Trường THPT Hồng Ngự 3 Giáo viên: Trần Thị Ngọc Bích Số điện thoại: 0906793422 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC KỲ I, NĂM 2016-2017. TỈNH ĐỒNG THÁP MÔN: NGỮ VĂN ( Đề gồm 2 trang) Thời gian làm bài: 120 phút ( không kể thời gian phát đề)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (3.0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:

“ Đã thấy xuân về với gió đông

Với trên màu má gái chưa chồng

Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm

Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong.

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe

Mưa tạnh trời quang nắng mới hoe

Lá nõn nhành non ai tráng bạc

Gió về từng trận gió bay đi

Thong thả dân gian nghỉ việc đồng

Lúa thì con gái mượt như nhung

Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng

Ngọt ngào hương bay, bướm vẽ vòng.

Trên đường cát mịn một đôi cô

Yếm đỏ khăn thâm trảy hội chùa

Gậy trúc giắt bà già tóc bạc

Lần lần tràng hạt niệm nam mô.”

( Xuân về của Nguyễn Bính, theo Thi nhân Việt Nam- Hoài Thanh, Hoài Chân, NXB văn học 2003)

Câu 1: Chỉ ra những từ láy có trong bài thơ trên ?(1.0đ)

Câu 2: Trong khổ thơ thứ nhất, nhà thơ Nguyễn Bính đã cảm nhận mùa xuân về bằng những tín hiệu nào? Tín hiệu đó có gì đặc biệt ? (1.0đ)

Câu 3: Xác định một biện pháp tu từ nổi bật trong khổ thơ thứ ba của bài thơ.(0.5đ)

Câu 4: Khi xuân về, thiên nhiên và con người được tác giả cảm nhận qua những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu nào? (0,5đ)

II. PHẦN LÀM VĂN: (7.0 điểm)

Câu 1: ( 2.0 điểm)

“ Quy định giờ vào học là 7h, nhưng phải đến 7h15, 7h20 sinh viên mới lần lượt kéo nhau vào lớp. Chương trình, sự kiện của trường viết rõ ràng 19h30 khai mạc, vậy mà phải 8g30 MC mới ra chào khán giả, vì nếu ra sớm hơn...thì sẽ chẳng có mấy khán giả để chào. Không chỉ còn là thói quen đơn giản, giờ cao su dường như đã trở thành căn bệnh nan y với giới trẻ hiện nay.”

( Giờ cao su- Bệnh khó chữa của giới trẻ, Theo báo Sống trẻ- Nguồn internet)

Viết một đoạn văn ngắn 200 từ trình bày suy nghĩ của anh (chị) về căn bệnh khó chữa của giới trẻ ngày nay.

Câu 2: (5.0điểm)

“ Kí Hoàng Phủ Ngọc Tường vừa giàu chất trí tuệ, vừa giàu chất thơ, nội dung thông tin về văn hóa lịch sử rất phong phú.” ( Ngữ văn 12- Tập 1)

Anh( chị) hãy phân tích bài kí “ Ai đã đặt tên cho dòng sông?” của Hoàng Phủ Ngọc Tường để làm rõ nhận định trên.Hết.

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN; NĂM 2016-2017

Phần Câu Nội dung chính Điểm

0,5đ 1

Những từ láy có trong bài thơ trên: xun xoe, Ngọt ngào, Thong thả, Lần lần. I. Phần đọc hiểu

Nguyễn Bính đã cảm nhận mùa xuân về bằng những tín hiệu: 0,5đ 2

gió đông( tín hiệu thiên nhiên); màu má gái chưa chồng(tín hiệu của con người)

0,5đ

Tín hiệu có tính đặc biệt: Nguyễn Bính tinh tế cảm nhận được sự thay đổi của con người khi mùa xuân về, đó là tín hiệu đặc biệt nhất so với những nhà thơ khác.

0,5đ 3

Biện pháp tu từ nổi bật trong khổ thơ thứ ba của bài thơ: Liệt kê. ( mưa tạnh, trời quang, nắng mới hoe,/ Lá nõn, nhành non)

1.0đ 4

Khi xuân về, thiên nhiên và con người được tác giả cảm nhận qua những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu:

+ Thiên nhiên: Mưa tạnh trời quang nắng mới hoe/ Lá nõn nhành non/ Lúa thì con gái mượt như nhung/ Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng...

+ Con người: Cô hàng xóm/ Ngước mắt nhìn giời/ một đôi cô

Yếm đỏ khăn thâm trảy hội chùa/ bà già tóc bạc.

2.0đ Câu 1: *Yêu cầu về kĩ năng:

II. Làm văn

- HS thực hành đúng cách lựa chọn trình bày đoạn văn rõ ràng, lí lẽ, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục.

- Hành văn mạch lạc, ít lỗi chính tả, ngữ pháp...

* Yêu cầu về kiến thức:

Thí sinh có thể trình bày ý kiến của mình theo nhiều hướng nhưng cần đảm bảo một số ý cơ bản sau: Giải thích: Giờ cao su: là cách nói thể hiện căn bệnh không tôn trọng thời gian, giãn thời gian so với giờ quy định, giờ hẹn trước. Bệnh giờ cao su đang ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội ngày nay. Đoạn trích nêu lên một thói quen xấu của giới trẻ ngày nay. Đó là thói quen không tôn trọng giờ giấc, coi thường móc thời gian đã hẹn. Phân tích thực trạng, nguyên nhân, giải pháp, bình luận..

1,0đ Câu 2: *Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Tổ chức được các đoạn văn liên kết

chặt chẽ với nhau làm sáng tỏ vấn đề. Khái quát được vấn đề thể hiện ấn tượng cảm xúc của cá nhân.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận:

- Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp, hình thành bài văn hoàn chỉnh. 0,5đ

- Sáng tạo: Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo( viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm,..) văn viết giàu cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; có quan điểm và thái độ riêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

3,5đ * Yêu cầu về kiến thức:

0,5đ - Giới thiệu chung:

+ Tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường

+ Tác phẩm: “ai đã đặt tên cho dòng sông?”

- Chất trí tuệ của một cái tôi uyên bác: 1,0đ

+ Vẻ đẹp của sông Hương từ góc nhìn địa lí: Hành trình sông Hương ở thượng nguồn: Là dòng chảy có mối quan hệ sâu sắc với dãy Trường Sơn, mang một vẻ đẹp mạnh mẽ...; Ở đồng bằng:Sông Hương trở nên dịu dàng, uốn mình theo những đường cong thật mềm...Đó là vẻ đẹp mang màu sắc triết lí, cổ thi khi đi trong âm hưởng ngân nga của tiếng chuông chùa Thiên Mụ; Giữa lòng thành phố Huế: Sông Hương trở nên tĩnh lặng, trôi thật chậm, in bóng cầu Tràng Tiền xa trông nhỏ nhắn như “ những vành trăng non”...

+ Sông Hương và thiên nhiên Huế- Con người Huế: Theo dòng chảy sông Hương, ta bắt gặp những bức tranh thiên nhiên nhiên đẹp mượt mà, được tái hiện theo không gian và thời gian, biến ảo...Thiên nhiên luôn gắn với con người, đó là tính cách của con người xứ Huế mềm mại, chí tình mãi mãi với quê hương xứ sở.

- Chất thơ của ngòi bút tài hoa:

0,5đ

+ Chất thơ toát lên từ những hình ảnh đẹp, từ độ nhòe mờ của hình tượng nghệ thuật: Những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà, những ánh lửa thuyền chài của linh hồn mô tê xưa cũ....

+ Chất thơ còn lấp lánh ở chỗ tác giả điểm xuyêt ca dao, lời thơ Tản Đà, Cao Bá Quát, Bà Huyện Thanh Quan.

+ Chất thơ còn tỏa ra từ nhan đề bài kí gợi mãi những âm vang trầm lắng của dòng sông: Ai đã đặt tên cho dòng sông?

- Vẻ đẹp sông Hương từ góc nhìn văn hóa: Tác giả gắn sông Hương

0,5đ

với âm nhạc cổ điển Huế: Sông Hương đã thành một người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya...toàn bộ nền nhạc cổ điển hình thành trên mặt nước của dòng sông này....Đây là cách liên tưởng độc đáo, tài hoa mang đến cho người đọc một sự bồi hồi xao xuyến.

0,5đ

- Vẻ đẹp sông Hương nhìn từ góc nhìn lịch sử: Nhà văn đã ngược về quá khứ để khẳng định vai trò của sông Hương trong lịch sử dân tộc. Dòng sông ấy là điểm tựa, bảo vệ biên cương thời kì Đại Việt.

0,5đ - Khẳng định vấn đề:

+ Hoàng Phủ Ngọc Tường xứng đáng là thi sĩ của thiên nhiên, một cuốn từ điển sống về Huế, một cây bút giàu lòng yêu nước và inh thần dân tộc.

+ Ai đã đặt tên cho dòng sông? Không chỉ là một trong những tác phẩm hay nhất viết về sông Hương mà còn là bút kí đặc sắc vào bậc nhất của hiện đại.