Quản lý chi bảo hiểm xã hội: Đề án Thạc sĩ tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI

VŨ THỊ THÙY LINH

QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA

BÀN HUYỆN THANH LIÊM TỈNH HÀ NAM

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

HÀ NỘI, 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI

VŨ THỊ THÙY LINH

QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM

Ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 8310110

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:

TS. TRẦN VIỆT THẢO

HÀ NỘI, 2025

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề án tốt nghiệp thạc sĩ “Quản lý chi bảo hiểm xã hội

trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam” là công trình nghiên cứu khoa học

độc lập của cá nhân tôi. Các số liệu và kết quả sử dụng trong đề án là hoàn toàn

trung thực và có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng

Hà Nội, ngày tháng năm 2025

Tác giả đề án tốt nghiệp

Vũ Thị Thùy Linh

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình thạc sĩchuyên ngành Quản lý kinh tế tại Trường

Đại học Thương mại, em đã nhận được sự chỉ bảo, hướng dẫn của các thầy cô và

các bộ phận chức năng trong trường, cùng sự động viên, hỗ trợ của đơn vị công tác,

của gia đình, bạn bè, của Quý Thầy, Cô giáo Trường Đại học Thương mại.

Trước hết, em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, Quý Thầy,

Cô giáo Viện đào tạo sau đại học, Trường Đại học Thương mại đã tạo điều kiện tốt

nhất cho em suốt quá trình học tập tại trường và thực hiện đề án tốt nghiệp thạc sĩ

này. Em xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến thầy hướng dẫn khoa học TS. Trần Việt

Thảo, đã tận tình hướng dẫn nghiên cứu và giúp em hoàn thành đề án tốt nghiệp thạc sĩ này.

Em xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới cán bộ, công chức, viên chức

Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam đã tận tình giúp đỡ em trong

thời gian thực hiện đề án tốt nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân và anh, chị, em

đồng nghiệp đã tạo điều kiện về thời gian để em có thể hoàn thành đề án tốt

nghiệp thạc sĩ này.

Tuy nhiên, do hạn chế về trình độ, thời gian nghiên cứu nên đề án tốt nghiệp

thạc sĩ sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Học viên rất mong nhận được sự góp ý

của Quý thầy cô giáo, các anh/chị và các bạn đồng nghiệp để đề án tốt nghiệp thạc

sĩ được hoàn thiện hơn.

Học viên xin chân thành cảm ơn! Học viên thực hiện

Vũ Thị Thùy Linh

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i

LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii MỤC LỤC ................................................................................................................ iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT....................................................................... v

DANH MỤC SƠ ĐỒ ................................................................................................ vi

DANH MỤC HÌNH .................................................................................................. vi DANH MỤC BẢNG ................................................................................................. vi

TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ ÁN ............................................................................. vii PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1 1. Lý do chọn chủ đề của đề án ................................................................................ 1

2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề án .................................................................................. 2 3. Đối tƣợng và phạm vi của đề án .................................................................................. 2

4. Quy trình và phƣơng pháp thực hiện đề án ............................................................... 3

5. Kết cấu đề án ................................................................................................................... 5

PHẦN 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN .................................................................... 6

1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN ............................................................................................... 6

1.1.1. Các khái niệm cơ bản .............................................................................................. 6

1.1.2. Nội dung quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện ...................................... 10

1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN ........................................................................................ 15

1.2.1. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý chi bảo hiểm xã hội tại một số địa phƣơng . 15

1.2.2. Bài học rút ra đối với Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam .. 18

1.3. CƠ SỞ PHÁP LÝ ............................................................................................. 19

PHẦN 2: NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN ....................................................................... 21

2.1. KHÁI QUÁT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN THANH LIÊM TỈNH HÀ

NAM ................................................................................................................................... 21

2.1.1. Khái quát về Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam ................... 21 2.1.2. Kết quả hoạt động Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 202425 2.1.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện

Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam .............................................................................................. 27 2.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM GIAI ĐOẠN 2020- 2024 ........................................................................................................................... 34

2.2.1. Thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm

xã hội ................................................................................................................................... 34

2.2.2. Tổ chức thực hiện quản lý chi trả Bảo hiểm xã hội .......................................... 35 2.2.3. Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả Bảo hiểm xã hội .................. 46

2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG........................................................................................ 49

2.3.1. Kết quả đạt đƣợc .................................................................................................... 49

2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân ....................................................................................... 50 2.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ CHI CHI BẢO HIỂM

XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM ĐẾN

NĂM 2025 VÀ MỘT SỐ NĂM TIẾP THEO ....................................................... 52

2.4.1. Hoàn thiện tổ chức thực hiện lập dự toán tri trả BHXH ................................. 52 2.4.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện kiểm tra chi trả BHXH ........ 52 2.4.3. Nhóm giải pháp tăng cƣờng kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả

BHXH ................................................................................................................................. 55

2.4.4. Nhóm giải pháp khác ............................................................................................. 55

PHẦN 3: CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................... 58

3.1. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM ............................. 58

3.1.1. Quan điểm quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm,

tỉnh Hà Nam ...................................................................................................................... 58

3.1.2. Định hƣớng quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm,

tỉnh Hà Nam ...................................................................................................................... 58

3.1.3. Kế hoạch tổ chức thực hiện quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh

Liêm tỉnh Hà Nam ............................................................................................................ 60

3.2. KIẾN NGHỊ VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP ................. 62

3.2.1. Kiến nghị đối với Chính phủ ........................................................................ 62

3.2.2. Kiến nghị đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam ............................................. 62 3.2.3. Kiến nghị đối với BHXH tỉnh Hà Nam ....................................................... 63 KẾT LUẬN .............................................................................................................. 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT

Chữ viết tắt

Diễn giải nghĩa

BHXH

Bảo hiểm xã hội

BHTN

Bảo hiểm thất nghiệp

BHYT

Bảo hiểm y tế

HĐND

Hội đồng nhân dân

NLĐ

Người lao động

TNLĐ BNN

Tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp

UBND

Ủy ban nhân dân

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2. 1. Cơ cấu tổ chức BHXH huyện Thanh Liêm ............................................ 24

Sơ đồ 2. 2. Quy trình chi trả BHXH một lần giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn

huyện Thanh Liêm .................................................................................................... 39 Sơ đồ 2. 3: Quy trình chi trả chế độ BHXH ngắn hạn (ốm đau, thai sản, dưỡng sức

phục hồi sức khỏe) giai đoạn 2020- 2024 ................................................................. 41

Sơ đồ 2. 4: Quy trình chi trả chế độ BHXH dài hạn qua hệ thống bưu điện ............ 43 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Quy trình thực hiện đề án ............................................................................ 3

Hình 2. 1. Số lượng người hưởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà

Nam giai đoạn 2020- 2024 ........................................................................................ 33

DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số liệu thu BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 ........................................................................................................ 25 Bảng 2.2: Số liệu chi BHXH, BHTN giai đoạn 2020-2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam .................................................................................................... 26 Bảng 2.3: Số liệu chi BHYT giai đoạn 2020-2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam .............................................................................................................. 26 Bảng 2.4: Tình hình cơ sở vật chất tại BHXH huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 ........................................................................................................................... 29 Bảng 2.5: Dự toán chi BHXH của huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 .......... 36 Bảng 2.6: Đối tượng hưởng BHXH giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm .......................................................................................................................... 37 Bảng 2.7: Kết quả thực hiện chi trả chế độ trợ cấp BHXH một lần giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam ................................................. 39 Bảng 2.8: Kết quả thực hiện chi trả chế độ BHXH ngắn hạn giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam .......................................................... 41 Bảng 2.9: Kết quả chi trả các chế độ BHXH dài hạn giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm .............................................................................................. 44 Bảng 2.10: Tổng hợp công tác kiểm tra việc chi trả các chế độ BHXH huyện Thanh

Liêm giai đoạn 2020 - 2024 ...................................................................................... 48

vii

TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ ÁN

BHXH được coi là một chính sách xã hội quan trọng của bất kỳ nhà nước

nào, nhằm bảo đảm an toàn cho sản xuất, cho đời sống vật chất và tinh thần của mọi

người trong xã hội. Quản lý chi BHXH góp phần thực thi chính sách BHXH của Nhà nước đối với người lao động củng cố niềm tin của người thụ hưởng đối với

đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và cơ quan BHXH.

Đề án “Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà

Nam” được nghiên cứu trên cơ sở những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện đã đạt được những kết quả như sau:

Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH: Đề

án đã đưa ra các khái niệm về BHXH, chi BHXH quản lý chi BHXH, quản lý chi

BHXH trên địa bàn địa phương cấp huyện, các nội dung của quản lý chi BHXH trên

địa bàn cấp huyện. Bên cạnh đó, đề án tìm hiểu kinh nghiệm quản lý chi BHXH của

huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định và của thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện

Thanh Liêm giai đoạn 2020 - 2024, phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi

BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm từ đó đề xuất giải pháp tăng cường quản lý

chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm.

Thứ ba, đề xuất tổ chức thực hiện, kiến nghị và điều kiện thực hiện giải pháp

quản lý chi BHXH trên địa bàn tỉnh Hà Nam

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn chủ đề của đề án Cùng với quá trình phát triển, tiến bộ của loài người, bảo hiểm xã hội (BHXH) được coi là một chính sách xã hội quan trọng của bất kỳ nhà nước nào, nhằm bảo đảm an toàn cho sản xuất, cho đời sống vật chất và tinh thần của mọi người trong xã hội. BHXH là một trong hai chính sách xã hội quan trọng, đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm thực hiện đối với người lao động, lực lượng vũ trang ngay từ sau Cách mạng tháng Tám thành công. Chính sách đó đã từng bước được bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện cho phù hợp với từng giai đoạn lịch sử đấu tranh thống nhất Tổ quốc và xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Hoạt động của BHXH là hoạt động sự nghiệp vì lợi ích chung của toàn xã hội, phục vụ cho mọi thành viên trong xã hội. Quản lý quỹ BHXH góp phần ổn định đời sống người tham gia BHXH, thực hiện công bằng xã hội và góp phần tăng trưởng phát triển kinh tế đất nước. Trong quản lý quỹ BHXH thì quản lý chi trả các chế độ BHXH là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý BHXH, làm tốt công tác chi BHXH sẽ góp phần thực thi chính sách BHXH của Nhà nước đối với người lao động củng cố niềm tin của người thụ hưởng đối với đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và cơ quan BHXH.

Theo báo cáo của BHXH huyện Thanh Liêm, đến hết tháng 11 năm 2024, toàn Huyện đạt 31,11% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH; 29,67% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đạt 92,34% dân số. Toàn Huyện có khoảng 485 đơn vị, 19.465 người lao động đang tham gia BHTN, 1.500 người lao động bảo lưu hưởng hỗ trợ, số hỗ trợ bằng tiền cho lao động trên 50 tỷ đồng, số giảm trừ cho người sử dụng lao động khoảng 12 tỷ đồng. Để thực hiện việc chi trả chính sách hỗ trợ đáp ứng tiến độ thời gian theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, trong những năm qua BHXH huyện Thanh Liêm đã áp dụng nhiều biện pháp tăng cường quản lý chi BHXH như tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; chỉ đạo cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành phối hợp đồng bộ, hiệu quả trong tổ chức thực hiện tốt công tác chi trả các chế độ BHXH, BHTNkịp thời, đến đúng người thụ hưởng chế độ, quản lý chặt chẽ quỹ BHXH, BHTN; các quy trình, thủ tục chi trả, quản lý người hưởng được đơn giản hóa theo hướng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định tình hình chính trị - xã hội ở địa phương, hướng đến sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Công tác quản lý chi BHXH thời gian qua mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, bên cạnh đó vẫn còn một số điểm cần khắc phục như: công tác lập dự toán chi BHXH còn chưa sát với thực

tế; tác kiểm soát đối tượng hưởng chế độ BHXH hàng tháng chưa chặt chẽ; công tác kiểm tra chưa được thực hiện một cách thường xuyên, mới chỉ tiến hành ở việc nắm bắt tình hình là chủ yếu, chưa thật sự đi sâu đi sát để kịp thời chấn chỉnh những tồn tại trong công tác chi trả.

Đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp lại chính quyền hai cấp nhằm tinh gọn bộ máy nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương, thực hiện nghị định 178 về chế độ nghỉ hưu trước tuổi đối với các đơn vị sát nhập và theo Quyết định số 46/QĐ- BHXH ngày 06/03/2025 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam từ ngày 01/4/2025 hệ thống tổ chức bảo hiểm xã hội cấp huyện toàn quốc được sắp xếp lại giảm từ hơn 700 đơn vị xuống còn 350 đơn vị trong đó nhiều BHXH cấp huyện được tổ chức lại theo mô hình liên huyện nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động thì việc học viên chọn đề tài “Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam” làm nội dung nghiên cứu cho đề án tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành quản lý kinh tế tại Trường Đại học Thương mại là cần thiết hơn bao giờ hết. 2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề án

Mục tiêu nghiên cứu: Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý chi

bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Nhiệm vụ nghiên cứu: + Hệ thống hóa các căn cứ lý luận thực tiễn và pháp lý để phục vụ xây dựng

đề án quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

+ Xây dựng nội dung quản lý chi bảo hiểm xã hội và các giải pháp tăng cường quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, kiến nghị thực hiện

+ Dự báo bối cảnh, xây dựng kế hoạch lộ trình, phân công trách nhiệm giữa các bộ phận liên quan về quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam. 3. Đối tƣợng và phạm vi của đề án

- Đối tượng nghiên cứu của đề án là quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn

cấp huyện.

- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu của chủ thể là giám đốc BHXH

huyện

+ Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn cấp huyện với 03 nội dung: Thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù của chi BHXH; tổ chức thực hiện quản lý chi trả BHXH, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả BHXH

+ Về không gian: trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam + Về thời gian: Các dữ liệu thứ cấp nghiên cứu thực trạng trong đề tài tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2020 – 2024. Các giải pháp tăng cường quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam trong giai đoạn 2026-2030. 4. Quy trình và phƣơng pháp thực hiện đề án

Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH trên địa bàn địa phƣơng cấp huyện

Khái quát hoạt động BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam Phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Giải pháp hoàn thiện quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam đến 2025 và các năm tiếp theo Đánh giá chung và nguyên nhân hạn chế của quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam 4.1. Quy trình nghiên cứu: Việc nghiên cứu đề án được thực hiện theo sơ đồ sau: Phân tích thực trạng quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam - Lập kế hoạch và dự toán chi trả BHXH - Tổ chức thực hiện chi trả BHXH - Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả BHXH Hình 1.1: Quy trình thực hiện đề án

4.2. Phương pháp thu thập dữ liệu - Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Đây là phương pháp quan trọng

cho việc thực hiện đề án. Để có được các thông tin đầy đủ về mọi mặt tự nhiên, kinh tế, xã hội trong khu vực cần tiến hành thu thập thông tin tư liệu về nhiều lĩnh vực, nhiều nguồn. Tác giả tiến hành thu thập, tìm kiếm các dữ liệu liên quan đến cơ sở

lý luận bằng các nguồn sau:

Các văn bản quy phạm pháp luật quản lý chi BHXH như Luật BHXH, nghị định, thông tư, nghị quyết, các văn bản pháp lý của BHXH tỉnh Hà Nam, các báo

cáo tổng kết về quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Ngoài ra tác giả còn tiến hành thu thập, tìm kiếm các dữ liệu liên quan đến

cơ sở lý luận của các đề tài ở các sách, giáo trình, luận án, luận văn, bài báo khoa học, các công trình nghiên cứu về quản lý chi BHXH để hình thành lên cơ sở lý

thuyết của đề án và khoảng trống nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Đề án sử dụng hình thức phỏng vấn điều tra bằng bảng câu hỏi để thu thập dữ liệu phục vụ cho quá trình nghiên cứu.

+ Mục đích: Để thu thập thêm dữ liệu khách quan phục vụ làm cơ sở cho phân tích và đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

+ Bảng hỏi phỏng vấn điều tra dựa trên tham khảo, kế thừa các công trình đã nghiên cứu của xây dựng điều tra xoay quanh tới việc đánh giá, nội dung và các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

+ Đối tượng khảo sát: Là cán bộ, công chức đang làm việc tại bảo hiểm xã hội các huyện trên địa bàn tỉnh Hà Nam; đã gửi đi 60 phiếu, thu về và sau xử lý còn 37 phiếu hợp lệ (trong đó, BHXH huyện Thanh Liêm: 9 phiếu, BHXH huyện Bình Lục: 5 phiếu, BHXH tỉnh Hà Nam: 6 phiếu, BHXH huyện Duy Tiên: 6 phiếu: BHXH huyện Kim Bảng: 5 phiếu, BHXH huyện Lý Nhân: 6 phiếu) gửi đi 90 phiếu với một số doanh nghiệp có đóng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm và một số đối tượng hưởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm thu về 67 phiếu hợp lệ (trong đó 33 phiếu của doanh nghiệp và 34 phiếu của đối tượng hưởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm)

4.3. Phương pháp xử lý dữ liệu - Đối với dữ liệu thứ cấp: Trên cơ sở các tài liệu, số liệu thu thập được từ các công trình nghiên cứu của một số nhà khoa học, luận văn thạc sỹ, bài báo, tạp chí, các bài viết trên Internet …; tác giả phân loại, đánh giá và lựa chọn các nội dung, số liệu phù hợp để đưa vào nghiên cứu.

- Đối với dữ liệu sơ cấp: Phiếu điều tra sau khi hoàn thành sẽ được kiểm tra và nhập vào máy tính bằng phần mềm Excel để tiến hành tổng hợp xử lý, nhằm cung cấp dữ liệu cho việc đánh giá thực trạng và nhân tố ảnh hưởng quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

- Các dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thống kê mô tả xử lý để vận dụng

phương pháp phân tích: Phân tích tổng hợp, so sánh.

Phương pháp thống kê mô tả: Là phương pháp nghiên cứu các hiện tượng kinh tế- xã hội bằng việc mô tả thông qua các số liệu thu thập được. Phương pháp này sử dụng các chỉ tiêu phân tích như số tương đối, số tuyệt đối, số bình quân để

phân tích tình hình quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh

Hà Nam

Phương pháp phân tích: Phân tích trước hết là phân chia cái toàn thể của đối tượng nghiên cứu thành những bộ phận, những mặt, những yếu tố cấu thành giản

đơn hơn để nghiên cứu, phát hiện ra từng thuộc tính và bản chất của từng yếu tố đó,

và từ đó giúp chúng ta hiểu được đối tượng nghiên cứu một cách mạch lạc hơn, hiểu

được cái chung phức tạp từ những yếu tố bộ phận ấy. Nhiệm vụ của phân tích là

thông qua cái riêng để tìm ra được cái chung, thông qua hiện tượng để tìm ra bản

chất, thông qua cái đặc thù để tìm ra cái phổ biến. Tác giả sử dụng phương pháp này

nhằm phân tích thực trạng quản lý nhà nước chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh

Liêm tỉnh Hà Nam giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2024 trên cơ sở dữ liệu đã được

thống kê mô tả, nhằm tìm ra những kết quả đạt được, những hạn chế yếu kém, đồng

thời xác định các nguyên nhân của những hạn chế tồn tại và đề xuất các giải pháp

cho công tác này trong giai đoạn tiếp theo.

Phương pháp so sánh: Thông qua các số liệu tổng hợp được bằng phương

pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và phân tổ thống kê tác giả so sánh các dữ liệu, xác định xu hướng, mức độ biến động, trước khi so sánh cần xác định rõ mục đích so

sánh, điều kiện so sánh và gốc so sánh. Bao gồm so sánh định lượng và so sánh định

tính. Ngoài ra đề án còn được kết hợp giữa so sánh định lượng và định tính để phân

tích vấn đề.

5. Kết cấu đề án

Ngoài lời mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo; đề án được

kết cấu thành 03 Phần:

- Phần 1: Cơ sở xây dựng đề án - Phần 2: Nội dung của đề án - Phần 3:Các đề xuất và kiến nghị

PHẦN 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1.1. Các khái niệm cơ bản 1.1.1.1. Khái niệm bảo hiểm xã hội

BHXH đã xuất hiện và phát triển cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nhân loại. Theo Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) thì nước Phổ (nay là Cộng hòa Liên bang Đức) là nước đầu tiên trên thế giới ban hành chế độ bảo hiểm ốm đau vào năm 1883, đánh dấu sự ra đời của BHXH. Đến nay, hầu hết các nước trên thế giới đã thực hiện chính sách BHXH và coi nó là một trong những chính sách xã hội quan trọng nhất trong hệ thống chính sách bảo đảm xã hội. Mặc dù đã có quá trình phát triển tương đối dài, nhưng cho đến nay còn có nhiều khái niệm về BHXH, chưa có khái niệm thống nhất, chẳng hạn như:

Thứ nhất, theo tổ chức Lao động quốc tế thì: “Bảo hiểm xã hội là sự bảo vệ của cộng đồng xã hội đối với các thành viên của mình thông qua sự huy động các nguồn đóng góp vào quỹ bảo hiểm xã hội để trợ cấp trong các trường hợp ốm đau, tai nạn, thương tật, già yếu, thất nghiệp. Đồng thời chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình đông con để ổn định đời sống của thành viên và đảm bảo an toàn của xã hội”.

Thứ hai, theo từ điển thuật ngữ kinh tế học của nhà xuất bản Từ điển bách khoa, Hà Nội: “bảo hiểm xã hội là mọi chế độ về bảo hiểm cho người lao động. Đây là loại bảo hiểm bắt buộc. Những người lao động bắt buộc phải đóng góp theo các quy định của Chính phủ vào các tổ chức bảo hiểm quốc gia để được nhận các khoản trợ cấp của Nhà nước khi hưu trí, ốm đau, thất nghiệp hay trong các trường hợp khác”

Thứ ba, theo từ điển giải thích thuật ngữ hành chính của nhà xuất bản Lao động, Hà Nội thì: “bảo hiểm xã hội là tổng hợp những quy định của Nhà nước về đảm bảo vật chất, góp phần ổn định đời sống của người lao động và gia đình trong các trường hợp người lao động ốm đau, thai sản, hết tuổi lao động, chết, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mất việc làm, gặp rủi ro hoặc các khó khăn khác”

Thứ tư, theo đại từ điển Kinh tế thị trường của Viện Nghiên cứu và Phổ biến tri thức bách khoa thì “bảo hiểm xã hội là cách gộp chung các biện pháp mà Nhà nước hoặc xã hội giúp đỡ vật chất cho các thành viên trong xã hội khi họ già yếu, ốm đau hoặc mất khả năng lao động và có những khó khăn đặc biệt khác trong cuộc sống”

Thứ năm, theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014: “Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.”

Các khái niệm nêu trên tương đối hợp lý thể hiện ở một số điểm sau:

- BHXH là những quy định của Nhà nước để đảm bảo quyền lợi cho người

lao động.

- Người lao động được trợ giúp vật chất trong trường hợp họ ốm đau, thai

sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mất việc làm, hết tuổi lao động, chết.

- Người lao động phải có trách nhiệm đóng góp để đảm bảo bảo quyền lợi

cho chính họ.

Tuy nhiên ở từng khái niệm vẫn còn một số điểm chưa hợp lý hoặc chưa đầy

đủ, đó là:

- Ở khái niệm thứ hai và thứ ba, đối tượng tham gia và hưởng thụ các chế độ BHXH chỉ là người lao động thì chưa đầy đủ, bởi vì ngoài họ ra còn có đối tượng không phải là người lao động cũng tham gia và hưởng thụ các chế độ BHXH

- Ở khái niệm thứ hai, chỉ đưa ra loại hình BHXH bắt buộc là chưa đầy đủ

bởi vì ngoài loại hình bắt buộc còn có loại hình BHXH tự nguyện.

- Ở khái niệm thứ hai và thứ ba không nêu trách nhiệm đóng góp của người

được hưởng thụ các chế độ BHXH.

- Ở hầu hết các khái niệm đều chưa khẳng định BHXH phải là một chính

sách xã hội của Nhà nước, do Nhà nước quy định.

- Chưa nêu rõ các nguồn đóng góp vào quỹ BHXH, hoặc mới nêu nguồn hình thành quỹ là do người lao động đóng và Nhà nước hỗ trợ. Trong khi đó, nguồn hình thành quỹ BHXH còn phải có sự đóng góp của người sử dụng lao động.

Từ những đánh giá, nhận xét trên đây, tác giả nêu lên khái niệm như sau: “BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập vì rủi ro hoặc sự kiện bảo hiểm, trên cơ sở hình thành và sử dụng một quỹ tiền tệ tập trung nhằm đảm bảo ổn định cuộc sống cho người lao động và gia đình họ, góp phần đảm bảo an sinh xã hội”. 1.1.1.2. Khái niệm chi bảo hiểm xã hội

Theo cơ chế “đóng – hưởng”, cân đối thu – chi, để đảm bảo được bù đắp một phần thu nhập khi gặp rủi ro trong quá trình lao động cơ quan nhà nước phải chi trả cho người lao động khoản thu nhập này. Hoạt động chi BHXH được thực hiện sau khi người tham gia BHXH đã hoàn thành nghĩa vụ nộp BHXH cho cơ quan BHXH. Chi BHXH vừa có vai trò thực thi quyền lợi của người tham gia BHXH vừa góp phần ổn định đời sống, đảm bảo an sinh xã hội. Nguồn tài chính dùng để chi trả BHXH cho người lao động được lấy từ NSNN và quỹ BHXH. Chính vì thế có thể hiểu Chi bảo hiểm xã hội là việc cơ quan nhà nước (cụ thể là cơ quan bảo hiểm xã hội) sử dụng số tiền thuộc nguồn ngân sách Nhà nước và nguồn quỹ bảo hiểm xã hội để chi các chế độ bảo hiểm xã hội cho các đối tượng thụ hưởng nhất định theo quy định của luật định nhằm ổn định cuộc sống của người tham gia BHXH và đảm bảo các hoạt động của hệ thống BHXH. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì khái niệm chi BHXH được hiểu như sau: “Chi BHXH là quá trình phân phối, sử dụng quỹ BHXH để chi trả cho các chế độ BHXH nhằm ổn định cuộc sống của người

tham gia BHXH và đảm bảo các hoạt động của hệ thống BHXH. Là quá trình phân phối các nguồn tài chính đã được tập trung vào quỹ BHXH theo mục đích sử dụng nhất định”

Đó là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào quỹ BHXH. Quá trình phân phối được thực hiện theo từng mục đích sử dụng nhất định. Từ cách tiếp cận trên, ta thấy công tác chi trả chế độ BHXH được thực hiện

bởi hai quá trình: phân phối và sử dụng quỹ BHXH.

- Phân phối quỹ BHXH: là quá trình phân bổ các nguồn tài chính từ quỹ BHXH để hình thành các quỹ thành phần: Quỹ ốm đau và thai sản, quỹ tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, quỹ hưu trí và tử tuất…

- Sử dụng quỹ BHXH: là quá trình chi tiền của quỹ BHXH đến tay đối tượng

được thụ hưởng hoặc cho từng mục đích sử dụng cụ thể Chi bảo hiểm xã hội có các chế độ sau đây:

Một là, Trợ cấp ốm đau là khoản chi cho người lao động đang tham gia BHXH, khi bản thân họ bị ốm đau, hoặc con nhỏ bị ốm đau, bố (mẹ) phải nghỉ việc để chăm sóc.

Hai là, trợ cấp thai sản là khoản chi cho người lao động để hỗ trợ cho bản

thân họ và con của họ cả trước và sau khi sinh.

Ba là, trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp là khoản chi cho người lao

động khi họ bị mắc bệnh nghề nghiệp và rủi ro bị tai nạn trong lao động.

Bốn là, trợ cấp tử tuất là khoản chi mai táng phí cho người tham gia BHXH bị chết và tiền chi để hỗ trợ cho thân nhân của họ phải trực tiếp nuôi dưỡng (con chưa đến tuổi trưởng thành; bố, mẹ già không nơi nương tựa…).

Năm là, trợ cấp khám chữa bệnh là khoản chi để khám và chữa bệnh cho

người tham gia BHXH khi họ bị ốm đau.

Sáu là, lương hưu là khoản chi cho người lao động tham gia BHXH khi họ

đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

Bảy là, trợ cấp thất nghiệp là khoản chi cho người lao động bị gián đoạn thu nhập do họ không có được một công việc thích hợp và trong tình trạng người lao động vẫn có khả năng làm việc và sẵn sàng làm việc.

Tám là, trợ cấp tàn tật là khoản trợ cấp cho người lao động khi họ không có khả năng lao động để có thu nhập (họ bị suy giảm sức khỏe) và không có khả năng khôi phục để có đủ sức khỏe lao động.

Chín là, trợ cấp gia đình là khoản chi cho những người có gánh nặng về con

cái.

Mười là, trợ cấp nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe là khoản chi cho người

lao động đi an dưỡng, để phục hồi lại sức khỏe sau khi họ bị ốm đau hoặc thai sản.

Tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ mà Nhà nước qui định số lượng loại trợ cấp và mức trợ cấp người tham gia BHXH được hưởng.

1.1.1.3. Khái niệm quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện

Quản lý là sự tác động có kế hoạch, sắp xếp tổ chức, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn, kiểm tra của các chủ thể quản lý (cá nhân hay tổ chức) đối với hoạt động xã hội, để chúng phát triển phù hợp với quy luật và đạt tới mục đích đã đề ra của tổ chức, đúng ý chí của nhà quản lý, với chi phí thấp nhất.

Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, xuất hiện và tồn tại cùng với sự xuất hiện và tồn tại của Nhà nước. Đó chính là hoạt động quản lý gắn liền với hệ thống các cơ quan thực thi quyền lực Nhà nước - bộ phận quan trọng của quyền lực chính trị trong xã hội, có tính chất cưỡng chế đơn phương đối với xã hội. Quản lý nhà nước được hiểu là hoạt động của các cơ quan nhà nước thực thi quyền lực nhà nước. Tất cả các cơ quan quản lý nhà nước đều làm chức năng quản lý nhà nước, và pháp luật là phương tiện chủ yếu để quản lý nhà nước, nhà nước có thể trao quyền cho các tổ chức hoặc các cá nhân để họ thay mặt nhà nước tiến hành hoạt động quản lý nhà nước.

Trong Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế của Đỗ Hoàng Toàn (2008), tác giả cho rằng “Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa.”

Từ đó ta có thể hiểu khái niệm về quản lý chi BHXH như sau: “Quản lý chi BHXH là sự tác động có tổ chức của Nhà nước vào đối tượng quản lý theo quy định của Pháp luật để thực hiện công tác chi trả các chế độ BHXH nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra theo những nguyên tắc và phương pháp quản lý nhất định”

Trong đề án tốt nghiệp thạc sĩ này, cụm từ “trên địa bàn cấp huyện”. Cụm từ này đã được sử dụng rộng rãi trong các văn bản pháp luật hiện hành, đặc biệt tại Điều 2 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 (Luật số 77/2015/QH13 ngày 19/06/2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 47/2019/QH14 ngày 22/11/2019 - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương) đã quy định: Các đơn vị hành chính của nước CHXHCN Việt Nam gồm có: 1. Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh); 2. Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp huyện); 3. Xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã);

Theo đó, khái niệm về quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện được hiểu là: “quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn cấp huyện là sự tác động có tổ chức của Nhà nước cấp huyện (BHXH huyện) vào đối tượng quản lý theo quy định của Pháp luật để thực hiện công tác chi trả các chế độ BHXH nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra theo những nguyên tắc và phương pháp quản lý nhất định”

1.1.2. Nội dung quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện 1.1.2.1. Thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội

Đối với quản lý chi BHXH trên địa bàn cấp huyện, các cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện phải ban hành các văn bản cụ thể hóa các chính sách, pháp luật nhà nước về chi BHXH và triển khai hướng dẫn thực thi chính sách, pháp luật về chi BHXH tại địa phương. Việc cụ thể hóa và triển khai hướng dẫn thực thi các chính sách, pháp luật nhà nước về chi BHXH là nội dung quan trọng giúp các cơ quan quản lý, tổ chức bộ máy quản lý chi BHXH tại địa phương có định hướng, tuân thủ theo mục tiêu quản lý nhà nước về BHXH đã được định trước, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhưng vẫn tuân thủ quy định chung của Nhà nước. Để thực hiện đòi hỏi các cấp lãnh đạo tại địa phương phải nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, để có môi trường pháp lý phù hợp, giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, phát huy giá trị con người Việt Nam, lấy con người là trung tâm, là chủ thể trong xây dựng và thực thi pháp luật. Các văn bản phải bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật về BHXH, các nghị quyết, thông tư của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các quyết định của các bộ, ban ngành, của tỉnh liên quan đến BHXH, bám sát thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, lấy thực tiễn tại địa phương làm thước đo để cụ thể hóa, thể chế hóa. Cụ thể các nội dung văn bản bao gồm quy định chung, định nghĩa, giải thích từ ngữ liên quan đến chi BHXH; quy định, hướng dẫn về đối tượng chi BHXH, quy định về mức chi BHXH; quy định về hình thức, phương pháp chi; quy định về xử phạt do vi phạm các quy định về BHXH; quy định về các hành vi vi phạm về chi BHXH. 1.1.2.2. Tổ chức thực hiện quản lý chi trả bảo hiểm xã hội Tổ chức thực hiện quản lý chi trả BHXH là công tác thực hiện các bước để hoàn thành việc chi trả BHXH gồm các bước lập dự toán chi BHXH; tổ chức chi BHXH và lập báo cáo quyết toán chi theo quy định của pháp luật

* Lập dự toán chi BHXH Việc lập dự toán chi trả các chế độ BHXH hàng năm thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Dự toán chi BHXH phải phản ánh đầy đủ nội dung theo từng khoản mục, loại đối tượng, mức hưởng, nguồn kinh phí (NSNN và Quỹ BHXH) và các quỹ thành phần. Dự toán phải kèm theo thuyết minh về sự biến động tăng, giảm đối tượng hưởng và các nội dung chi khác trong năm (nếu có). Theo hướng dẫn của BHXH tỉnh, hàng năm BHXH huyện lập dự toán chi BHXH cho đối tượng hưởng trên địa bàn huyện. Trong năm thực hiện, nếu có phát sinh chi vượt kế hoạch được duyệt, BHXH huyện phải báo cáo, giải trình để BHXH tỉnh xem xét, cấp bổ sung kinh phí, đảm bảo chi trả kịp thời cho đối tượng hưởng

Việc lập dự toán chi đúng đắn dựa trên các báo cáo về số đối tượng tăng, giảm và có mặt thường xuyên trong kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc bố trí kinh

phí đầy đủ, kịp thời cho quá trình chi trả. Bởi vì quỹ BHXH được quản lý tập trung, thống nhất tại BHXH Việt Nam, trong thời gian nhàn rỗi, quỹ BHXH được thực hiện các biện pháp đầu tư. Do đó, để có nguồn kinh phí thực hiện chi trả, cơ quan BHXH địa phương phải lập dự toán kinh phí chi trả các chế độ để chuyển lên BHXH Việt Nam xét duyệt, làm cơ sở cho việc phân phối các nguồn kinh phí và cấp phát kinh phí.

Việc lập dự toán chi trả các chế độ BHXH hàng năm thực hiện theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam. Dự toán chi BHXH phải phản ánh đầy đủ nội dung theo từng khoản mục, loại đối tượng, mức hưởng, nguồn kinh phí (NSNN và Quỹ BHXH) và các quỹ thành phần. Dự toán phải kèm theo thuyết minh về sự biến động tăng, giảm đối tượng hưởng và các nội dung chi khác trong năm (nếu có). Hiện nay công tác lập và phân bổ thực hiện theo hướng dẫn tại Quyết định số 3588/QĐBHXH ngày 21/12/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam như sau:

Tại BHXH huyện: Trước ngày 20 tháng 6 hàng năm, trên cơ sở văn bản hướng dẫn và thông báo số kiểm tra dự toán thu, chi năm kế hoạch của BHXH tỉnh, BHXH thành phố tổng hợp kế hoạch chi của các đơn vị sử dụng lao động, dự kiến điều chỉnh tăng giảm các đối tượng hưởng BHXH thường xuyên trên địa bàn, lập dự toán thu, chi năm kế hoạch của đơn vị theo mẫu biểu tại phụ lục Quyết định số 3588/QĐ-BHXH gửi BHXH tỉnh để tổng hợp gửi BHXH Việt Nam

BHXH Việt Nam chịu trách nhiệm cấp nguồn kinh phí để cơ quan BHXH địa phương thực hiện chi trả. Vì thế, để có nguồn kinh phí, định kỳ cơ quan BHXH địa phương phải lập báo cáo về số đối tượng tăng, giảm, số đối tượng hưởng trợ cấp BHXH trong kỳ và dự toán khoản phải chi để chuyển lên cơ quan BHXH trung ương xét duyệt, sau đó cấp phát nguồn kinh phí

* Tổ chức chi BHXH Để tổ chức chi trả BHXH một cách khoa học, hiệu quả thì cần quản lý chặt chẽ đối tượng chi trả bảo hiểm xã hội, đảm bảo nguyên tắc chi đúng, chi đủ và kịp thời của quản lý chi BHXH thì hoạt động quản lý đối tượng chi trả BHXH là điều cần thiết đầu tiên. Đối tượng hưởng chế độ BHXH rất đa dạng, biến động hàng năm do nhiều nguyên nhân. Vì vậy, việc phân loại đối tượng, kiểm tra đối chiếu giữa danh sách chi trả và hồ sơ hưởng BHXH lưu về các chỉ tiêu: họ tên, địa chỉ, mức trợ cấp của đối tượng là công việc thường xuyên trong tác nghiệp quản lý đối tượng. Để quản lý đối tượng, cần phải thực hiện phân loại đối tượng. Theo cách phân loại các chế độ BHXH, đối tượng hưởng BHXH được chia thành đối đối tượng chế độ BHXH dài hạn và đối tượng hưởng chế độ BHXH ngắn hạn, hoặc chia thành đối tượng hưởng trợ cấp một lần và đối tượng hưởng trợ cấp thường xuyên. Căn cứ vào từng loại đối tượng, tính chất phát sinh và thời gian hưởng trợ cấp để áp dụng phương pháp quản lý hợp lý. Đối với đối tượng hưởng trợ cấp thường xuyên hàng tháng, cần quản lý theo địa bàn hành chính nơi đối tượng cư trú. Cơ quan BHXH cần phối hợp tốt với chính quyền địa phương và cơ quan quản lý nhân khẩu (công

an) để quản lý theo sự biến động của loại đối tượng này. Tuy nhiên những loại trợ cấp một lần phát sinh gắn với đối tượng này thì cũng được quản lý cùng đối tượng. Đối với đối tượng hưởng chế độ BHXH ngắn hạn, thường họ đang là thành viên của một tổ chức (hoặc hội quần chúng, đoàn thể), của một đơn vị SDLĐ, cơ quan BHXH cần phối hợp tốt với các đơn vị, tổ chức đó để quản lý, kiểm soát số lượng đối tượng.

- Theo dõi quản lý người tăng, giảm. Người hưởng giảm do chuyển tỉnh,

huyện, chết… Người hưởng tăng do hưởng mới, tỉnh khác chuyển đến…

- Theo dõi người hưởng chuyển nơi lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXH hàng

tháng gồm: chuyển tỉnh khác, chuyển trong tỉnh, chuyển hình thức nhận tiền.

- Thu hồi kịp thời các khoản tiền chi sai, chi vượt của những người hưởng do

báo giảm chậm theo quy định.

- Cung cấp các mẫu, biểu cho người hưởng khi có nhu cầu. - Tuyên truyền, hướng dẫn người hưởng thực hiện đúng các quy định về

quản lý và chi trả các chế độ BHXH

* Quản lý đối tượng hưởng các chế độ Bảo hiểm xã hội: - Các đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc gồm: + Những người về nghỉ hưởng chế độ trước 01/01/1995 do NSNN đảm bảo, hàng năm NSNN chuyển kinh phí của đối tượng này sang quỹ BHXH, BHXH Việt Nam có trách nhiệm chuyển đến tận tay đối tượng.

+ Những người về sau 01/01/1995 trở đi do quỹ BHXH đảm bảo: Ốm đau,

thai sản, TNLĐ-BNN, Hưu trí, Tử tuất.

* Quản lý việc chi trả cho từng loại đối tượng hưởng các chế độ Bảo hiểm xã

hội:

- Theo luật BHXH hiện hành ở Việt Nam có các chế độ BHXH bắt buộc được chi trả gồm các chế độ như sau: Chế độ Ốm đau; Chế độ Thai sản; Chế độ tai nạn lao động- bệnh nghề nghiệp; Chế độ hưu trí; Chế độ tử tuất

- BHXH Việt Nam có trách nhiệm chỉ đạo và điều hành BHXH các tỉnh,

thành phố chi trả trợ cấp đến tận tay đối tượng đảm bảo kịp thời và đầy đủ.

- Các phương thức chi trả: “ Công tác chi trả các chế độ BHXH liên quan đến đối tượng được coi là thước đo đánh giá sự quan tâm chăm lo của ngành, của Nhà nước đối với đối tượng, hệ quả của quá trình thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao.” Để thực hiện nhiệm vụ chi trả trợ cấp BHXH cho đối tượng hưởng các chế độ BHXH ở nước ta được áp dụng bằng các phương thức:

+ Phương thức chi trả trực tiếp: Là phương thức chi trả do cán bộ BHXH

trực tiếp chi trả cho đối tượng hưởng các chế độ BHXH tại cơ quan BHXH.

+ Phương thức chi trả gián tiếp: Là phương thức chi trả chế độ thông qua đơn vị sử dụng lao động hoặc Bưu điện huyện. Hàng tháng Bưu điện huyện nhận danh sách bảng lương từ cơ quan BHXH sau đó Bưu điện căn cứ vào danh sách bảng lương tiến hành chi trả, Bưu điện huyện có trách nhiệm thanh quyết toán cho

BHXH huyện sau mỗi đợt chi trả hàng tháng. Còn đối với các đơn vị sử dụng lao động, khi BHXH huyện chuyển tiền qua tài khoản của đơn vị sử dụng lao động, đơn vị tiến hành chi trả cho đối tượng hưởng chế độ (áp dụng đối với chi trả chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức).

+ Phương thức chi trả qua tài khoản ATM: Là phương thức chi trả qua tài khoản ATM cá nhân mở tại ngân hàng thương mại của người hưởng. Hàng tháng cơ quan BHXH trực tiếp chuyển tiền hưởng chế độ ngắn hạn, chế độ lương hưu và trợ cấp BHXH vào tài khoản cá nhân của người hưởng chế độ BHXH.

-Trách nhiệm của các tổ chức chi trả BHXH: + Trách nhiệm của BHXH tỉnh: Tổ chức thực hiện công tác chi các chế độ BHXH, quản lý, hướng dẫn việc chi trả và quyết toán các chế độ BHXH trên địa bàn quản lý; Trực tiếp chi và quyết toán chế độ ốm đau, thai sản, DSPHSK; trợ cấp MTP và tuất 1 lần, trợ cấp TNLĐ- BNN 1 lần do BHXH tỉnh quản lý thu BHXH, chuyển tiền trợ cấp thất thiệp với trường hợp nhận qua tài khoản ATM. Lập danh sách chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng

+ Trách nhiệm của BHXH huyện: Tổ chức chi trả và quyết toán lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng, BHTN hàng tháng. Trực tiếp chi trả trợ cấp BHXH 1 lần gồm: Tuất 1 lần, khu vực 1 lần, mai táng phí, TNLĐ - BNN, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu; chi trả BHXH 1 lần theo điều 55 và điều 73 của Luật bảo hiểm xã hội.

+ Trách nhiệm của Bưu điện huyện Chi trả kịp thời, đúng người đúng chế độ cho đối tượng nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng trên địa bàn quản lý; Đảm bảo an toàn an toàn tiền mặt; kịp thời thu hồi các khoản chi sai, chi vượt của đối tượng hết điều kiện hưởng do Bưu điện huyện báo giảm chậm; Ngoài lệ phí do cơ quan bảo hiểm xã hội huyện chi trả theo hợp đồng đã ký hàng năm, Bưu điện huyện không được thu thêm bất kỳ khoản phí, lệ phí nào khác của đối tượng hưởng.

+ Trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động: Sau khi nhận được tiền do cơ quan BHXH chuyển đến, đơn vị có trách nhiệm thực hiện chi đúng, chi đủ cho đối tượng hưởng các chế độ ngắn hạn tại đơn vị, trường hợp không thực hiện chi được cho người hưởng tại đơn vị, lập danh sách và chuyển trả lại tiền chưa chi về cơ quan Bảo hiểm xã hội.

+ Trách nhiệm của đơn vị cung ứng dịch vụ qua tài khoản ATM 24 Hàng tháng khi nhận được danh sách và tiền chi trả do cơ quan bảo hiểm xã hội chuyển sang, ngân hàng cung ứng dịch vụ ATM chuyển ngay tiền vào tài khoản ATM của người hưởng hoặc chậm nhất là ngày làm việc kế tiếp. Khi phát sinh những trường hợp chi thừa cho đối tượng không còn đủ điều kiện hưởng chế độ phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội thu hồi lại số tiền đã chi thừa để nộp trả lại quỹ bảo hiểm xã hội.

* Lập báo cáo quyết toán, chi theo quy định của pháp luật Kết thúc mỗi kỳ tổ chức chi trả, cơ quan BHXH địa phương phải lập báo cáo về thực trạng chi, những vấn đề phát sinh trong quá trình chi trả. Sau đó, gửi lên cơ quan BHXH trung ương để tổng hợp và quyết toán.

- Đối với BHXH huyện: + Hàng tháng, lập danh sách báo giảm hưởng BHXH, đối tượng chưa nhận hưởng hưu và trợ cấp BHXH, danh sách không phải trả lương hưu, trợ cấp BHXH gửi BHXH tỉnh;

+ Hàng quý, lập báo cáo tổng hợp chi trợ cấp ốm đau, thai sản, nghỉ DSPHSK, danh sách thu hồi kinh phí chi BHXH, danh sách đối tượng chưa nhận lương hưu, trợ cấp BHXH một lần và báo cáo quyết toán tài chính gửi BHXH tỉnh.

Như vậy, đối với cơ quan BHXH cấp huyện thì hàng tháng, BHXH cấp huyện lập 2 bộ báo cáo chi lương hưu và trợ cấp BHXH mẫu 4-CBH, danh sách thu hồi kinh phí BHXH (C75-HD), danh sách đối tượng chưa nhận hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH (mẫu số 7-CBH), danh sách báo giảm hưởng BHXH, một bộ gửi BHXH tỉnh trước ngày 20 hàng tháng, một bộ lưu tại cơ quan BHXH cấp huyện, đồng thời, lập 2 bộ báo cáo chi trợ cấp ốm đau, thai sản (mẫu 01-HSB) gửi BHXH tỉnh trước ngày mùng 3 hàng tháng và lưu tại BHXH cấp huyện 1 bộ.

Hàng quý, BHXH huyện tổng hợp chi các chế độ BHXH hàng tháng và một lần, chi ốm đau, thai sản, dưỡng sức vào mẫu B08a-BH gửi BHXH tỉnh quyết toán số chi trong quý và lưu tại BHXH huyện một bản 1.1.2.3. Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả BHXH

+ Kiểm tra, giám sát việc giải quyết, thanh toán, chi các chế độ BHXH cho người thụ hưởng. Quá trình này liên quan trực tiếp đến người được thụ hưởng, đến cơ quan BHXH và các cơ quan có liên quan như chủ SDLĐ, đại lý chi trả các chế độ BHXH.

+ Kiểm tra, giám sát việc quản lý đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp

BHXH thường xuyên, tình hình biến động tăng giảm đối tượng.

+ Kiểm tra, giám sát việc chấp hành công tác quyết toán, chấp hành công tác

kế toán -thống kê.

- Theo quy định việc kiểm tra, giám sát chi BHXH được tiến hành theo

tháng, quý. Công việc kiểm tra được thực hiện theo 2 hình thức sau:

+ Một là kiểm tra theo định kỳ: BHXH huyện lên kế hoạch và thành lập đoàn kiểm tra, hậu kiểm để đi kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động, các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn theo tháng, quý.

+ Hai là kiểm tra đột xuất: Việc kiểm tra này được thực hiện khi có đơn tố cáo, khiếu nại của cá nhân hay tập thể về hành vi giả mạo, khai man để trục lợi hưởng các chế độ BHXH hoặc qua quá trình giải quyết, phân tích dữ liệu nhận thấy có sự sai lệch, làm giả hồ sơ, có dấu hiệu trục lợi thì BHXH huyện thành lập đoàn kiểm tra và tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra theo luật định.

+ Giải quyết khiếu nại, tố cáo Theo Quyết định số 1518/QĐ-BHXH ngày 18 tháng 10 năm 2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định đối tượng kiểm tra gồm: Cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng tham gia hoặc thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất

nghiệp, bảo hiểm y tế trừ những đối tượng thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; Đại lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế; đại diện chi trả bảo hiểm xã hội có ký hợp đồng với cơ quan bảo hiểm xã hội; Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có ký hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với cơ quan bảo hiểm xã hội.

Giải quyết khiếu nại tố cáo là nội dung cuối cùng có vai trò quan trọng trong quản lý chi BHXH tại Việt Nam. Thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là làm trong sạch chính sách chi BHXH và là cơ sở bền vững cho việc triển khai chính sách BHXH đến mọi người dân.

Khiếu nại về BHXH: theo luật BHXH “Người lao động, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, người đang bảo lưu thời gian đóng BHXH và những người khác có quyền khiếu nại quyết định, hành vi của người sử dụng lao động, tổ chức BHXH khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật về BHXH, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình”

- Thẩm quyền về giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi BHXH của

BHXH cấp huyện:

+ Giám đốc BHXH cấp huyện giải quyết khiếu nại lần đầu theo phân cấp quản lý đối với quyết định, hành vi về BHXH của mình, của viên chức thuộc BHXH huyện.

+ Khiếu nại lần 2 đối với quyết định, hành vi về BHXH mà Giám đốc BHXH tỉnh, Giám đốc BHXH cấp huyện đã giải quyết lần đầu nhưng vẫn còn khiếu nại thì thẩm quyền, trình tự giải quyết được thực hiện theo quy định về khiếu nại lần 2.

Tố cáo về BHXH: được hiểu là việc công dân theo thủ tục do Luật tố cáo quy định cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật về BHXH của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức. Thẩm quyền giải quyết tố cáo về Giám đốc BXHH tỉnh. 1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.2.1. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý chi bảo hiểm xã hội tại một số địa phƣơng 1.2.1.1. Kinh nghiệm của huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định

Xuân Trường là huyện đồng bằng của tỉnh Nam Định, có diện tích tự nhiên trên 112 km2, dân số trên 19 vạn người, chiếm 6,8% về diện tích tự nhiên và 9,26% về dân số so với toàn tỉnh. Mật độ dân số 1696 người/km2. Cho đến nay dân số trong độ tuổi lao động khoảng 88,5 ngàn người, chiếm 50% dân số toàn huyện. Lao động làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân là hơn 94 ngàn người.

Trong những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo của huyện ủy, UBND huyện, công tác chi BHXH tại huyện Xuân Trường, Nam Định thực hiện tương đối tốt và đạt hiệu quả cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh. BHXH huyện luôn đảm bảo ổn định lịch chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thường xuyên từ ngày 5 đến mùng 10 hàng tháng với mức chi trung bình là 50 tỷ/tháng đảm bảo an toàn, chi

đúng kỳ, đủ số tiền, tận tay đối tượng. Việc giải quyết chế độ chính sách BHXH, BHYT luôn được quan tâm thực hiện tốt. Công tác chi trả trực tiếp cho đối tượng đến thanh toán chế độ BHXH 1 lần khi nghỉ hưu, trợ cấp BHXH 1 lần, mai táng phí, khám chữa bệnh BHYT…… được BHXH quận tập trung làm tốt, không để đối tượng chờ đợi lâu, không gây phiền hà, đảm bảo đúng chế độ và quyền lợi cho người tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Các chế độ hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trên địa bàn huyện và việc thẩm định xét duyệt các chế độ BHXH ngắn hạn được thực hiện đúng quy định, tạo thuận lợi cho người lao động, các đơn vị sử dụng lao động đến giao dịch dễ dàng, nhanh gọn, đúng thời gian, góp phần đảm bảo đời sống cho người lao động khi ốm đau, rủi ro, hết tuổi lao động. Số người hưởng chế độ trong năm 2025 là 30.709 lượt người, trong đó 28.673 lượt người hưởng BHXH hằng tháng, 105 người hưởng trợ cấp 1 lần, 83 lượt người hưởng trợ cấp BH thất nghiệp, 885 lượt người hưởng chế độ thai sản, 822 lượt người hưởng chế độ ốm đau, 141 lượt người hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe.

Để bảo đảm chất lượng công tác chi trả, BHXH huyện Xuân Trường thường xuyên đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan Bưu điện Huyện Xuân Trường tổ chức đào tạo, tâp huấn nghiệp vụ cho đội ngũ tham gia công tác chi trả nắm vững được những quy trình nghiệp vụ quản lý và chi trả, cách thức tác nghiệp chi trả. Đồng thời quản lý đối tượng tại bàn chi trả cũng như được trang bị những kỹ năng giao tiếp, nắm bắt tâm lý người hưởng. Cùng với công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, Bưu điện huyện đã triển khai tốt việc tổ chức mạng lưới chi trả, quản lý người hưởng đến tận xã, thị trấn, phù hợp với điều kiện của từng địa phương nhưng không xa hơn các điểm chi trả trước đây do cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác chi trả và quản lý người hưởng.

Để đảm bảo quyền lợi cho người tham gia, trong năm 2024 BHXH huyện Xuân Trường đã tiến hành 14 đợt kiểm tra tại các Bưu điện và bưu điện văn hóa phường và 251 đợt kiểm tra, kiểm tra liên ngành tại các đơn vị sử dụng lao động. Kết quả kiểm tra cho thấy, các Bưu điện đã thực hiện tốt việc chi trả lương 37 hưu và trợ cấp BHXH, thanh quyết toán kịp thời với BHXH huyện; các đơn vị sử dụng lao động đã thực hiện tương đối nghiêm túc các chứng từ hồ sơ về thanh toán các chế độ BHXH cho người lao động. Bằng sự nỗ lực vượt khó, bề dày kinh nghiệm và sự năng động sáng tạo của đội ngũ cán bộ công chức, BHXH huyện Xuân Trường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn rên địa bàn của Ủy ban nhân dân huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. 1.2.1.2. Kinh nghiệm của thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

Bảo hiểm xã hội Thành phố Phủ Lý là cơ quan trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Nam, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; của Bộ Y tế về bảo hiểm y tế; của Bộ Tài chính về chế độ tài chính đối với các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp,

bảo hiểm y tế. Với phương châm “lấy chất lượng phục vụ đặt lên hàng đầu”, thời gian qua, Bảo hiểm xã hội thành phố Phủ Lý đã có nhiều bước đổi mới trong cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHXH, Bảo hiểm y tế trên địa bàn thành phố.

Điểm nổi bật trong thời gian qua là BHXH thành phố Phủ Lý tăng cường cải cách hành chính, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết chi trả các chế độ BHXH, tiếp nhận hồ sơ điện tử qua mạng Internet, nhờ đó giảm được phiền hà, rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân. Để nâng cao hiệu quả quản lý chi BHXH nhằm phục vụ tốt đối tượng tham gia BHXH thành phố Phủ Lý đã áp dụng đồng loạt các giải pháp sau:

Tăng cường rà soát, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung các quy định, quy trình nghiệp vụ cũng như chức năng, nhiệm vụ của các phòng/bộ phận thuộc BHXH huyện liên quan đến công tác quản lý chi trả, quản lý người hưởng các chế độ BHXH phù hợp với các quy định, quy trình nghiệp vụ có liên quan bảo đảm liên thông, đồng bộ. Đặc biệt là có giải pháp xử lý phù hợp đối với người không nhận lương hưu hoặc tồn đọng, chậm lĩnh lương hưu, trợ cấp BHXH kéo dài.

Rà soát hoàn thiện cơ sở dữ liệu người hưởng BHXH, BH thất nghiệp, ban hành quy chế sử dụng, khai thác, liên thông, cung cấp, chia sẻ dữ liệu, phân cấp, phân quyền truy cập cơ sở dữ liệu, “khóa” cơ sở dữ liệu việc sửa chữa, tẩy xóa, điều chỉnh… đều được lưu vết và chuyển về cơ sở dữ liệu tập trung toàn quốc theo quy định. Cùng với việc quản lý cơ sở dữ liệu hiện đại bằng công nghệ thông tin cần trú trọng công tác lưu trữ hồ sơ truyền thống để đáp ứng yêu cầu quản lý BHXH.

Trước mắt, BHXH thành phố đã rà soát, đối chiếu Danh sách chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng với hồ sơ hưởng BHXH đang lưu trữ tại cơ quan BHXH; rà soát, đối chiếu việc cấp mã số BHXH đối với người hưởng BHXH, cập nhật thông tin chính xác để bảo đảm tính định danh duy nhất phục vụ yêu cầu quản lý, đặc biệt đối với trường hợp thông tin cá nhân không trùng khớp trên các loại giấy tờ và hồ sơ hưởng BHXH. Đặc biệt lưu ý trong quá trình rà soát, đối chiếu, nếu phát hiện trường hợp không có hồ sơ lưu trữ tại cơ quan BHXH các cấp thì phải tổ chức kiểm tra ngay để có giải pháp xử lý kịp thời tránh để xảy ra hậu quả đáng tiếc. Thường xuyên nâng cấp phần mềm quản lý và chi trả các chế độ BHXH, đặc biệt các cảnh báo hỗ trợ đáp ứng các yêu cầu quản lý khắc phục các bất cập. Bên cạnh đó, quan tâm đến việc bố trí, quản lý, sử dụng đối với người được giao quản lý, sử dụng, khai thác phần mềm, thường xuyên kiểm tra, phát hiện xử lý theo quy định nếu vi phạm. Mặt khác, luôn có giải pháp về công nghệ thông tin để giúp công tác quản lý nguồn nhân lực này một cách hiệu quả, ngăn ngừa lạm dụng gây thất thoát quỹ làm mất niềm tin của người thụ hưởng dối với cơ quan BHXH.

Tăng cường công tác tuyên truyền đến người hưởng các chế độ BHXH, BH thất nghiệp nói chung và người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng nói riêng, nắm được các quy định về quản lý chi trả, sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ tạo điều kiện để cơ

quan BHXH và cơ quan đại diện chi trả BHXH, BH thất nghiệp hoàn thành nhiệm vụ.

Tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện công tác quản lý người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm. Tập trung kiểm tra công tác báo tăng, giảm (lưu ý các trường hợp báo giảm: Chết, chuyển đi) kịp thời phát hiện các trường hợp chủ động báo tăng, báo giảm trái với quy định để xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật.

Tăng cường công tác phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp với hệ thống ngân hàng, hệ thống bưu điện trong công tác chi trả, quản lý người hưởng các chế độ BHXH trên địa bàn 1.2.2. Bài học rút ra đối với Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Từ kinh nghiệm quản lý chi BHXH ở các địa phương trong nước, bài học kinh nghiệm cần rút ra cho công tác quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam như sau:

Một là, chú trọng công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, triển khai tốt mạng lưới chi trả, quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH phù hợp với điều kiện của địa phương, bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác chi trả và quản lý người được hưởng.

Hai là, Cơ quan BHXH phải chủ động, thực hiện nhiệm vụ được giao một cách sáng tạo, không rập khuôn máy móc, phù hợp với đặc điểm và yêu cầu của mỗi địa phương. Phát huy được sức mạnh tổng thể của cả hệ thống chính trị ở cơ sở tham gia vào công tác BHXH

Ba là, Tranh thủ sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương trong quản lý chi BHXH. Thực hiện phương châm cấp ủy Đảng và chính quyền tổ chức thực hiện, cơ quan BHXH làm tham mưu, có sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan hữu quan tạo thành sức mạnh tổng hợp trong việc thực hiện chính sách BHXH mà một trong những nhiệm vụ trọng tâm là quản lý chi BHXH

Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chi các chế độ BHXH tại đại diện Bưu điện cũng như đơn vị, để đảm bảo quyền lợi của người hưởng chế độ BHXH. Đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong công tác chi BHXH chặt chẽ, hiệu quả và thường xuyên hơn, cơ chế phối hợp phải được đặt trên cơ sở thể chế hoá bằng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh

Năm là, tổ chức phối hợp liên ngành để tăng cường công tác tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra công tác quản lý chi BHXH, nhằm kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, nhất là việc lạm dụng, trục lợi để hưởng chế độ.

Sáu là, Cơ quan BHXH phải chủ động các biện pháp công tác, đặc biệt coi trọng năng lực xây dựng các phương án tổ chức thực hiện, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi, làm cho đối tượng thụ hưởng BHXH tin tưởng, phấn khởi

Bảy là, cần nâng cấp phần mềm quản lý và chi trả các chế độ BHXH, đặc biệt các cảnh báo hỗ trợ đáp ứng các yêu cầu quản lý khắc phục các bất cập. Bên cạnh đó, cũng cần quan tâm đến việc bố trí, quản lý, sử dụng đối với người được giao quản lý, sử dụng, khai thác phần mềm, thường xuyên kiểm tra, phát hiện xử lý theo quy định nếu vi phạm. Mặt khác, cần có giải pháp về CNTT để giúp công tác quản lý nguồn nhân lực này một cách hiệu quả, ngăn ngừa lạm dụng gây thất thoát quỹ làm mất niềm tin của người thụ hưởng dối với cơ quan BHXH.

Tám là, đề nghị tăng cường công tác tuyên truyền đến người hưởng các chế độ BHXH, BH thất nghiệp nói chung và người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng nói riêng, nắm được các quy định về quản lý chi trả, sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ tạo điều kiện để cơ quan BHXH và cơ quan đại diện chi trả BHXH, BH thất nghiệp hoàn thành nhiệm vụ. 1.3. CƠ SỞ PHÁP LÝ

Trong quá trình thực hiện đề án, cơ sở pháp lý bao gồm: Luật bảo hiểm xã hội ngày 20/11/2014 Nghị quyết 09/2021/UBTVQH15 ngày 08/12/2021 của Ủy ban thường vụ quốc hội về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2022- 2024;

Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23 tháng 5 năm 2018 của Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội;

Nghị quyết 93/2015/QH13 ngày 22/6/2015 về việc thực hiện chính sách

hưởng BHXH 1 lần đối với người lao động;

Nghị định 75/2024/NĐ- CP ngày 30/06/2024 của Chính Phủ Nghị định điều

chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng;

Nghị định số 42/2023/NĐ-CP ngày 29 tháng 6 năm 2023 của Chính phủ điều

chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng;

Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ quy định chi

tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc;

Quyết định số 19/2022/QĐ-TTg ngày 22/9/2022 của Thủ tướng Chính phủ quyết định về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế giai đoạn 2022 – 2024;

Quyết định số 60/2015/QĐ- TTG ngày 27/11/2015 của thủ tướng chính phủ về cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp;

Quyết định 166/QĐ- BHXH ngày 31/01/2019 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp;

Quyết định 1515/QĐ- BHXH ngày 17/10/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của quyết định số 828/QĐ- BHXH

ngày 27/5/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành quy định quản lý chi trả các chế độ BHXH, BHTN;

Quyết định 966/QĐ- BHXH ngày 09/6/2023 của BHXH Việt Nam quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của quy trình lập, phân bổ và giao dự toán thu, chi các chế độ BHXH, BHTN, BHYT và chi phí quản lý BHXH, BHTN, BHYT hàng năm và lập kế hoạch tài chính- NSNN 03 năm ban hành kèm theo Quyết định số 2468/QĐ- BHXH ngày 31/12/2019 của Tổng giám đốc BHXH Việt Nam

Thông tư số 24/2020/TT- BTC ngày 13 tháng 4 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 20/2016/TT- BTC ngày 03 tháng 02 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

PHẦN 2: NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN 2.1. KHÁI QUÁT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN THANH LIÊM TỈNH HÀ NAM 2.1.1. Khái quát về Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam 2.1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Thực hiện Quyết định số 20/2002/QĐ-TTg ngày 21/11/2002 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển giao Bảo hiểm y tế Việt Nam sang Bảo hiểm xã hội Việt Nam, ngày 01/01/2003, Bảo hiểm y tế tỉnh Hà Nam chính thức sáp nhập về Bảo hiểm xã hội tỉnh Hà Nam. Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam được thành lập theo Quyết định số 1641/QĐ-TCCB ngày 17/12/2002 của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/2003.

Tên đầy đủ: Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm. Địa chỉ: Xã Thanh Hà, Huyện Thanh Liêm, Tỉnh Hà Nam. Mã số thuế: 0700288986. Đăng ký & quản lý bởi Chi cục thuế huyện Thanh Liêm. Điện thoại: 03513880243 Tại thời điểm mới thành lập, BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam có 5 công chức, viên chức, người lao động; đến nay, đội ngũ công chức, viên chức BHXH tỉnh trưởng thành cả về số lượng và chất lượng với 05 Phòng nghiệp vụ; tổng số công chức, viên chức, lao động hợp đồng là 21 người. Trong đó: trên đại học: 05 người, đại học: 12 người, cao đẳng: 02 người, trung cấp và tương đương: 02 người; Lý luận chính trị: cao cấp: 01 người; trung cấp: 06 người; quản lý nhà nước: chuyên viên cao cấp: 02 người, chuyên viên chính: 02 người, chuyên viên: 04 người.

Trong suốt chặng đường 21 năm xây dựng và phát triển, được sự quan tâm chỉ đạo của BHXH Việt Nam, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, BHXH tỉnh Hà Nam, BHXH huyện Thanh Liêm đã nỗ lực, sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn tổ chức thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn huyện.

Với những nỗ lực, cố gắng không ngừng, những năm qua, BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam đã được Đảng, Nhà nước, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý: Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động Hạng Nhì (giai đoạn 2012 - 2016), Huân chương Lao động Hạng Ba (giai đoạn 2005 - 2009); Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen (giai đoạn 2003 – 2005, giai đoạn 2011 - 2013) và Cờ thi đua (năm 2016); UBND tỉnh, BHXH Việt Nam tặng Cờ thi đua và nhiều Bằng khen....

Trong thời gian tới, BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt được, khắc phục mọi khó khăn thực hiện tốt các chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tăng nhanh diện bao phủ đối tượng tham gia BHXH, BHYT, nhất là BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; phấn đấu

- Thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chế độ, chính

- Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo phân cấp của Bảo hiểm xã hội Việt

+ Cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế cho những người tham gia bảo

+ Ký hợp đồng với các tổ chức làm đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

thực hiện BHXH cho mọi người lao động và BHYT toàn dân; quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế đảm bảo an toàn, hiệu quả; thực hiện tốt cải cách hành chính, triển khai có hiệu quả Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 ... góp phần vào thành tích chung của Ngành và đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn huyện. 2.1.1.2. Chức năng nhiệm vụ của BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam Căn cứ Quyết định 969/QĐ-BHXH ngày 29 tháng 7 năm 2019 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam Qui định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội địa phương. * Chức năng: - Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm là cơ quan trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh đặt tại huyện, có chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh tổ chức thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; quản lý thu, chi bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên địa bàn huyện theo quy định. - Bảo hiểm xã hội huyện chịu sự quản lý trực tiếp, toàn diện của Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh và chịu sự quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn của Ủy ban nhân dân huyện. * Nhiệm vụ và quyền hạn. - Xây dựng trình Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh kế hoạch phát triển Bảo hiểm xã hội huyện dài hạn, ngắn hạn và chương trình công tác hàng năm; tổ chức thực hiện kế hoạch, chương trình sau khi được phê duyệt. sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. Nam và Bảo hiểm xã hội tỉnh, cụ thể: hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; + Khai thác, đăng ký, quản lý các đối tượng tham gia và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. Thu các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế đối với các tổ chức và cá nhân tham gia. Từ chối việc đóng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế không đúng quy định. Kiểm tra việc ký hợp đồng lao động, đóng nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế đối với cơ quan, đơn vị, tổ chức sử dụng lao động; theo quy định; + Giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tổ chức bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết theo cơ chế “một cửa” tại Bảo hiểm xã hội huyện; + Chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế; từ

+ Tiếp nhận khoản kinh phí từ Ngân sách Nhà nước chuyển sang để đóng, hỗ

+ Quản lý, sử dụng, hạch toán quản lý các nguồn kinh phí và tài sản của Bảo

- Tổ chức thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo

- Quản lý, lưu trữ hồ sơ nghiệp vụ, tài liệu hành chính và hồ sơ hưởng các

-Hướng dẫn nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế

chối chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế không đúng quy định; trợ đóng cho các đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội tự nguyện; hiểm xã hội huyện theo phân cấp; + Ký, tổ chức thực hiện hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với các cơ sở khám, chữa bệnh có đủ điều kiện, tiêu chuẩn chuyên môn, kỹ thuật theo phân cấp. - Giải quyết các kiến nghị, khiếu nại về việc thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế đối với các tổ chức, cá nhân tham gia và các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo quy định. - Thực hiện chương trình, kế hoạch cải cách hành chính theo chỉ đạo, hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội tỉnh. Tổ chức triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO vào hoạt động của Bảo hiểm xã hội huyện. hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định. chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. cho các tổ chức, cá nhân tham gia. - Chủ trì, phối hợp với các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn, với các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế để giải quyết các vấn đề có liên quan đến việc thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định. - Đề xuất, kiến nghị, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. - Có quyền khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu tòa án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên địa bàn. - Định kỳ cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin về việc đóng, quyền được hưởng các chế độ, thủ tục thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cho người lao động, người sử dụng lao động hoặc khi người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức công đoàn yêu cầu; Cung cấp đầy đủ và kịp thời tài liệu, thông tin liên quan theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. - Thường xuyên phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về lao động ở địa phương cập nhật thông tin về tình hình sử dụng lao động trên địa bàn. Phối hợp cơ quan thuế cập nhật mã số thuế của tổ chức, cá nhân; định kỳ hàng năm, cập nhật

-Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh giao.

thông tin do cơ quan thuế cung cấp về chi phí tiền lương để tính thuế của doanh nghiệp hoặc tổ chức. - Quản lý viên chức, người lao động của Bảo hiểm xã hội huyện. - Tham gia nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và bảo mật dữ liệu công nghệ thông tin; thực hiện chế độ thông tin, thống kê, báo cáo, thi đua - khen thưởng theo phân cấp của Bảo hiểm xã hội tỉnh. 2.1.1.3. Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam * Cơ cấu của Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm:

Giám đốc

Kế toán

Phó Giám đốc phụ trách thu, sổ thẻ

Phó Giám đốc phụ trách Giám định

Phó Giám đốc phụ trách chính sách, tiếp nhận, lƣu trữ, trả kết quả

Thu cấp sổ thẻ

Tiếp nhận trả kết quả

Giám định BHYT

Chế độ chính sách

Sơ đồ 2. 1. Cơ cấu tổ chức BHXH huyện Thanh Liêm (Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam)

* Tổ chức bộ máy của BHXH huyện Thanh Liêm: Bao gồm: Ban Giám đốc và các bộ phận chuyên môn nghiệp vụ: Thu, cấp sổ thẻ, chế độ BHXH, kế toán, giám định BHYT, Tiếp nhận và trả kết quả giải quyết TTHC và một số nhiệm vụ cụ thể hành chính, kiểm tra, công nghệ thông tin…; Căn cứ vào nhiệm vụ chính trị của ngành, BHXH huyện Thanh Liêm đã sắp xếp, ổn định về tổ chức và đội ngũ cán bộ. Qua quá trình xây dựng và trưởng thành, đến nay BHXH huyện Thanh Liêm có nguồn nhân lực đảm bảo với 21 cán bộ, trong đó có trình độ trên đại học 05 người (chiếm 23,8%); cao đẳng, đại học 14 người (chiếm 66,6%); trình độ trung cấp trở xuống là 02 người (chiếm 9,6%); về trình độ lý luận chính trị có 01 người có trình độ cao cấp, 06 người có trình độ trung cấp; 20/21% cán bộ viên chức là đảng viên; các tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên hoạt động theo quy định. Đội ngũ cán bộ của cơ quan với sự đoàn kết nhất trí cao luôn phấn đấu nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trên mỗi cương vị, vị trí việc làm.

2.1.2. Kết quả hoạt động Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024

Trong thời gian qua được sự quan tâm chỉ đạo của BHXH Việt Nam, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, BHXH tỉnh Hà Nam, BHXH huyện Thanh Liêm đã nỗ lực, sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn tổ chức thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn huyện. Hàng năm, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và kế hoạch BHXH tỉnh Hà Nam giao. BHXH huyện Thanh Liêm đã chủ động triển khai thực hiện nhiệm vụ, quyết tâm phấn đấu hoàn thành tốt, vượt mức kế hoạch được giao và kết quả đạt được năm sau luôn cao hơn năm trước. Một số kết quả hoạt động cụ thể: * Thực trạng thu BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Để thực hiện tốt công tác thu và giảm nợ đọng, BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam đã tập trung xây dựng kế hoạch kiểm tra, đối chiếu số lao động, quỹ tiền lương để làm căn cứ thu hàng tháng; giao cho từng cán bộ chuyên quản từng địa bàn, từng khối điều hành, triển khai các chỉ tiêu Giám đốc BHXH tỉnh giao; trong quá trình quản lý thường xuyên cử viên chức đến các đơn vị sử dụng lao động, doanh nghiệp để nắm tình hình hoạt động kinh doanh sản xuất, qua đó vận động, đôn đốc doanh nghiệp đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đúng, đủ, không để nợ kéo dài. Bên cạnh đó, BHXH huyện cũng gắn công tác thu với việc giải quyết chế độ, chính sách cho người lao động, từ đó tác động đến doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp phải đóng đủ và đúng thời gian cho người lao động.

Với sự nỗ lực, quyết tâm của tập thể viên chức cùng với những giải pháp trong công tác thu và thu nợ nói trên, giai đoạn 2020- 2024, BHXH huyện Thanh Liêm đã trở thành một trong những đơn vị có số thu BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cao nhất và tỷ lệ nợ đọng thấp nhất so với BHXH các huyện, thị, thành phố trong tỉnh Hà Nam. Tính đến ngày 31/12/2024, toàn huyện đã thu BHXH, BHYT, BH thất nghiệp được 794.873 triệu đồng, đạt 100% so với kế hoạch của BHXH tỉnh giao. Tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 84,5% dân số. Cụ thể theo bảng 2.1 sau đây:

Bảng 2.1: Số liệu thu BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024

STT Chỉ tiêu

Đvt: triệu đồng Năm 2024 Năm 2023 Năm 2022

Số người tham gia BH Số người tham gia BHYT Số người tham gia BHXH Số người tham gia BHTN Năm 2020 88.745 80.876 3.654 4.215 4.554 5.245 5.165 5.610 4.154 4.914

(Nguồn: BHXH Thanh Liêm)

I. 1 2 3 II. Số tiền thu Bảo hiểm Số tiền thu BHYT 1 Số tiền thu BHXH 2 Số tiền thu BHTN 3 Năm 2021 99.280 111.453 123.925 134.550 90.212 101.654 113.150 122.600 5.740 6.210 134.246 149.453 158.445 169.729 183.000 89.965 80.345 85.125 72.650 7.910 5.450 75.640 54.366 4.240 77.963 66.540 4.950 85.215 78.169 6.345

Nhìn vào bảng 2.1 ta thấy phạm vi đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN ngày càng mở rộng theo hướng phát triển bền vững. Nếu năm 2020, số người tham gia BHXH là 3.654 người, thì năm 2024 là 5.740 người, tăng 1.6 lần so với năm 2020. Cùng với đối tượng tham gia BHXH, đối tượng tham gia BHYT được mở rộng và tăng trưởng với tốc độ nhanh: năm 2020. Năm 2020 là 80.876 người trên dân số toàn huyện là 144.760 người, tỷ lệ bao phủ đạt 55,9%, năm 2021 là 90.212 người, tỷ lệ bao phủ đạt 62,3%; năm 2022 là 101.654 người tỷ lệ bao phủ đạt 70,2%; năm 2023 là 113.150 người, tỷ lệ bao phủ đạt 78,2%, đến năm 2024, toàn huyện có 122.600 người tham gia BHYT, tăng gấp 1.5 lần so với năm 2020; tỷ lệ bao phủ đạt 84,7%. Không đạt mục tiêu theo Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân. Số thu BHXH, BHYT năm sau cao hơn năm trước, hàng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch giao từ 3-7%: năm 2020, số thu BHXH, BHYT, BHTN là 134.246 triệu đồng, năm 2024 số thu gần 183 tỷ đồng, tăng 1,4 lần so với năm 2020. * Thực trạng chi trả BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Song song với công tác thu BHXH, BHYT,BHTN công tác giải quyết, chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH luôn được BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam xác định là nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN. Việc giải quyết chế độ được thực hiện theo đúng quy trình, đề cao trách nhiệm cá nhân, đảm bảo công khai, nhanh chóng kịp thời, đúng chế độ, quyền lợi của người tham gia BHXH.

Bảng 2.2: Số liệu chi BHXH, BHTN giai đoạn 2020-2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Số tiền chi trả Chỉ tiêu Số TT Số lƣợt ngƣời hƣởng (lƣợt ngƣời) (Triệu đồng)

01 02 03 04 05 Năm Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024 Tổng 4.665 5.762 6.512 7.089 7.840 31.868

43.065 48.628 54.262 58.020 65.789 269.764 (Nguồn: BHXH Thanh Liêm)

Bảng 2.3: Số liệu chi BHYT giai đoạn 2020-2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Chỉ tiêu Số TT Số lƣợt ngƣời hƣởng (lƣợt ngƣời) Chi BHYT (Triệu đồng)

Năm Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024 15.971 17.589 16.548 17.264 17.486 12.970 18.340 23.985 29.250 34.950 01 02 03 04 05

Tổng 84.858

119.495 (Nguồn: BHXH Thanh Liêm)

Giai đoạn 2020- 2024, BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam đã giải quyết trên 31.868 hồ sơ hưởng BHXH các loại; số tiền chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH, BHTN, BHYT các loại lên đến gần 389.259 triệu đồng. Tính riêng năm 2024, giải quyết khoảng 7.840 hồ sơ hưởng BHXH, các loại hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản; Chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH với số tiền: 65.789 triệu đồng (gấp 1,5 lần so với năm 2020), chi phí khám chữa bệnh BHYT với số tiền là 119.950 triệu đồng (gấp 2,7 lần so với năm 2020) . Hiện nay, BHXH huyện Thanh Liêm quản lý, chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng cho 5.000 người (tăng 600 người so với năm 2020), việc chi trả được thực hiện trước ngày 10 hàng tháng, đảm bảo an toàn, kịp thời, đến tận tay đối tượng, được nhân dân và chính quyền địa phương ghi nhận. 2.1.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam 1.1.3.1. Yếu tố chủ quan * Công tác thông tin tuyên truyền về chính sách bảo hiểm xã hội

BHXH và BHYT là 2 chính sách trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, có tác động và ảnh hưởng lớn đến đời sống của người lao động và toàn dân. Do đó, cùng với quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về lĩnh vực này, công tác tuyên truyền ngày càng được quan tâm và tổ chức thực hiện thường xuyên. Tầm quan trọng của hoạt động tuyên truyền, giám sát về BHXH, BHYT được thể hiện ở các khía cạnh chủ yếu: Thông qua hoạt động tuyên truyền để thúc đẩy quá trình thực thi pháp luật, đưa chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống, đảm bảo tính tuân thủ pháp luật; Nâng cao nhận thức, tăng cường vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các cấp trong việc tổ chức thực hiện luật;

Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 22/11/2012 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012 – 2020 đã xác định tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách, chế độ về BHXH, BHYT là nhiệm vụ và giải pháp hàng đầu. BHXH huyện Thanh Liêm thường xuyên phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí tổ chức tuyên truyền các quy định pháp luật về BHXH, BHYT và cung cấp thông tin định kỳ về BHXH, BHYT

Có thể nói, trong thời gian qua công tác tuyên truyền về chế độ, chính sách BHXH, BHYT đã được BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện khá tốt. BHXH huyện thường xuyên phối hợp với Đài Phát thanh tỉnh, Đài phát thanh huyện, Báo Hà Nam. Liên đoàn lao động tỉnh, BHXH tỉnh tổ chức tuyên truyền trên các mặt báo ở Hà Nam, trên trang web của huyện, của tỉnh các tin, bài, phóng sự, … về BHXH, BHYT và BH thất nghiệp. Theo thống kê của BHXH huyện Thanh Liêm, năm 2024, tại tất cả các loại hình báo chí ở cả Hà Nam, trên các trang web của huyện, của tỉnh đã đăng tải hơn 15 tin, bài, phóng sự, các cuộc phỏng vấn, chuyên mục, chuyên đề, tọa đàm, giao lưu trực tuyến, đối thoại tư vấn trực tiếp về BHXH,

BHYT. Trong đó, trên 3 tin, bài, phóng sự... được Đài phát thanh truyền hình tỉnh thực hiện.

Công tác tuyên truyền về BHXH, BHYT chủ yếu tập trung vào tuyên truyền những thay đổi về chính sách, hoạt động của Ngành như: Thực hiện Luật BHXH sửa đổi, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật BHYT; cải cách TTHC, tăng cường ứng dụng CNTT; triển khai BHYT hộ gia đình; thông tuyến KCB BHYT… Công tác tuyên truyền kịp thời, góp phần quan trọng vào việc định hướng dư luận, nâng cao nhận thức của người dân về BHXH, BHYT. Tạo niềm tin đối với người lao động thuộc mọi thành phần kinh tế xã hội, giúp họ hiểu được chế độ, chính sách BHXH, BHYT, BHTN, giúp họ hiểu rõ được quyền lợi của mình khi tham gia BHXH, BHYT, BHTN, góp phần tích cực vào công tác quản lý chi trả BHXH tại huyện.

Tuy nhiên trong công tác tuyên truyền tại huyện trong thời gian qua còn nhiều bất cập thể hiện: chưa đưa thông tin các vấn đề “nóng” về lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT; nợ đọng BHXH... điều này đã dẫn tới hạn chế là công tác tuyên truyền không giúp cảnh tỉnh, ngăn chặn các các hành vi vi phạm Luật BHXH, Luật BHYT, đồng thời, không giúp các cơ quan chức năng sớm có giải pháp xử lý kịp thời; Hiệu quả công tác chỉ đạo tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT, BHXH của các cơ quan quản lý có nơi còn hạn chế, nặng tính hình thức, chưa thực hiện thường xuyên, liên tục; Các hoạt động tuyên truyền đã được triển khai rộng khắp cả về nội dung và hình thức, tuy nhiên, nội dung tuyên truyền đôi khi vẫn còn chưa thực sự phù hợp, nhất là với nhóm đối tượng chi trả BHXH; Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan BHXH ở địa phương trong việc thực hiện chế độ BHXH chưa chặt chẽ. Có thể nói trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, trước hết thuộc về các cơ quan quản lý Nhà nước, thực thi chính sách, pháp luật là BHXH huyện Thanh Liêm. Nhưng bên cạnh đó, các cơ quan thông tấn, báo chí cũng góp phần rất quan trọng trong việc tuyên truyền, giám sát, định hướng dư luận chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT thông qua việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình theo quy định của pháp luật, góp phần phát triển, mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT nhằm đảm bảo quyền về an sinh xã hội của công dân theo quy định của Hiến pháp, đồng thời gắn liền với hiệu quả thực thi các chính sách, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quan hệ BHXH, BHYT * Cơ sở vật chất phục vụ việc chi trả quản lý chi BHXH

Cơ sở vật chất phục vụ chi trả có thể kể đến đó là văn phòng được sử dụng làm các địa điểm chi trả, bàn ghế phục vụ dùng cho cán bộ chi trả cũng như bàn ghế phục vụ người hưởng chế độ BHXH đến lĩnh tiền, tủ đựng tài liệu, máy tính, máy đếm tiền, két sắt bảo quản tiền trong quá trình chi trả và phương tiện vận chuyển tiền đến các điểm chi trả đặc biệt là phải kể đến các phần mềm công nghệ thông tin thanh toán điện tử, giao dịch điện tử liên thông, phần mềm quản lý dữ liệu của

người hưởng trên phần mềm quản lý thông tin người hưởng,... Có thể thấy đây là yếu tố sẽ có tác động lớn đến chất lượng và hiệu quả của công tác chi trả chế độ BHXH. BHXH huyện Thanh Liêm là một đơn vị thuộc sự quản lý của nhà nước và hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm do đó cơ sở vật chất của BHXH huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 được thể hiện theo bảng 2.4

Bảng 2.4: Tình hình cơ sở vật chất tại BHXH huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020-2024

STT Nội dung Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024

1 Trụ sở làm việc 01 01 01 01 01

2 Máy vi tính (cái) 18 18 19 19 19

3 Máy in ( cái) 07 07 07 07 07

4 Máy chiếu (cái) 03 03 03 03 03

5 Bàn ghế (bộ) 18 18 19 19 19

6 Phần mềm 02 02 03 03 03

7 Chữ kí số (cái) 0 0 0 0 19

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam) Hiện nay phần mềm phục vụ công tác chi trả BHXH huyện Thanh Liêm đang dùng là phần mềm hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử - Eoffice, phần mềm IVAN và phần mềm VNPOST. BHXH huyện đang sử dụng hệ thống kênh truyền mạng WAN từ Trung ương đến BHXH cấp tỉnh, cấp huyện. BHXH huyện đã triển khai 03 hệ thống phần mềm, đảm bảo xử lý 100% quy trình nghiệp vụ của ngành trên môi trường điện tử; 100% CCVCNLĐ được định danh và cấp chữ ký số phục vụ quản lý, giải quyết các hoạt động nghiệp vụ; 100% hoạt động chỉ đạo, điều hành và quản trị nội bộ của BHXH Việt Nam được thực hiện trên Hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử - Eoffice. Qua đó, đảm bảo 100% văn bản trao đổi giữa các đơn vị được thực hiện dưới dạng điện tử, ký số bởi chữ ký số chuyên dùng; 100% hồ sơ được tạo lập, lưu trữ chia sẻ dữ liệu điện tử theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng phục vụ cho quá trình triển khai chi trả BHXH.

BHXH huyện Thanh Liêm đang ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chi trả và quản lý người hưởng theo triển khai của BHXH Việt Nam và Tổng Công ty Bưu điện. BHXH huyện Thanh Liêm đang phối hợp cùng BHXH Việt Nam xây dựng quy trình chi trả các chế độ BHXH theo hướng sử dụng chữ ký số; quản lý dữ liệu của người hưởng trên phần mềm quản lý thông tin người hưởng. Điều này tạo điều kiện dễ dàng hơn cho công tác quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện. Có thể nói BHXH huyện Thanh Liêm đã phát huy tối đa nền tảng, sức mạnh nội tại về

nguồn lực cán bộ, cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi nhất để Nhân dân thụ hưởng kịp thời, đầy đủ các quyền lợi an sinh; phát huy, tăng cường sự đoàn kết, trách nhiệm, quyết tâm, cố gắng, nỗ lực khắc phục, vượt qua khó khăn, thử thách của công chức, viên chức, người lao động trong toàn huyện. * Trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện chi trả BHXH

Trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện chi trả BHXH là nhân tố ảnh hưởng rất lớn tới quản lý chi BHXH. Trong quản lý chi BHXH đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực hiện chi trả ngoài công việc chi trả kịp thời, chi đúng đối tượng và đúng số tiền cho người hưởng, thì còn phải có am hiểu sâu về các chế độ, chính sách BHXH để có thể giải đáp được những thắc mắc của người hưởng khi có yêu cầu, vừa phải có phẩm chất, đạo đức tốt, vừa phải có ý thức trách nhiệm, năng động, nhiệt tình để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Trong những năm qua, BHXH huyện Thanh Liêm luôn quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ công chức, viên chức, người lao động trong toàn huyện, qua đó tạo bước chuyển mạnh mẽ về quản lý chi BHXH nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, kỷ cương hành chính, tinh thần trách nhiệm, thái độ, lề lối, tác phong làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thực thi nhiệm vụ, phục vụ nhân dân. Trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện chi trả BHXH luôn được đảm bảo. BHXH huyện Thanh Liêm hiện có 21 cán bộ, trong đó có trình độ trên đại học 05 người (chiếm 23,8%); cao đẳng, đại học 14 người (chiếm 66,6%); trình độ trung cấp trở xuống là 02 người (chiếm 9,6%); về trình độ lý luận chính trị có 01 người có trình độ cao cấp, 06 người có trình độ trung cấp; 20/21 cán bộ viên chức là đảng viên; các tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên hoạt động theo quy định. Đội ngũ cán bộ của cơ quan với sự đoàn kết nhất trí cao luôn phấn đấu nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trên mỗi cương vị, vị trí việc làm. 1.1.3.2. Yếu tố khách quan * Các quy định pháp luật, chính sách, quy định về chi BHXH Các quy định pháp luật, chính sách, các quy định là công cụ quan trọng thực hiện quản lý chi BHXH. Dựa vào các văn bản pháp luật mà BHXH có cơ sở để chi trả các khoản BHXH theo quy định. Các quy định của pháp luật về chi BHXH gồm có các Luật, nghị định, thông tư hướng dẫn việc chi trả BHXH. Các quy định pháp luật về quản lý chi BHXH được áp dụng trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam trong thời gian qua gồm các văn bản sau: Luật bảo hiểm xã hội ngày 20/11/2014; Nghị quyết 09/2021/UBTVQH15 ngày 08/12/2021 của Ủy ban thường vụ quốc hội về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2022- 2024; Quyết định số 19/2022/QĐ-TTg ngày 22/9/2022 của Thủ tướng Chính phủ quyết định về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế giai đoạn 2022 – 2024; Quyết định số 60/2015/QĐ- TTG ngày 27/11/2015 của

thủ tướng chính phủ về cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp;… và các Nghị định về điều chỉnh lương hưu trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng. Có thể nói các quy định pháp luật về chi BHXH trong thời gian qua là khá ổn định, tương đối đầy đủ và hệ thống văn bản pháp luật về bảo hiểm tương đối đầy đủ chỉ có duy nhất các quy định về điều chỉnh lương hưu trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng là hàng năm thay đổi để phù hợp với mức lương cơ sở, do mức lương cơ sở trong thời gian qua thường xuyên thay đổi. Điều này tác động tích cực đến hiệu quả quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm bởi quy định pháp luật ổn định thì công tác quản lý chi BHXH mới được hiệu quả và từng bước được nâng cao. Tuy nhiên hệ thống các văn bản pháp luật về BHXH cũng không tránh khỏi những hạn chế đó là chưa đồng bộ, chưa nhất quán, chưa sát với thực tế đã gây không ít trờ ngại cho quá trình quản lý chi BHXH tại huyện Thanh Liêm. Cụ thể: Ví dụ tại Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của lao động nam trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng. Tuy nhiên theo quy định tại khoản 1 Điều 60 Luật BHXH năm 2014 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/QH13 của Quốc hội khóa XIII thì người lao động đã đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên chỉ được hưởng BHXH một lần khi thuộc một trong các trường hợp sau: - Ra nước ngoài để định cư; - Người đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế; - Lao động là Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu. Trong trường hợp này gây khó khăn đối với những người lao động đóng đủ 20 năm bảo hiểm về hưu mà họ muốn hưởng chế độ BHXH một lần. Họ không được hưởng chế độ BHXH một lần mà phải chờ đến tuổi về hưu để hưởng lương hưu. Đây là điều bất cập chưa phù hợp với thực tế của chính sách chi trả BHXH. Ngoài ra chính sách BHXH cũng đang bỏ sót nhiều đối tượng có nhu cầu và có khả năng tham gia BHXH nhưng chưa được luật hóa thành quy định như người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương, các lao động tự do làm việc tại nhà, không ký kết hợp đồng lao động mà làm việc theo đơn hàng, sản phẩm như kỹ sư, nhà sáng tạo nội dung, chủ cửa hàng trực tuyến,…

* Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tại địa phương

Thanh Liêm là huyện đồng bằng chiêm trũng nằm ở phía Tây Nam tỉnh Hà Nam, gồm 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn và 14 xã, dân số huyện Thanh Liêm là 144.760 người (tính đến ngày 31/12/2024). Trong đó, thanh niên trong độ tuổi lao động (từ 16 – 30 tuổi là 26.437 người (đạt 18,26%). Trong thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Thanh Liêm (Hà Nam) đã phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu và đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, hoàn thành và hoàn thành vượt mức hầu hết các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu. Trong số các chỉ tiêu kinh tế- xã hội Đảng bộ huyện Thanh Liêm đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức đến thời điểm này, ấn tượng nhất phải kể đến là một số chỉ tiêu về thu ngân sách nhà nước từ kinh tế trên địa bàn; phát triển sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản; số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu. Theo số liệu tổng hợp, kết quả thu ngân sách nhà nước từ kinh tế trên địa bàn huyện thực hiện năm 2024 đạt 1.819 tỷ đồng, đạt mức tăng bình quân 30,6%/năm (vượt gấp 3 lần so với mức tăng bình quân mà nghị quyết đại hội đảng bộ huyện đề ra). Giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp hết năm 2024, toàn huyện đạt 32.138 tỷ đồng, tăng 17,6%/năm (chỉ tiêu đại hội đề ra bình quân 15,1%/năm). Hết năm 2024, tổng số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu là 10 xã (chỉ tiêu nghị quyết đại hội đến năm 2025 từ 5 xã trở lên).

Năm 2024, huyện Thanh Liêm cũng tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp với mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lao động, người có công và xã hội, góp phần thực hiện tốt các mục tiêu phát triển KT XH trên địa bàn huyện, phấn đấu giải quyết việc làm mới cho trên 4.200 người. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,17%

Tất cả những yếu tố trên ảnh hưởng không nhỏ tới quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm. Huyện Thanh Liêm là một vùng đồng bằng chiêm trũng nằm ở phía Tây Nam tỉnh Hà Nam, có giao thông đi lại dễ dàng điều này thuận lợi cho hoạt động chi trả các chế độ BHXH, thuận lợi cho việc tiếp cận đối tượng thụ hưởng trong công tác chi trả chế độ BHXH. Bên cạnh đó huyện cũng có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao cho thu nhập của người lao động tăng, nhờ đó người lao động sẵn sàng tham gia BHXH và đóng góp ở mức cao hơn, dẫn tới thu BHXH tăng, đảm bảo tốt nguồn chi BHXH. * Các nhân tố thuộc về đối tượng tham gia, hưởng chế độ BHXH

Quyết định 166/QĐ-BHXH của BHXH Việt Nam từ 01/5/2019 phân cấp giải quyết, chi trả và quản lý người hưởng cho BHXH tỉnh và BHXH cấp huyện quy định các đối tượng chi trả BHXH gồm: Người đang đóng BHXH bắt buộc đề nghị hưởng trợ cấp TNLĐ, BNN do thương tật, bệnh tật tái phát. Người lao động bảo lưu thời gian đóng BHXH, người tham gia BHXH tự nguyện. Người đang hưởng lương

Series 1

30,000

25,326

24,353

23,060

23,351

25,000

20,636

20,000

15,000

10,000

5,000

Năm 2020

Năm 2021

Năm 2022

Năm 2023

Năm 2024

hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng. Thân nhân của các đối tượng: Người lao động bảo lưu thời gian đóng BHXH, người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, người tham gia BHXH tự nguyện. Bên cạnh đó đối tượng này thường xuyên thay đổi. BHXH huyện thường xuyên nắm bắt sự thay đổi của các đối tượng, BHXH huyện chú ý tỏ chức quản lý chặt chẽ các đối tượng này ngay từ cơ sở, sớm tiến hành đưa các dữ liệu của người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam vào quản lý hệ thống máy tính tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý sự biến động tăng giảm của các đối tượng. Đối tượng hưởng chế đội BHXH được phân thành 3 nhóm đối tượng: Nhóm 1 là những đối tượng hưởng trợ cấp BHXH một lần, nhóm 2 là nhóm đối tượng hưởng trợ cấp BHXH ngắn hạn (ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe), nhóm thứ 3 là những đối tượng hưởng trợ cấp dài hạn (thường xuyên). Số lượng người hưởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam giai đoạn 2020- 2024 được thể hiện theo hình sau:

Hình 2. 1. Số lƣợng ngƣời hƣởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam giai đoạn 2020- 2024

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm) Đối tượng hưởng BHXH, BHTN, BHYT giai đoạn 2020 tăng dần. Năm 2020 là 20.636 người thì năm 2024 là 25.326 người (tăng gấp 1,23 lần năm 2020). Sự biến động về đối tượng hưởng chế độ BHXH này có ảnh hưởng rất lớn tới chi BHXH. Bởi lẽ, đối tượng hưởng chế độ BHXH rất đa dạng, thường xuyên biến động do: sự thay đổi về chính sách; NLĐ bị mất; NLĐ đến tuổi nghỉ hưu, NLĐ hết hạn hưởng BHXH; NLĐ thay đổi địa điểm cư trú…, đều ảnh hưởng trực tiếp tới công tác quản lý đối tượng thụ hưởng cũng như công tác chi trả và quản lý chi BHXH bởi công tác quản lý chi trả BHXH cần phải có sự quản lý chặt chẽ đối với từng đối tượng có những đặc điểm riêng, từ đó phân loại đối tượng, chia nhóm để thực hiện công tác quản lý một cách dễ dàng hơn.

2.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM GIAI ĐOẠN 2020- 2024 2.2.1. Thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội

Công tác thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội là vô cùng quan trọng trong quản lý chi BHXH nó là căn cứ để tiến hành hoạt động quản lý chi BHXH.

Công tác thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội giúp cụ thể hóa các văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật của Nhà nước về BHXH nói chung và các quy định chi trả các chế độ BHXH nói riêng, đó là công cụ quan trọng của Nhà nước để các cơ quan quản lý trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam căn cứ thực thi nhằm đạt được mục tiêu chung của Nhà nước về chi BHXH.

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi BHXH, Chính phủ đã không ngừng hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chi BHXH vì môi trường pháp lý đóng một vai trò quan trọng trong quản lý chi BHXH. Khi môi trường pháp lý ổn định sẽ nâng cao hiệu quả quản lý chi BHXH. Trong những năm qua chính sách pháp lý của nhà nước về quản lý chi BHXH thường xuyên được bổ sung và hoàn thiện. Trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và Trung ương về quản lý chi BHXH: Luật bảo hiểm xã hội ngày 20/11/2014; Nghị quyết 09/2021/UBTVQH15 ngày 08/12/2021 của Ủy ban thường vụ quốc hội về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2022- 2024; Quyết định số 19/2022/QĐ-TTg ngày 22/9/2022 của Thủ tướng Chính phủ quyết định về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế giai đoạn 2022 – 2024; Quyết định số 60/2015/QĐ- TTG ngày 27/11/2015 của thủ tướng chính phủ về cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp;… và các Nghị định về điều chỉnh lương hưu trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng; các Nghị định về điều chỉnh mức lương cơ sở, điều chỉnh mức lương cơ sở… các văn bản pháp lý này đều được tuyên truyền phổ biến tới các cán bộ quản lý nhà nước về chi BHXH, tới nhân dân, người lao động bằng nhiều hình thức như trên các mặt báo ở Hà Nam, trên trang web của huyện, của tỉnh các tin, bài, phóng sự, …. Vì BHXH tỉnh chưa văn bản hướng dẫn chi tiết việc thực hiện các Nghị đinh trên nên BHXH huyện Thanh Liêm cũng chưa có văn bản chi tiết hướng dẫn việc thực hiện Nghị định trên. Tuy nhiên trong quá trình triển khai các văn bản pháp lý về quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam, BHXH huyện

đã bố trí một cán bộ là đầu mối tiếp nhận thắc mắc của người lao động, của đối tượng hưởng BHXH để hỗ trợ kịp thời, các chủ thể trong quá trình thực hiện nếu gặp vướng mắc khó khăn về chính sách pháp lý sẽ gửi văn bản hoặc gọi điện thoại tới bộ phận hỗ trợ cửa BHXH để hỏi. 2.2.2. Tổ chức thực hiện quản lý chi trả Bảo hiểm xã hội 2.2.2.1. Lập dự toán chi BHXH

Dự toán chi BHXH phải phản ánh đầy đủ các nội dung chi; bảo đảm hoạt động thường xuyên của đơn vị, nhiệm vụ thực tế phát sinh và thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm trong từng thời kỳ theo chiến lược, kế hoạch phát triển của Ngành; thuyết minh đầy đủ, rõ ràng: Căn cứ xác định các chỉ tiêu chi trong dự toán; sự thay đổi dự toán chi năm sau so với năm nay, nguyên nhân của sự thay đổi; Danh mục các dự án đầu tư xây dựng đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được giao của đơn vị; lập theo đúng mẫu biểu, mục lục NSNN, thời hạn quy định; thực hiện đúng các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức theo các quy định hiện hành của Nhà nước và của BHXH Việt Nam; đề xuất giải pháp để thực hiện tốt dự toán chi năm sau.

Nội dung lập dự toán chi BHXH cần được xây dựng trên cơ sở quy định hiện hành về chính sách, chế độ BHXH, đánh giá kết quả chi năm trước (đối tượng hưởng thường xuyên, đối tượng hưởng 1 lần, số tiền chi), dự kiến số đối tượng hưởng các chế độ phát sinh trong năm sau, tính đúng, tính đủ các khoản chi theo quy định hiện hành, sát thực tế. Chi tiết theo nhóm đối tượng thụ hưởng và số chi tương ứng; đối với chi phí quản lý BHXH, BHYT, BH thất nghiệp: xây dựng trên cơ sở đánh giá kết quả chi năm trước, biên chế được giao năm nay, nhiệm vụ năm sau, đảm bảo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do nhà nước quy định và văn bản hướng dẫn của BHXH Việt Nam. Chi tiết theo nội dung chi trên cơ sở nhiệm vụ thực tế phát sinh và mức chi theo quy định; kế hoạch đầu tư từ các quỹ BHXH chi tiết theo quy định của pháp luật về hoạt động đầu tư từ quỹ BHXH.

Giai đoạn 2020- 2024, BHXH huyện Thanh Liêm đã làm rất tốt lập dự toán chi BHXH trên địa bàn huyện. Việc lập dự toán chi BHXH của huyện đều theo mục tiêu, nhiệm vụ được giao, đảm bảo đúng chính sách, chế độ, định mức chi, đảm bảo đúng tính chất nguồn kinh phí, đáp ứng các nhiệm vụ chính trị quan trọng, thực hiện đầy đủ các chính sách, chế độ Nhà nước đã ban hành, triệt để tiết kiệm. Hàng năm, căn cứ kết quả chi 6 tháng đầu năm và Kết quả chi của năm trước, theo hướng dẫn lập dự toán của BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh, BHXH huyện Thanh Liêm lập dự toán chi BHXH bắt buộc theo các tiêu chí của BHXH tỉnh Hà Nam giao để chuyển lên BHXH tỉnh Hà Nam xét duyệt, sau đó cấp phát nguồn kinh phí. Dự toán chi BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam giai đoạn 2020- 2024 theo bảng 2.5.

Bảng 2.5: Dự toán chi BHXH của huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024

ĐVT: Triệu đồng

TT Trong đó chia ra

Nội dung

Năm 2020 Năm 2021 Nội dung Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024

2.385

2.687

3.152

3.575

4.024

NSNN đảm bảo Năm 2022 Năm 2021 Năm 2023 Năm 2020 Năm 2024 Năm 2020 2.385 Quỹ BHXH Năm 2022 3.152 Năm 2021 2.687 Năm 2023 3.575 Năm 2024 4.024

I BHXH Một lần

II Ngắn hạn

12.970 18.340 20.985 26.835 28.815 3.250 2.850 2.050

3.935

2.650

12.970 18.340 20.985 26.835 28.815 3.250 2.850 2.050

2.650

3.935

1 Ốm đau

2 Thai Sản

9.130 13.760 15.595 19.650 23.540

1.930

1.790

3.250

2.540

3.025

1.790

1.930

2.540

3.250

38.250 39.250 39.500 42.780 50.500 17.610 18.240 18.360 20.220 22.200 20.640 21.010 21.140 22.560 28.300

3 DSPHSK 3.025 III Dài hạn 41.545 42.830 42.855 47.465 55.500 18.980 19.734 20.064 22.135 24.155 22.565 23.096 23.791 25.330 31.345 1 Lương hưu

965

1.210

1.235

1.455

1.650

350

470

480

685

705

615

740

755

770

945

2 TN LĐ, BNN

3 Tử tuất

2.330

2.370

3.120

3.230

3.350

1.020

1.024

1.224

1.230

1.250

1.310

1.346

1.896

2.000

2.100

Tổng cộng

56.900 63.857 66.992 77.875 88.339 18.980 19.734 20.064 22.135 24.155 37.920 44.123 46.928 55.740 64.184

Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm

2.2.2.2. Tổ chức chi BHXH

* Quản lý đối tượng hưởng các chế độ Bảo hiểm xã hội: Trong giai đoạn 2020- 2024 BHXH huyện Thanh Liêm không ngừng tăng cường quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH tại BHXH huyện Thanh Liêm. Việc tổ chức điểm danh đã được tiến hành thường xuyên, gán việc tổ chức chi trả chế độ BHXH hàng tháng cho đối tượng theo nơi đăng ký hộ khẩu.

BHXH huyện Thanh Liêm đã chú ý tập trung tổ chức quản lý chặt chẽ đối tượng này ngay ở cơ sở, sớm tiến hành đưa các đữ liệu của người hưởng chế độ BHXH vào quản lý hệ thống máy tính tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý sự biến động tăng giảm của đối tượng. Việc quản lý và lưu hồ sơ của đối tượng hưởng BHXH trên địa bàn huyện luôn được quan tâm đúng mức, đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc chi trả chế độ BHXH.

Từ khi thành lập BHXH huyện Thanh Liêm quản lý 5.000 đối tượng, sau 21 năm tới năm 2024 BHXH huyện Thanh Liêm đã quản lý 25.326 đối tượng hưởng BHXH. Đối tượng hưởng BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 được thể hiện qua bảng 2.6

Bảng 2.6: Đối tƣợng hƣởng BHXH giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm ĐVT: Người

Đối tƣợng

Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024

BHXH Một lần

2.150 2.520 2.730 2.800 2.950

Ngắn hạn

Ốm đau

11.718 12.794 11.131 11.298 11.102

Thai Sản

5.840 6.240 5.204 5.103 4.857

DSPHSK

2.024 2.234 2.357 2.675 3.025

3.854 4.320 3.570 3.520 3.220

Dài hạn

Lương hưu

6.768 8.037 9.199 10.255 11.274

TN LĐ, BNN

5.670 6.780 7.890 8.920 9.850

Tử tuất

193 252 189 205 219

905 1.005 1.120 1.130 1.205

Tổng cộng

20.636 23.351 23.060 24.353 25.326

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm)

Số lượng đối tượng hưởng chế độ BHXH tại BHXH huyện Thanh Liêm năm 2024 tăng 1,23 lần so với năm 2020 nếu như năm 2020 là 20.636 người thì năm 2024 tăng lên là 25.326 người. Số lượng người hưởng chế độ BHXH dài hạn và BHXH một lần giai đoạn 2020-2024 tăng dần qua các năm. Số người hưởng BHXH một lần trên địa bàn huyện Thanh Liêm năm 2020 là 2.150 người tới năm 2024 tăng lên là 2.950 người (tăng gấp 1,37 lần năm 2020), số người hưởng BHXH dài hạn

(lương hưu, TNLĐ BNN, tử tuất) năm 2020 là 6.768 người năm 2024 tăng lên là 11.274 người (tăng lên gấp 1,67 lần năm 2020). Việc quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH này vô cùng phức tạp về địa điểm chi trả, điều kiện chi trả cũng như thời gian chi trả, do đó điều quan trọng nhất trong công tác chi trả BHXH là phải quản lý được cụ thể, chính xác từng đối tượng theo từng loại chế độ hưởng và mức độ hưởng, thời gian hưởng của họ. Trong thời gian qua BHXH huyện Thanh Liêm đã làm rất tốt công tác quản lý này tuy nhiên vẫn không tránh khỏi tình trạng một số đối tượng lập hồ sơ giả cho công nhân nghỉ việc một thời gian để tránh phải đóng BHXH cho người lao động hoặc người lao động đã tìm được việc làm nhưng vẫn được hưởng chế độ BHTN. Hoặc chưa kiểm soát được việc chi trả trùng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng; trường hợp nhận lương hưu tại 02 tỉnh vẫn còn xảy ra. Thông tin cá nhân người hưởng trên danh sách chi trả với hồ sơ hưởng BHXH đang lưu trữ tại BHXH tỉnh, thành phố chưa trùng khớp. Đối với hồ sơ di chuyển, phần mềm chưa có tính năng bắt buộc báo giảm nơi chuyển đi, phải báo tăng nơi chuyển đến, chưa kiểm soát chặt chẽ được việc di chuyển, còn có thể xảy ra việc lạm dụng (có thể lợi dụng sơ hở này để trục lợi, nếu phát hiện có vấn đề thì báo giảm bằng cách cho “chuyển đi”; khó có thể kiểm soát được). Bên cạnh đó một số người nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng nhận lương hưu qua thẻ ATM nhưng không có đầy đủ thông tin cá nhân cần thiết hoặc chưa cung cấp thông tin cá nhân cần thiết cho cơ quan chi trả BHXH. Cơ quan chi trả BHXH gặp khó khăn trong công tác quản lý người hưởng, đặc biệt người hưởng ở nước ngoài hay là người ủy quyền cho người khác nhận lương hưu, trợ cấp BHXH trong khi thời hạn ủy quyền là vô thời hạn. Hay tình trạng báo giảm chậm khi người hưởng bị chết còn xảy ra gây khó khăn trong công tác quản lý chi trả BHXH. Khi người hưởng chết nhưng thông tin cá nhân trên các giấy tờ như: chứng minh thư nhân dân, thẻ căn cước công dân, sổ hộ khẩu, giấy chứng tử… không trùng khớp với thông tin cá nhân trên hồ sơ hưởng BHXH hằng tháng đang lưu trữ tại cơ quan BHXH; gây rất nhiều khó khăn trong quản lý chi trả cũng như khi giải quyết chế độ tử tuất….

* Quản lý việc chi trả cho từng loại đối tượng hưởng các chế độ Bảo hiểm

xã hội:

* Hình thức chi trả: BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam sử dụng ba hình thức chi trả: Chi

trực tiếp, chi gián tiếp và chi thông qua tài khoản ATM

* Chi BHXH một lần Các chế độ chi BHXH một lần gồm có: BHXH một lần (Điều 55 luật BHXH), trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, trợ cấp mai táng, trợ cấp tử tuất một lần, trợ cấp TNLĐ- BNN ( trừ đối tượng đủ điều kiện hưởng thường xuyên), trợ cấp một lần khi chết do TNLĐ- BNN, phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình. Trợ cấp một lần đối với các trường hợp không đủ diều kiện hưởng lương hưu, đã nghỉ việc và có nguyện vọng hưởng một lần số năm đóng BHXH và các chế độ một lần

khác. Đối với BHXH một lần BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện chi trả trực tiếp đến tay người hưởng. Cụ thể theo quy trình chi trả như sau:

Phòng KHTC

Phòng chế độ BHXH

3

4

2

BHXH huyện

5

1

Ngƣời hƣởng

Sơ đồ 2. 2. Quy trình chi trả BHXH một lần giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm) Đối với BHXH một lần, NLĐ nộp hồ sơ tại BHXH huyện, vào ngày 30 hàng tháng căn cứ vào số hồ sơ đã được BHXH xét duyệt và đã được phòng chế độ BHXH tỉnh thẩm định trong tháng, BHXH huyện lập danh sách đối tượng hưởng trợ cấp BHXH một lần kèm file dữ liệu đã duyệt chuyển lên phòng chế độ BHXH thuộc BHXH tỉnh để được kiểm tra, rà soát số đối tượng và số tiền hưởng. Căn cứ danh sách và file dữ liệu do BHXH huyện gửi lên phòng chế độ BHXH tổng hợp số đối tượng hưởng trợ cấp BHXH một lần cho toàn tỉnh Kết quả chi BHXH một lần được thể hiện qua bảng 2.7.

Bảng 2.7: Kết quả thực hiện chi trả chế độ trợ cấp BHXH một lần giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Năm Chỉ tiêu

Số ngƣời (ngƣời) Số tiền (triệu đồng) Tăng giảm so với năm trƣớc Số tiền (triệu đồng) Số ngƣời (ngƣời)

Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Năm 2023 Năm 2024 2.150 2.520 2.730 2.800 2.950 2.453 2.850 3.250 3.750 4.103 370 210 70 150 397 400 500 353

Tổng cộng 13.150 16.406 800 1.650

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm)

Từ bảng 2.7 cho thấy, tổng số chi trả các chế độ BHXH một lần tại BHXH huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020- 2024 đều có mức biến động tăng lên; năm 2020 số người hưởng chế độ BHXH một lần là 2.150 người năm 2024 là 2.950 người (tăng gấp 1,37 lần năm 2020) tương ứng với đó là số tiền chi trả BHXH một lần tăng lên nếu như năm 2020 số tiền chi trả BHXH một lần là 2.453 triệu đồng thì năm 2024 là 4.103 triệu đồng. Nguyên nhân của việc BHXH một lần tăng là do số người tham gia BHXH ngày càng tăng bên cạnh đó do việc thiết kế chính sách BHXH hiện hành dẫn tới việc hưởng chế độ BHXH một lần dễ dàng. Cụ thể, điều kiện nhận BHXH một lần khá dễ dàng, mức hưởng cao hơn so với mức đóng góp của NLĐ (mức đóng 8% tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất- một năm đóng 0,96 tháng lương, trong khi lại được hưởng từ 1,5-2 tháng lương cho mỗi năm đóng). Số người nhận BHXH một lần có xu hướng tăng đang đặt ra thách thức lớn trong việc thực hiện mục tiêu an sinh xã hội. Bởi việc nhận BHXH một lần đồng nghĩa với việc giảm hoặc mất cơ hội được hưởng lương hưu khi về già, ảnh hưởng đến cuộc sống của chính NLĐ cũng như với gia đình họ và xã hội; đồng thời cũng là một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ bao phủ tham gia BHXH trong cả nước tăng chậm.Tình trạng NLĐ nhận BHXH một lần gia tăng đã ảnh hưởng tiêu cực đến mục tiêu an sinh xã hội cũng như việc phát triển người tham gia BHXH. Do đó, việc siết chặt quy định nhận BHXH một lần là cần thiết, để tiến tới mọi NLĐ đều có BHXH, xây dựng nền an sinh vững bền.

* Chi chế độ ngắn hạn (ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe) Chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe là chế độ hỗ trợ cho người lao động trong thời gian bị ốm, nghỉ sinh con, sức khỏe chưa phục hồi; nhằm giúp đỡ cho người lao động nhanh chóng vượt qua khó khăn. Khi có phát sinh chế độ ốm đau thai sản, DSPHSK người lao động nộp hồ sơ cho đơn vị, đơn vị có trách nhiệm chuyển hồ sơ đến cơ quan bảo hiểm xã hội để thanh toán chế độ cho người lao động. Trường hợp người lao động đã nghỉ việc nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH. Để đảm bảo quyền lợi của người tham gia bảo hiểm xã hội được giải quyết nhanh chóng, gắn trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả giải quyết công việc của cán bộ bảo hiểm xã hội, những trường hợp giải quyết sai, phải thu hồi tiền đã chi do duyệt sai; trong trường hợp không thu hồi được lãnh đạo và cán bộ trực thực hiện nhiệm vụ chịu trách nhiệm vật chất đối với phần giải quyết chế độ không đúng quy định. Giai đoạn 2020- 2024 các đơn vị sử dụng lao động thuộc quản lý của BHXH huyện Thanh Liêm đã giải quyết kịp thời theo quy định để chi trả các chế độ BHXH ngắn hạn cho người lao động trong đơn vị khi có phát sinh. Việc chi trả các chế độ BHXH ngắn hạn tại BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam được thực hiện theo hình thức thực thanh thực chi. Quy trình thực hiện chi chế độ ốm đau, thai sản, DSPHKS theo hình sau:

1 Ngƣời lao động

Ngƣời sử dụng lao động

2

8

9

3

5

4 Phòng thu

Phòng KHTC

Phòng chế độ BHXH

6

7

Sơ đồ 2. 3: Quy trình chi trả chế độ BHXH ngắn hạn (ốm đau, thai sản, dƣỡng sức phục hồi sức khỏe) giai đoạn 2020- 2024 ( Nguồn:BHXH huyện Thanh Liêm)

- Bước 1: Người lao động nộp hồ sơ, chứng từ gốc - Bước 2: Chi trả cho người lao động - Bước 3: Nộp hồ sơ, chứng từ đề nghị xét duyệt - Bước 4: Kết nối cơ sở dữ liệu để duyệt các chế độ ngắn hạn - Bước 5: Chuyển hồ sơ đã được duyệt và chứng từ gốc - Bước 6: Chuyển một bộ hồ sơ đã dược duyệt - Bước 7: Chuyển số tiền 2% đơn vị được giữ lại - Bước 8: Cấp bù số chênh lệch còn thiếu - Bước 9: Chuyển trả số tiền đơn vị được giữ lại còn thừa

Bảng 2.8: Kết quả thực hiện chi trả chế độ BHXH ngắn hạn giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Năm Ốm đau Thai sản

Số tiền Số tiền Số tiền Số tiền

2020 2021 2022 2023 2024 Số ngƣời 5.840 16.250 6.240 17.850 5.204 15.230 5.103 11.502 4.857 10.234 DSPHSK Số ngƣời 3.854 4.320 3.570 3.520 3.220 ĐVT: Triệu đồng Tổng cộng Số ngƣời 4.120 11.718 5.120 12.794 3.120 11.131 3.020 11.298 2.870 11.102 Số ngƣời 9.250 2.024 2.234 14.125 2.357 16.750 2.675 20.250 3.025 24.205

Tổng

29.620 37.095 35.100 34.772 37.309 27.244 71.066 12.315 84.580 18.464 18.250 58.023 173.896 (Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm)

Nhìn trên bảng 2.8 phân tích kết quả trên ta thấy, số người hưởng chế độ ốm đau, nghỉ dưỡng sức giai đoạn 2020- 2022 tăng lên xong giai đoạn 2022-2024 giảm dần nguyên nhân chủ yếu là do giai đoạn 2020- 2022 là dịch bệnh Covid bùng phát nên số lượng người này tăng lên. Số lượng người hưởng chế độ thai sản hằng năm đều tăng lên do số người tham gia BHXH tăng, dẫn đến số người hưởng và số tiền chi trả chế độ thai sản tăng dần so với các năm trước, mặt khác do cơ chế điều chỉnh tiền lương của Chính phủ điều chỉnh tăng lên. Do vậy trong quá trình kiểm tra thẩm định các chế độ cần phải được quản lý thật chặt chẽ, yêu cầu các chứng từ hợp lệ và có sự thanh tra, kiểm tra trực tiếp của BHXH đến với các đơn vị sử dụng lao động, đảm bảo các đối tượng được xét duyệt hưởng chế độ BHXH đúng người đúng đối tượng. - Hiện nay tầm quan trọng của lao động nữ chiếm vị thế rất lớn trong các đơn vị. Vai trò của nữ giới dần dần bình đẳng với nam giới trong lao động và trong xã hội. Vì vậy việc chú trọng giải quyết các chế độ BHXH liên quan đến lao động nữ cũng là việc được chủ sử dụng lao động quan tâm, đồng thời do nhận thức của người lao động khi tham gia BHXH bắt buộc ngày càng nắm bắt rõ và đòi hỏi về quyền lợi của mình về hưởng các chế độ thai sản nên số người hưởng chế độ thai sản tăng lên rõ rệt. Cụ thể năm 2020 người hưởng chế độ thai sản là 2.024 người đến năm 2024 số người hưởng chế độ thai sản là 3.025 người (tăng 1,5 lần so với năm 2020), số tiền chi trả chế độ thai sản năm 2020 là 9.250 triệu đồng lên đến năm 2024 là 24.205 triệu đồng (tăng 2,6 lần so với năm 2020)

* Chi dài hạn (Chi lương hưu, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tử tuất) Đối với các chế độ hưởng chi lương hưu trí, tử tuất thường xuyên, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện chi trả thông qua đại diện chi trả (Chi trả gián tiếp).

Thực hiện công văn số 1451/BHXH-BC ngày 23/4/2013 của BHXH Việt Nam về việc thực hiện chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng qua hệ thống Bưu điện, BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện chi trả các chế độ BHXH thường xuyên qua hệ thống Bưu điện. Theo mô hình này, cơ quan BHXH huyện Thanh Liêm ký hợp đồng với cơ quan Bưu điện huyện. Bưu điện huyện Thanh Liêm triển khai việc chi trả chế độ BHXH hàng tháng thông qua hệ thống bưu điện và được thực hiện tại các điểm bưu điện văn hóa tại các xã, phường, thị trấn. Tuy nhiên 3 tháng cuối năm 2024 BHXH huyện Thanh Liêm lại thực hiện việc chi trả các chế độ BHXH này qua hệ thống ngân hàng. Quy trình chi trả chế độ BHXH dài hạn qua hệ thống bưu điện như sau:

BHXH tỉnh Hà Nam

6

Bƣu điện tỉnh Hà Nam

1

5

9

BHXH huyện Thanh Liêm

5

2

4

8

Đại diện chi trả bƣu điện

3

7

Đối tƣợng hƣởng BHXH hàng tháng

Sơ đồ 2. 4: Quy trình chi trả chế độ BHXH dài hạn qua hệ thống bƣu điện

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm) - Bước 1: Hàng tháng BHXH tỉnh Hà Nam thực hiện điều chỉnh việc tăng, giảm người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng và lập danh sách chi trả theo. Cấp kinh phí chi trả và danh sách cho BHXH các huyện, thành phố trước ngày mùng 3 hàng tháng.

- Bước 2: BHXH huyện Thanh Liêm cấp kinh phí và danh sách chi trả cho các

đại diện chi trả bưu điện trước ngày mùng 3 hàng tháng.

- Bước 3: Đại diện chi trả bưu điện thực hiện thông báo và chi trả đến tay đối

tượng hưởng xong trước ngày mùng 10 hàng tháng.

- Bước 4: Sau khi thực hiện chi trả xong, Bưu điện huyện Thanh Liêm tập hợp toàn bộ danh sách đã chi trả nộp lại cho BHXH huyện và lập bảng tổng hợp thanh toán chi trả chế độ BHXH cho người hưởng lấy xác nhận của BHXH huyện.

- Bước 5: Bưu điện huyện Thanh Liêm chuyển bảng tổng hợp thanh toán chi trả chế độ BHXH cho người hưởng theo mẫu số C74-HD đã có xác nhận của BHXH huyện về Bưu điện tỉnh Hà Nam để tổng hợp và thanh toán phí dịch vụ. Song song với đó thì BHXH huyện thực hiện hiện lưu giữ chứng từ chi trả và báo cáo kết quả chi trả chế độ BHXH hàng tháng về BHXH tỉnh.

- Bước 6: Bưu điện tỉnh Hà Nam tập hợp bảng thanh toán từ Bưu điện các huyện, thành phố gửi lên và lập đề nghị thanh toán phí dịch vụ chi trả trong tháng

chuyển BHXH tỉnh Hà Nam. BHXH tỉnh Hà Nam căn cứ số tiền đã thực hiện chi trả tính phí dịch vụ theo tỷ lệ đã ký hợp đồng và thanh toán cho Bưu điện tỉnh Hà Nam trước ngày 15 hàng tháng.

Trong tháng nếu có phát hiện các trường hợp chi sai, BHXH tỉnh ra quyết

định thu hồi và thực hiện thu hồi nguồn kinh phí theo các bước dưới đây:

- Bước 7: Đại diện chi trả bưu điện thực hiện thu hồi số tiền đã chi sai, trùng

cấp chế độ từ đối tượng hưởng.

- Bước 8: BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện thu hồi số tiền do chi sai, trùng

cấp chế độ từ đại diện chi trả và lập thành danh sách thu hồi

- Bước 9: BHXH tỉnh Hà Nam thực hiện thu hồi số tiền do chi sai từ BHXH

các huyện, thành phố nộp lên và lập thành danh sách thu hồi toàn tỉnh.

- Kết quả chi trả các chế độ BHXH dài hạn giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn

ĐVT: Triệu đồng

huyện Thanh Liêm thể hiện qua bảng 2.9. Bảng 2.9: Kết quả chi trả các chế độ BHXH dài hạn giai đoạn 2020- 2024 trên địa bàn huyện Thanh Liêm

Tử tuất Năm

Số tiền Số tiền

Lƣơng hƣu Số ngƣời 5.670 6.780 7.890 8.920 9.850 39.350 40.250 43.850 45.250 51.650 TNLĐ BNN Số Số tiền ngƣời 193 965 252 1.220 189 1.350 205 1.550 219 1.750 Số ngƣời 905 1.005 1.120 1.130 1.205 Tổng cộng Số Số ngƣời tiền 6.768 43.817 3.502 8.037 45.120 3.650 9.199 48.950 3.750 3.850 10.255 50.650 3.950 11.274 57.350

2020 2021 2022 2023 2024 Tổng cộng 39.110 220.350 1.058 6.835 5.365 18.702 45.533 245.887

(Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm)

Có thể nhận thấy việc chi trả lương hưu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong quỹ BHXH ở huyện Thanh Liêm. Giai đoạn 2020- 2024 số tiền chi trả BHXH cho những người hưởng lương do đóng BHXH tăng dần nếu như năm 2020 là 39.350 triệu đồng thì năm 2024 là 51.650 triệu đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do giai đoạn 2020- 2024 chính phủ thay đổi mức lương cơ sở 02 lần từ 1.390.000 đồng lên 1.490.000 đồng và từ 1.490.000 đồng lên 1.800.000 đồng dẫn mức lương hưu của người nghỉ hưu liên tục được nâng lên, trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế phù hợp với ngân sách nhà nước và quỹ BHXH. Trong giai đoạn vừa qua năm qua dù tình hình kinh tế khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nhưng lương hưu vẫn được điều chỉnh với mức chung là 7,4% từ ngày

1/1/2022. Đối với người nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995 nếu sau khi được điều chỉnh tăng theo mức chung 7,4% nhưng mức lương hưu thuộc các trường hợp thấp thì lại tiếp tục được điều chỉnh (tăng thêm 200 nghìn đồng với những người có mức hưởng thấp hơn 2,3 triệu đồng/tháng; tăng lên 2,5 triệu đồng với những người có mức hưởng từ 2,3 triệu đồng/tháng đến dưới 2,5 triệu đồng/tháng). Điều này cho thấy, chính sách BHXH của Nhà nước rất quan tâm đến thu nhập của người hưởng lương hưu, nhất là với người hưởng lương hưu có mức lương hưu thấp.

Số tiền chi trả BHXH do tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp cũng tăng dần năm 2020 là 965 người với số tiền chi trả là 905 triệu đồng thì tới năm 2024 số người này tăng gần gấp đôi là 1.750 người với số tiền chi trả là 1.205 triệu đồng. Nguyên nhân chi trả BHXH tai nạn lao động BNN tăng là do giai đoạn vừa qua xảy ra dịch bệnh Covid 19 số người thiệt mạng về dịch bệnh khá nhiều bên cạnh đó trên địa bàn huyện các đơn vị chưa thực hiện triệt để việc huấn luyện an toàn lao động cho người lao động, chưa trang bị bảo hộ lao động đầy đủ cho công nhân, việc chấp hành các nội quy, quy chế an toàn và vệ sinh khi tham gia lao động của người lao động và chủ sử dụng lao động chưa thật sự nghiêm túc, đây một vấn đề cần được quan tâm và đặt lên vị trí trọng tâm, các đơn vị phải xác định bảo vệ tính mạng, sự an toàn của người lao động chính là bảo vệ tài sản của đơn vị 2.2.2.3. Lập báo cáo quyết toán chi theo quy định của pháp luật

Hàng tháng BHXH huyện Thanh Liêm lập 02 bộ gồm: báo cáo chi lương hưu và trợ cấp BHXH, danh sách thu hồi kinh phí chi quản BHXH, danh sách đối tượng chưa nhận hưu và trợ cấp BHXH, danh sách không phải trả lương hưu và trợ cấp BHXH, danh sách báo giảm hưởng BHXH. Trong đó một bộ gửi BHXH tỉnh trước ngày 30 hàng tháng, một bộ lưu lại BHXH huyện. Hàng quý căn cứ để chi trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức; lập 02 báo cáo chi ốm đau, thai sản, dưỡng sức kèm theo danh sách đối tượng nghỉ hưởng chế độ tính đến tháng cuối quý trên địa bàn BHXH huyện Thanh Liêm quản lý. Một bản lưu, một bản gửi BHXH tỉnh Hà Nam trước ngày mồng 5 đầu tháng sau. BHXH tỉnh lập báo cáo quyết toán trên cơ sở tổng hợp quyết toán của BHXH huyện Thanh Liêm và việc chi thực tế của BHXH tỉnh.

- BHXH huyện Thanh Liêm quyết toán với Bưu điện huyện Thanh Liêm: Hàng tháng, căn cứ mẫu số C72a-HD (hoặc C72c-HD), C72b-HD, Danh sách người hưởng chưa nhận chế độ BHXH hàng tháng (mẫu số 7-CBH) do Bưu điện huyện chuyển sang để lập mẫu số 7-CBH chuyển sang BHXH tỉnh Hà Nam. Đồng thời, căn cứ số người không in Danh sách chi trả tháng sau nhưng còn những tháng chưa nhận tại mục III mẫu số 7-CBH để theo dõi vào sổ S01-CBH để làm cơ sở giải quyết truy lĩnh cho người hưởng, lập Thông báo tạm dừng in danh sách chi trả chế độ BHXH hàng tháng (mẫu số 14-CBH) đối với trường hợp người hưởng tạm dừng in danh sách chi trả, chuyển Bưu điện huyện Thanh Liêm để chuyển cho

người hưởng. Đồng thời căn cứ Thông báo chuyển kinh phí chi trả các chế độ BHXH (mẫu 01-CBH) do BHXH tỉnh gửi, kiểm tra Bảng thanh toán chi trả chế độ BHXH (mẫu số C74-HD), mẫu số 7-CBH do Bưu điện huyện lập và gửi đến để làm cơ sở thanh quyết toán. Gửi 1 bản mẫu số C74-HD đã quyết toán với Bưu điện huyện Thanh Liêm cho BHXH tỉnh Hà Nam làm căn cứ thanh toán chi phí chi trả các chế độ BHXH cho Bưu điện tỉnh Hà Nam.

Bưu điện huyện Thanh Liêm thực hiện thanh quyết toán kinh phí chi trả các chế độ BHXH hàng tháng với BHXH huyện Thanh Liêm ngay sau khi tổ chức chi trả xong (ngày mùng 10 hàng tháng), quyết toán số tiền đã chi trả, quyết toán số người chưa nhận tiền trên danh sách chi trả, số tiền thu hồi do chi trả sai. - BHXH huyện Thanh Liêm quyết toán với BHXH tỉnh Hà Nam: Hàng tháng, căn cứ số chi tại BHXH huyện Thanh Liêm và Bưu điện huyện Thanh Liêm đã quyết toán thực hiện tổng hợp vào báo cáo mẫu 4-CBH (gồm tất cả các chế độ: BHXH hàng tháng, BHXH một lần, ốm đau, thai sản, DSPHSK) gửi cơ quan BHXH tỉnh Hà Nam trước ngày 03 hàng tháng, mẫu số 7-CBH đối tượng chậm lĩnh hàng tháng: mẫu số 8b-CBH đối tượng chậm lĩnh một lần, gửi tỉnh trước ngày 20 hàng tháng (Phụ lục số 01).

Hàng quý, cơ quan BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện lập mẫu B08a-BH gồm tất cả các chế độ chi BHXH; mẫu C75-CBH đối với trường hợp đã thu hồi được, quyết toán với BHXH tỉnh theo lịch thông báo của tỉnh (Phụ lục số 02).

Thẩm định báo cáo quyết toán chi - Quy trình thẩm định báo cáo quyết toán chi: Đây là bước cuối cùng trong quy trình tổ chức chi trả, nhằm phát hiện những tình trạng gian lận về tài chính BHXH, góp phần đảm bảo an toàn cho nguồn quỹ BHXH. Hàng tháng hoặc quý, BHXH tỉnh Hà Nam xét duyệt, quyết toán chi các chế độ BHXH cho BHXH huyện Thanh Liêm theo các chế độ kế toán quy định. Đồng thời căn cứ vào kết quả thẩm định của các đối tượng hưởng chế độ, chính sách BHXH do phòng Chế độ BHXH chuyển đến, phòng Kế hoạch – Tài chính có trách nhiệm kiểm tra trước khi chuyển tiền cho BHXH huyện hoặc chủ SDLĐ chi trực tiếp cho đối tượng hưởng BHXH.

- Kết quả thẩm định, quyết toán chi: Công tác thẩm định quyết toán chi các chế độ BHXH huyện Thanh Liêm được thực hiện nghiêm túc, theo đúng quy định hướng dẫn của BHXH Việt Nam. Công tác thẩm định thực hiện theo đúng thời gian quy định hàng tháng, theo đúng trình tự. 2.2.3. Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả Bảo hiểm xã hội

Công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm của các cơ quan, đơn vị doanh nghiệp trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH nói chung trong việc chi trả BHXH nói riêng luôn được BHXH huyện Thanh Liêm đặt làm nhiệm vụ trọng tâm, bên cạnh đó việc cung cấp thông tin liên quan đến việc phát hiện, xử lý

và phối hợp kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khắc phục những bất cập trong ban hành chính sách và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về chi trả BHXH cũng là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng của BHXH huyện Thanh Liêm.

Trong thời gian qua, công tác kiểm tra, giám sát việc chi trả BHXH tại địa bàn huyện Thanh Liêm luôn được chú trọng và đưa vào quy chế để thực hiện trong thời gian tới. Khi thực hiện hoạt động kiểm tra, cán bộ phải xác định được nội dung trọng tâm kiểm tra, kết quả kiểm tra, giám sát, đánh giá được tồn tại của công tác kiểm tra giám sát.

Công tác kiểm tra giám sát tại BHXH huyện Thanh Liêm là hoạt động mà cán bộ BHXH thực hiện giám sát với cơ quan Bưu điện, đơn vị SDLĐ và đối tượng hưởng trong việc thực hiện chi trả đến tay người hưởng như thế nào, giám sát tình hình biến động của đối tượng hưởng, giám sát những yêu cầu, thắc mắc của đối tượng hưởng được giải quyết thế nào... trên cơ sở đó phối hợp với cơ quan Bưu điện để thực hiện phục vụ tốt nhất, kịp thời nhất cho đối tượng hưởng và phát hiện kịp thời những sơ suất của cán bộ thực hiện hoặc những trường hợp đối tượng giảm do chết, di chuyển khỏi địa phương, hoặc số tiền hưởng có được chi đúng, chi đủ cho đối tượng hay không để kịp thời giải quyết.

Tại cơ quan BHXH huyện Thanh Liêm công tác này được thực hiện thường xuyên: hàng tháng vào kì chi trả từ ngày 6 đến ngày 9 (lịch cố định) BHXH huyện lập danh sách cán bộ thực hiện đi đến Bưu điện và điểm chi trả tại UBND xã, thị trấn để nắm bắt tình hình nhân viên chi trả thực hiện chi tiền mặt cho đối tượng tại điểm chi và đến Bưu điện để giám sát thực hiện các quy trình kiểm đếm tiền chi trả, bảo quản tiền mặt, chuẩn bị phương tiện, dụng cụ để phục vụ an toàn nhất, bảo đảm nhất trong kì chi trả.

Đối với các đơn vị sử dụng lao động, BHXH huyện Thanh Liêm thực hiện kiểm tra, giám sát vào tháng 11 hàng năm. Vào tháng 11 hàng năm, BHXH huyện Thanh Liêm thông báo kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát năm tới của đơn vị mình để các đơn vị theo dõi và phối hợp thực hiện, đảm bảo không chồng chéo, không kiểm tra, giám sát hai lần trong năm đối với một đơn vị có cùng một nội dung. Trên cơ sở phối hợp với các đơn vị, tổ chức do UBND huyện ra Quyết định, BHXH huyện Thanh Liêm cùng với Liên đoàn lao động, Phòng lao động thương binh xã hội, Công an huyện, Chi cục thuế khu vực, Phòng thanh tra kiểm tra thực hiện đến các đơn vị để kiểm tra việc chấp hành chính sách đối với người lao động và công tác giải quyết, chi trả cho người lao động có đúng quy định hay không.

Kết quả tổng hợp quá trình kiểm tra, giám sát của cơ quan BHXH và liên

ngành đối với hoạt động chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm:

Bảng 2.10: Tổng hợp công tác kiểm tra việc chi trả các chế độ BHXH huyện Thanh Liêm giai đoạn 2020 - 2024

Năm Nội dung Số cuộc thanh tra, kiểm tra Số tiền phải thu hồi (triệu đồng)

Kiểm tra liên ngành 05 0 2020 Kiểm tra định kỳ tại đại lý chi trả 24 63,29

Kiểm tra liên ngành 07 128,3 2021 Kiểm tra định kỳ tại đại lý chi trả 28 36,17

Kiểm tra liên ngành 06 22,3 2022 Kiểm tra định kỳ tại đại lý chi trả 25 125,4

05 16,5 2023 Kiểm tra liên ngành

Kiểm tra định kỳ tại đại lý chi trả 29 135,5

04 35,5 2024 Kiểm tra liên ngành

Kiểm tra định kỳ tại đại lý chi trả 30 124,4

Nguồn: BHXH huyện Thanh Liêm

Từ số liệu báo cáo tại BHXH huyện Thanh Liêm, năm 2020, tổng số tiền chi sai do báo giảm chậm là 63,29 triệu đồng phát sinh tại 5 xã đã tiến hành thu hồi đủ vào thời đủ. Thực hiện kiểm tra liên ngành tại 5 đơn vị, không có sai phạm phải thu hồi. Năm 2021, kiểm tra liên ngành phát hiện các đơn vị sử dụng lao động lợi dụng tình hình dịch bệnh covid 19 đã khai báo gian dối làm hồ sơ cho người hưởng, có hành vi trục lợi bảo hiểm với số tiền 128,3 triệu đồng; Công tác chi trả tại các điểm chi năm 2021 cũng có sai phạm, tổng số tiền phải thu hồi cả năm là 36,17 triệu đồng, chi sai cho tổng số 11 đối tượng nguyên nhân do công tác báo giảm chậm đã thu hồi đủ về quỹ BHXH. Năm 2022 thực hiện kiểm tra liên ngành tại 6 đơn vị thì thu hồi được 22,3 triệu đồng do doanh nghiệp có sai phạm trong hoạt động khai báo và làm hồ sơ cho người hưởng, tổng số tiền chi sai do báo giảm chậm là 125,4 triệu đồng phát sinh tại 7 xã đã tiến hành thu hồi đủ vào thời đủ. Năm 2023 thực hiện kiểm tra liên ngành tại 5 đơn vị thu hồi được 16,5 triệu đồng, tổng số tiền chi sai do báo giảm chậm là 135,5 triệu đồng. Năm 2024 thực hiện kiểm tra liên ngành tại 4 đơn vị thu hồi được 35,5 triệu đồng, tổng số tiền chi sai do báo giảm chậm là 124,4 triệu đồng.

2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG 2.3.1. Kết quả đạt đƣợc

Có thể nói trong giai đoạn 2020- 2024 quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm đã được BHXH Việt Nam, BHXH các tỉnh đặc biệt quan tâm. Nhiều biện pháp quản lý cùng với sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả của cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành đã giúp quản lý chi trả BHXH trên địa bàn tỉnh Hà Nam có nhiều chuyển biến tích cực cụ thể:

- Trong công tác thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội: Đã được BHXH huyện Thanh Liêm vô cùng quan tâm các văn bản pháp lý về chi BHXH đều được BHXH huyện Thanh Liêm phối hợp tuyên truyền phổ biến tới các cán bộ quản lý nhà nước về chi BHXH, tới nhân dân, người lao động bằng nhiều hình thức như trên các mặt báo ở Hà Nam, trên trang web của huyện, của tỉnh các tin, bài, phóng sự, ….

- Trong tổ chức thực hiện quản lý chi trả BHXH: Đối với công tác lập dự toán chi BHXH: BHXH huyện Thanh Liêm đã lập dự toán chi BHXH theo đúng hướng dẫn của Bộ Tài Chính và BHXH tỉnh Hà Nam, thực hiện đầy đủ việc lập dự toán nguồn kinh phí chi trả hàng năm theo quy định, dự toán chi BHXH đã phản ánh đầy đủ các nội dung chi; bảo đảm hoạt động thường xuyên của đơn vị, nhiệm vụ thực tế phát sinh và thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm trong từng thời kỳ theo chiến lược, kế hoạch phát triển của Ngành; thuyết minh đầy đủ, rõ ràng: Căn cứ xác định các chỉ tiêu chi trong dự toán; sự thay đổi dự toán chi năm sau so với năm nay, nguyên nhân của sự thay đổi; Danh mục các dự án đầu tư xây dựng đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được giao của đơn vị; lập theo đúng mẫu biểu, mục lục NSNN, thời hạn quy quy định; thực hiện đúng các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức theo các quy định hiện hành của Nhà nước và của BHXH Việt Nam; đề xuất giải pháp để thực hiện tốt dự toán chi năm sau.

Đối với tổ chức chi BHXH: Công tác quản lý chi trả BHXH, BHTN nói chung và quản lý người hưởng các chế độ BHXH nói riêng đã được BHXH huyện Thanh Liêm đặc biệt quan tâm. Nhiều biện pháp quản lý cùng với sự phối hợp đồng bộ, hiệu quả của cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành đã giúp quản lý chặt chẽ quỹ BHXH, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định tình hình chính trị - xã hội. Việc giải quyết chi trả các chế độ, chính sách BHXH được thực hiện chặt chẽ, đúng đối tượng, đúng chế độ. Việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH đảm bảo đúng kỳ, đủ số, tận tay, không phiền hà cho người được hưởng đã đảm bảo thu nhập ổn định của người lao động khi gặp những rủi ro làm giảm hoặc mất thu nhập, đảm bảo công bằng trong việc chi trả các chế độ cho người lao động để người lao động thấy rằng BHXH là một chính sách cần thiết trong cuộc sống, đảm bảo chi trả kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH, thủ tục chi trả đơn giản, thuận tiện, đảm bảo cân đối quỹ BHXH không dể xảy ra tình trạng thiếu hụt quỹ BHXH, đảm

bảo chi trả đúng chế độ, chính sách hiện hành, đúng người được hưởng chế độ BHXH, không để xảy ra tình trạng trục lợi từ quỹ BHXH.

- Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả Bảo hiểm xã hội: Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả Bảo hiểm xã hội được chú trọng. Việc thực hiện kiểm tra định kỳ công tác chi trả, công tác quản lý đối tượng hưởng với các đại diện chi trả, cũng như thực hiện kiểm tra đột xuất nhằm xác minh thông tin đối tượng hưởng theo nhiều kênh thông tin khác nhau đã giúp phát hiện và kịp thời thu hồi những khoản đã chi sai, trùng cấp chế độ đảm bảo hạn chế thấp việc thất thoát quỹ BHXH tại BHXH huyện Thanh Liêm 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân 2.3.2.1. Hạn chế

- Trong công tác thực thi, cụ thể hóa chính sách và ban hành quy định đặc thù chi bảo hiểm xã hội: Chưa văn bản thực thi, cụ thể hóa chính sách pháp luật về chi BHXH, chưa ban hành quy định đặc thù về chi BHXH

- Trong tổ chức thực hiện quản lý chi trả BHXH: Đối với công tác lập dự toán chi BHXH: Do chính sách về BHXH của Nhà nước ban hành chưa đồng bộ, hệ thống văn bản pháp luật chưa được cung cấp và hướng dẫn một cách có hiệu quả, đồng bộ đến những đối tượng hưởng BHXH ở địa phương nên gây nhiều khó khăn trong việc xét duyệt và chi trả BHXH cho đối tượng hưởng. Việc duyệt chế độ ngắn hạn chưa gắn trách nhiệm của chủ sử dụng lao động với việc thực hiện chính sách BHXH và do điều kiện hưởng chưa chặt chẽ nên tạo kẽ hở cho người lao động và người sử dụng lao động lạm dụng quỹ. Chính vì thế đôi khi việc lập dự toán chi không được chính xác do các trường hợp phát sinh đột xuất của đối tượng tham gia.

Đối với tổ chức chi BHXH: Về công tác quản lý đối tượng hưởng: Đối tượng thụ hưởng ngày càng đông và đa dạng là khó khăn cho công tác quản lý đối tượng hưởng BHXH; việc quản lý đối tượng hưởng BHXH của cơ quan bưu điện chưa chặt chẽ, kịp thời do Bưu điện thực hiện kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, không có chuyên môn sâu về lĩnh vực BHXH lại thường xuyên thay đổi người quản lý đối tượng dẫn đến tình trạng báo cắt giảm chậm hoặc không cắt giảm những trường hợp đã hết hạn hưởng, chết. Cơ quan BHXH phải thường xuyên đôn đốc, giám sát việc thực hiện quản lý đối tượng của Bưu điện và thường xuyên có chấn chỉnh trong thực hiện nhiệm vụ quản lý đối tượng theo hợp đồng đã ký kết giữa 2 cơ quan.

Quản lý việc chi trả cho từng loại đối tượng hưởng các chế độ Bảo hiểm xã hội: Chưa kiểm soát được việc chi trả trùng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng; Thông tin cá nhân người hưởng trên danh sách chi trả với hồ sơ hưởng BHXH đang lưu trữ tại tỉnh, thành phố chưa trùng khớp. Đối với hồ sơ di chuyển, phần mềm chưa có tính năng bắt buộc báo giảm nơi chuyển đi, phải báo tăng nơi chuyển đến, chưa kiểm soát chặt chẽ được việc di chuyển, còn có thể xảy ra việc lạm dụng

- Kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả Bảo hiểm xã hội: Tình trạng lập hồ sơ giả để trục lợi quỹ BHXH vẫn diễn ra (Tình trạng làm hồ sơ giả để trục lợi quỹ BHXH, một số cơ sở y tế đã không thực hiện nghiêm túc việc cấp giấy chứng nhận nghỉ ốm cho người bệnh, chứng nhận khống cho NLĐ để làm hồ sơ hưởng chế độ BHXH, người lao động mua các giấy tờ giả để thanh toán chế độ BHXH, người lao động vừa đi làm hưởng lương, vừa thanh toán chế độ BHXH). Công tác kiểm tra, giám sát còn mang tính hình thức, chủ yếu là nắm bắt tình hình, chưa đi sâu, đi sát để kịp thời chấn chỉnh những tồn tại trong công tác chi BHXH. Các sai sót sau khi phát hiện vẫn còn tình trạng chưa khắc phục triệt để. 2.3.2.2. Nguyên nhân

Một số đối tượng lập hồ sơ giả cho công nhân nghỉ việc một thời gian để tránh đóng BHXH, một số trường hợp chưa kịp thời cập nhập thông tin người hưởng, thông tin cá nhân người hưởng trong danh sách chi trả với hồ sơ hưởng BHXH lưu tại tỉnh chưa trùng khớp, còn tình trạng trùng lặp mã số BHXH, sai thông tin nhân thân…

Do địa bàn rộng, dân cư phân tán: Huyện Thanh Liêm có địa hình dài từ đồng bằng đến trung du, nhiều xã vùng xa gây khó khăn cho công tác tiếp cận đối tượng, xác minh thông tin và chi trả trực tiếp. Bên cạnh đố dân số già hóa và số lượng người hưởng chế độ hưu trí trợ cấp BHXH tăng nhanh trong khi nguồn nhân lực quản lý không tăng tương ứng, gây áp lực lớn cho công tác theo dõi và chi trả.

Hệ thống pháp luật về chi bảo hiểm xã hội chưa thực sự được đồng bộ thống nhất, nhiều văn bản đưa ra chưa phù hợp với thực tế gây khó khăn trong công tác triển khai chính sách. Đặc biệt các chính sách thay đổi nhanh chóng dẫn đến khó khăn cho đối tượng giải quyết chế độ.

Đội ngũ làm công tác chi trả BHXH, Bưu điện đều là kiêm nhiệm, còn thiếu về số lượng và chưa tinh thông về nghiệp vụ đã làm hạn chế tới hoạt động chi trả các chế độ BHXH. Nhiều cán bộ giải quyết chính sách còn cứng nhắc, không linh hoạt để tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượng thụ hưởng.

Năng lực, trình độ quản lý, điều hành, kiểm tra, kiểm soát của lãnh đạo và cán bộ làm nghiệp vụ quản lý chi BHXH ở một số đơn vị, nhất là BHXH cấp huyện còn nhiều bất cập chưa đáp ứng yêu cầu hoạt động của ngành

Mức lương tối thiểu thay đổi nhiều lần khiến khối lượng công việc của cơ quan BHXH huyện tăng lên do phải điều chỉnh sổ sách, rà soát, đối chiếu, xác nhận sổ BHXH, gây khó khăn cho quản lý chi BHXH

Phần mềm quản lý và chi trả BHXH tuy đã nâng cấp nhưng chưa có đầy đủ các tính năng hỗ trợ, đáp ứng yêu cầu quản lý chi trả và quản lý người hưởng các chế độ BHXH. Việc sử dụng phần mềm quản lý như TST, VSSID, eBHXH… chưa đồng bộ, đôi khi còn phụ thuộc vào thao tác thủ công, kết nối dữ liệu với các đơn vị chi trả (bưu điện, ngân hàng) đôi khi còn chậm, lỗi hệ thống.

Tình trạng nợ đọng quỹ BHXH tại huyện Thanh Liêm còn tồn đọng và kéo

dài nhiều năm, nên có ảnh hưởng lớn tới hoạt động chi trả các chế độ BHXH.

Một số thời điểm việc cấp kinh phí từ BHXH Việt Nam chuyển về còn chậm

trễ, kéo theo sự chậm trễ trong chi trả chế độ BHXH cho người thụ hưởng 2.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ CHI CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM ĐẾN NĂM 2025 VÀ MỘT SỐ NĂM TIẾP THEO 2.4.1. Hoàn thiện tổ chức thực hiện lập dự toán tri trả BHXH

Hàng năm BHXH huyện Thanh Liêm trên cơ sở căn cứ kết quả thực hiện thu chi của đơn vị tính đến 30/06 hàng năm lập dự toán thu chi sau đó gửi BHXH tỉnh phê duyệt lấy số thực tế đã thực hiện nhân với tỉ lệ tăng tự nhiên đối với các chỉ tiêu cụ thể như: thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN cùng với dự toán thu là dự toán chi cũng tính trên các chỉ tiêu cụ thể như chi lương hưu và trợ cấp BHXH, chi chế độ 1 lần, chi thất nghiệp, chi các chế độ ngắn hạn. Hoàn thiện khâu lập dự toán chi BHXH để hạn chế phần nào điều chỉnh dự toán, bổ sung ngoài dự toán, cụ thể: Xây dựng phương thức lập dự toán chi BHXH tại phòng KHTC, các phòng nghiệp vụ thuộc BHXH tỉnh, BHXH các huyện; Tăng cường công tác kiểm soát chấp hành dự toán; Thực hiện phân tích đánh giá giữa thực hiện so với dự toán

Cần quản lý chặt chẽ, khoa học các đối tượng thụ hưởng BHXH tại BHXH huyện Thanh Liêm, nhất là các biến động tăng, giảm đối tượng hưởng BHXH và số

tiền chi trả. Đảm bảo đúng nguyên tắc chi đúng, chi đủ, chi kịp thời cho các đối tượng hưởng chế độ BHXH, chấp hành đúng chế độ kế toán, báo cáo thống kê, thực hiện thanh quyết toán và quản lý lưu trữ chứng từ sổ sách theo quy định, cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ chi trả chế độ BHXH khi có yêu cầu kiểm tra của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, thực hiện thu hồi số tiền người hưởng đã lĩnh sai chế độ khi phát hiện chi sai hoặc khi có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Hàng năm, thống kê danh sách những đối tượng hết hạn hưởng như trợ cấp tuất đủ 15 tuổi đang đi học để có kế hoạch cắt giảm kịp thời đồng thời thông báo qua UBND các xã, thị trấn để đối tượng hưởng chế độ này nắm bắt được quá trình hưởng tiếp chế độ của mình.

Phối hợp chặt chẽ hơn nữa với chính quyền huyện và các xã để nắm bắt sự biến động của đối tượng hưởng chế độ BHXH trên địa bàn, gắn trách nhiệm của các cấp chính quyền huyện, xã vào công tác chi trả và quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH trên địa bàn, lập báo cáo tăng, giảm đối tượng hàng tháng chính xác để có căn cứ in danh sách chi trả và cắt giảm đối tượng kịp thời.

Đối với các biến động tăng thì phải cập nhật hàng tháng tại cơ quan BHXH. Còn đối với các biến động giảm thì hoàn toàn phải từ cơ sở báo cáo lên. Đối tượng hưởng chế độ mất sức lao động lại chia thành nhiều nhóm, hưởng dài hạn, có thời hạn hoặc tiếp tục hưởng theo quy định. Vì thế, cần phải quản lý chặt chẽ các biến động giảm đối tượng này. Muốn vậy, phải rà soát lại hồ sơ và phân loại danh sách đối tượng hưởng chế độ mất sức lao động và trợ cấp hàng tháng theo thời gian ngừng trợ cấp. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch cắt giảm và thông báo hàng quý cho những người sắp hết hạn hưởng trợ cấp mất sức lao động và thông báo hàng năm đối với trẻ em hưởng tuất đủ 15 tuổi trở lên đang đi học về thời gian được hưởng còn lại trước khi cắt chế độ.

Khi đối tượng chết, đại lý chi trả xã, thị trấn phải báo kịp thời cho BHXH huyện, cơ quan BHXH phải kiểm tra qua gia đình đối tượng, xem xét việc báo giảm của đại lý chỉ trả bưu điện các xã, thị trấn có kịp thời hay không, để tránh tình trạng chiếm dụng quỹ BHXH, đồng thời hướng dẫn đại lý chi trả BHXH lập hồ sơ giải quyết các chế độ tử tuất, mai táng phí (nếu có).

Lưu trữ và khai thác thông tin của tất cả các đối tượng đang hưởng chế độ BHXH và cả những người đã hết hạn hưởng chế độ BHXH. Xử lý các thông tin khi có biến động tăng, giảm đối tượng hoặc điều chỉnh tăng giảm trợ cấp khi chế độ chính sách thay đổi.

Yêu cầu các đơn vị sử dụng lao động đăng ký tài khoản giao dịch trong thanh toán chi các chế độ BHXH cũng như cam kết thực hiện đúng quy định hiện hành của Nhà nước trong thanh toán các chế độ BHXH ngắn hạn và nghiêm chỉnh chấp hành quy định của Nhà nước và luật BHXH, BHYT trong quá trình xét duyệt hồ sơ hưởng. Không sử dụng tiền BHXH để chi vào bất kỳ nội dung công việc khác mà chỉ được phép dùng để chi trả các chế độ BHXH và chuyển tiền đến các đơn vị bằng hình thức chuyển khoản thông qua hệ thống ngân hàng, nghiêm cấm việc chi trả bằng tiền mặt thông qua đại diện của người sử dụng lao động sau đó về chỉ trả ở đơn vị của họ.

Mặt khác, hiện nay ngành BHXH đã áp dụng việc chi trả BHXH thông qua tài khoản cá nhân, thẻ ATM, thông qua bưu điện. Song việc thực hiện theo phương thức này đang xảy ra những bất cập không nhỏ đó là việc quản lý đối tượng và công tác báo tăng giảm đối tượng không được kịp thời, do đó, cán bộ BHXH các cấp cần tăng cường cập nhật thông tin, chính sách, các đối tượng quản lý để hoàn thiện việc chi trả thông qua thẻ ATM, bưu điện nhanh chóng đến với đối tượng được hưởng chế độ BHXH.

Ngoài mục đích chi trả các chế độ BHXH cho đối tượng, Nhà nước có chính sách ưu tiên đầu tư quỹ BHXH và các biện pháp cần thiết khác để bảo toàn và tăng trưởng quỹ BHXH từ tiền tạm thời nhàn rỗi. Hoạt động đầu tư phải đảm bảo an toàn, hiệu quả và thu hồi được khi cần thiết. Chính phủ nên ưu tiên quỹ được đầu tư vào các dự án lớn có tầm chiến lược Quốc gia theo hình thức liên doanh góp vốn cổ phần vào các ngành đầu tư có hiệu quả cao, khả năng rút vốn thuận lợi như ngành khai thác dầu khí, ngành điện tử viễn thông, khu công nghiệp kỹ thuật cao... 2.4.2.2. Hoàn thiện công tác tổ chức và thực hiện chi trả BHXH - Trong xây dựng kế hoạch, lập dự toán phải đảm bảo yêu cầu; chấp hành theo các văn bản quy định của Trung ương, kế hoạch phải đảm bảo sát thực tế. - Tập trung chỉ đạo BHXH cấp huyện thực hiện tốt công tác quản lý tài chính nói chung, quản lý chi BHXH nói riêng, đảm bảo đúng quy định hiện hành. - Tăng cường giám sát việc chấp hành các quy định của Nhà nước, BHXH Việt Nam trong lĩnh vực kế hoạch tài chính.

- Đẩy mạnh các giải pháp đảm bảo thực hiện dự toán chi BHXH. Tập trung cho công tác kiểm tra, thẩm định và xét duyệt quyết toán chi BHXH của cơ quan BHXH cấp huyện, qua đó kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những tồn tại trong hoạt động quản lý chi BHXH, giải quyết những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ của BHXH huyện.

- Hoàn thiện phương thức chi trả: Thực hiện quản lý chi BHXH nhằm giải quyết chế độ BHXH và chi trả kịp thời, chính xác, đúng đối tượng, tận tay cho người được hưởng, đảm bảo an toàn, tránh thất thoát quỹ BHXH.

- Tiến hành kiểm tra, rà soát lại toàn bộ hồ sơ đối với những đối tượng đang hưởng BHXH. Đối với những đối tượng còn thiếu hồ sơ thì phải bổ sung cho hoàn chỉnh; đối với những hồ sơ hưởng không đúng chế độ thì cắt giảm truy thu, đối với những hành vi gian lận nghiêm trọng phải chuyển sang cơ quan pháp luật có thẩm quyền để xử lý. - Đối với những đối tượng mới phát sinh, phải thực hiện đúng quy trình lập, kiểm tra và thẩm định hồ sơ quy định của BHXH Việt Nam theo ba cấp.

Đơn vị sử dụng lao động ra quyết định cho người lao động chấm dứt hợp đồng, cung cấp hồ sơ có liên quan đến người lao động. BHXH tỉnh kiểm tra, xác định chế độ và mức được hưởng để ra quyết định hưởng cho người lao động chính xác và kịp thời.

- Cần phối hợp chặt chẽ giữa BHXH các huyện trong tỉnh, giữa BHXH các tỉnh với nhau trong việc quản lý sự biến động do di chuyển, chết, hết thời gian hưởng của từng đối tượng hưởng BHXH.

- Thông báo công khai danh sách, số tiền chi trả cho các đối tượng dưới hình thức niêm yết tại các đại lý chi trả để có sự phối hợp giám sát của nhân dân, theo dõi phát hiện những trường hợp nhầm lẫn hoặc cố tình gian lận. 2.4.3. Nhóm giải pháp tăng cƣờng kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong chi trả BHXH

Nhằm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm quản lý chặt chẽ hơn quá trình thực hiện công tác chi trả tại địa phương, kịp thời phát hiện những sai sót, cũng như những biểu hiện tiêu cực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của các cá nhân và tổ chức có liên qua để kịp thời xử lý. BHXH huyện Thanh Liêm cần xây dựng lịch kiểm tra thường xuyên hơn nữa, không chỉ đơn thuần và thụ động kiểm tra theo đơn thư khiếu nại, tố cáo.

Thực hiện đối chiếu hồ sơ đối tượng đang quản lý với danh sách chi trả, hồ sơ quản lý đối tượng phải khớp nhau về họ, tên, mức tiền được hưởng. Những đối tượng không khớp nhau về các tiêu thức nêu trên được kiểm tra, xác minh cho đúng với thực tế của đối tượng đó. Khi đối tượng có tên trong danh sách chi trả nhưng không có hồ sơ quản lý, phải yêu cầu hoàn chỉnh cho đầy đủ. Đối tượng có hồ sơ quản lý nhưng không có tên trong danh sách chi trả thì phải làm rõ nguyên nhân, xử lý dứt điểm.

Thường xuyên kiểm tra công tác chi trả tại các đại lý để nắm bắt diễn biến đối tượng như di chuyển, tạm vắng, tạm trú, vi phạm pháp luật, hết hạn hưởng, chết... từ đó cắt giảm kịp thời. Thực hiện thanh toán ngay trong ngày đối với phương thức chi trả trực tiếp và không quá 3 đến 5 ngày đối với hình thức chỉ trả gián tiếp thông qua các đại lý chi trả, kiên quyết không để dư tiền mặt tại các đại lý để chỉ trả cho tháng sau. Rà soát lại các đại lý để hủy hợp đồng chi trả với các đại lý xảy ra nhiều vi phạm, không đủ năng lực, phẩm chất đạo đức

Phối hợp chặt chẽ với tổ chức y tế, tổ chức công đoàn và các đơn vị để kiểm tra, giám sát việc cấp giấy chứng nhận nghỉ ốm, nghỉ thực hiện kế hoạch hoá gia đình, thai sản và nghỉ dưỡng sức để khắc phục triệt để hiện tượng làm giả hồ sơ, khai khống thời gian nghỉ để rút tiền từ quỹ BHXH không đúng chế độ.

Phối hợp liên ngành với các cơ quan Thanh tra Nhà nước, Phòng Lao động - Thương Binh và Xã hội, Liên đoàn lao động huyện, Công an... để kiểm tra, khảo sát việc thực hiện chế độ BHXH và chi trả BHXH cho người lao động tại đơn vị sử dụng lao động.

Phối hợp tốt với các cơ quan chính quyền địa phương như UBND các xã, phường, thị trấn trong công tác quản lý danh sách đối tượng giảm hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng tại địa phương. 2.4.4. Nhóm giải pháp khác

2.4.4.1. Nâng cao năng lực, phẩm chất đội ngũ cán bộ, viên chức Mỗi cán bộ, viên chức trong cơ quan BHXH huyện Thanh Liêm không chỉ yêu cầu về nghiệp vụ chuyên môn sâu mà còn phải am hiểu về chế độ chính sách xã hội, có lòng nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm cao. Vì vậy cần chú trọng đến công tác bồi dưỡng bố trí cán bộ làm công tác BHXH sao cho phù hợp với năng lực, sở trường và chức năng, nhiệm vụ được giao. BHXH huyện Thanh Liêm đã thực hiện

cơ chế một cửa liên thông trong việc tiếp nhận, giải quyết chế độ chính sách BHXH theo quy định của ngành, nên cán bộ, viên chức tại BHXH huyện Thanh Liêm cần chuyển đổi tác phong làm việc hành chính sang tác phong phục vụ đối tượng tham gia BHXH. Tăng cường đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn để cán bộ, viên chức đều có trình độ chính trị vững vàng, có thái độ tận tụy với công việc, có ý thức phục vụ tốt. Thường xuyên đề nghị và cử các cán bộ viên chức tham gia các lớp tập huấn về quản lý, chuyên môn. Nâng cao trình độ lý luận chính trị và quản lý Nhà nước, tin học, ngoại ngữ cho cán bộ, viên chức trong cơ quan.

Hằng năm BHXH huyện Thanh Liêm cần xây dựng kế hoạch đào tạo trên cơ sở kế hoạch nguồn nhân lực đề cập tới các vấn đề: Mục tiêu đào tạo trong năm, đối tượng đào tạo và bồi dưỡng, nội dung đào tạo bồi dưỡng cho từng đối tượng, hình thức và phương pháp đào tạo, cân đối đào tạo cho năm kế hoạch. Tích cực cải tiến tác phong, lề lối làm việc của cán bộ, công chức, vieenc chức khi tiếp xúc với đối tượng đến giải quyết chế độ BHXH.

Cán bộ, viên chức quản lý chi BHXH ngoài lĩnh vực chuyên môn cần phải hiểu biết thêm nhiều lĩnh vực khác đặc biệt là lĩnh vực tài chính kế toán. Do đó phải có kế hoạch đào tạo chuyên môn ngành tài chính kế toán cho cán bộ chuyên quản lý chi BHXH. Tổ chức lớp tập huấn hoặc cử đi học các lớp bồi dưỡng kế toán trưởng, các lớp quản lý kinh tế đối với các chức danh lãnh đạo, kế toán trưởng BHXH cấp huyện.

2.4.4.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi bảo hiểm xã hội

Vai trò của công nghệ thông tin trong đời sống kinh tế - xã hội trở thành một yếu tố sống còn. Với ngành BHXH, đối tượng tham gia BHXH ngày càng gia tăng, quyền lợi về BHXH ngày càng mở rộng, chính sách BHXH ngày càng cụ thể hóa làm cho bộ máy quản lý gặp nhiều khó khăn, nặng nề. Hiện nay toàn ngành BHXH chưa có một chương trình phần mềm quản lý tài chính đáp ứng được tổng thể quản lý tài chính mà chỉ một số chương trình quản lý riêng lẻ từng lĩnh vực như phần mềm chi BHXH, phần mềm thu BHXH, phần mềm chính sách, phần mềm một cửa... vì vậy cần phải có sự chuyển đổi thích ứng để chuyển đổi từ hình thức quản lý thủ công riêng lẻ sang hình thức quản lý hiện đại thông qua hệ thống công nghệ thông tin và sự liên kết các nghiệp vụ BHXH với nhau từ trên xuống và ngang cấp. Để thực hiện có hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin BHXH huyện Lý Nhân cần tập trung giải quyết những vấn đề sau:

Nâng cao năng lực quản lý bằng công nghệ thông tin là một trong những giải pháp then chốt bằng nâng cao nhận thức của cán bộ viên chức trong hệ thống cơ quan về tầm quan trọng của công nghệ thông tin, chú trọng đào tạo con người có kiến thức về tin học phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của cơ quan có thích nghi với hình thức quản lý hiện nay.

Liên kết các phần mềm quản lý với nhau, xây dựng hệ thống thông tin theo tiêu chuẩn quốc gia trên nguyên tắc đồng bộ để có thể chia sẻ, khai thác, cập nhật dữ liệu, số liệu tham gia cũng như thanh toán các chế độ BHXH của người lao động và người dân tham gia BHXH.

Hoàn thiện quy trình quản lý chi BHXH với những bước đi hợp lý tiến đến hiện đại, chuyên nghiệp có khả năng đáp ứng yêu cầu cao việc mở rộng phạm vi đối tượng tham gia và hưởng chế độ BHXH như xây dựng và quản lý được kho dữ liệu về đối tượng hưởng BHXH theo từng nguồn kinh phí, quản lý và lưu trữ hồ sơ của các đối tượng đã hết hạn hưởng, chết, vi phạm pháp luật... theo dõi tình hình cấp phát và quyết toán kinh phí, tổ chức hạch toán kế toán, lập báo cáo theo quy định.

Đề nghị cấp trên xét duyệt và đầu tư trang bị đầy đủ cơ sở vật chất về trụ sở, máy vi tính cho toàn cơ quan. Thanh lý và thay thế những máy móc cũ kỹ, lạc hậu và dễ hỏng hóc để cho cán bộ viên chức dễ dàng trong việc thao tác công việc của mình tránh tình trạng mất dữ liệu số liệu do máy vi tính bị hỏng. Chọn giải pháp phần mềm, phần cứng và bảo mật thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý BHXH và phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ, không ngừng của khoa học công nghệ thông tin.

PHẦN 3: CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ 3.1. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƢỚNG QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM 3.1.1. Quan điểm quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Quản lý chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý BHXH, làm tốt công tác chi trả và quản lý người hưởng các chế độ BHXH sẽ góp phần củng cố niềm tin của người thụ hưởng đối với đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và cơ quan BHXH. Giai đoạn 2020- 2024, BHXH huyện Thanh Liêm đã hoạn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Để giữ vững và phát huy kết quả đạt được trong giai đoạn tới quan điểm quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm như sau:

Bảo hiểm xã hội là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, đời sống nhân dân, phát triển bền vững đất nước

Tiếp tục hoàn thiện quản lý chi BHXH theo hướng hiện địa, đảm bảo đủ năng lực để nâng cao chất lượng hiệu quả thực hiện phục vụ tốt cho quá trình chi trả chế độ cho người lao động diễn ra nhanh chóng, thuận lợi, theo đúng quy định của pháp luật.

Phát triển hệ thống bộ máy quản lý chi bảo hiểm xã hội bảo đảm tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu quả, hiện đại, nâng cao tính hấp dẫn, củng cố niềm tin và sự hài lòng của người dân cũng như các đối tượng hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về chi bảo hiểm xã hội. Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện chi trả chế độ bảo hiểm xã hội, kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình chi, trả chế độ BHXH.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; hoàn thiện, đẩy mạnh kết nối cơ sở dữ liệu về chi trả bảo hiểm. Kịp thời ngăn chặn tình trạng gian lận, trục lợi chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

Quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn quỹ BHXH để đảm bảo cân đối trong dài hạn. Bổ sung thường xuyên vào quỹ, thực hiện chi trả đúng đối tượng, đúng mục đích tránh để thất thoát. 3.1.2. Định hƣớng quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Trong thời gian tới, BHXH huyện Thanh Liêm cần tập trung vào các nhiệm

vụ trọng tâm trong công tác quản lý chi BHXH như sau:

- Công tác chi BHXH đảm bảo mục tiêu đặt ra: Đúng kỳ, đủ số, an toàn, đến tay đối tượng do đó phải chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho đội ngũ làm công tác chi BHXH;

- BHXH huyện cần triển khai các cuộc họp định kỳ để rút kinh nghiệm, triển khai việc thực hiện hợp đồng quản lý chi, quản lý đối tượng và thanh lý hợp đồng năm trước, ký hợp đồng năm tiếp theo;

- Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm thiểu tối đa các quy trình nghiệp vụ, thủ tục hồ sơ, thời hạn giải quyết và quy trình tiếp nhận, luân chuyển;

- Kiện toàn cơ cấu tổ chức nhân sự tại BHXH huyện Thanh Liêm, nâng cao

chất lượng đội ngũ cán bộ viên chức.

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về BHXH với nhiều hình thức để NLĐ,

đơn vị SDLĐ và nhân dân nắm bắt kịp thời, hiểu rõ hơn về các chế độ BHXH.

- Nâng cao chất lượng công tác giám định, giám sát chặt chẽ việc thanh toán chi trả BHXH nhất là chi trả chi phí khám chữa bệnh, đảm bảo quyền lợi của người tham gia và hạn chế tình trạng bội chi quỹ BHXH. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các quy định quản lý về chi, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, giải quyết các chế độ, chính sách BHXH, ứng dụng công nghệ thông tin theo hướng đơn giản hóa, đáp ứng yêu cầu quản lý, đảm bảo thuận tiện cho người lao động và nhân dân tham gia, thụ hưởng các chế dộ, chính sách BHXH.

- Tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện công tác quản lý người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm. Tập trung kiểm tra công tác báo tăng, giảm (lưu ý các trường hợp báo giảm: Chết, chuyển đi) kịp thời phát hiện các trường hợp chủ động báo tăng, báo giảm trái với quy định để xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật.

- Tăng cường công tác phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp với hệ thống ngân hàng, hệ thống bưu điện trong công tác chi trả, quản lý người hưởng các chế độ BHXH trên địa bàn

- Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm thiểu tối đa các quy trình nghiệp vụ, thủ tục hồ sơ, thời hạn giải quyết và quy trình tiếp nhận, luân chuyển, giao trả kết quả hồ sơ đảm bảo đúng quy định, phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị. Hoàn thiện việc ứng dụng công nghệ thông tin, các phần mềm ứng dụng phục vụ tốt công tác quản lý chi BHXH.

- Thực hiện chi trả các chế độ ngắn hạn cho người hưởng thông qua đơn vị sử dụng lao động hoặc chi trả trực tiếp vào tài khoản cá nhân được kịp thời, chính xác và đúng đối tượng hưởng.

- Duy trì tốt công tác cải cách hành chính. Đồng thời duy trì tốt công tác quản lí, lưu trữ hồ sơ đảm bảo thuận tiện, an toàn khi khai thác, đáp ứng mọi yêu cầu của cá nhân và đơn vị về hồ sơ khi cần thiết.

- Tăng cường công tác kỉ luật, kỉ cương hành chính, thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước và nội quy của cơ quan, phát huy tốt những kết quả đã đạt được của những năm trước, các bộ phận tham mưu tốt để thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn.

3.1.3. Kế hoạch tổ chức thực hiện quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

3.1.3.1. Mục đích, yêu cầu

Đảm bảo việc chi trả các chế độ BHXH kịp thời, đúng đối tượng, đúng quy

định của pháp luật. Tăng cường hiệu quả công tác quản lý, kiểm soát chi, hạn chế

thất thoát, lãng phí.

Nâng cao trách nhiệm của các đơn vị liên quan trong công tác phối hợp quản

lý chi BHXH.

Thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, quy định về chi BHXH, phân công rõ

trách nhiệm cho từng đơn vị, cá nhân tham gia, tăng cường ứng dụng công nghệ

thông tin trong công tác quản lý và chi trả.

3.1.3.2. Nội dung kế hoạch

Các đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm cập nhật đầy đủ hồ sơ người lao

động nghỉ hưởng chế độ BHXH (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử

tuất...).

Cơ quan BHXH huyện phối hợp với các đơn vị lập danh sách chi trả, kiểm

tra thông tin người hưởng trước khi duyệt chi.

Thực hiện chi trả qua hệ thống bưu điện hoặc tài khoản cá nhân để đảm bảo

minh bạch, hạn chế chi trả trực tiếp bằng tiền mặt.

Đối với đối tượng không có khả năng nhận qua tài khoản, phối hợp với Bưu

điện huyện tổ chức chi trả lưu động theo lịch cố định.

BHXH huyện phối hợp với Bưu điện, Kho bạc nhà nước và các đơn vị liên

quan thực hiện đối chiếu dữ liệu chi trả định kỳ hàng tháng, quý.

Đối với các khoản chi bất thường, chi trợ cấp 1 lần, cần kiểm tra hồ sơ kỹ

càng trước khi phê duyệt.

Thiết lập đầu mối tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân liên quan đến chi trả BHXH. Tổ chức kiểm tra, xác minh và trả lời kịp thời các thắc mắc, đảm bảo

quyền lợi người dân.

Xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ định kỳ và đột xuất đối với công tác chi BHXH tại các đơn vị sử dụng lao động và đơn vị chi trả. Kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm quy định về chi trả BHXH.

Tăng cường tuyên truyền chính sách BHXH, đặc biệt là quyền lợi và nghĩa

vụ của người tham gia. Tổ chức các buổi tư vấn, đối thoại trực tiếp tại cơ sở.

3.1.3.3 Phân công trách nhiệm thực hiện đề án BHXH tỉnh Hà Nam Theo dõi tiến độ thực hiện của đề án, cấp một phần kinh phí cho BHXH huyện thực hiện đề án theo quy định của pháp luật, hướng dẫn BHXH huyện thực

hiện đề án theo đúng quy định của pháp luật về chi BHXH và các quy định khác có

liên quan.

BHXH huyện Thanh Liêm

Chủ trì chỉ đạo thực hiện toàn bộ nội dung của đề án. Hằng năm lập dự toán

chi BHXH, tổ chức Chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo

hiểm y tế; chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế

theo đúng quy định của pháp luật; quản lý các đối tượng hưởng chế độ bảo hiểm theo quy định, kiểm tra kiểm soát chi trả BHXH.

Triển khai các hoạt động tuyên truyền về nội dung của Đề án cho các cơ

quan trên địa bàn tỉnh Hà Nam, các nhà tài trợ và giới truyền thông.

BHXH huyện Thanh Liêm định kỳ hằng năm báo cáo BHXH tỉnh Hà Nam

về quản lý chi BHXH trên địa bàn tỉnh Hà Nam, cập nhật tình hình và kết quả thực

hiện Đề án

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm thiểu tối đa các quy

trình nghiệp vụ, thủ tục hồ sơ, thời hạn giải quyết và quy trình tiếp nhận, luân

chuyển, giao trả kết quả hồ sơ đảm bảo đúng quy định, phù hợp với tình hình thực

tế của đơn vị. Hoàn thiện việc ứng dụng công nghệ thông tin, các phần mềm ứng

dụng phục vụ tốt công tác quản lý chi BHXH theo nội dung đề án đã đề ra.

Liên đoàn lao động tỉnh, công an tỉnh

Thực hiện nội dung tăng cường công tác kiểm tra, duy trì kỷ luật, kỷ cương

hành chính, phòng chống các hành vi tiêu cực, gây khó khăn cho đối tượng tham gia

và hưởng các chế độ BHXH của đề án

Báo, Đài phát thanh truyền hình

Phối hợp triển khai các hoạt động tuyên truyền về nội dung của Đề án cho

các cơ quan trên địa bàn tỉnh Hà Nam, các nhà tài trợ và giới truyền thông.

3.1.3.4. Tiến độ thực hiện Tháng 1 hàng năm: Rà soát toàn bộ đối tượng hưởng chế độ BHXH Hàng tháng: Thực hiện chi trả định kỳ theo kế hoạch Hàng quý: Đối chiếu dữ liệu chi trả, đánh giá kết quả thực hiện Cả năm: Tổ chức thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch, đột xuất khi cần

3.1.3.5. Kinh phí thực hiện Kinh phí chi trả BHXH do quỹ BHXH cấp

Kinh phí tổ chức tuyên truyền, kiểm tra, tập huấn… được sử dụng từ nguồn chi quản lý của cơ quan BHXH

3.2. KIẾN NGHỊ VỀ CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP 3.2.1. Kiến nghị đối với Chính phủ

- Tiếp tục hoàn thiện các quy định của Pháp luật về BHXH; nghiên cứu, bổ sung các văn bản có liên quan cho phù hợp với nội dung quy định của Luật BHXH; Cần có quy định bổ sung xử lý vi phạm, trốn đóng BHXH trong Bộ luật hình sự. Ban hành quy định chế tài phù hợp đủ sức răn đe và có tính cưỡng chế cao nhằm xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, tiêu cực, gian lận để hưởng chế độ, trục lợi bảo hiểm.

- Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc góp phần làm cho nguồn thu phát triển liên tục và bền vững, phù hợp với phát triển kinh tế và mức sống của người lao động, đồng thời không gây lãng phí sức lao động.

- Luật BHXH cần sửa đổi chế tài xử lý vi phạm chính sách BHXH theo hướng: Tăng mức xử phạt cao hơn và được quy định bằng tỷ lệ nợ (%) so với số tiền nợ đọng BHXH (nợ đọng số tiền lớn mức xử phạt cao và ngược lại). Đồng thời, cũng cần có chế tài với những hành vi trốn đóng BHXH để bảo vệ quyền lợi của người lao động.

- Bổ sung pháp luật hình sự quy định trách nhiệm hình sự đối với người đại

diện theo pháp luật của doanh nghiệp cố tình chiếm dụng quỹ BHXH. 3.2.2. Kiến nghị đối với Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Thứ nhất, phối hợp với Bộ Y tế đề xuất việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung chế độ, chính sách BHXH, BHYT; tham gia với Bộ Y tế trong việc xác định mức đóng, điều chỉnh phạm vi quyền lợi, mức hưởng của người khám chữa bệnh theo chế độ BHYT và cơ chế chi trả chi phí KCB, giá dịch vụ y tế, danh mục thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ hai, phối hợp với Bộ Quốc phòng để chỉ đạo BHXH Bộ Quốc phòng chia sẻ dữ liệu cá nhân của đối tượng thân nhân quân nhân tham gia BHYT do Bộ cấp thẻ BHYT. Điều này giúp cho BHXH các tỉnh, huyện rà soát đối tượng một cách chính xác, báo tăng, giảm người tham gia BHYT kịp thời, đúng đối tượng, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng cấp trùng thẻ BHYT.

Thứ ba, BHXH Việt Nam cần đầu tư mạnh hơn nữa cho việc ứng dụng công nghệ thông tin. Đầu tư xây dựng và hoàn thiện các phần mềm nghiệp vụ như: phần mềm kê khai BHXH, BHYT, BHTN điện tử; phần mềm tiếp nhận hồ sơ; phần mềm kế toán thu, chi quỹ BHXH… Làm được như vậy sẽ giải quyết được bài toán nguồn nhân lực của cơ quan BHXH, bởi vì, do số người tham gia BHXH, BHYT, BHTN

tăng nhanh hàng năm dẫn đến khối lượng công việc ngày càng nhiều lên mà biên chế cán bộ, viên chức Nhà nước giao cho ngành BHXH là có hạn. Mặt khác, ứng dụng công nghệ thông tin sẽ phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, giảm thiểu thời gian và chi phí của người dân và doanh nghiệp trong việc kê khai tham gia BHXH, tạo sự thuận lợi hơn cho các cơ quan quản lý.

Thứ tư, Trên cơ sở hệ thống văn bản pháp quy của Nhà nước về BHXH, hệ thống BHXH Việt Nam cần rà soát lại toàn bộ hệ thống các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ của ngành để bổ sung, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy định, thủ tục không còn phù hợp, tạo ra được một hệ thống các văn bản đồng bộ với quy trình quản lý khoa học, hợp lý thuận lợi cho việc áp dụng công nghệ quản lý mới bằng hệ thống tin học; Thực hiện công khai về hồ sơ, thủ tục, quy trình tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ tại công sở làm việc của cơ quan BHXH các cấp. Thông báo cho các đơn vị và cá nhân có liên quan trên các phương tiện thông tin đại chúng; Kịp thời thanh tra, giải đáp thắc mắc, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động và trách nhiệm của hệ thống BHXH Việt Nam nhằm đảm bảo quyền lợi của họ theo đúng pháp luật.

Thứ năm, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương đặc biệt là sự phối hợp giữa ngành liên đoàn lao động, ban quản lý khu công nghiệp trong việc đôn đốc thu nộp và thực hiện pháp luật về BHXH. 3.2.3. Kiến nghị đối với BHXH tỉnh Hà Nam Trong thời gian tới, BHXH tỉnh Hà Nam cần tiếp tục phối hợp với các cấp, các ngành, đơn vị cải tiến phương thức nội dung tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân tham gia BHXH, BHYT, nâng cao nhận thức cho đối tượng hưởng chế độ BHXH, BHYT thực hiện tốt các chính sách BHXH, BHYT góp phần bảo đảm trật tự an sinh xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế Đề nghị BHXH tỉnh Hà Nam có biện pháp chống lạm dụng quỹ ốm đau, thai sản cho người lao động. Vì theo quy định của Luật BHXH người lao động được hưởng chế dộ thai sản khi làm việc 6 tháng trong vòng 12 tháng chính kẽ hỡ đó người lao động và đơn vị lao động đã bắt tay trục lợi bằng cách ký kết hợp đồng với nhau 6 tháng đến khi hưởng tiền trự cấp thai sản thì người lao động chấm dứt hợp đồng lao động Nâng cao chất lượng thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế liên thông từ bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết hồ sơ chính sách BHXH. Tổ chức đào tạo, tập huấn về công tác chi BHXH.

KẾT LUẬN

Bảo hiểm xã hội là một chính sách xã hội lớn của Đảng và Nhà nước Việt

Nam. Triển khai thực hiện chính sách BHXH để đảm bảo về mặt vật chất, tinh thần

cho mọi người tham gia và hưỏng các chế độ BHXH, góp phần đảm bảo an toàn xã

hội. Chính vì vậy, quản lý chi BHXH là một trong những hoạt động quan trọng của

hoạt động quản lý BHXH, bởi quản lý chi BHXH giúp đảm bảo cho việc cân đối

quỹ BHXH, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt quỹ, đảm bảo chi BHXH không để

xảy ra tình trạng trục lợi gây thâm hụt quỹ. Đề án: "Quản lý chi bảo hiểm xã hội

trên địa bàn huyện Thanh Liêm" được nghiên cứu trên cơ sở phân tích thực trạng

công tác quản lý chi BHXH đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý chi bảo

hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, với mục tiêu như trên, đề

tài đã đạt được các kết quả sau:

Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH: Đề án đã đưa

ra các khái niệm về BHXH, chi BHXH quản lý chi BHXH, quản lý chi BHXH trên

địa bàn địa phương cấp huyện, các nội dung của quản lý chi BHXH trên địa bàn địa

phương cấp huyện. Bên cạnh đó, đề án tìm hiểu kinh nghiệm quản lý chi BHXH của

huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định và của thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, từ đó

rút ra bài học kinh nghiệm cho huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh

Liêm giai đoạn 2020- 2024, phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi BHXH

trên địa bàn huyện Thanh Liêm từ đó đề xuất giải pháp tăng cường quản lý chi

BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm.

Đề xuất tổ chức thực hiện, kiến nghị và điều kiện thực hiện giải pháp quản lý

chi BHXH trên địa bàn tỉnh Hà Nam

Với hệ thống các luận điểm, phân tích hiện trạng và đề xuất các giải pháp của đề án “quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam”, học viên hy vọng sẽ đóng góp một phần công sức của mình để góp tiếng nói cho việc quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam trong tương lai gần.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (1999), Thuật ngữ Lao động, Thương binh và Xã hội

2. Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Liêm (2020, 2021, 2022, 2023, 2024), Báo cáo

kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2020, 2021, 2022, 2023, 2024; 3. Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2016), Quyết định 1515/QĐ- BHXH ngày

17/10/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quyết định sửa đổi, bổ sung một số

điều của quyết định số 828/QĐ- BHXH ngày 27/5/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt

Nam ban hành quy định quản lý chi trả các chế độ BHXH, BHTN 4. Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2019), Quyết định 166/QĐ- BHXH ngày

31/01/2019 ban hành quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, chi trả các

chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp. 5. Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2022), Quyết định 2355/QĐ- BHXH ngày 16/9/2022 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền

hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội địa phương.

6. Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2023), Quyết định 966/QĐ- BHXH ngày 09/6/2023 quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của quy trình lập, phân bổ và giao dự

toán thu, chi các chế độ BHXH, BHTN, BHYT và chi phí quản lý BHXH, BHTN,

BHYT hàng năm và lập kế hoạch tài chính- NSNN 03 năm ban hành kèm theo

Quyết định số 2468/QĐ- BHXH ngày 31/12/2019 của Tổng giám đốc BHXH Việt

Nam

7. BHXH tỉnh Hà Nam (2020, 2021, 2022, 2023, 2024), Báo cáo kết quả công tác

quản lý chi trả chế độ Bảo hiểm xã hội năm 2020, 2021, 2022, 2023, 2024;

8. Bộ Tài chính (2016), Thông tư số 20/2016/TT-BTC ngày 03/02/2016 hướng

dẫn thực hiện cơ chế tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất

nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

9. Bộ Tài chính (2020), Thông tư số 24/2020/TT- BTC ngày 13 tháng 4 năm 2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 20/2016/TT- BTC ngày 03 tháng 02 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

10. Chính Phủ (2015), Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc;

11. Chính Phủ (2023), Nghị định số 42/2023/NĐ-CP ngày 29 tháng 6 năm 2023 về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng 12. Chính Phủ (2024), Nghị định 75/2024/NĐ- CP ngày 30/06/2024 Nghị định

điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng 13. Đại từ điển Kinh tế thị trường (1998), Viện Nghiên cứu và Phổ biến tri thức

bách khoa. 14. Đỗ Việt Phương (2023), Luận văn thạc sĩ trường đại học thương mại, đề tài

“Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ”

15. Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), Luật bảo hiểm xã hội được Quốc hội khóa 13 thông qua ngày 20 tháng 11 năm 2014.

16. Lê Long Thành (2019), Luận văn thạc sĩ trường đại học thương mại, đề tài

“Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên” 17. Thủ tướng chính phủ (2015), Quyết định số 60/2015/QĐ- TTG ngày 27/11/2015 về cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo

hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất

nghiệp

18. Thủ tướng chính phủ (2019), Quyết định số 38/2019/QĐ- TTg ngày 31/12/2019 quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số

60/2015/QĐ- TTG ngày 27/11/2015 của thủ tướng chính phủ về cơ chế quản lý

tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản

lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

19. Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 19/2022/QĐ-TTg ngày 22/9/2022

quyết định về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y

tế giai đoạn 2022 - 2024 20. Nguyễn Thành Trung (2020), Luận văn thạc sĩ trường đại học công nghệ giao

thông vận tải, đề tài “ Hoàn thiện quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện

Chương Mỹ, thành phố Hà Nội”

21. Từ điển giải thích thuật ngữ hành chính (2002), Nxb Lao động, Hà Nội

22. Từ điển thuật ngữ kinh tế học (2001), Nxb Từ điển bách khoa, Hà Nội.

23. UBND Huyện Thanh Liêm (2024), Báo cáo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm năm 2024;

24. Ủy ban thường vụ quốc hội (2021), Nghị quyết 09/2021/UBTVQH15 ngày 08/12/2021 về chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp giai đoạn 2022- 2024.

25. Các trang web: https://hanam.baohiemxahoi

.gov.vn/

https://hanam.gov.vn/

PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1

PHIẾU KHẢO SÁT

Tên tôi là : Vũ Thị Thùy Linh

Lớp : CH29BQLKT.N2

Trường : Đại học Thương Mại Hà Nội

Để có thông tin nhằm phục vụ hoạt động nghiên cứu, hoàn thành

đề án tốt nghiệp thạc sĩ, với đề tài « Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên

địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam » tôi xây dựng phiếu khảo sát.

Kính mong anh (chị) giúp đỡ trả lời một số câu hỏi dưới dây. Những ý

kiến của anh (chị) sẽ là những thông tin quý báu giúp tôi hoàn thành đề

án tốt nghiệp thạc sĩ của mình.

Tôi xin đảm bảo những thông tin của anh (chị) chỉ phục vụ mục

đích nghiên cứu của riêng tôi và thông tin cá nhân được giữ bí mật.

A. THÔNG TIN CHUNG

Họ và tên: ……………..………………………………………

Giới tính: ……………………………………………………

Đơn vị công tác:………………………………………………

B. Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA NGƢỜI ĐƢỢC HỎI:

Anh/chị vui lòng cho biết mức độ đánh giá của của mình về các ý kiến

dưới đây bằngcách đánh dấu (X ô số thích hợp theo thang đo Likert,

trong đó:

1-Rất không đồng ý; 2-Không đồng ý; 3-Không ý kiến; 4-Đồng ý; 5-Rất

đồng ý

Câu 1: Mức đánh giá của anh/ chị về các quy định pháp luật, chính

sách, quy định về chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà

Nam?

Nội dung STT Không đồng ý Không ý kiến Đồng ý Rất đồng ý Rất không đồng ý

2 Hệ thống văn bản pháp luật đang được hoàn thiện, thường xuyên thay đổi Chính sách pháp luật còn nhiều bất cập, sơ hở, chồng chéo

3 Các chính sách pháp luật còn

Câu 2: Mức độ đánh giá của anh/ chị về công tác thực hiện chi tại BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam?

rườm rà phức tạp

Rất Rất Không Không Đồng STT Nội dung không đồng đồng ý ý kiến ý đồng ý ý

1 Quy trình chi trả phù hợp

Thủ tục chi trả các chế độ đơn 2

giản

3 Biểu mẫu đơn giản, dễ hiểu

Chi trả các chế độ công khai 4

đúng quy định

5 Thời gian chi trả nhanh chóng

Thái độ của nhân viên BHXH

nhiệt tình, trả lời chính xác các 6

thắc mắc của khách hàng

Câu 3: Mức độ đánh giá của anh/ chị về công tác thông tin tuyên truyền về chính sách bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam?

Không Không Đồng STT Nội dung Rất không Rất đồng đồng ý ý kiến ý đồng ý ý

1 BHXH huyện đã làm tốt công tác tuyên truyền tập huấn

Người dân được cung cấp đầy

đủ thông tin về chính sách của BHXH

3 Các hình thức tuyên truyền chưa đa dạng

Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác và giúp đỡ của quý Anh (chị).

PHỤ LỤC 2 Kết quả đánh giá của người thụ hưởng BHXH, doanh nghiệp trên địa bàn huyện

N= 67

Đồng ý

Rất đồng ý

Rất không đồng ý

Không đồng ý

MỨC ĐÁNH GIÁ Không ý kiến

CÁC CHỈ TIÊU

TỔNG SỐ ĐIỂM

Số phiếu

Tỷ lệ

Số phiếu

Tỷ lệ

Số phiếu

Tỷ lệ

Số phiếu

Tỷ lệ

Số phiếu

Tỷ lệ

Câu 1: Đánh giá về quy định pháp luật, chính sách, quy định về chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

16,42

19,40

22,39

25,37

3,2

1

14,93

17,91

23,88

19,40

23,88

3,2

2

13,43

22,39

23,88

26,87

3,4

3 Câu 2: Đánh giá về công tác thực hiện chi tại BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

7,46

8,96

22,39

31,34

29,85

3,7

1

4,48

17,91

22,39

26,87

28,36

3,6

2

5,97

14,93

20,90

25,37

32,84

3,6

3

8,96

29,85

22,39

3,5

4

10,45

32,84

13,43

3,3

5

1,49

5,97

23,88

35,82

32,84

3,9

6 Câu 3: Đánh giá về công tác thông tin tuyên truyền về chính sách bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

2,99

37,31

19,40

3,7

1

3 4

4,48 5,97

3 3

4,48 4,48

22 23

32,84 34,33

22 22

32,84 32,84

17 15

3,7 3,6

2 3

25,37 22,39 (Nguồn: Điều tra của học viên )

PHỤ LỤC 3

Kết quả đánh giá của cán bộ, công chức trong cơ quan quản lý chi BHXH

N= 37

MỨC ĐÁNH GIÁ

CÁC

Không ý kiến

Đồng ý

Rất đồng ý

Rất không đồng ý

Không đồng ý

CHỈ

TỔNG SỐ ĐIỂM

TIÊU

Tỷ lệ

Số phiếu

Câu 1: Đánh giá về quy định pháp luật, chính sách, quy định về chi BHXH trên địa bàn huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

16,22

21,62

27,03

3,3

18,92

1

18,92

21,62

3,1

18,92

2

16,22

18,92

21,62

24,32

3,2

18,92

3 Câu 2: Đánh giá về công tác thực hiện chi tại BHXH huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam

8,11

32,43

35,14

3,8

16,22

1

10,81

8,11

29,73

35,14

3,7

16,22

2

10,81

29,73

32,43

3,6

16,22

3

10,81

32,43

27,03

3,5

18,92

4

18,92

16,22

21,62

24,32

3,2

18,92

5

0,00

32,43

54,05

4,4

13,51

6 Câu 3: Đánh giá về công tác thông tin tuyên truyền về chính sách bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

5,41

32,43

51,35

4,2

5,41

1

8,11

32,43

43,24

3,9

8,11

2

8,11

10,81

32,43

37,84

3,8

10,81

3

(Nguồn: Điều tra của học viên )

Đề án Thạc sĩ: Quản lý chi bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Đề án phân tích thực trạng về quản lý chi bảo hiểm xã hội, đề xuất giải pháp tăng cường quản lý chi bảo hiểm xã hội hiệu quả.

Chủ đề:

Luận văn thạc sĩ kinh tế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI

VŨ THỊ THÙY LINH

QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA

BÀN HUYỆN THANH LIÊM TỈNH HÀ NAM

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

HÀ NỘI, 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI

VŨ THỊ THÙY LINH

QUẢN LÝ CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM

Ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 8310110

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:

TS. TRẦN VIỆT THẢO

HÀ NỘI, 2025

TT

Chữ viết tắt

Diễn giải nghĩa

Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH trên địa bàn địa phƣơng cấp huyện

Kế toán

Phó Giám đốc phụ trách thu, sổ thẻ

Phó Giám đốc phụ trách Giám định

Phó Giám đốc phụ trách chính sách, tiếp nhận, lƣu trữ, trả kết quả

Thu cấp sổ thẻ

Tiếp nhận trả kết quả

Giám định BHYT

Chế độ chính sách

2.385

2.687

3.152

3.575

4.024

I BHXH Một lần

II Ngắn hạn

12.970 18.340 20.985 26.835 28.815 3.250 2.850 2.050

12.970 18.340 20.985 26.835 28.815 3.250 2.850 2.050

3 DSPHSK 3.025 III Dài hạn 41.545 42.830 42.855 47.465 55.500 18.980 19.734 20.064 22.135 24.155 22.565 23.096 23.791 25.330 31.345 1 Lương hưu

Tổng cộng

56.900 63.857 66.992 77.875 88.339 18.980 19.734 20.064 22.135 24.155 37.920 44.123 46.928 55.740 64.184

BHXH Một lần

Ngắn hạn

Dài hạn

Tổng cộng

Phòng KHTC

Phòng chế độ BHXH

3

4

2

5

1

1

Ngƣời lao động

Ngƣời sử dụng lao động

2

8

9

3

5

4

Phòng thu

Phòng KHTC

Phòng chế độ BHXH

6

7

6

1

5

9

5

2

4

8

3