PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HUYỆN KHOÁI CHÂU
(Đề thi gồm có 02 trang)
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Năm học 2020 - 2021
Môn: Ngữ văn - Lớp 9
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau rồi trả lời các câu hỏi bên đưới.
...Cả đời ra bề vào ngồi
Mẹ như cây lá giữa trời gió rung
cả đời buộc bụng thắt lưng
Mẹ như tằm nhả bỗng dưng tơ vàng
Đường đời còn rộng thênh thang
Mà tóc mẹ đã bạc sang trắng trời
Mẹ đau vẫn giữ tiếng cười
Mẹ vui vẫn để một đời nhớ thương
Bát cơm và nắng chan sương
Đói no con mẹ xẻ nhường cho nhau...
(Trích “Trở về với mẹ tạ thôi”- Đồng Đức Bốn)
Câu 1 (7,0 điểm). Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chủ yếu của đoạn thơ
trên.
Câu 2 (1,0 điểm). Nỗi vất vả nhọc nhằn của người mẹ được miêu tả qua những từ
ngữ, hình ảnh nào?
Câu 3 (0,5 điểm).Tìm câu thành ngữ được sử dụng trong câu thơ “Cả đời buộc
bụng thắt lưng”.
Câu 4 (1.5 điểm). Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong
câu thơ “Mẹ như tằm nhả bỗng dưng tơ vàng”
Câu 5 (2,0 điểm). Cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong đoạn thơ trên.
(Trình bày bằng đoạn văn từ 5 đến 7 dòng).
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN (14,0 điểm)
Câu 1 (6,0 điểm)
Chuyện xưa kể lại rằng, một buổi tối, một vị thiền sư già đi dạo trong thiền viện,
chợt trông thấy một chiếc ghế đựng sát chân tường nơi góc khuất. Đoán ngay ra đã
có chú tiểu nghịch ngợm nào đó làm trái quy định: Vượt tường trần ra ngoài chơi,
nhưng vị thiền sư không nói với ai, mà lặng lẽ đi đến, bỏ chiếc ghế ra rồi quỳ xuống
đúng chỗ đó.
Một lúc sau, quả đúng có một chú tiểu trèo tường vào. Đặt chân xuống, chú tiểu
kinh ngạc khi phát hiện ra dưới đó không phải là chiếc ghế mà là vai thầy mình, vì
quá hoảng sợ nên không nói được gì, đứng im chờ nhận được những lời trách cứ và
cả hình phạt nặng nề. Không ngờ vị thiền sư lại chỉ ôn tồn nói: "Đêm khuya sương
lạnh, con mau về thay áo đi”. Suốt cuộc đời chú tiểu không bao giờ quên được bài
học từ buổi tối hôm đó.
Bài học từ câu chuyện trên gợi cho em những suy nghĩ gì?
Câu 2 (8,0 điểm)
Nhận xét về Truyện Kiều (Nguyễn Du) có ý kiến cho rằng: <<…Sự thành côn vĩ
đại nhất của tác phẩm vẫn là tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du thể hiện một cách
thiết tha, mênh mông đến não lòng trong tác phẩm.>>
Bằng hiểu biết của mình về Truyện Kiều, đặc biệt là những đoạn trích đã học trong
chương trình Ngữ văn lớp 9, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên