MA TRẬN ĐỀ HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN LỚP 6
( THƠI GIAN LAM BAI: 150 PHU"T)
TT
Mức độ
nhận
thức
Nhâ-n
biê"t
Thông
hiê3u
Vâ-n
du-ng
Vâ-n
du-ng cao
TL TL TL TL
1 Đọc hiểu Tự sự 0 3 1 4,0 điểm
= 20%
2Làm văn
- Viết
đoạn văn
nghị luận
- Nghị
luận văn
học.
0 2* 2* 2* 16 điểm
= 80%
Tổng
(điểm)
0
5 (8,0) 3( 8,0) 2 (4,0)
Ti3 lê- (%)
0
40% 40% 20%
Ti3 lê- chung 60%
1
TRƯỜNG THCS NINH AN ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 6 THCS
Năm học: 2022-2023
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 150 phút(Không kể thời gian giao đề)
( Đề thi gồm 06 câu, 01 trang)
Phần I: Đọc hiểu (4.0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới
KIẾN VÀ CHÂU CHẤU
Vào một ngày hè nắng chói chang và gió thổi mát rượi, một chú châu chấu xanh
nhảy tanh tách trên cánh đồng, miệng chú ca hát ríu ra ríu rít.
Bỗng chú bắt gặp bạn kiến đi ngang qua, bạn ấy đang còng lưng cõng một hạt ngô
để tha về tổ.
Châu chấu cất giọng rủ rê: “Bạn kiến ơi, thay vì làm việc cực nhọc, chi bằng bạn
hãy lại đây trò truyện và đi chơi thoả thích cùng tớ đi!”. Kiến trả lời: “Không, tớ bận
lắm, tớ còn phải đi kiếm thức ăn để dự trữ cho mùa đông sắp tới. Bạn cũng nên làm như
vậy đi bạn châu chấu ạ”.
“Còn lâu mới tới mùa đông, bạn chỉ khéo lo xa”. Châu chấu mỉa mai.
Kiến dường như không quan tâm tới những lời của châu chấu xanh. Nó tiếp tục
tha mồi về tổ một cách chăm chỉ và cần mẫn.
Thế rồi mùa đông lạnh lẽo cũng tới, thức ăn trở nên khan hiếm, châu chấu xanh vì
mải chơi không chuẩn bị lương thực nên giờ sắp kiệt sức vì đói và rét. Còn bạn kiến của
chúng ta thì có một mùa đông no đủ với một tổ đầy những ngô, lúa mì mà bạn ấy đã
chăm chỉ tha về suốt cả mùa hè.
(Truyện ngụ ngôn “Kiến và Châu chấu”- trang 3-NXB thông tin)
Câu 1 (0.5 điểm): Từ “ Kiệt sức” trong văn bản trên có nghĩa là gì?
Câu 2 (0.5 điểm): Em hãy cho biết, kiến và châu chấu gặp nhau trong hoàn cảnh
nào? Chỉ rõ mối quan hệ giữa các nhân vật?
Câu 3 (1,0 điểm):Kiến và châu chấu đã trải qua một mùa đông như thế nào? Lý
giải vì sao?
Câu 4 (2,0 điểm): Nếu em là châu chấu trong câu chuyện này thì em sẽ làm gì
trước lời khuyên của kiến? Bài học tâm đắc nhất mà em rút ra từ câu chuyện?
Phần II: Tạo lập văn bản (16.0 điểm)
Câu 1 (6.0 điểm): Từ đoạn ngữ liệu của phần đọc hiểu, em hãy viết đoạn văn
(khoảng 300 chữ) nêu suy nghĩ của em về đức tính chăm chỉ?.
Câu 2 (10.0 điểm): Đồng dao mùa xuân mà không phải là một mùa nào khác, vì
mùa xuân gắn với tuổi trẻ, gắn với niềm hi vọng. Những người lính đã ngã xuống, họ
vẫn ở lại trong trái tim những người đang sống, vẫn mãi mãi là hình ảnh trẻ trung,
trong sáng, yêu đời. Đây là một ý kiến về bài thơ “Đồng dao mùa xuân”của Nguyễn
Khoa Điềm. Qua học bài thơ, em hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về ý kiến trên?
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THICHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 7 THCS
Năm học 2022 - 2023
MÔN: NGỮ VĂN
(Hướng dẫn chấm gồm 2 phần 05 trang)
Tổng điểm bài thi: 20 điểm
Phần/
Câu
Đáp án Điểm
Phần 1:
Đọc
hiểu
(4,0
điểm)
Câu 1(0,5 điểm):
Từ “Kiệt sức” trong văn bản trên có nghĩa là không còn sức
để làm.
0,5
Câu 2 (0,5 điểm):
- Hoàn cảnh: Mùa hè, kiến đi kiếm mồi để dự trữ cho mùa đông
thì gặp châu chấu.
- Mối quan hệ: Kiến và châu chấu là bạn.
0,25
0,25
Câu 3 (1,0 điểm):
Kiến và châu chấu đã trải qua một mùa đông:
*Kiến: Có một mùa đông no đủ
-> Bởi vì, Kiến chăm chỉ, cần mẫn đi kiếm thức ăn để dự trữ.
*Châu chấu: Sắp kiệt sức vì đói và rét.
-> Vì, châu chấu mải chơi, lười biếng, không chuẩn bị lương thực.
0,5
0,5
Câu 4 (2,0 điểm):
- HS nêu được việc làm trước lời khuyên của kiến và rút ra bài học
Gợi ý:
+ Nếu em là châu chấu thì em sẽ nghe theo lời khuyên của kiến;
em sẽ chăm chỉ cùng kiến đi kiếm thức ăn để dự trữ cho mùa đông
+ Bài học: Luôn chăm chỉ trong học tập và làm việc; không ham
chơi, không lười biếng và biết nhìn xa trông rộng,…
( HS có sự lí giải phù hợp, thuyết phục trong tình huống trên)
1,0
1,0
Câu 1 (6,0 điểm)
1. Yêu cầu về hình thức, kỹ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận
có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên
kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt
trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về 0,5
3
vấn đề nghị luận.
2. Yêu cầu về kiến thức: HS trên cơ sở hiểu biết xã hội của mình
trình bày đươc những suy nghĩ đúng đắn về ý nghĩa của đức tính
chăm chỉ. HS có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng cần
đảm bảo các ý chính sau:
5,5
- Giới thiệu vấn đề nghị luận 0,5
- Giải thíchthế nào là chăm chỉ: Chăm chỉ là sự cố gắng, nỗ lực
làm một việc đó để đạt được kết quả tốt.
0,5
- Người chăm chỉ, cần cù thì không ngại khó khăn, gian khổ và
luôn kiên trì đến khi đạt được thành quả mới dừng lại.
- Biểu hiện của người có đức tính chăm chỉ:
+ Luôn cố gắng hoàn thành tốt mục tiêu nhiệm vụ cho dù phải mất
nhiều thời gian.
+ Không ngừng học hỏi, tìm tòi và rèn luyện đến khi đạt được kết
quả tốt nhất.
+ Kiên trì với những mục tiêu mà bản thân đã đề ra và hoàn thành
nó.
- Ý nghĩa, vai trò của đức tính chăm chỉ:
+ Giúp cho con người đạt được những điều mình mong muốn
trong cuộc sống.
+ Rèn luyện đức tính kiên nhẫn cho mỗi người.
3,0
Phần 2:
Tạo lập
văn bản
(16.0đ)
+ Ông cha ta có câu “cần cù bù thông minh”, sự kiên trì bền bỉ
cũng đóng vai trò quan trọng không kém so với tài năng.
(Dẫn chứng minh họa)
- Phê phán: những người lười biếng, ỷ lại và không chịu cố gắng
thì sẽ không thu được kết quả tốt. 0,5
- Liên hệ thực tế, nêu bài học nhận thức hành động:
+ Là một học sinh, bản thân tôi cũng cố gắng học tập thật chăm
chỉ.
+ Tích cực rèn luyện nâng cao kiến thức, kĩ năng sống và cả thể
chất.
1,0
Câu 2 (10, 0 điểm).
1. Yêu cầu hình thức, kỹ năng:
- Đảm bảo đúng các yêu cầu của kiểu bài nghị luận văn học.
- Đảm bảo bố cục hoàn chỉnh ba phần .
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu, thuyết phục, diễn đạt trôi
chảy, mạch lạc, ít mắc lõi chính tả, cách dùng tư, ngữ pháp...
1,0
2. Yêu cầu nội dung:
- Trên cơ sở hiểu biết về bài thơ “Đồng dao mùa xuân của” của
Nguyễn Khoa Điềm, học sinh phân tích và làm sáng tỏ nhận định
đề yêu cầu.
- Học sinh có thể sắp xếp, trình bày theo nhiều cách nhưng cần
đảm bảo một số ý cơ bản mang tính định hướng sau:
9,0
a. Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận.
- Trích dẫn nhận định: Đồng dao mùa xuân mà không phải là một
mùa nào khác, vì …… yêu đời.
0.5
b.Thân bài.
*Giới thiệu chung:
- Hoàn cảnh sáng tác bài thơ
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ Đồng dao mùa xuân: Khúc đồng dao
về tuổi thanh xuân của người lính, về sự bất tử của hình ảnh người
lính trẻ. Hình ảnh các anh còn sống mãi trong trái tim nhân dân
như mùa xuân trường tồn cùng vũ trụ. Qua đó, nhà thơ ca ngợi
những người anh hùng trẻ tuổi, bày tỏ sự ghi nhớ, biết ơn sự hi
0.5
5