SỞ GD VÀ ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT PHÙNG KHẮC KHOAN-
THẠCH THẤT
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP
TRƯỜNG - NĂM HỌC 2020 – 2021
MÔN THI: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian phát đề)
Đề thi gồm: 01 trang
Câu 1: (8,0 điểm)
Lâm Tắc Từ, một vị quan thời nhà Thanh từng nói: Biển rộng mênh mông, không
bờ, không bến, không có giới hạn là bởi nó không cự tuyệt bất kì một giọt nước nào. Núi
có thể đứng cao sừng sững vạn trượng là bởi nó không từ chối dẫu chỉ một hòn đá nhỏ.
Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh / chị về câu nói trên?
Câu 2 (12,0 điểm)
Trong bài Truyện ngắn đầu tiên, K. Pauxtopxki cho rằng: “Chỉ có người nào nói
được với mọi người những điều mới mẻ, có ý nghĩa và thú vị, nhìn thấy những gì mà người
khác không nhận ra, người đó mới có thể là nhà văn”. (“Bông hồng vàng và bình minh
mưa”, NXB văn học, 1999, tr.56)
Anh/ chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ qua một số tác phẩm đã học trong
chương trình Ngữ văn 11.
............ Hết ...........
( Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm )
Họ và tên thí sinh: ................................................Số báo danh: ............................
Họ và tên, chữ kí CBCT 1: ..................................................................................
Họ và tên, chữ kí CBCT 2: ..................................................................................
SỞ GD VÀ ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT PHÙNG KHẮC KHOAN-
THẠCH THẤT
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP
TRƯỜNG - NĂM HỌC 2020 – 2021
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN 11
(Hướng dẫn gồm 03 trang)
A. YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá
chính xác, tránh đếm ý cho điểm. Vận dụng linh hoạt Hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức
điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo.
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của
đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm.
- Điểm bài thi có thể cho lẻ đến 0,25 điểm và không làm tròn.
B. YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1 (8,0 điểm)
I. Yêu cầu về kĩ năng
Học sinh có kĩ năng viết bài văn nghị luận xã hội; biết huy động kiến thức sách vở,
kiến thức đời sống và những trải nghiệm riêng của bản thân để làm bài lập luận chặt chẽ,
có sức thuyết phục, văn viết mạch lạc.
II. Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ những nội
dung cơ bản sau:
Lâm Tắc Từ, một vị quan thời nhà Thanh từng nói: Biển rộng mênh
mông, không bờ, không bến, không có giới hạn là bởi nó không cự tuyệt
bất kì một giọt nước nào. Núi có thể đứng cao sừng sững vạn trượng là
bởi nó không từ chối dẫu chỉ một hòn đá nhỏ.
8.0
điểm
1
2,0
điểm
2
4,0
điểm
3
1,0
điểm
4
1,0
điểm
Câu 2 (12,0 điểm)
I. Yêu cầu về kĩ năng
- Có kĩ năng viết bài văn nghị luận văn học, biết huy động các kiến thức lí
luận văn học, kiến thức về tác giả, tác phẩm để làm bài.
- vận dụng các thao tác lập luận phù hợp, lí lẽ xác đáng, trình bày khoa học,
diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
II. Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải làm rõ những nội
dung cơ bản sau:
1
Dẫn dắt và nêu vấn đề cần nghị luận
1,0
điểm
2
Giải thích:
- Những điều mới mẻ, có ý nghĩa và thú vị là vấn đề tư tưởng độc
đáo, sâu sắc, có giá trị nhân sinh lớn lao,…được thể hiện qua những
hình thức nghệ thuật độc đáo
- Nhìn thấy những gì mà người khác không nhận ra là cái nhìn cuộc
sống mang tính khám phá và phát hiện của nhà văn.
Ý kiến của Pauxtopxki là một định nghỉa về nhà văn với phong
cách nghệ thuật độc đáo.
2,0
điểm
3
Bình Luận:
Nhà văn cần phải có phong cách nghệ thuật độc đáo là bởi vì:
- Nghệ thuật là lĩnh vực của cái độc đáo. Vì vậy nó đòi hỏi người sáng tác
phải có phong cách nổi bật. tức là có nét gì đó rất riêng,mới lạ thể hiện
trong tác phẩm. Nhà văn phải là “ người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi
những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những điều chưa có” (Nam Cao).
- Văn học lấy chất liệu từ cuộc sống. Hiện thực cuộc sống luôn là mảnh
đất màu mỡ để nhà văn không ngừng sáng tạo. Nhưng cuộc sống dẫu đa
dạng, phong phú vẫn có giới hạn. Vì vậy, có khi viết về đề tài cũ nhưng
3,0
điểm
nhà văn phải có cái nhìn khám phá những điều mới mẻ, thú vị mà người
đọc không nhận ra. Có như vậy tác phẩm mới có giá trị và khơi gợi được
hứng thú ở người đọc.
- Hơn nữa, phong cách nghệ thuật là yếu tố góp phần tạo nên sự phát triển
đa dạng, phong phú cho văn học; là một tiêu chí để đánh giá chính xác
vai trò cũng như vị trí của nhà văn trên văn đàn. Bởi chỉ những nhà văn
thực thụ, có tài năng và tâm huyết mới tạo nên cho mình những phong
cách nghệ thuật độc đáo. Phong cách nghệ thuật của nhà văn được biểu
hiện qua tác phẩm cả về nội dung lẫn hình thức. Tác phẩm ấy bao giờ cũng
thể hiện cách nhìn nhận, khám phá đầy mới lạ, độc đáo về cuộc sống;
hướng đến những nội dung, chủ dề mới; mang một giọng điệu riêng và có
những sáng tạo nghệ thuật độc đáo,..
4
Chứng minh: Thí sinh có thể lựa chọn phân tích một tác phẩm bất kì trong
chương trình Ngữ Văn 11; song trong quá trình phân tích, bình giá cần chú
ý những điểm sau để làm sáng rõ vấn đề đặt ra trong đề bài:
- Qua tác phẩm ấy, tác giả đã mang đến những cái nhìn, phát hiện mới mẻ
gì về hiện thực cuộc sống?
- Tác phẩm ấy đã gửi đến những bạn đọc những tư tưởng gì mới mẻ, sâu
sắc?
- Tác giả đã chuyển tải bức thông điệp của mình bằng những hình thức
nghệ thuật độc đáo như thế nào?
- Từ đó đánh giá về tác phẩm và khái quát phong cách nghệ thuật của tác
giả.
5,0
5
Đánh giá, mở rộng, nâng cao:
- Đây là ý kiến đúng đắn, giúp ta thấy được tầm quan trọng của cá tính
sáng tạo, phong cách nghệ thuật của nhà văn trong quá trình sáng tác.
- Nhận định đã đặt ra yêu cầu đối với người sáng tác và người tiếp nhận:
+ Với người sáng tác: Phải sống sâu sắc, có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, trí
tưởng tượng phong phú và có tài năng nghệ thuật độc đáo.
+ Với người tiếp nhận: Phải biết trân trọng những đóng góp mới mẻ, giá
trị của nhà văn qua tác phẩm.
1,0