1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐỒNG NAI
ĐỀ ÁN
TIẾP CẬN SÁNG KIẾN CDIO &
CẢI CÁCH HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO
Tháng 4. 2021
2
Phần 1. Mở đầu
1. Sự cần thiết
Thế giới đang thay đổi từng ngày, công nghệ mới và những sáng kiến luôn
được cập nhật để áp dụng rộng rãi trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội mang
tính toàn cầu, trong đó giáo dục đại học cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng bởi
những tác động của nó. Xã hội tăng tốc, kết quả hoạt động đào tạo của một trường
đại học phải đáp ứng được mức độ tăng tốc ấy, không theo kịp tốc độ phát triển và
đáp ứng yêu cầu của thời đại, tất yếu sẽ dẫn đến tụt hậu và suy thoái.
Cùng với sự thay đổi các chính sách về cải cách giáo dục & đào tạo của Việt
Nam trong thời gian qua nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế của xã hội và của người
học, đồng thời phù hợp với tình hình phát triển chung của các nước trong khu vực
và trên thế giới nhằm định hướng phát triển toàn diện ngành giáo dục ở Việt Nam
trong giai đoạn tới. Trường Đại Học Công Nghệ Đồng Nai (DNTU) ngay từ đầu đã
xác định là một trường đại học lấy công nghệ làm nền tảng cho sự phát triển, công
nghệ sẽ được áp dụng trong hầu hết các hoạt động của Nhà trường và sẽ dần thay
thế sức lao động của con người. Đứng trước sự thay đổi không ngừng của công nghệ
số trong thế giới ngày nay cùng với những sáng kiến và kinh nghiệm được chia sẻ
rộng rãi trên khắp thế giới, Nhà trường luôn tiếp cận với công nghệ mới và những
sáng kiến mới, trong đó có sáng kiến CDIO mà nhiều trường đại học trên thế giới
đã và đang áp dụng để thay đổi từ tư duy cũ sang tư duy mới nhằm đào tạo ra những
kỹ sư/cử nhân có đủ kiến thức, kỹ năng và năng lực tự chủ, đáp ứng nhu cầu của
doanh nghiệp và xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đề cập đến vấn đề đào tạo kỹ
sư cho năm 2020 trở đi, ông Charles M. Vest nguyên Hiệu trưởng Học viện Công
nghệ Massachusette (MIT) nói: “Các sinh viên của chúng ta cần phải được trang
bị để sống và làm việc như một công dân quốc tế, hiểu được người kỹ sư nên đóng
góp như thế nào cho xã hội. Họ cần phải có kiến thức về quy trình kinh doanh;
thành thạo trong phát triển sản phẩm và sản xuất có chất lượng cao; biết làm thế
nào để hình thành ý tưởng, thiết kế, triển khai và vận hành các hệ thống kỹ thuật có
độ phức tạp thích hợp. Họ phải làm việc này ngày càng nhiều trong khuôn khổ của
3
sự phát triển bền vững, và được trang bị để sống và làm việc như những công dân
toàn cầu”.
Hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra những cơ hội cho ngành giáo dục Việt Nam
phát huy lợi thế so sánh về nguồn lực để từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.
Khi chính sách cởi mở được áp dụng, các quốc gia trên thế giới được quyền tham
gia vào thị trường giáo dục ở Việt Nam thì cuộc cạnh tranh sẽ ngày càng trở nên
khốc liệt hơn. Như vậy, chỉ có sự thay đổi đúng hướng, kịp thời, xác định tầm nhìn
mang tính chiến lược thời đại mới được xem phương thuốc hữu hiệu nhất để DNTU
tồn tại và phát triển bền vững.
Nhìn lại quá trình 16 năm hình thành và phát triển, DNTU đã đạt được những
thành quả đáng kể, trong đó sở vật chất được xem là nhân tố nổi bật, được đầu tư
với quy mô lớn và hiện đại, hàng năm Nhà trường vẫn đang tiếp tục đầu tư cơ sở hạ
tầng, các dịch vụ tiện ích, số hóa (dữ liệu và quy trình) nhiều hoạt động nhằm đáp
ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục đại học trong thời đại công nghệ số. Đội
ngũ cán bộ, giảng viên thực sự đã thay đổi khá nhiều về tư duy, cách nghĩ, cách làm
trên tinh thần đoàn kết, hỗ trợ để đạt được các mục tiêu chiến lược đề ra trong tất
cả các lĩnh vực hoạt động của Nhà trường. Đặc biệt, Chương trình đào tạo cũng đã
được nghiên cứu và tiếp cận sáng kiến CDIO để xây dựng chuẩn đầu ra, phát triển
CTĐT và đề cương chi tiết môn học, đồng thời thay đổi phương pháp giảng dạy từ
năm 2016. Tuy kết quả chưa thực sự theo đúng quy trình và hệ thống, nhưng có thể
nói cách tiếp cận sáng kiến CDIO trong những năm qua là tiền đề để Nhà trường
tiếp tục áp dụng trong thời gian tới nhằm đào tạo cho sinh viên đạt chuẩn đầu ra
mong đợi. Đặc biệt, từ sứ mạng, tầm nhìn và sự quyết tâm đổi mới chiến lược phát
triển từ nay đến 2025 của lãnh đạo Nhà trường, tập trung thay đổi toàn diện từ tư
duy, nhận thức đến hành động trong công tác quản lý chất lượng nguồn nhân lực,
đội ngũ giảng viên đã có những chuyển biến rõ nét trong việc tự rèn luyện nâng cao
năng lực giảng viên và ý thức nâng cao năng lực giảng dạy của giảng viên thông
qua các đợt tập huấn sáng kiến CDIO do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Tp.
HCM phối hợp với DNTU tổ chức đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích
cực, tích hợp, vai trò của giảng viên là người hướng dẫn và chú trọng đến tinh thần
4
học tập chủ động của sinh viên, chính sự thay đổi này đã giúp rút ngắn khoảng cách
thầy và trò, môi trường học tập trở nên thân thiện và tạo động lực cho sinh viên
tương tác, tư duy sáng tạo góp phần nâng cao chất lượng đào tạo trong những năm
qua, được xã hội và doanh nghiệp chấp nhận.
Việc áp dụng thử nghiệm sáng kiến CDIO, học tập kinh nghiệm từ các trường
đại học trong nước và quốc tế, đồng thời đúc kết quá trình đào tạo các học phần tích
hợp từ năm 2016 đến nay cho thấy việc áp dụng sáng kiến CDIO thực tế đã đem lại
kết quả đáng ghi nhận, đây cũng chính là lý do DNTU chọn lựa sáng kiến CDIO để
áp dụng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đạt chuẩn đầu ra cho các chương trình
đào tạo nói chung và chương trình kỹ thuật nói riêng.
Trong bối cảnh cạnh tranh giáo dục quyết liệt như hiện nay, chất lượng đào tạo
luôn là yếu tố quyết định sự thành bại của mỗi cơ sở giáo dục, đặc biệt là giáo dục
đại học. Thực tế này đòi hỏi chúng ta phải thay đổi cách nghĩ, cách làm, đổi mới
quá trình đào tạo nhằm phát triển năng lực toàn diện của người học và đáp ứng nhu
cầu của doanh nghiệp, xã hội và hội nhập quốc tế về chất lượng nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh chung đó, Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai đã có chiến lược
và tầm nhìn dài hạn nhằm đẩy nhanh chất lượng đào tạo của Nhà trường, xây dựng
chương trình đào tạo theo hướng tích hợp và đổi mới phương pháp giảng dạy theo
cách tiếp cận sáng kiến CDIO, trong đó phương pháp dạy học tích hợp đã được nhà
trường áp dụng và đạt được những hiệu quả tích cực. Để tiếp tục phát huy những
lợi thế này, tháng 6 năm 2020 Nhà trường đã vinh dự trở thành thành viên CDIO
quốc tế, điều đó nói lên sự quyết tâm cao độ của Lãnh đạo, tập thể cán bộ, giảng
viên, công nhân viên để Nhà trường không ngừng phát triển mang tính bền vững.
2. Thay đổi tư duy để cải cách
Chúng ta kỳ vọng năng lực cơ bản nào ở sinh viên?
Chúng ta biết rằng khối lượng kiến thức ở bậc đại học vô cùng lớn, phương
pháp dạy và học cũng khác xa so với phổ thông. Chính vì vậy, sinh viên cần có một
chương trình đào tạo phù hợp, đáp ứng yêu cầu của xã hội và hội nhập quốc tế với
xu thế phát triển của thời đại công nghệ. Đặc biệt cần áp dụng phương pháp dạy và
5
học thích hợp để có thể tiếp thu được hết khối lượng kiến thức đồ sộ đó. Sinh viên
được coi là những con người đã trưởng thành, việc dạy và học ở bậc đại học nhấn
mạnh đến sự tự giác và tự chịu trách nhiệm về kết quả của mỗi cá nhân. Do vậy,
năng lực cơ bản của người được đào tạo ở trình độ đại học là:
- Sáng tạo;
- Thích nghi, đáp ứng với những biến động và sự thay đổi của hoàn cảnh;
- Làm việc tập thể, đồng đội, nhóm;
- Tự học, tự rèn luyện, tự đánh giá để chủ động tự phát triển;
- Học tập suốt đời trong một xã hội học tập.
Với cách thức và quan điểm mới về học tập, Tổ chức Giáo dục và Khoa học
của Liên hiệp quốc (UNESCO) đã xác định 4 trụ cột của học tập đại học như sau:
- Học để biết (Learning to know);
- Học để làm (Learning to do);
- Học để làm người, để tồn tại ( Learning to be);
- Học để chung sống, hòa nhập (Learning to live together).
Để triển khai các hoạt động đào tạo theo hướng tiếp cận sáng kiến CDIO, Nhà
trường cần một sự đồng lòng từ trên xuống dưới nhằm thay đổi để hội nhập và phát
triển mang tính bền vững. Mỗi thành viên của DNTU cần xác định rõ một quan
điểm chung đó là: “sẵn sàng thay đổi để tồn tại và phát triển”.
Khi nói đến sự thay đổi thường phải tốn khá nhiều thời gian, công sức, giải
quyết nhiều vấn đề mâu thuẫn theo những quan điểm riêng, hoặc lập luận theo lối
suy diễn truyền thống đã trở thành thói quen lâu đời làm cản trở mọi hoạt động.
Như vậy, để thực hiện thành công chiến lược của DNTU những ý kiến trái chiều
cần phải được giải tỏa và đồng thuận theo một quan điểm chung để đạt đến mục
đích cuối cùng là phát triển bền vững. Để có thể vận dụng và thực hiện các hoạt
động đào tạo theo hướng tiếp cận sáng kiến CDIO, từ lãnh đạo đến cán bộ, giảng
viên phải sẵn sàng thay đổi từ tư duy, cách nghĩ đến cách làm mang tính thống nhất
trong suốt quá trình triển khai thực hiện bằng các giải pháp sáng kiến CDIO với
nguồn lực sẵn có.