M T S Đ THI VÀ ĐÁP ÁN Ộ Ố Ề
DÀNH CHO K THI HSG NG VĂN 12 Ỳ Ữ
Câu 1: (8 đi m)ể
Trình bày suy nghĩ c a anh (ch ) v v n đ đt ra trong đo n th sau:ủ ị ề ấ ề ặ ạ ơ
“Ch ng có ai t nh t mãi trên điẳ ẻ ạ ờ
M i s ph n ch a m t ph n l ch sỗ ố ậ ứ ộ ầ ị ử
M i s ph n riêng, dù r t nhỗ ố ậ ấ ỏ
Ch c hành tinh nào đã sánh n i đâu ?”ắ ổ
(Ch ng có ai t nh t mãi trên đi ẳ ẻ ạ ờ – Evgeny Evtushenko (Nga))
Câu 2: (12 đi m )ể
Bàn v truy n ng n, ề ệ ắ T đi n Thu t ng Văn h cừ ể ậ ữ ọ (Nhà xu t b n Văn h c, 1992) trang 253 cóấ ả ọ
vi t:ế
“Y u t quan tr ng b c nh t c a truy n ng n là nh ng chi ti t cô đúc, có dung l ng l n và l iế ố ọ ậ ấ ủ ệ ắ ữ ế ượ ớ ố
hành văn mang nhi u n ý, t o cho tác ph m nh ng chi u sâu ch a nói h t.”ề ẩ ạ ẩ ữ ề ư ế
Anh (ch ) hãy gi i thích và ch ng minh ý ki n trên./.ị ả ứ ế
…………………H t…………………ế
H NG D N CH M THI VÀ BI U ĐI M MÔN VĂNƯỚ Ẫ Ấ Ể Ể
Giám kh o h i đng ch m c n l u ý nh ng đi m sau đây:ả ộ ồ ấ ầ ư ữ ể
1. Đáp án và thang đi m ch là nh ng g i ý đnh h ng cho vi c đánh giá, cho đi m bài làm c aể ỉ ữ ợ ị ướ ệ ể ủ
h c sinh. Khi ch m c n có s linh h at.ọ ấ ầ ự ọ
2.Ch m k l ng và chính xác. Khuy n khích cho đi m cao nh ng bài vi t có cách t duy đcấ ỹ ưỡ ế ể ữ ế ư ộ
đáo, sáng t o; c m th tinh t ; văn vi t gi n d , trong sáng, giàu c m xúc; k t c u ch t ch , b c c rõạ ả ụ ế ế ả ị ả ế ấ ặ ẽ ố ụ
ràng, ý t m ch l c; làm b t đc yêu c u c a đ.ứ ạ ạ ậ ượ ầ ủ ề
3. Bài thi đc ch m theo thang đi m 20; làm tròn s t i 0,50 đi m .ượ ấ ể ố ớ ể
CâuÝYêu c uầĐiể
m
1Yêu c u: H c sinh hi u đúng và đa ra nh ng ý ki n bàn lu n h p lý vầ ọ ể ư ữ ế ậ ợ ề
v n đ t t ng đt ra trong đo n th . B c c bài vi t rõ ràng, k t c uấ ề ư ươ ặ ạ ơ ố ụ ế ế ấ
ch t ch ; di n đt l u loát, không m c l i v chính t , dùng t , đt câu;ặ ẽ ễ ạ ư ắ ỗ ề ả ừ ặ
khuy n khích nh ng bài làm sáng t o. ế ữ ạ
Có th trình bày theo nhi u cách khác nhau nh ng c n nêu đc các ýể ề ư ầ ượ
sau:
1C m nh n, phân tích ng n g n đo n th đ phát hi n v n đ đcả ậ ắ ọ ạ ơ ể ệ ấ ề ượ
đt ra:ặ
- Tôn tr ng và đ cao con ng i cá nhân vì m i cá nhân đu cóọ ề ườ ỗ ề
cu c đi, s ph n riêng phong phú, đc đáo ộ ờ ố ậ ộ (không t nh t, không hànhẻ ạ
tinh nào sánh n i)ổ;
- Quan h gi a cá nhân và xã h i: m i cá nhân mang trong nó m tệ ữ ộ ỗ ộ
ph n đc tính, l ch s phát tri n c a c công đng và dù h t s c nh béầ ặ ị ử ể ủ ả ồ ế ứ ỏ
2,5
1
nh ng m i cá nhân góp ph n làm nên s đa d ng cho xã h i. (“ư ỗ ầ ự ạ ộ ch a m tứ ộ
ph n l ch s ”,…ầ ị ử ).
2Phát bi u suy nghĩ v v n đ đc đt ra trong đo n thể ề ấ ề ượ ặ ạ ơ
2.1. Gi i thíchả
- M i con ng i là m t cá th đc đáo, không l p l i. N u ch u khóỗ ườ ộ ể ộ ặ ạ ế ị
tìm hi u con ng i, đi sâu vào th gi i n i tâm c a h s th y m i cáể ườ ế ớ ộ ủ ọ ẽ ấ ỗ
nhân – dù tho t nhìn có v t nh t, nhàm chán – là m t th gi i khôngạ ẻ ẻ ạ ộ ế ớ
cùng, m t quy n sách đc không bao gi h t. Nh ng nét đc s c y h pộ ể ọ ờ ế ữ ặ ắ ấ ợ
thành màu s c phong phú, đa d ng cho xã h i.ắ ạ ộ (d n ch ng + phân tích)ẫ ứ
- Không có t ng cá nhân thì không th có xã h i, cũng không th cóừ ể ộ ể
l ch s phát tri n xã h i. Dù không ph i là t ng lĩnh tài ba, lãnh t xu tị ử ể ộ ả ướ ụ ấ
chúng hay nhà bác h c l i l c, b t kì cá nhân nào cũng có th góp s c vì sọ ỗ ạ ấ ể ứ ự
phát tri n chung.ể (d n ch ng + phân tích)ẫ ứ
3,5
2.2. Rút ra bài h cọ
Hi u đúng v quan h gi a cá nhân và xã h i, nh n th c rõ vai trò cáể ề ệ ữ ộ ậ ứ
nhân s giúp ta:ẽ
- Tôn tr ng giá tr c a m i con ng i, dù h làm nh ng vi c r tọ ị ủ ỗ ườ ọ ữ ệ ấ
gi n đn, bình th ng hay không có tài năng gì đc bi t.ả ơ ườ ặ ệ
- M i ng i n l c ph n đu đ s ng m t cu c đi phong phú, cóỗ ườ ỗ ự ấ ấ ể ố ộ ộ ờ
ích cho xã h i. M i h c sinh ph i ra s c h c t p, trau d i ki n th c, tuộ ỗ ọ ả ứ ọ ậ ồ ế ứ
d ng đo đc đ tr thành ng i có ích, có đóng góp cho xã h i,….ưỡ ạ ứ ể ở ườ ộ
- Tăng c ng tinh th n đoàn k t đ t o nên s c m nh chung.ườ ầ ế ể ạ ứ ạ
2,0
2Yêu c u: ầ
- Bi t v n d ng ki n th c lí lu n văn h c k t h p v i ki n th cế ậ ụ ế ứ ậ ọ ế ợ ớ ế ứ
v tác gi , tác ph m đ gi i quy t yêu c u ngh lu n v m t v n đề ả ẩ ể ả ế ầ ị ậ ề ộ ấ ề
LLVH.
- Bi t k t h p nhi u thao tác ngh lu n đ làm sáng t yêu c uế ế ợ ề ị ậ ể ỏ ầ
c a đ.ủ ề
- Bài vi t có b c c rõ ràng, l p lu n thuy t ph c, văn giau camế ố ụ ậ ậ ế ụ
xuc, tinh tê.
M t s ý c b n c n nêu đc là:ộ ố ơ ả ầ ượ
1Gi i thích khái ni mả ệ
- Chi ti t trong tác ph m văn h c là nh ng “ti u ti t c a tác ph mế ẩ ọ ữ ể ế ủ ẩ
mang s c ch a l n v c m xúc và t t ng” (T đi n thu t ng văn h c)ứ ứ ớ ề ả ư ưở ừ ể ậ ữ ọ
- “chi ti t cô đúc, có dung l ng l n” là nh ng chi ti t đã đcế ượ ớ ữ ế ượ
ch n l c, nhào n n, thông qua s sáng t o c a nhà văn đ có th chuyênọ ọ ặ ự ạ ủ ể ể
ch nh ng ý nghĩa r ng l n, sâu s c mà nhà văn mu n chuy n t i.ở ữ ộ ớ ắ ố ể ả
- “l i hành văn mang nhi u n ý”: qua cách dùng t , đt câu, số ề ẩ ừ ặ ử
d ng các bi n pháp ngh thu t,vv… nhà văn t o đc cách di n đt riêng,ụ ệ ệ ậ ạ ượ ễ ạ
gi ng đi u riêng góp ph n th hi n quan ni m ngh thu t c a nhà văn.ọ ệ ầ ể ệ ệ ệ ậ ủ
- “nh ng chi u sâu ch a nói h t” c a tác ph m chính là nh ng v nữ ề ư ế ủ ẩ ữ ấ
đ, nh ng suy t trăn tr , nh ng quan ni m, thái đ, tình c m,… c a nhàề ữ ư ở ữ ệ ộ ả ủ
văn đc g i g m phía sau hình t ng, phía sau câu ch .ượ ử ắ ượ ữ
3
2Lí gi iả3
2
Vì sao chi ti t cô đúc, có dung l ng l n và l i hành văn nhi u n ýế ượ ớ ố ề ẩ
l i là y u t quan trong b c nh t c a truy n ng n? ạ ế ố ậ ấ ủ ệ ắ
- Đc tr ng c a truy n ng n: quy mô, dung l ng ph n ánh hi nặ ư ủ ệ ắ ượ ả ệ
th c “nh ”, m i truy n ng n có th ví nh “ự ỏ ỗ ệ ắ ể ư m t lát c t c a hi n th c điộ ắ ủ ệ ự ờ
s ng”ố (kh c ho m t hi n t ng, phát hi n m t nét b n ch t trong quanắ ạ ộ ệ ượ ệ ộ ả ấ
h nhân sinh hay đi s ng tâm h n con ng i); h n ch v đ dài tácệ ờ ố ồ ườ ạ ế ề ộ
ph m. Cho nên nh ng chi ti t cô đúc, hàm ch a nhi u ý nghĩa, l i hànhẩ ữ ế ứ ề ố
văn nhi u n ý là ề ẩ h ng gi i quy t t i u ướ ả ế ố ư cho vi c chuy n t i n i dung.ệ ể ả ộ
- M i tác ph m có m t h th ng chi ti t ngh thu t. Có th đó làỗ ẩ ộ ệ ố ế ệ ậ ể
m t h th ng chi ti t dày đc nh trong tác ph m truy n, ho c ch vài nétộ ệ ố ế ặ ư ẩ ệ ặ ỉ
ch m phá nh trong tác ph m th . Nh h th ng chi ti t này mà th gi iấ ư ẩ ơ ờ ệ ố ế ế ớ
ngh thu t c a tác ph m, t con ng i đn c nh v t hi n ra m t cách cệ ậ ủ ẩ ừ ườ ế ả ậ ệ ộ ụ
th , sinh đng, đng th i cũng góp ph n soi t ý nghĩa c a tác ph m.ể ộ ồ ờ ầ ỏ ủ ẩ
- Chi ti t có ý nghĩa r t sâu s c trong vi c c t nghĩa hình t ngế ấ ắ ệ ắ ượ
ngh thu t c a tác ph m. Đc hi u hình t ng trong tác ph m không thệ ậ ủ ẩ ọ ể ượ ẩ ể
không đc hi u các chi ti t ngh thu t. C n ph i n m l y chi ti t nghọ ể ế ệ ậ ầ ả ắ ấ ế ệ
thu t quan tr ng nh t c a tác ph m, tìm hi u nó trong m i quan h v i cácậ ọ ấ ủ ẩ ể ố ệ ớ
chi ti t khác trong tác ph m đ th y đc vai trò, ý nghĩa, tác d ng c a chiế ẩ ể ấ ượ ụ ủ
ti t ngh thu t y trong vi c th hi n n i dung t t ng tác ph m, đóngế ệ ậ ấ ệ ể ệ ộ ư ưở ẩ
góp sáng t o c a nhà văn.ạ ủ
3Ch ng minhứ
Yêu c u HS: ầ
- Ch n đc các chi ti t ngh thu t tiêu bi u và l i hành văn mangọ ượ ế ệ ậ ể ố
nhi u n ý trong các tác ph m truy n ng n;ề ẩ ẩ ệ ắ
- Phân tích đc vai trò, ý nghĩa ngh thu t c a các chi ti t và l iượ ệ ậ ủ ế ố
hành văn mang nhi u n ý đã ch n đi v i tác ph m nói riêng, th gi iề ẩ ọ ố ớ ẩ ế ớ
ngh thu t c a nhà văn nói chung.ệ ậ ủ
5
4Nâng cao
M t nhà văn tài năng c n t o d ng đc nh ng chi ti t ngh thu tộ ầ ạ ự ượ ữ ế ệ ậ
đc đáo, giàu ý nghĩa có s c ám nh ng i đc và gi ng văn riêng cho tácộ ứ ả ườ ọ ọ
ph m c a mình.ẩ ủ
1
3
M T S Đ THI VÀ G I Ý LÀM BÀI DÀNH CHO HSG NG VĂN 12Ộ Ố Ề Ợ Ữ
Đ 1:Ế
Câu 1 (8 điêm).'
Cá chép con và cua
Cá chép con d o ch i trong h n c. Lúc đi ngang nhà cua, th y cua đang n m, v m t r t đauạ ơ ồ ướ ấ ằ ẻ ặ ấ
đn, cá chép con bèn b i l i g n và h i:ớ ơ ạ ầ ỏ
- B n cua i, b n làm sao th ?ạ ơ ạ ế
Cua tr l i: ả ờ
- T đang l t xác b n à..ớ ộ ạ
- Ôi, ch c là b n đau l m. Nh ng t i sao b n l i ph i làm nh thắ ạ ắ ư ạ ạ ạ ả ư ế ?
- H hàng nhà t ai cũng ph i l t xác thì m i l n lên và tr ng thành đc, dù r t đau đn cáọ ớ ả ộ ớ ớ ưở ượ ấ ớ
chép con .ạ
- À, bây gi thì t đã hi u. ờ ớ ể
(Nh ng m u chuy n thi u nhi ch n l cữ ẩ ệ ế ọ ọ – NXB Kim Đng, 2009)ồ
Anh (ch ) có suy nghĩ gì sau khi đc câu chuy n trênị ọ ệ ?
Câu 2 (12 điêm).'
Nh n xét v vai trò c a chi ti t ngh thu t trong truy n, có ý ki n cho r ng: “ậ ề ủ ế ệ ậ ệ ế ằ Chi ti t nhế ỏ
làm nên nhà văn l nớ”. Suy nghĩ c a anh (ch ) v ý ki n trên?ủ ị ề ế
Hãy ch n hai chi ti t đc s c trong hai tác ph m “ọ ế ặ ắ ẩ Ch ng i t tùữ ườ ử ” c a Nguy n Tuân vàủ ễ
“Chí Phèo” c a Nam Cao đ làm sáng t nh n đnh trên.ủ ể ỏ ậ ị
ĐÁN ÁN
Câu 1 ( 8 đi m)ể
4
I. Yêu c u v kĩ năngầ ề : N m v ng kĩ năng làm bài văn ngh lu n xã h i. V n d ng nhu nắ ữ ị ậ ộ ậ ụ ầ
nhuy n các thao tác l p lu n: gi i thích, phân tích, ch ng minh, bình lu n… Di n đt trong sáng, b c cễ ậ ậ ả ứ ậ ễ ạ ố ụ
rõ ràng, không m c l i chính t .ắ ỗ ả
II. Yêu c u v n i dungầ ề ộ : Bài vi t c n làm sáng t nh ng ý sau:ế ầ ỏ ữ
1. Phân tích khái quát câu chuy n: ệ
- Câu chuy n nh n m nh đn cách th c mà cua con “l n lên và tr ng thành” – đó là “l t xác”.ệ ấ ạ ế ứ ớ ưở ộ
“L t xác” là trút b l p v cũ, hình thành và phát tri n m t l p v hoàn toàn m i, v a v n h n v i cộ ỏ ớ ỏ ể ộ ớ ỏ ớ ừ ặ ơ ớ ơ
th . M i l n l t xác là loài cua l i l n h n. Song quá trình “l t xác” l i r t đau đn và th ng g p nguyể ỗ ầ ộ ạ ớ ơ ộ ạ ấ ớ ườ ặ
hi m n a. Tuy nhiên, loài cua không th l n lên mà không l t xác.ể ữ ể ớ ộ
- Đi u quan tr ng là cách ch p nh n r t t nhiên c a cua con v i quá trình l t xác c a h hàngề ọ ấ ậ ấ ự ủ ớ ộ ủ ọ
nhà mình, coi nh đó là cách duy nh t đ l n lên và tr ng thành. ư ấ ể ớ ưở
2. Bình lu n:ậ
- Câu chuy n đã g i cho ta bài h c nhân sinh sâu s c v quá trình l n lên và tr ng thành c aệ ợ ọ ắ ề ớ ưở ủ
muôn loài và con ng i: mu n l n lên và tr ng thành, mu n đt đn thành công thì t t c muôn loài vàườ ố ớ ưở ố ạ ế ấ ả
con ng i c n ph i tr i qua chông gai th thách, qua nh ng quá trình l t xác đau đn.ườ ầ ả ả ử ữ ộ ớ
- Cu c đi con ng i là m t hành trình dài, trong đó có nh ng d u m c thành công không thộ ờ ườ ộ ữ ấ ố ể
phai m , nó đánh d u s tr ng thành c a m i chúng ta trên đng đi. Nh ng đ đi đn nh ng thànhờ ấ ự ưở ủ ỗ ườ ờ ư ể ế ữ
công y, con ng i đã ph i qua quá trình “l t xác” đau đn. Quá trình này là t thân, không ai thay thấ ườ ả ộ ớ ự ế
đc chính b n thân ta. Do đó, đ “l n lên và tr ng thành”, con ng i ph i t thân v n đng v t quaượ ả ể ớ ưở ườ ả ự ậ ộ ượ
khó khăn, th thách, chông gai cũng nh loài cua, cua con cũng ph i t l t xác m i l n lên đc. ử ư ả ự ộ ớ ớ ượ
- Thái đ ch p nh n th thách, khó khăn nh m t đi u t t y u trong cu c s ng là thái đ c nộ ấ ậ ử ư ộ ề ấ ế ộ ố ộ ầ
thi t đ con ng i có th “l n lên và tr ng thành” và đt t i thành công. V t qua th thách cũng làế ể ườ ể ớ ưở ạ ớ ượ ử
m t cách đ th hi n b n lĩnh, ý chí, ngh l c s ng c a con ng i, kh ng đnh ý nghĩa s s ng c a m iộ ể ể ệ ả ị ự ố ủ ườ ẳ ị ự ố ủ ỗ
con ng i.ườ
- T quá trình “l t xác” c a cua con, câu chuy n cũng đa ra m t quy lu t c a s s ng: s s ngừ ộ ủ ệ ư ộ ậ ủ ự ố ự ố
là m t s phát tri n liên t c mà đó cái m i thay th cái cũ là đi u t t y u. Con ng i c n nh n th cộ ự ể ụ ở ớ ế ề ấ ế ườ ầ ậ ứ
đc quy lu t c a s phát tri n y đ thích ng và làm ch b n thân trong nh ng th thách và chông gaiượ ậ ủ ự ể ấ ể ứ ủ ả ữ ử
trên đng đi. M i cá nhân đu c n l t xác đ tr ng thành, t đó thúc đy s phát tri n đi lên c a xãườ ờ ỗ ề ầ ộ ể ưở ừ ẩ ự ể ủ
h i. ộ
*(L u ý: M i lu n đi m trên đu có phân tích d n ch ng đ làm sáng t . D n ch ng ph i tiêuư ỗ ậ ể ề ẫ ứ ể ỏ ẫ ứ ả
bi u, toàn di n, xác đáng)ể ệ
3. M r ng v n đ: ở ộ ấ ề
- Phê phán l i s ng nhu nh c, s hãi, không dám đng đu v i th thách và chông gai, giamố ố ượ ợ ươ ầ ớ ử
mình trong v c, c đi không đt đn thành công.ỏ ố ả ờ ạ ế
- Phê phán l i s ng l i, không t thân v n đng, ng i thay đi, ph thu c vào ng i khác.ố ố ỷ ạ ự ậ ộ ạ ổ ụ ộ ườ
4.Bài h c rút raọ:
5