Diệp hạ châu, cây “tán sỏi” chữa viêm gan siêu vi
Diệp hạ châu có tác dụng thanh Can lương huyết, sát
trùng giải độc. Nhiều nghiên cứu khoa gần đây đã cho thấy
đây là một thảo dược có tác dụng rất tốt trong việc điều trị sỏi
thận, sỏi mật và viêm gan siêu vi B.
Diệp hạ châu (DHC) thường được gọi là cây Chó đẻ răng
cưa, tên khoa học Phyllanthus urinaria L., thuộc họ thầu dầu
Euphorbiaceae. DHC cao từ 30 đến 60cm, thân nhẳn, mọc
thẳng đứng, lá mọc so le, phiến lá thon nhỏ dài từ 5 đến 15mm,
rộng từ 2 đến 5mm. DHC mọc hàng năm ở khu vực nhiệt đới, là
loại cỏ mọc hoang có thể tìm thấy nhiều nơi khắp nước ta. Theo
Đông y, DHC vị đắng, hơi ngọt, tính mát, có tác dụng thanh
Can lương huyết, lợi tiểu, sát trùng, giải độc.
DHC và cây “tán sỏi”.
Ở phương Tây, DHC và một số loài thực vật cùng họ
Euphorbiaceae được gọi tên là Chanca Piedra. Tên Chanca
Piedra có xuất xứ từ thổ ngử của 1 bộ lạc người da đỏ ở Peru với
ý nghĩa Break Stone, tạm dịch là cây tán sỏi. (Từ Chanca có
nghĩa to break làm bể hoặc bẻ gảy; từ Piedra có nghĩa stone
sạn, sỏi). DHC là 1 cây thuốc phổ biến được sử dụng từ lâu đời
ở Nam Mỹ để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau như phù thủng,
bệnh gout, sốt rét, thương hàn, cảm cúm, bón uất, kiết lỵ, ung
nhọt, lở loét, tiểu đường. Tuy nhiên, ngay từ những thời kỳ đầu
biết đến loại thực vật nầy, khi mà tình trạng nhiễm độc gan và
viêm gan không nghiêm trọng như bây giờ, kinh nghiệm dân
gian cũng như những vị pháp sư đã có được ấn tượng rất đặc
biệt của DHC trong tác dụng làm tiêu sỏi trong các chứng sạn
mật, sạn thận nên đã đặt tên là cây tán sỏi. Trong Witch
The image part with relationship ID rId6 was not found in the file.
The image part with relationship ID rId7 was not found in the file.
Doctor’s Apprentice, 1 quyển sách được xuất bản từ 1961, viết
về những bí thuật chữa bệnh của những vị pháp sư người da đỏ
ở vùng rừng già Amazon, bà Nicole Maxwell cho biết Chanca
Piedra là loại thảo dược chủ yếu của những vị pháp sư ở đây.
Sau đó, bà cũng đã gặp ông Wolfram Wiemann, một bác sĩ
người Đức ở Nuremburg. Vị nầy cho biết 94% bệnh nhân mắc
sỏi thận và sỏi mật của ông đã được chữa khỏi hoàn toàn từ 1
đến 2 tuần lễ bằng vị thuốc nầyi[i]. Một nghiên cứu ở trường
Đại học Y Paulists ở Sao Paulo, Brazil vào năm 1990 đã cho
biết DHC chữa khỏi sỏi thận ở người và chuột thí nghiệm sau
khi được cho uống trà DHC từ 1 đến 3 tháng. Những nghiên
cứuii[ii] tiếp theo vào năm 1999 cũng xác định những hoạt chất
của DHC có tác dụng gia tăng lượng nước tiểu, ngăn cản sự tạo
thành những tinh thể calcium oxalate cũng như làm giảm kích
thước những viên sỏi đã hình thành. Kết quả nầy cũng phù hợp
với những nghiên cứu sau đó cho biết DHC có tác dụng lợi tiểu,
tăng tiết mật và giãn cơ, đặc biệt là các cơ ở vùng sinh dục tiết
niệu và ống mật. Những tác dụng nầy dẫn đến hiệu quả trục
xuất sỏi. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho biết tác dụng làm bể
nhưng tinh thể calcium oxalate và cả tác dụng giảm đau kéo dài
của DHC cũng hổ trợ tốt cho việc chữa sỏi thậniii[iii].
DHC giải độc gan và chữa viêm gan siêu vi B.
DHC được Đông y sử dụng như 1 loại thuốc thanh Can
lương huyết, giải độc sát trùng từ lâu đời. Tuy nhiên, tác dụng
giải độc gan và chữa viêm gan siêu vi B chỉ mới được các nhà
khoa học lưu ý từ những năm 1980s về sau. Nghiên cứu của các
nhà khoa học Nhật bản và Ấn độ đã cho biết họ đã phân lập
được những hợp chất trong DHC có khả năng chữa bệnh viêm
gan như phyllantin, hypophyllantin và triacontanal. Tác động
chống virus siêu vi B được báo cáo lần đầu tiên tại Ấn độ vào
năm 1982. Sau đó, một báo cáo trên tạp chí Lancet vào năm
1988 cũng xác định tác dụng này. Theo báo cáo này 2 nhà khoa
học Blumberg và Thiogarajan đã điều trị 37 trường hợp viêm
gan siêu vi B với kết quả 22 trong số 37 người đã đạt được kết
quả âm tính sau 30 ngày dùng DHC. Ðối với viêm gan siêu vi,
DHC có khả năng làm hạ men gan, tăng cường chức năng gan
và ức chế sự phát triển của virus. Theo các nhà khoa học, những
tác nhân gây viêm gan hoặc hoại tử tế bào gan thường bắt đầu từ
sự gia tăng quá trình peroxide hoá lipid ở màng tế bào. Do đó,
bảo vệ gan phải bắt đầu từ những chất chống oxy hoá có tính
năng ức chế qúa trình nầy. DHC có hàm lượng những chất
chống oxy hoá hướng ganiv[iv] có khả năng ức chế rất mạnh
quá trình peroxide hoá ở gan. Ngoài ra, những chất nầy còn làm
gia tăng hàm lượng Glutathione ở gan làm giảm hoạt động các
enzym SGOT và SGPT trong những trường hợp viêm gan siêu
vi đang tiến triển.
Viêm gan siêu vi B là 1 căn bệnh nguy hiểm đang ảnh
hưởng đến trên 300 triệu người trên thế giới mà sự chữa chạy
bằng tây y rất tốn kém kể cả những phản ứng phụ không thể
tránh được. Do dó, sử dụng DHC là một giải pháp đáng lưu ý.
Trên thực tế, DHC thường được sử dụng phối hợp với một số
thảo dược khác. Điều nầy vừa làm tăng tác dụng chữa bệnh vừa
làm dung hoà bớt tính mát của DHC. Hiện nay, trên thị trường
cũng đã có nhiều sản phẩm DHC dưới hình thức trà, thuốc viên
hoặc độc vị hoặc có phối hợp với một số vị khác. Một số trường
hợp chỉ cần dùng độc vị DHC cũng chữa khỏi viêm gan. Điều
quan trọng là cần có sự phối hợp của chế độ ăn ít mỡ, nhiều rau
quả và năng vận động.
Trong cơ thể con người, gan có thể ví như 1 nhà máy lọc to
lớn có chức năng giải độc cho cơ thể để duy trì các chức năng
bình thường của tất cả các cơ quan. Ngày nay, trong cuộc sống
hiện đại, do môi trường ô nhiễm, do tâm lý căng thẳng và việc
tiếp xúc với những hoá chất độc hại cũng như sử dụng nhiều loại
hoá dược, gan luôn luôn phải đối phó với nhu cầu cần được sơ
tiết và giải độc. Nhiều người cho rằng DHC là 1 trong những
loại thực vật hàng đầu có thể đáp ứng được yêu cầu nầy.
Kinh nghiệm sử dụng ở nước ta thường phân ra 2 loại DHC
đắng và DHC ngọt. DHC đắng có dược lực cao hơn DHC ngọt.
Theo y học cổ truyền, vị đắng đi vào kinh Can, Đởm có tác dụng
kích thích tiêu hoá, tăng tiết mật. Theo những nghiên cứu của y
học phương Tây, DHC đắng sẽ có nhiều chất chống oxy hoá
thuộc nhóm xanthones hơn. Do đó, dược tính cũng cao hơn.
Với DHC đắng, liều dùng trung bình từ 10 đến 20g mỗi ngày
(dạng phơi khô).
Vài cách sử dụng DHC.
Chữa viêm gan siêu vi.
DHC đắng 16g, Nhân trần nam16g, Vỏ bưởi (phơi khô, sao)
4g, Hậu phác 8g, Thổ phục linh 12g.
Nếu cơ thể quá suy nhược có thể gia thêm rễ Đinh lăng 12g,
nhiệt nhiều gia thêm Rau má 12g, Hạt dành dành 12g, báng tích
nhiều gia Vỏ đại 8g. Sự phối hợp giữa DHC, Nhân trần và Thổ
phục linh tăng tác dụng giải độc, chống siêu vi. Gia thêm Vỏ
bưởi, Hậu phác ấm nóng giúp kiện Tỳ để trung hoà bớt tính mát
của Nhân trần và DHC khi cần sử dụng lâu dài.
Chữa suy gan do rượu, sốt rét, nhiễm độc do môi trường
hoặc các trường hợp hay nổi mẩn, nổi mụn do huyết nhiệt.
DHC đắng 12g, Cam thảo đất 12g. Sắc nước uống hàng ngày
thay trà.
