v y đ có m t cái nhề ế ứ ớ ẻ ậ ể ộ ìn t ngổ th . khai thácế
đ c nh ng m t tích c c và h n ch đ c nh ng m t tiêu c c c a đ u tượ ữ ặ ự ạ ế ợ ữ ặ ự ủ ầ ư
n c ngoài nh m th c hi n thành công quá trình công nghi p hoá - hi n ớ ằ ự ệ ệ ệ đ iạ
hoá (CNH- HĐH), đ i h i ph i nghiên c u v n đ này m t cách th u đáo.ỏ ỏ ả ứ ấ ề ộ ấ
1.Đ u t và đ c đi m c a đ u tầ ư ặ ễ ủ ầ ư
Đ u t L ho t đ ng s d ng ti n v n, tài nguyên trong m t th i gianầ ư ả ạ ộ ử ụ ề ố ộ ờ
t ng đ i dài nh m thu đ c l i nhu n ho c l i ích kinh t - xươ ố ằ ượ ợ ậ ặ ợ ế ã h i.ộ
Đ u t là ho t đ ng s d ng ti n v n, tài nguyên trong m t th i gianầ ư ạ ộ ử ụ ề ố ộ ờ
t ng đ i dài nhàm thu đ c l i nhu n ho c l i ích kinh t - xơ ố ợ ợ ậ ặ ợ ế ã h i.ộ
V n đ u t baoố ầ ư g m:ồ
-Hi n v t h u hình: tệ ậ ữ ư li u s n xu t; tài nguyên, hàng hoá nhà xệ ả ấ ư ng..ở
- Hàng hoá vô hình: S c lao d ng, công ngh , thông tin, b ng phátứ ộ ệ ằ
minh,quy n s h u công nghi p, bí quy t ky thu t, d ch v (in hàng hoá...ề ở ữ ệ ế ậ ị ụ
-Các ph ng tiươ n đ c bi t khác: c phi u, h i phi u, trái phi u, cácệ ặ ệ ổ ế ố ế ế chứng
từcó giá khác.
Đ c điêm c a đặ ủ ầ u tư .
-Tính sinh l i: Đ u tợ ầ là ho t đ ng tài ch nh ( đó là vi c s d ng ti n v nư ạ ộ ỉ ệ ử ụ ề ố
nh m m c đích thu l i m t kho n ti n có eiá tr l n h n kho n ti n đà bằ ụ ạ ộ ả ề ị ớ ơ ả ề ỏ
ra ban đ u ).ầ
-Th i gian đ u t th ng t ng đ i dài.ờ ầ ư ườ ươ ố
Nh ng ho t đ ngữ ạ ộ kinh t ng n li n trong vòns m t nế ắ ạ ộ ăm th iig không g i là đ uờ ộ ầ
t.
-Đ u tầ ư mang tính r i ro cao: Ho t đ nủ ạ ộ
g
đ u t là ho t đ ng bầ ư ạ ộ ỏ v n trongố
hi n t i nh m thu đ c l i íệ ạ ằ ợ ợ ch trong t ng lai. M c đ r i ro càng cao khiươ ứ ộ ủ
nhà đ u tầ ư b v n ra n c ngoài.ỏ ố ớ
2.Đ u tầ ư tr c ti p nự ế ư c ngoài (Foreign Direct Investment- FD ).ớ Ỉ
a.Khái ni mệ
FDI đ i v i nố ớ ước ta v n còn khá m i m b i hình th c này m i xu t hi nẫ ớ ẻ ở ứ ớ ấ ệ
Vi t Nam sau th i kỳ ở ệ ờ đ i m i. Do v v, vi c đa ra m t khái niồ ớ ậ ệ ộ m t ng quát vệ ố ề
FDI không ph i là d . Xu t phát t nhi u khía cả ễ ấ ừ ề ạnh, góc đ , quan đicm khácộ
nhau trên th gi i đế ớ ã c r t nhi u khái ni m khác nhau v FDI.ỏ ấ ề ệ ề
-Theo Qu ti n t qu c t (1977):ỹ ề ệ ố ế
"Đ u tầ ư tr c ti p ám ch s đ u tự ế ỉ ổ ầ ư đ c th c hi n đ thu đ c l i ích lâuượ ự ệ ể ợ ợ
dài trong m t hộãng ho t đ ng m t n n kinh t khạ ộ ở ộ ề ế ác v i n n ớ ề kinh t c a nhàế ủ
đ u t m c đích c a nhà đ u t là giành đầ ư ụ ủ ầ ư c hiêu qu trong vi c qu n lý hãngợ ả ệ ả
đó".
-Theo lu t ậĐ n tầ ư nưc ngoài c a Liên Bang Ngớ ủ a (04/07/1991 "Đ uầ tư tr cựti pế
nưc ngo i ià t t c các hình th c giá tr tài s n v nh ng giá tr tinh th n màớ ả ấ ả ứ ị ả ả ữ ị ầ
nh đ u tả ầ ư nưc ngo i đâu tớ ả vào các đ i tư ố ư ngợ s n xu t kinh doanh và cácả ấ
ho t đ ng khác nh m m c đích thu l i nhu n"ạ ộ ằ ụ ợ ậ
-Theo Hi p h i Lu t qu c t (1996 )ệ ộ ậ ố ế
Đ u tầ ư tr c ti p n c ncoài là sir diự ế ớ chuy n v n t n c c a ng i đ u ế ố ừ ớ ủ ườ ầ tư
sang n c ướ c a ủng i s đ ng nhờ ử ụ m xây d ngằ ự đó nh ng xí nghi p kinh dở ữ ệ oanh
hay d ch v .ị ụ
-Theo Lu t Đ u t n c ngoài t i Vi t Nam s a đ i, ban hànhậ ầ ứ ạ ệ ủ ố
12/11/1996, t i Đi u 2 Ch nạ ề ươ g 1:
Đ u tầ tr c ti p nóc ngoài Là vi c nhà đ u tư ự ế ệ ầ w n c ngoài đướ ưa vào Vi tệ
Nam v n b ng ti n ho c b t kỳ tài s n nố ằ ề ặ ấ ả ào đ ti n hành ho t để ế ạ ộng đ u tầ
theo quy đ nh cị ủa lu t này. Nhậ v y, m c dù c r t nhi u quan đi m khácư ậ ặ ỏ ấ ề ể
nhau khi đ a ra khái ni m v EDI, song ta có th đo ra m t khái ni m t ngư ệ ề ể ộ ệ ả
quát nh t đó là:ấ
Đ u tầ ư tr c ti p nự ế ư c ngoài ià hình th c mà nhà ớ ứ đầu t b v n đ tư ỏ ố ể ạơ
l p c ậ ơ s s n xu t kinh doanh nớ ả ấ ớ ư c ti p nh n đ u tớ ế ậ ầ ư. Trong đó nhà đ u tầ ư
nưc ngoài có th thi t l p quy n s h u t ng ph n hay toàn b v nớ ể ế ậ ề ớ ữ ừ ầ ộ ố đ u t vàầ
gi quy n qu n lữ ể ả ý đi u hành tr c ti p đề ự ế ối tựng mà h b vơ ọ ỏ ốn nh m m c đíchằ ụ
thu đực lơ ợi nhu n t cáậ ừ c ho i đ ng đ u ạ ộ ầ t đó trên c s tuân theo quy đ nh c aư ơ ở ị ủ
Lu t Đ u t ậ ầ ư nưc ngoài cúa nớ ư c s t i.ở ớ ạ
b. Phân lo i đ u tạ ầ ư
-Theo ph m vi qu c gia:ạ ắ
+ Đ u tầ ư trong nưc. ớ
+ Đ u tầ ư ngoài nưc.ớ
-Theo th i gian s d ng:ờ ử ụ
+ Đ u tầ ư ng n h n.ắ ạ
+ Đ u tầ ư trung han.
+ Đ u tầ ư dài h n.ạ
-Theo lĩnh v c kinh t :ự ế
+ Đ u tầ xây d ng c s h t ng.ư ự ơ ở ạ ầ
+ Đ u tầ ư vào s n xu t công nghi p.ả ấ ệ
+ Đ u tầ ư vào s n xu t nông nghi p.ả ấ ệ
+ Đ u tầ ư khai khoáng, khai thác t i nguyên.ả
+ Đ u tầ ư vào Lĩnh v c thựng m i - duươ ạ
l ch - d ch v . ị ị ụ
+ Đ u t vầ ư ào lĩnh v c tài chính.ự
-Theo m c đ tham gia c a ch thê qu n /ứ ộ ủ ủ ả ý đ u t vầào đ i t ng mà mổ ợ ình bo v n:ố
+ Đ u tầ ư tr c ti p.ự ế
+ Đ u tầ ư gián ti p.ế
Trên th c t , ng i ta tli ng phân bi t hai lo i đ u t chính: Đ u t tr cự ế ờ ờ ệ ạ ầ ầ ự
ti p và đ u t gi n ti p. Cách phân lo i này lế ầ ả ế ạ icn quan đ n vi c ti p nh n,ế ệ ế ậ
qu n lý và s d ng v n ả ử ụ ố đ u t. ầ Đ u tầ ư gián ti p.ế là hình th c mà ng i bó v n vàứ ờ ố
ng i s d ờ ử ụ
112
v n không ph i là tr c ố ả ự ti p đi u hành ho t đ ng s n xu t kinhế ề ạ ộ ả ấ
doanh, h đọ ư c hợngưở l i t c thôợ ứ ng qua ph n v n đ u tầ ố ầ ư Đ u tầ ư gián ti pế
bao g m:ồ
+ Ngu n v n vi n tr phát tri n chính th c (Official Developmentồ ố ệ ợ ể ứ
Assistance - ODA). Đây là ngu n v n vi n tr song ph ng ho c đa ph ng v iồ ố ệ ợ ơ ặ ơ ớ
m t t l vi n tr không hoàn l i, phân cộ ỷ ệ ệ ợ ạ òn l i ch u m c lãi xu t th p còn th iạ ị ứ ấ ấ ờ
eian dài hay ng n tuỳ thuắ ộc vào t ng d án. V n ODA có th đi kèin ho cừ ự ố ế ặ
không đi kèm đi u ki n chính tri.ề ệ
+ Vi n tr cua các t ch c phi chính ph ; Tệ ợ ố ứ ủ ương t nhự ư ngu n v n ODAồ ố
do các t ch c phi chính ph vi n trồ ứ ủ ệ ợ cho các n c đang thi u v n. Đó là các tứ ế ố ổ
ch c nhứ ư: Qu ti n t qu c t (IMF), Nyân hàng th gi i (WB)ỹ ề ệ ố ế ế ớ t Ngân hàng phát
tri n Châu Á (ADB). ..ề
+ Tín d ng thụg m i: là ngu n v n ch y u nhàm h tr cho ho t đ neươ ạ ồ ố ủ ế ỗ ợ ạ ộ
thong m i, xu t nh p kh n gi a các qu c gia.ạ ấ ậ ấ ữ ố
+ Ngu n v n t vi c bán tín phi u, trái phi n, c phi u.ồ ố ừ ệ ế ế ố ế ..Đây là ngu nồ
v n thu đ c thông qua ho t đ no bán các ch ng t có £ố ượ ạ ộ ứ ừ Ìá cho ng i n c neoài.ờ ớ
Có qu c gia COI vi c mua ch ng kho n là ho i d ng ố ệ ứ ả ạ ộ đ u t tr c li p.ầ ự ế
-Đ uẩ tư tr c ti p, ự ế là hình th c d u t mà ng i b v n ứ ầ ờ ở ố đ ns th i là ng i sồ ờ ờ ứ
d ng v n. Nhà đ u l đa v n ra n c ngoài đ ihi t l p c s s n xu t kinhụ ố ầ ố ứ ề ế ậ ư ở ả ấ
doanh, làm ch s h u, t qu n l , đi u hành ho c thuê ng i qu n lủ ở ữ ự ả ỷ ề ặ ờ ả ý,
ho c h p tác liên doanh v i ặ ọ ớ đ i tác n rc s t i đ thành l p c s s nố ổ ở ạ ế ậ ơ ở ả
xu t kinh doanh nh m m c đích thu đ c l i nhu n.ấ ằ ụ ợ ợ ậ
Như v y, đ u t tr c ti p n c ngoậ ầ ự ế ớ ài là m t trong nh ng ngu n v n tài chínhộ ữ ồ ố
đa vào m t n c trong ho t đ ne đ u t n c ngoài.ộ ớ ạ ộ ầ ớ
3, Đ c đi m và môi tr ng c a đ u tặ ề ờ ủ ầ ư tr c ti p nự ế ư c ngoài.ớ
a. Đ c đi m FĐIặ ể
Đ u tầ ư tr c tiêp nực ngoài nh ng đ c điêm cướ ữ ặ ơ b n sau:ả
-FDI không ch đỉa vư ốn vào nưc ti p nớ ế h n đ u tậ ầ mư ả c công ngh , kvả ệ
thu t, bí quy t kinh doanh, s n xu t, năne l c Marketing, trậ ế ả ấ ự ình đ quânộ
lý...Hình th c ứđ u t này mang tính hoàn ch nh b i khi v n đa vào đ u t thầ ỉ ở ố ầ ì
ho t ạđ ng s n xu t kinh doanh đ c ticn hành và sân ph m đ c ticu thộ ả ấ ợ ấ ợ ụ
trôn th tr ng n c ch nhà ho c xu t kh n. Do v y, đ u t kỳ thu t đị ờ ớ ủ ặ ấ ấ ậ ầ ậ ể
Tiâng cao ch t l ng s n ph m là m t trong nh ng nhân t làm lăng s cấ ợ ả ẩ ộ ừ ố ứ
c nh tranh c a s n phâm tr n th trạ ủ ả ẽ ị òng. Đâv là đ c đièm đê phân bi l v iặ ệ ớ
các hình th c ứđ u t khác, đ c bi t là vói hầ ặ ệ ình th c ODA (hình th c này chứ ứ ỉ
cung c p v n ấ ố đ u t cho n c s t i mà khnna kèm theo k thu t và côngầ ớ ở ạ ỹ ậ
ngh ).ệ
