intTypePromotion=1
ADSENSE

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIẢI PHẪU NGƯỜI

Chia sẻ: Nguyen Quynh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:104

721
lượt xem
145
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu tham khảo dành cho giáo viên, sinh viên chuyên ngành y khoa - Bài giảng, giáo trình, chuẩn đoán và điều trị các bệnh thường gặp. Chạy vòng ra trước cổ phẫu thuật xương cánh tay, tới rãnh gian củ thì chia làm hai nhánh. Một nhánh đi tới cơ delta và nối với động mạch mũ cánh tay sau.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIẢI PHẪU NGƯỜI

  1. §Ò c−¬ng «n tËp gi¶i phÉu ng−êi Ha néi 2004
  2. Môc lôc STT Trang 1 §éng m¹ch n¸ch. 1 2 §éng m¹ch c¸nh tay. 3 3 §éng m¹ch trô. 5 4 §éng m¹ch quay. 7 5 §¸m rèi c¸nh tay. 9 6 ThÇn kinh quay. 11 7 ThÇn kinh gi÷a. 13 8 ThÇn kinh trô. 15 9 §éng m¹ch ®ïi. 17 10 §éng m¹ch khoeo. 19 11 §éng m¹ch chµy sau. 20 12 §éng m¹ch chµy tr−íc. 22 13 §¸m rèi th¾t l−ng. 23 14 §¸m rèi cïng. 25 15 ThÇn kinh ngåi. 27 16 §éng m¹ch c¶nh chung. 29 17 §éng m¹ch c¶nh ngoµi. 31 18 §éng m¹ch c¶nh trong. 32 19 C¸c xoang tÜnh m¹ch mµng cøng nhãm sau trªn. 34 20 C¸c xoang tÜnh m¹ch mµng cøng nhãm tr−íc d−íi. 35 21 CÊu t¹o tim. 37 22 H×nh thÓ ngoµi cña tim. 39 23 C¸c ®éng m¹ch nu«i tim vµ thÇn kinh chi phèi tim. 41 24 Thùc qu¶n. 43 25 TÜnh m¹ch ®¬n. 45
  3. 26 46 èng ngùc. 27 Trung thÊt sau. 47 28 Buång trøng. 49 29 H×nh thÓ ngoµi vµ liªn quan cña tö cung. 51 30 Ph−¬ng tiÖn cè ®Þnh tö cung t¹i chç. 54 31 §éng m¹ch tö cung. 56 32 NiÖu qu¶n. 57 33 Liªn quan cña thËn. 60 34 M¹c thËn vµ thiÕt ®å ®øng däc qua thËn ph¶i. 61 35 Khèi t¸ tuþ. 63 36 §éng m¹ch d¹ dµy. 65 37 Liªn quan cña d¹ dµy. 66 38 ThiÕt ®å ®øng däc qua tói m¹c nèi vµ kÓ tªn c¸c ®−êng vµo. 68 39 M« t¶ tói m¹c nèi. 69 40 M¹c nèi nhá. 71 41 C¸c thµnh vµ c¸c lç cña èng bÑn. 73 42 ThiÕt ®å ngang èng bÑn vµ song song d/c bÑn. Ph©n lo¹i tho¸t vÞ bÑn. 77 43 VÞ trÝ vµ h×nh thÓ ngoµi cña tuû sèng. 78 44 ThiÕt ®å c¾t ngang tuû sèng. 79 45 Bã th¸p. 80 46 Bã gèi. 81 47 Bã thon, bã chªm. 82 48 Bã gai - ®åi thÞ tr−íc vµ gai - ®åi thÞ bªn. 83 49 So s¸nh hÖ thÇn kinh ®éng vËt vµ thÇn kinh thùc vËt. 84 50 So s¸nh hÖ thÇn kinh giao c¶m vµ hÖ thÇn kinh phã giao c¶m. 85
  4. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu §Ó c−¬ng «n tËp gi¶i phÉu C©u 1: nguyªn uû, ®−êng ®i, tËn cïng, liªn quan, nh¸nh bªn, tiÕp nèi vµ ¸p dông cña §éng m¹ch n¸ch. I. Nguyªn uû: §m n¸ch ch¹y tiÕp theo ®m d−íi ®ßn, tõ sau ®iÓm gi÷a mÆt d−íi x−¬ng ®ßn. II. §−êng ®i, tËn cïng: 1. §Ó tay xu«i theo th©n m×nh: - §m ch¹y chÕch xuèng d−íi, ra ngoµi qua hè n¸ch. 2. §Ó tay vu«ng gãc víi th©n m×nh, bµn tay ®Ó ngöa: - §m n»m trªn ®.th¼ng kÎ tõ ®iÓm gi÷a x.®ßn tíi ®iÓm gi÷a nÕp gÊp khuûu. - §m n¸ch ®i ®Õn bê d−íi c¬ ngùc lín th× ®æi tªn lµ ®m c¸nh tay. III. Liªn quan: 1. C¸c c¬ quanh hè n¸ch: - C¬ qu¹ c¸nh tay lµ c¬ tuú hµnh cña ®m n¸ch. - §m n¸ch ch¹y däc bê trong c¬ qu¹ c¸nh tay. 2. Tm n¸ch: - §i kÌm vµ n»m phÝa trong ®m n¸ch. 3. §¸m rèi c¸nh tay: C¬ ngùc bÐ b¾t chÐo tr−íc ®m n¸ch vµ chia ®m thµnh 3 ®o¹n cã liªn quan víi §RCT: ®o¹n trªn, ®o¹n sau, ®o¹n d−íi c¬ ngùc bÐ. - §o¹n trªn: th©n cña ®¸m rèi c¸nh tay n»m ngoµi ®m. - §o¹n sau: c¸c bã cña ®¸m rèi c¸nh tay v©y quanh ®m. - §o¹n d−íi: cßn 3 nh¸nh tËn cña §RCT (quay, trô, gi÷a) v©y quanh ®m n¸ch. IV. C¸c nh¸nh bªn: §m n¸ch t¸ch ra 5 hoÆc 6 nh¸nh bªn, theo thø tù tõ trªn xuèng d−íi lµ: 1. §m ngùc trªn: - Lµ mét nh¸nh nhá t¸ch ra ë mÆt tr−íc ®m n¸ch, ngay d−íi x−¬ng ®ßn. - CÊp m¸u cho phÇn trªn ngùc vµ vó. §.D.V (1998 – 2004) 1
  5. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu 2. §m cïng vai ngùc: T¸ch ra ë mÆt tr−íc §M, ngang møc bê trªn c¬ ngùc bÐ, xuyªn qua m¹c ®ßn ngùc, chia ra 4 nh¸nh nhá: - Nh¸nh cïng vai: ph©n nh¸nh cho nhãm c¬ cïng vai vµ khíp vai, tham gia vµo ®m cïng vai. - Nh¸nh delta: ch¹y xuèng trong r·nh delta, ph©n nh¸nh cho c¬ delta. - Nh¸nh ®ßn: cÊp m¸u cho c¬ d−íi ®ßn vµ khíp øc ®ßn. - Nh¸nh ngùc: ®i vµo c¬ ngùc lín vµ c¬ ngùc bÐ. 3. §m ngùc ngoµi: - T¸ch tõ mÆt trong ®m n¸ch, sau c¬ ngùc bÐ. - Ch¹y däc bê ngoµi c¬ nµy vµ cho c¸c nh¸nh ®i vµo c¬ ngùc lín, c¬ r¨ng tr−íc vµ c¸c c¬ gian s−ên. 4. §m d−íi vai: T¸ch tõ mÆt trong ®m n¸ch, chui qua tam gi¸c b¶ vai - tam ®Çu, chia hai nh¸nh tËn: - §m ngùc l−ng: ph©n nh¸nh c¬ l−ng réng, c¬ r¨ng tr−íc, c¬ gian s−ên ë thµnh bªn ngùc. - §m mò vai: ®i ra mÆt sau x. vai ®Ó nèi víi ®m vai trªn cña ®m d−íi ®ßn. 5. §m mò c¸nh tay sau: - T¸ch ra tõ phÝa sau ®m n¸ch. - Chui qua lç tø gi¸c cïng víi tk n¸ch, vßng ra sau cæ phÉu thuËt x−¬ng c¸nh tay ®Ó tíi vïng delta vµ nèi víi ®m mò c¸nh tay tr−íc. 6. §m mò c¸nh tay tr−íc: - Th−êng t¸ch ra tõ mét th©n chung víi ®m mò c¸nh tay sau - Ch¹y vßng ra tr−íc cæ phÉu thuËt x−¬ng c¸nh tay, tíi r·nh gian cñ th× chia lµm hai nh¸nh. Mét nh¸nh ®i vµo khíp vai, mét nh¸nh ®i tíi c¬ delta vµ nèi víi ®m mò c¸nh tay sau. §.D.V (1998 – 2004) 2
  6. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu V. TiÕp nèi: 1. Víi ®m d−íi ®ßn: cã 2 vßng nèi * Vßng nèi quanh ngùc: §m ngùc ngoµi, ®m ngùc trªn vµ nh¸nh ngùc cña ®m ngùc - cïng vai thuéc ®m n¸ch tiÕp nèi víi nh¸nh gian s−ên cña ®m ngùc trong thuéc ®m d−íi ®ßn. * Vßng nèi quanh vai: Ngµnh d−íi vai thuéc ®m n¸ch tiÕp nèi víi ngµnh vai trªn vµ vai sau thuéc ®m d−íi ®ßn. 2. Víi ®m c¸nh tay: t¹o vßng nèi quanh c¸nh tay Vßng nèi quanh c¸nh tay do 2 ®m mò c¸nh tay tr−íc vµ sau thuéc ®m n¸ch nèi tiÕp víi nhau vµ nèi víi nh¸nh Delta cña ®m c¸nh tay s©u thuéc ®m c¸nh tay. VI. ¸p dông: Do cã nhiÒu vßng nèi nªn ®m n¸ch cã thÓ th¾t ®−îc, trõ ®o¹n nguy hiÓm lµ ®o¹n gi÷a nguyªn uû cña ®m d−íi vai vµ ®m mò, hay nãi chung lµ ë d−íi nguyªn uû cña ®m d−íi vai. C©u 2: nguyªn uû, ®−êng ®i, tËn cïng, liªn quan, nh¸nh bªn, tiÕp nèi vµ ¸p dông cña §éng m¹ch c¸nh tay. I. Nguyªn uû: §m c¸nh tay ch¹y tiÕp theo ®m n¸ch kÓ tõ bê d−íi c¬ ngùc lín. II. §−êng ®i, tËn cïng: * §m ch¹y xuèng d−íi, ra ngoµi qua vïng c¸nh tay tr−íc vµ vïng khuûu tr−íc * §−êng ®Þnh h−íng: lµ ®−êng kÎ nèi ®iÓm gi÷a x−¬ng ®ßn víi ®iÓm gi÷a nÕp gÊp khuûu khi c¸nh tay d¹ng vu«ng gãc víi th©n m×nh, bµn tay ®Ó ngöa. * Khi ch¹y xuèng d−íi nÕp gÊp khuûu 3 cm th× ®m c¸nh tay chia thµnh 2 ®m lµ ®m quay vµ ®m trô. §.D.V (1998 – 2004) 3
  7. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu III. Liªn quan: 1. Vïng c¸nh tay tr−íc: - §m ®i trong èng c¸nh tay, lµ 1 èng ®−îc giíi h¹n bëi c¸c c¬ vµ m¹c. vµ ch¹y däc bê trong c¬ nhÞ ®Çu. C¬ nhÞ ®Çu lµ c¬ tuú hµnh cña ®m c¸nh tay. - ThÇn kinh gi÷a ®i cïng ®m trong èng c¸nh tay, ®i xuèng vµ b¾t chÐo tr−íc ®m theo h−íng tõ ngoµi vµo trong theo h×nh ch÷ X kÐo dµi. 2. Vïng khuûu tr−íc: §m cïng thÇn kinh gi÷a ®i ë r·nh nhÞ ®Çu trong, tk n»m trong ®m. IV. Nh¸nh bªn: 1. §m c¸nh tay s©u: Lµ nh¸nh bªn lín nhÊt cña ®m c¸nh tay, t¸ch ra ë d−íi c¸c ®m mò c¸nh tay. Cïng tk quay chui qua tam gi¸c c¸nh tay – tam ®Çu ®Ó ra vïng c¸nh tay sau ®i trong r·nh tk quay cña x−¬ng c¸nh tay. §m c¸nh tay s©u t¸ch ra c¸c nh¸nh bªn vµ 2 nh¸nh cïng lµ: * C¸c nh¸nh bªn: - Nh¸nh ®m c¬ tam ®Çu. - Nh¸nh nu«i x−¬ng c¸nh tay. - Nh¸nh delta: ®i lªn cÊp m¸u cho phÇn d−íi c¬ delta vµ nèi víi ®m mò c¸nh tay sau. * C¸c nh¸nh cïng: - Nh¸nh bªn quay: xuèng r·nh nhÞ ®Çu ngoµi, nèi víi ®m quÆt ng−îc quay. - Nh¸nh bªn gi÷a: xuèng sau mám trªn LCN, nèi víi ®m quÆt ng−îc gian cèt. 2. §m bªn trô trªn: §i cïng ®©y TK trô, chäc qua v¸ch gian c¬ trong ra vïng c¸nh tay sau, nèi víi ®m quÆt ng−îc trô sau ë phÝa sau mám trªn LCT. 3. §m bªn trô d−íi: - T¸ch ra ë thÊp h¬n, ®i xuèng d−íi th× chia lµm 2 ngµnh. - Ngµnh tr−íc nèi víi ®m quÆt ng−îc trô tr−íc ë trong r·nh nhÞ ®Çu trong. - Ngµnh sau nèi víi ®m bªn trô trªn vµ ®m quÆt ng−îc trô sau ë MT LCT. Ngoµi c¸c nh¸nh bªn, ®m c¸nh tay cßn cho c¸c nh¸nh nu«i c¬ vïng c¸nh tay tr−íc. §.D.V (1998 – 2004) 4
  8. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu V. TiÕp nèi: 1. §m n¸ch: Nh¸nh delta cña ®m c¸nh tay s©u thuéc ®m c¸nh tay nèi víi c¸c ®m mò c¸nh tay tr−íc, mò c¸nh tay sau thuéc ®m n¸ch. 2. §m quay vµ trô: - C¸c nh¸nh bªn trô trªn vµ bªn trô d−íi thuéc ®m c¸nh tay tiÕp nèi víi ®m quÆt ng−îc trô quanh mám trªn låi cÇu trong. - Nh¸nh bªn quay tiÕp nèi víi ®m quÆt ng−îc quay cña ®m quay. - Nh¸nh bªn gi÷a tiÕp nèi víi ®m quÆt ng−îc gian cèt cña ®m gian cèt chung thuéc ®m trô. TÊt c¶ c¸c tiÕp nèi ®ã t¹o nªn vßng nèi quanh khíp khuûu. VI. ¸p dông: - §m c¸nh tay cã thÓ th¾t ®−îc ë d−íi nguyªn uû cña ®m c¸nh tay s©u vµ nÕu d−íi nguyªn uû cña ®m bªn trô trªn th× cµng tèt do cã nhiÒu vßng nèi víi c¸c ®m phÝa d−íi. - §o¹n nguy hiÓm lµ ®o¹n trªn nguyªn uû cña ®m c¸nh tay s©u. C©u 3: nguyªn uû, ®−êng ®i, tËn cïng, liªn quan, nh¸nh bªn, tiÕp nèi vµ ¸p dông cña §éng m¹ch trô. I. Nguyªn uû: Lµ mét trong 2 nh¸nh tËn ®−îc t¸ch ra tõ ®m c¸nh tay, d−íi nÕp gÊp khuûu 3 cm. II. §−êng ®i, tËn cïng: 1. ë 1/3 trªn c¼ng tay: §m ®i chÕch xuèng d−íi vµ vµo trong, sau c¬ sÊp trßn vµ cung c¬ gÊp c¸c ngãn n«ng. 2. Tíi chç nèi 1/3 trªn vµ 2/3 d−íi: §m ®i th¼ng xuèng d−íi ë gi÷a c¬ gÊp cæ tay trô vµ c¬ gÊp c¸c ngãn s©u vµ tËn hÕt ë gan tay b»ng c¸ch nèi víi nh¸nh gan tay n«ng cña ®m quay t¹o nªn cung gan tay n«ng. §.D.V (1998 – 2004) 5
  9. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu III. Liªn quan: §m trô cã nh÷ng ®o¹n liªn quan sau: 1. §o¹n chÕch: - N»m ë 1/3 trªn c¼ng tay. - Tk gi÷a b¾t chÐo tr−íc ®m. - §m n»m rÊt s©u, phÝa sau c¬ sÊp trßn vµ c¬ gÊp n«ng c¸c ngãn tay, phÝa tr−íc c¬ gÊp s©u c¸c ngãn tay. 2. §o¹n th¼ng: - N»m ë 2/3 d−íi c¼ng tay. - Ch¹y däc theo c¬ gÊp cæ tay trô lµ c¬ tuú hµnh cña ®m trô. - §−êng ®Þnh h−íng lµ ®−êng th¼ng nèi mám trªn låi cÇu trong x−¬ng c¸nh tay tíi bê ngoµi x−¬ng ®Ëu. - ThÇn kinh trô ®i cïng ®m vµ n»m phÝa trong ®m. 3. §o¹n ë cæ tay: §m trô cïng thÇn kinh trô ®i tr−íc mÆt h·m c¸c g©n gÊp vµ ë phÝa ngoµi x−¬ng ®Ëu xuèng gan tay. IV. Nh¸nh bªn: §m trô t¸ch ra 5 nh¸nh bªn: 1. §m quÆt ng−îc trô: T¸ch ra ë d−íi khíp c¸nh tay – trô kho¶ng 2 - 3 cm, chia lµm 2 ngµnh - Ngµnh tr−íc: ®i lªn r·nh nhÞ ®Çu trong, tiÕp nèi víi ®m bªn trô d−íi thuéc ®m c¸nh tay. - Ngµnh sau: ®i ra sau MT LCT, nèi víi ®m bªn trô trªn thuéc ®m c¸nh tay. C¸c nh¸nh nµy t¹o nªn m¹ng m¹ch quanh mám trªn LCT x−¬ng c¸nh tay. 2. §m gian cèt chung: T¸ch ra ë kho¶ng gi÷a 1/3 trªn c¼ng tay, chia lµm 3 ngµnh: - §m gian cèt tr−íc: ®i tr−íc mµng gian cèt, cÊp m¸u cho c¸c c¬ ë líp s©u c¼ng tay vµ mét nh¸nh nhá cho tk gi÷a. - §m gian cèt sau: ®i qua bê trªn mµng gian cèt ®Ó ra vïng c¼ng tay sau. - §m quÆt ng−îc gian cèt: t¸ch ra tõ ®m gian cèt chung hoÆc tõ ®m gian cèt sau, ch¹y ng−îc lªn trªn ®Ó nèi víi ®m bªn gi÷a thuéc ®m c¸nh tay s©u ë phÝa sau mám trªn LCN. C¸c m¹ch nµy gãp phÇn t¹o nªn m¹ng m¹ch mám trªn LCN. §.D.V (1998 – 2004) 6
  10. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu 3. Nh¸nh gan cæ tay: nèi víi nh¸nh gan cæ tay cña ®m quay. 4. Nh¸nh mu cæ tay: nèi víi nh¸nh mu cæ tay cña ®m quay. 5. Nh¸nh gan tay s©u: nèi víi phÇn tËn cña ®m quay, t¹o nªn cung ®m gan tay s©u. Ngoµi ra, ®m trô cßn cho c¸c nh¸nh nu«i c¬ vµ x−¬ng. V. TiÕp nèi: §m trô nèi tiÕp víi ®m c¸nh tay vµ ®m quay bëi c¸c m¹ng m¹ch ë quanh khíp khuûu - c¸c m¹ng m¹ch gan cæ tay, mu cæ tay - c¸c cung gan tay ë bµn tay. VI. ¸p dông: Do cã nhiÒu vßng nèi nªn ®m trô cã thÓ th¾t ®−îc mµ kh«ng nguy hiÓm. C©u 4: nguyªn uû, ®−êng ®i, tËn cïng, liªn quan, nh¸nh bªn, tiÕp nèi vµ ¸p dông cña §éng m¹ch quay. I. Nguyªn uû: §m quay lµ mét trong hai nh¸nh cña ®m c¸nh tay, t¸ch ra ë trong r·nh nhÞ ®Çu trong, d−íi nÕp gÊp khuûu 3 cm. II. §−êng ®i, tËn cïng: * ë c¼ng tay, ®m quay ch¹y chÕch theo h−íng cña ®m c¸nh tay, tíi gãc bê ngoµi x−¬ng quay, råi ch¹y th¼ng xuèng däc theo phÝa ngoµi vïng c¼ng tay tr−íc. * §Õn cæ tay, ®m luån d−íi mám tr©m quay ra mu tay. Tõ ®ã ®m chui qua khoang gi÷a c¸c x−¬ng ®èt bµn tay I, II ®Ó vµo gan tay vµ tËn hÕt b»ng c¸ch nèi víi ®m gan tay s©u thuéc ®m trô t¹o thµnh cung ®m gan tay s©u. III. Liªn quan: cã 3 vïng 1. ë 1/3 trªn c¼ng tay: - §m ®i däc bê trªn c¬ sÊp trßn, lÇn l−ît b¾t chÐo tr−íc c©n c¬ nhÞ ®Çu c¸nh tay, c¬ ngöa, phÇn tËn c¬ sÊp trßn. 2. ë 1/3 gi÷a c¼ng tay: - §m ch¹y th¼ng xuèng däc bê trong c¬ c¸nh tay quay. §©y lµ c¬ tuú hµnh cña ®m quay. - §−êng ®Þnh h−íng cña ®m quay lµ ®−êng v¹ch tõ gi÷a nÕp gÊp khuûu ®Õn r·nh m¹ch. §.D.V (1998 – 2004) 7
  11. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu 3. ë 1/3 d−íi c¼ng tay: - §m ®i trong r·nh quay, lµ r·nh ®−îc t¹o thµnh gi÷a g©n c¬ gÊp cæ tay quay vµ g©n c¬ c¸nh tay quay. §©y lµ vïng b¾t m¹ch quay. 4. ë cæ tay vµ mu tay: - §m vßng d−íi mám tr©m quay ®Ó ra sau råi ch¹y qua hâm lµo gi¶i phÉu. §©y lµ hâm ®−îc giíi h¹n bëi 2 g©n c¬ duçi ng¾n vµ duçi dµi ngãn c¸i. - Sau ®ã ®m chäc qua c¸c c¬ gian cèt gan tay vµ mu tay råi qua khe gi÷a 2 ®Çu cña c¬ khÐp ngãn c¸i ®Ó xuèng gan tay. IV. Nh¸nh bªn: 1. §m quÆt ng−îc quay: - T¸ch ra tõ ®m quay ë 1/3 trªn c¼ng tay. - §i ng−îc lªn r·nh nhÞ ®Çu ngoµi ®Ó nèi víi ®m bªn quay cña ®m c¸nh tay s©u. 2. Nh¸nh gan cæ tay: - T¸ch ra ngang møc phÇn trªn ®Çu d−íi x−¬ng quay - Nèi víi nh¸nh gan cæ tay thuéc ®m trô. 3. Nh¸nh mu cæ tay: - T¸ch ra ngang møc ®Çu trªn mám tr©m quay - Nèi víi nh¸nh mu cæ tay thuéc ®m trô. 4. Nh¸nh gan tay n«ng: - T¸ch ra cïng chç nh¸nh mu cæ tay. - §i xuèng gan tay ®Ó gãp phÇn t¹o thµnh cung gan tay n«ng. 5. C¸c nh¸nh nu«i c¸c nhãm c¬. V. TiÕp nèi: 1. §m c¸nh tay: - §m quÆt ng−îc quay thuéc ®m quay nèi víi nh¸nh bªn quay cña ®m c¸nh tay s©u thuéc ®m c¸nh tay, gãp phÇn t¹o nªn m¹ng m¹ch quanh låi cÇu ngoµi. 2. §m trô: - Nh¸nh gan cæ tay vµ nh¸nh mu cæ tay thuéc ®m quay nèi víi c¸c nh¸nh cïng tªn thuéc ®m trô. - Nh¸nh gan tay n«ng thuéc ®m quay nèi víi phÇn tËn cña ®m trô, t¹o thµnh cung gan tay n«ng. §.D.V (1998 – 2004) 8
  12. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu - PhÇn tËn cña ®m quay nèi víi nh¸nh gan tay s©u thuéc ®m trô, t¹o thµnh cung gan tay s©u. VI. ¸p dông: Do cã nhiÒu vßng nèi nªn ®m quay cã thÓ th¾t ®−îc mµ kh«ng nguy hiÓm C©u 5: M« t¶ cung ®m gan tay n«ng. 1. CÊu t¹o: Nh¸nh tËn cña ®m trô tiÕp nèi víi nh¸nh gan tay n«ng cña ®m quay. 2. §−êng ®i: * PhÇn tËn ®m trô: - §m trô ®i tr−íc m¹c h·m c¸c g©n gÊp, ë bê ngoµi x−¬ng ®Ëu ®Ó xuèng gan tay. - ë gan tay, ®m ch¹y chÕch ra ngoµi, xuèng d−íi ®Ó tiÕp nèi víi nh¸nh cung gay tay n«ng cña ®m quay. * Nh¸nh gan tay n«ng cña ®m quay: - T¸ch ra ë ngang møc mám ch©m quay. - §i xuyªn qua c¸c c¬ m« c¸i ®Ó vµo trong nèi víi phÇn tËn ®m trô. * §−êng ®Þnh h−íng: gåm 2 ®o¹n - §o¹n 1: ®−êng th¼ng nèi tõ bê ngoµi x−¬ng ®Ëu ®Õn kÏ ngãn 2-3. - §o¹n 2: ®−êng kÎ däc bê d−íi ngãn 1 k hi ngãn nµy d¹ng hÕt cì. 3. Liªn quan: Cung gan tay n«ng n»m ngay sau c©n gan tay n«ng, tr−íc c¸c g©n gÊp cña c¬ gÊp c¸c ngãn n«ng vµ c¸c nh¸nh tËn cña tk gi÷a. 4. Ph©n nh¸nh: Cung gan tay n«ng ph©n nh¸nh cÊp m¸u cho 3 ngãn r−ìi kÓ tõ ngãn 5. - Nh¸nh riªng bê trong ngãn 5. - Nh¸nh gan ngãn tay chung: cã 3 ®m gan ngãn tay chung, ®i xuèng phÝa d−íi ®Ó tíi kho¶ng kÏ gi÷a c¸c ngãn 2-3, 3-4, 4-5. Mçi ®m gan ngãn tay chung l¹i t¸ch thµnh 2 ®m gan ngãn tay riªng, ®i vµo bê bªn c¸c ngãn t−¬ng øng. - C¸c nh¸nh gan ngãn tay chung cßn nhËn thªm c¸c ®m gan ®èt bµn tay cña cung gan tay s©u. §.D.V (1998 – 2004) 9
  13. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu C©u 6: M« t¶ cung ®éng m¹ch gan tay s©u. 1. CÊu t¹o: Do nh¸nh tËn cña ®m quay tiÕp nèi víi nh¸nh gan tay s©u cña ®m trô. 2. §−êng ®i: * PhÇn tËn ®m quay: - Sau khi ®m quay ®i qua hâm lµo gi¶i phÉu th× ch¹y vµo ®Çu gÇn cña c¸c khoang gian cèt bµn tay 1 (gi÷a ®èt bµn 1 vµ 2). - §m l¸ch gi÷a 2 ®Çu cña c¬ gian cèt mu tay1 ®Ó vµo trong gan tay. - ë gan tay, ®m ®i ngang vµo trong, ngay tr−íc nÒn cña c¸c ®èt bµn tay 2-3-4 ®Ó nèi víi nh¸nh gan tay s©u thuéc ®m trô. * Nh¸nh gan tay s©u cña ®m trô: - T¸ch ra ë ngang møc x−¬ng mãc. - Ch¹y vµo s©u, l¸ch gi÷a c¸c c¬ m« ót råi ®i ngang ra ngoµi ®Ó nèi víi phÇn tËn ®m quay. 3. Liªn quan: - Cung gan tay s©u n»m trong « m« gian cèt gan tay, phÝa sau c©n gan tay n«ng, ngay tr−íc nÒn c¸c x−¬ng bµn tay vµ c¬ gian cèt bµn tay. - §i cïng gan tay s©u cã nh¸nh s©u tk trô (tk trô cho 2 nh¸nh tËn ë bµn tay lµ nh¸nh n«ng vµ nh¸nh s©u). 4. Ph©n nh¸nh: - §m chÝnh ngãn c¸i: t¸ch ra tõ ®m quay ë ®Çu gÇn khoang gian cèt bµn tay 1, ®i xuèng tíi ®Çu xa x−¬ng ®èt bµn tay 1 th× chia lµm 2 ngµnh cïng ch¹y theo 2 bê bªn ngãn c¸i. - §m quay ngãn trá: t¸ch ra ë ngay d−íi nguyªn uû ®m chÝnh ngãn c¸i hoÆc tõ ®m chÝnh ngãn c¸i, ®i xuèng däc bê ngoµi ngãn trá. Khi tíi ®Çu xa x−¬ng ®èt bµn tay 2 th× t¸ch ra mét nh¸nh nèi víi cung gan tay n«ng. - §m gan bµn bµn tay: gåm 3 ®m gian ®èt bµn tay, t¸ch ra tõ bê låi cña cung gan tay s©u, ®i xuèng d−íi trong c¸c khoang gian cèt bµn tay 2-3-4. Trªn ®−êng ®i, c¸c ®m m¹ch nµy cho c¸c nh¸nh xiªn ®i ra sau ®Ó nèi víi c¸c ®m mu bµn tay. Cuèi cïng tËn hÕt §.D.V (1998 – 2004) 10
  14. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu b»ng c¸ch quÆt ng−îc ra tr−íc ®Ó nèi víi 3 ®m gan ngãn tay chung cña cung gan tay n«ng. - §m xiªn: gåm 3 nh¸nh xiªn, t¸ch ra tõ bê lâm cña cung gan tay s©u ë phÝa ®Çu gÇn cac x−¬ng bµn tay, chäc qua c¸c khoang gian cèt bµn tay 2-3-4 ®Ó nãi víi 3 ®m mu ®èt bµn tay. - C¸c nh¸nh nhá ®i ng−îc lªn phÝa trªn ®Ó tham gia vµo m¹ng m¹ch gan cæ tay. C©u 7: vÏ s¬ ®å, m« t¶ cÊu t¹o vµ kÓ tªn c¸c nh¸nh tËn cña §¸m rèi thÇn kinh c¸nh tay. I. CÊu t¹o: §RCT do ngµnh tr−íc cña c¸c d©y tk sèng cæ C5 – C6 – C7 – C8 vµ T1 t¹o thµnh. 1. C¸c th©n: C¸c ngµnh tr−íc nµy t¹o thµnh 3 th©n: - Th©n trªn: ngµnh tr−íc cña C5 vµ C6, trong ®ã C5 nhËn thªm mét nh¸nh nhá cña C4. - Th©n gi÷a: riªng ngµnh tr−íc cña C7 - Th©n d−íi: ngµnh tr−íc cña C8 vµ T1 2. C¸c bã: Mçi th©n l¹i chia lµm 2 ngµnh tr−íc vµ sau, c¸c ngµnh tr−íc vµ sau l¹i hîp víi nhau t¹o thµnh 3 bã: - Bã ngoµi: ngµnh tr−íc cña th©n trªn vµ th©n gi÷a t¹o thµnh. - Bã trong: riªng ngµnh tr−íc cña th©n d−íi t¹o thµnh. - Bã sau: ngµnh sau cña 3 th©n trªn, gi÷a, d−íi hîp thµnh. II. VÞ trÝ vµ liªn quan: C¸c th©n vµ bã cña §RCT phÇn lín n»m ë cæ (phÇn trªn ®ßn) vµ mét phÇn nhá ë n¸ch (phÇn d−íi ®ßn). ChØ cã phÇn cuèi cña c¸c bã xuèng tíi n¸ch vµ ph©n chia thµnh c¸c ngµnh cïng ë sau c¬ ngùc bÐ. §.D.V (1998 – 2004) 11
  15. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu III. Nh¸nh tËn: 1. Bã ngoµi: cã 2 nh¸nh tËn - TK c¬ b×. - RÔ ngoµi TK gi÷a. 2. Bã trong: cã 4 nh¸nh tËn - RÔ trong Tk gi÷a. - Tk trô. - Tk b× c¼ng tay trong. - Tk b× c¸nh tay trong. 3. Bã sau: cã 2 nh¸nh tËn - Tk mò. - Tk quay. Trong sè c¸c ngµnh cïng nµy, cã 2 ngµnh hoµn toµn c¶m gi¸c lµ d©y b× c¼ng tay trong vµ d©y b× c¸nh tay trong. C¸c d©y cßn l¹i võa vËn ®éng, võa c¶m gi¸c. IV. Nh¸nh bªn: 1. Tk l−ng vai: t¸ch ra tõ C5, chi phèi 2 c¬ tr¸m. 2. Tk trªn vai: t¸ch ra tõ th©n trªn, chi phèi c¸c c¬ trªn gai, d−íi gai. 3. Tk ngùc dµi: t¸ch ra tõ C5, C6, C7, chi phèi c¬ r¨ng tr−íc. 4. Tk d−íi ®ßn: t¸ch ra tõ th©n trªn, chi phèi c¬ d−íi ®ßn. 5. Tk ngùc trong: t¸ch tõ bã trong, chi phèi c¬ ngùc bÐ vµ 1 phÇn c¬ ngùc lín. 6. Tk ngùc ngoµi: t¸ch tõ bã ngoµi, chi phèi phÇn cßn l¹i c¬ ngùc lín. Tk ngùc trong nèi víi tk ngùc ngoµi t¹o nªn quai tk ngùc. 7. Tk d−íi vai trªn, Tk d−íi vai d−íi: t¸ch ra tõ bã sau, chi phèi c¬ d−íi vai. 8. Tk ngùc l−ng: t¸ch tõ bã sau, ®i cïng ®m ngùc l−ng, chi phèi c¬ l−ng réng. §.D.V (1998 – 2004) 12
  16. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu C©u 8: Nguyªn uû, ®−êng ®i, liªn quan chÝnh, nh¸nh bªn, nh¸nh tËn vµ ¸p dông cña ThÇn kinh quay. I. Nguyªn uû: Lµ nh¸nh tËn t¸ch ra tõ bã sau §RCT II. §−êng ®i, liªn quan, tËn cïng: Tk quay lµ 1 trong 3 d©y lín cña chi trªn, kÐo dµi tõ n¸ch xuèng tËn cïng ë bµn tay. 1. Vïng n¸ch: - N»m sau ®m n¸ch. - Chui qua tam gi¸c c¸nh tay – tam ®Çu ®Ó cïng ®m c¸nh tay s©u ®Ó ra vïng c¸nh tay sau. 2. Vïng c¸nh tay: - Tk kinh ch¹y chÕch xuèng d−íi vµ ra ngoµi trong r·nh tk quay ë mÆt sau x−¬ng c¸nh tay. - Sau ®ã chäc xuyªn qua v¸ch gian c¬ ngoµi ®Ó vµo r·nh nhÞ ®Çu ngoµi. 3. Vïng khuûu tr−íc: - Tk quay n»m trong r·nh nhÞ ®Çu ngoµi. - Khi tk quay tíi ngang møc nÕp gÊp khuûu th× chia ra lµm 2 ngµnh tËn lµ ngµnh n«ng vµ ngµnh s©u, tiÕp tôc ®i xuèng c¼ng tay vµ bµn tay. III. Nh¸nh bªn: 1. Vïng n¸ch: kh«ng cho nh¸nh bªn nµo 2. Vïng c¸nh tay sau: cho 2 nh¸nh vËn ®éng vµ 3 nh¸nh c¶m gi¸c * VËn ®éng: c¬ tam ®Çu, c¬ khuûu * C¶m gi¸c: lµ 3 nh¸nh b× - Tk b× c¸nh tay sau: c.gi¸c da mÆt sau c¸nh tay (d−íi c¬ delta). - Tk b× c¸nh tay ngoµi d−íi: c.gi¸c da phÇn d−íi mÆt ngoµi c¸nh tay. - Tk b× c¼ng tay sau: ®i qua líp n«ng vïng khuûu sau ®Ó xuèng c¶m gi¸c da ë phÇn gi÷a mÆt sau c¼ng tay. 3. Vïng r·nh nhÞ ®Çu ngoµi: Tõ phÇn cuèi d©y quay hoÆc tõ ngµnh s©u d©y quay, t¸ch ra c¸c nh¸nh vËn ®éng cho 3 c¬: c¸nh tay quay - duçi cæ tay quay dµi - duçi cæ tay quay ng¾n. §.D.V (1998 – 2004) 13
  17. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu IV. Nh¸nh tËn: gåm 2 ngµnh 1. Ngµnh n«ng: - Tõ r·nh nhÞ ®Çu ngoµi ch¹y th¼ng xuèng vïng c¼ng tay d−íi sù che phñ cña c¬ c¸nh tay quay vµ n»m trong bao c¬. - Tíi chç nèi 1/3 gi÷a vµ 1/3 d−íi c¼ng tay th× luån d−íi g©n c¬ c¸nh tay quay ®Ó ra vïng c¼ng tay sau, ®i xuèng mu bµn tay. - Ngµnh n«ng t¸ch ra c¸c nh¸nh tk mu ngãn tay, c¶m gi¸c cho nöa ngoµi mu bµn tay vµ mu 2 ngãn r−ìi ë nöa ngoµi (mu ngãn c¸i, ®èt I ngãn trá, nöa ngoµi mu ®èt I ngãn gi÷a). 2. Ngµnh s©u: - Tõ r·nh nhÞ ®Çu ngoµi ®i xuèng, ch¹y vßng quay ®Çu trªn x−¬ng quay, gi÷a 2 bã c¬ ngöa ®Ó ra vïng c¼ng tay sau, ®i gi÷a 2 líp c¬ cña vïng nµy (líp n«ng vµ líp s©u) ph©n nh¸nh vËn ®éng cho c¸c c¬ ë ®©y. - PhÇn d−íi c¬ ngöa, ngµnh s©u tk quay ®i cïng ®m gian cèt sau vµ mang tªn tk gian cèt sau, tiÕp tôc ®i tíi c¸c c¬ d−íi cïng ë líp s©u vµ tËn cïng ë khíp cæ tay. - Ngµnh s©u chi phèi vËn ®éng c¸c c¬ vïng c¼ng tay sau: C¬ ngöa C¬ c¸nh tay quay C¬ duçi cæ tay quay dµi C¬ duçi cæ tay quay ng¾n C¬ duçi c¸c ngãn tay C¬ duçi ngãn ót C¬ d¹ng ngãn c¸i dµi C¬ duçi ngãn c¸i dµi C¬ duçi ngãn c¸i ng¾n C¬ duçi cæ tay trô C¬ duçi ngãn trá V. ¸p dông: Khi tk quay bÞ ®øt, tuú theo vÞ trÝ tæn th−¬ng mµ sÏ g©y Ýt nhiÒu c¸c biÓu hiÖn kh¸c nhau: liÖt c¸c c¬ duçi c¼ng tay, liÖt c¸c c¬ duçi vµ c¬ ngöa bµn tay, ngãn tay, bµn tay bÞ kÐo rñ xuèng (bµn tay cæ cß, bµn tay r¬i). §.D.V (1998 – 2004) 14
  18. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu C©u 9: Nguyªn uû, ®−êng ®i, liªn quan chÝnh, nh¸nh bªn, nh¸nh tËn vµ ¸p dông cña thÇn kinh gi÷a. I. Nguyªn uû: ®−îc t¹o nªn bëi 2 rÔ - RÔ ngoµi: t¸ch ra tõ bã ngoµi §RCT. - RÔ trong: t¸ch ra tõ bã trong §RCT. II. §−êng ®i, liªn quan, tËn cïng: Tk gi÷a lµ d©y tk lín cña chi trªn, ch¹y dµi tõ n¸ch ®Õn tËn cïng bµn tay. 1. Vïng n¸ch: - Tk gi÷a ch¹y chÕch xuèng d−íi vµ ra ngoµi ë tr−íc ®m n¸ch. 2. Vïng c¸nh tay tr−íc: - Tk gi÷a ®i trong èng c¸nh tay cïng ®m c¸nh tay. - B¾t chÐo phÝa tr−íc ®m c¸nh tay theo h−íng tõ ngoµi vµo trong (h×nh ch÷ X kÐo dµi). 3. Vïng khuûu tr−íc: - Tk n»m trong ®m c¸nh tay ë trong r·nh nhÞ ®Çu trong. 4. Vïng c¼ng tay tr−íc: - Tk ®i theo trôc däc gi÷a c¼ng tay, lóc ®Çu ®i gi÷a 2 bã cña c¬ sÊp trßn vµ b¾t chÐo gi¸n tiÕp tr−íc ®m trô, sau ®ã ®i sau c¬ gÊp c¸c ngãn n«ng. - §Õn vïng 1/3 d−íi c¼ng tay, khi c¬ gÊp c¸c ngãn n«ng thu l¹i thµnh 4 g©n gÊp th× tk gi÷a luån ra tr−íc g©n gÊp n«ng ngãn trá, ngoµi g©n gÊp n«ng ngãn gi÷a. 5. Vïng cæ tay: - Tk gi÷© ®i sau m¹c h·m c¸c g©n gÊp, xuèng bê d−íi th× chia thµnh c¸c nh¸nh tËn ë gan tay. III. Nh¸nh bªn: Khi qua vïng n¸ch vµ vïng c¸nh tay tr−íc, kh«ng cho nh¸nh bªn nµo. §Õn vïng khuûu tr−íc (trong r·nh nhÞ ®Çu trong) vµ vïng c¼ng tay th× tk gi÷a cho c¸c nh¸nh: §.D.V (1998 – 2004) 15
  19. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu 1. C¸c nh¸nh c¬: §i tíi c¸c c¬ líp n«ng vµ líp gi÷a vïng c¾ng tay tr−íc, bao gåm: C¬ sÊp trßn C¬ gÊp cæ tay quay C¬ gan tay dµi C¬ gÊp c¸c ngãn n«ng 2. Tk gian cèt c¼ng tay tr−íc: §i cïng ®m gian cèt tr−íc, chi phèi vËn ®éng cho c¸c c¬ líp s©u vïng c¼ng tay tr−íc, bao gåm: C¬ gÊp dµi ngãn c¸i C¬ gÊp s©u c¸c ngãn C¬ sÊp vu«ng 3. Nh¸nh gan tay cña tk gi÷a: Lµ mét nh¸nh nhá t¸ch ra ë trªn m¹c h·m c¸c g©n gÊp, chi phèi c¶m gi¸c cho da phÇn trªn ngoµi gan tay. IV. Ngµnh cïng: Sau khi ®i qua èng cæ tay ®Ó xuèng bµn tay, tk gi÷a chia thµnh 5 ngµnh cïng: 1. Nh¸nh m« c¸i: vËn ®éng c¸c c¬ m« c¸i - C¬ d¹ng ng¾n ngãn c¸i - C¬ ®èi chiÕu ngãn c¸i - Bã n«ng c¬ gÊp ng¾n ngãn c¸i 3. Tk ngãn tay chung: * Gåm 3 nh¸nh, ch¹y tr−íc c¸c khoang gian cèt bµn tay I, II, III. * Tk ngãn tay chung ë khoang gian cèt bµn tay I l¹i t¸ch ra 3 tk gan ngãn tay riªng, ®i vµo 2 bªn ngãn c¸i vµ bê ngoµi ngãn trá. * Mçi Tk ngãn tay chung ë khoang gian cèt bµn tay II, III t¸ch ra 2 nh¸nh tk gan ngãn tay riªng ®i vµo 2 bªn c¸c ngãn tay t−¬ng øng: - Nh¸nh ngãn chung 1 chia vµo 2 bê ngãn c¸i vµ bê ngoµi ngãn trá. - Nh¸nh ngãn chung 2 chia vµo bê trong ngãn trá vµ bê ngoµi ngãn gi÷a. - Nh¸nh ngãn chung 3 chia vµo bê trong ngãn gi÷a vµ bê ngoµi ngãn nhÉn. Nh÷ng tk gan ngãn tay riªng cña ngãn trá, ngãn gi÷a vµ ngãn nhÉn cßn cho nh¸nh ®i vµo mu ®èt 2, ®èt 3 cña c¸c ngãn t−¬ng øng ®Ó c¶m gi¸c cho mÆt gan tay 3 ngãn r−ìi kÓ tõ ngãn c¸i vµ mÆt mu ®èt 2, ®èt 3 cña c¸c ngãn t−¬ng øng. 4. Nh¸nh trong cïng lµ mét nh¸nh nèi víi d©y tk trô. §.D.V (1998 – 2004) 16
  20. §Ò c−¬ng «n tËp Gi¶i phÉu IV. ¸p dông: Khi tk gi÷a bÞ tæn th−¬ng, c¸c c¬ gÊp vµ sÊp bÞ liÖt, bµn tay bÞ c¸c c¬ duçi kÐo ra sau, m« c¸i bÞ teo ®Ðt vµ lu«n ë t− thÕ ngöa (bµn tay khØ). C©u 10: Nguyªn uû, ®−êng ®i, liªn quan chÝnh, nh¸nh bªn, nh¸nh tËn vµ ¸p dông cña ThÇn kinh trô. I. Nguyªn uû: Lµ nh¸nh tËn t¸ch ra tõ bã trong cña §RCT, gi÷a rÔ trong tk gi÷a vµ tk b× c¼ng tay trong. II. §−êng ®i, liªn quan, tËn cïng: Tk trô lµ mét d©y lín cña chi trªn, ®i tõ n¸ch xuèng bµn tay. 1. Vïng n¸ch: - Ch¹y däc phÝa trong ®m n¸ch, ë tr−íc khe gi÷a ®m vµ tm n¸ch. 2. Vïng c¸nh tay: - 1/3 trªn: Tk trô n»m phÝa trong ®m c¸nh tay ë trong èng c¸nh tay. - 1/3 gi÷a: Tk trô chäc qua v¸ch gian c¬ trong (cïng ®m bªn trô trªn) ®Ó ra vïng c¸nh tay sau råi ®i th¼ng xuèng vïng khuûu sau. 3. Vïng khuûu: - Tk trô n»m trong r·nh gi÷a mám trªn låi cÇu trong vµ mám khuûu. - L¸ch gi÷a 2 ®Çu c¬ gÊp cæ tay trô vµ theo c¬ nµy ®i vµo vïng c¼ng tay tr−íc. 4. Vïng c¼ng tay tr−íc: - Tk trô ch¹y däc theo c¬ gÊp cæ tay trô, gi÷a c¬ gÊp cæ tay trô vµ c¬ gÊp c¸c ngãn n«ng, song song phÝa trong ®m trô. - §−êng ®Þnh h−íng lµ ®−êng nèi mám trªn låi cÇu trong x−¬ng c¸nh tay ®Õn bê ngoµi x−¬ng ®Ëu. 5. Vïng cæ tay: - Tk trô ch¹y tr−íc m¹c h·m c¸c g©n gÊp, ë phÝa ngoµi x−¬ng ®Ëu ®Ó xuèng gan tay, tËn cïng b»ng 2 ngµnh n«ng vµ s©u. §.D.V (1998 – 2004) 17
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=721

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2