TIỂU LUẬN:
Những đúc kết và thu hoạch về nhận
thức lý luận thực tiễn công tác thông
tin tư liệu tại trung tâm thông tin
thương mại
Lời mở đầu
Trong quá trình chuyển biến nền kinh tế nước ta sang nên kinh tế thị trường
có sự quản lý của Nhà nước, vai trò của các hoạt động thông tin thương mại (bao
gồm các thông tin khoa học – công nghệ, kỹ thuật có liên quan đến lĩnh vực thương
mại ) giữ vị trí cực kỳ quan trọng. Các thông tin liên quan đến thị trường trong nước
và ngoài nước được cung cấp đầy đủ, kịp thời sẽ có tác dụng rất lớn, làm nâng cao
hiệu quả kinh tế – xã hội, đẩy mạnh công cuộc phát triển kinh tế ở Việt Nam. Chính
vì vậy, nhu cầu thông tin trong lĩnh vực thương mại ngày càng phát triển, đặc biệt là
những thông tin về diễn biến thị trường, giá cả hàng hoá,dịch vụ trong và ngoài
nước, những nhân tố chi phối sự vận động của thị trường, những cơ hội kinh doanh
đều là những nhu cầu thông tin mà các nhà quản lý kinh tế, các doanh nghiệp trong
và ngoài nước rất cần. Do vậy những tổ chức và cơ quan đã tổ chức việc thông tin
trong lĩnh vực thương mại cho bản thân và cho xã hội.
Nhận thức được nghiên cứu thông tin của thị trường, Bộ Kinh tế đối ngoại đã
tách ra và thành lập trung tâm thông tin Thương mại để cung cấp thông tin thị
trường phục vụ nhu cầu dùng tin trong nước và ngoài nước.
Với sự phát triển của công nghệ điện tử – tin học, cùng với sự vận động
phong phú và phức tạp của thị trường kinh tế thế giới những năm cuối của thế kỷ
20,cũng như đầu thế kỷ 21, nhiều nhà kinh tế đã dự báo rằng vai trò của thông tin sẽ
là mấu chốt cho sự phát triển và tăng trưởng kinh tế. Sự phát triển mới của công
nghệ thông tin ngay nay, đã làm các hoạt động thông tin ngày càng có ý nghĩa, chủ
yếu đối với kinh doanh của từng nhà doanh nghiệp cũng như cả quốc gia. Các
Thương vụ trước đây được tính từng ngày, tháng, nay đã có thể tiến hành từng giờ.
Trong cuộc cách mạng về kinh tế hiện nay, thông tin thị trường với công nghệ là vũ
khí sắc bén mà các nhà doanh nghiệp và các nước hết sức coi trọng.
Phần thứ nhất
Kết quả nhu cầu, khảo sát tình hình tổ chức, công tác và hoạt động của trung
tâm thông tin thương mại
I. Quá trình thành lập trung tâm thông tin thương mại – hạt nhân của hệ
thống thông tin thương mại Việt Nam.
1. Quá trình thành lập.
Trung tâm Thông tin Thương mại Việt Nam (Viet Nam Trade information
Center – viết tắt là VTIC) là cơ quan đầu ngành trong lĩnh vực thông tin thương mại
thị trường thuộc Bộ Thương mại.
VTIC là một đơn vị sự nghiệp có thu, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng
và có tài khoản đồng Việt Nam và tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng, chịu sự quản lý
và chỉ đạo trực tiếp về mọi mặt của Bộ Thương mại, đồng thời chịu sự quản lý của
các cơ quan chức năng Nhà nước về những lĩnh vực công tác có liên quan. Trung
tâm Thông tin Thương mại được thành lập tháng 11/1998 theo quyết định số
473/TBDL – TTCB ngày 30 tháng 5 năm 1992 của Bộ trưởng Bộ Thương mại, có
trụ sở chính tại 46 Ngô Quyền – Hà Nội với các chi nhánh tại thành phố Hồ Chí
Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và có đại diện tại một số thị trường trọng điểm trong và
ngoài nước.
Trung tâm Thông tin Thương mại từ ngày thành lập (11/1998) đến nay đã
căn cứ nhu cầu thông tin thị trường của xã hội để phục vụ. Hiện nay, Trung tâm
hoạt động trên ba lĩnh vực: Thông tin dưới dạng ấn phẩm (tạp chí, bản tin, sách),
thông tin qua con đường mạng máy tính thương mại VINANET do Trung tâm tư
vấn thiết kế xây dựng, cung cấp các dịch vụ thong tin, môi giới, tư vấn và tiếp thị.
Để đáp ứng nhu cầu thông tin thị trường, Trung tâm đã thành lập các chi nhánh ở
các thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ. Thời gian qua, các chi nhánh này
đã thoả mãn được một phần nhu cầu của người dùng tin tại các thị trường trọng
điểm nói trên.
Do nhu cầu thông tin thương mại cấp bách, nhất là sau QĐ/211/TTg về triển
khai chương trình công nghệ thông tin, NQTW 4 khoá VIII về xây dựng hệ thống
Trung tâm Thông tin Thương mại Việt Nam , Việt Nam tham gia vào hệ thống
thương mại toàn cầu Internet, nhiều tỉnh như Thái Bình, Nghệ An đã thành lập
Trung tâm Thông tin Thương mại của các tỉnh mình để thu thập, xử lý và cung cấp
thông tin cho địa phương và làm đầu mối nối mạng với trung tâm.... Nhiều tỉnh
đang làm các thủ tục để thành lập Trung tâm Thương mại địa phương (các tỉnh Nam
Bộ, miền Trung), và có nhiều tỉnh tuy đã có hoạt động thông tin thương mại song
chưa thành lập được Trung tâm Thông tin Thương mại địa phương. Sự phát triển
chưa có chỉ đạo thống nhất trên phạm vi toàn Quốc về thông tin thương mại gây
nhiều khó khăn trong chỉ đạo và cầm nhịp phối hợp hoạt động chung trên phạm vi
toàn quốc.
Để đưa các hoạt động thông tin thương mại vào guồng máy thống nhất, tạo
ra hợp, Bộ thương mại đã có tổ chức lại Trung tâm Thông tin Thương mại Việt
Nam trong hệ thống thông tin thương mại toàn Quốc.
2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn.
2.1. Chức năng và quyền hạn của Trung tâm Thông tin Thương mại.
Tổng hợp, xử lý và phổ biến các quyền thuộc về quan hệ kinh tế quốc tế thị
trường, giá cả hàng hoá và các vấn đề về mậu dịch, đầu tư và hợp tác quốc tế.
Tổ chức thực hiện việc cung cấp và xử lý thông tin cho các tổ chức và cá
nhân trong nước và ngoài nước trên cơ sở ký kết hợp đồng theo luật pháp và quy
chế hiện hành của Nhà nước.
Tư vấn, giúp đỡ cho các tổ chức và cá nhân trong việc lựa chọn và khai thác
các nguồn thông tin phục vụ nghiên cứu và sản xuất, kinh doanh.
Thực hiện hoạt động thông tin nhằm xúc tiến thương mại đầu tư đối với các
tổ chức kinh tế Việt Nam, các tổ chức kinh tế Việt Nam, các tổ chức kinh tế Việt
Nam với các nước ngoài theo luật pháp hiện hành.
Quan hệ hợp tác và trao đổi thông tin trong lĩnh vực thương mại với các tổ
chức trong nước và nước ngoài theo quy chế hiện hành.
Tổ chức in ấn, xuất bản ấn phẩm có liên quan đến phạm vi hoạt động t theo
quy chế hiện hành của Nhà nước.
2.2. Nhiệm vụ của Trung tâm Thông tin Thương mại.
- Thông tin bằng ấn phẩm: Đây là hình thức thông tin cơ bản, truyền thống
và đang được giữ vị trí hàng đầu hoạt động trên thị trường thông tin ở nước ta nói
chung và của Trung tâm nói riêng.
Trong lúc chờ quy hoạch lại của Bộ Văn hoá- thông tin, Trung tâm vẫn duy
trì phát triển các ấn phẩm hiện có với tư tưởng chỉ đạo bám sát với tôn chỉ mục
đích, nâng cao chất lượng thông tin cải tiến nội dung và hình thức để hấp dẫn và
phục vù yêu cầu của bạn đọc, đồng thời đảm bảo hoạt động đúng luật báo chí tập
trung ứng dụng các biện pháp thích hợp để từng bước giành lại thị phần cho tờ thị
trường.
Mạng Thông tin thương mại và thị trường: Cung cấp các thông tin kinh tế –
thương mại dưới dạng dữ liệu thông qua mạng máy tính. Đây là hình thức thông tin
mới, trong tương lai sẽ là hình thức thông tin chủ yếu, cần phải tập trung đầu tư
nhiều cả về cơ sở dữ liệu, kỹ thuật và cán bộ.
Hướng tới phải đưa được tin Internet, phục vụ trao đổi dữ liệu với Quốc tế và
phục vụ các doanh nghiệp có hiệu quả Thương mại điện tử.
- Đầu mối xây dựng và phát triển Thương mại điện tử:
Để thực hiện nhiệm vụ của Bộ Thương mại giao, trước hết, Trung tâm làm
đầu mối phát triển hệ thống Trade Point – Seal Việt Nam, sẽ tiến hành từng bước
đăng ký, kết nối, làm thử, xây dựng đề án trình Bộ duyệt và triển khai ở diện rộng.
Mục tiêu trước mắt là xây dựng một đề án Trade Point tại Việt Nam phù hợp với
tình hình thực tế trong nước và kinh nghiệm bên ngoài. Nghiên cứu thành lập các tổ
chức thích hợp để triển khai Thương mại điện tử, trước mắt nghiên cứu đề tài phát
triển thương mại điện tử để trình Bộ.
- Tiến hành các dịch vụ phụ trợ: Hoạt động dịch vụ có vị trí rất quan trọng,
góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm.
Trung tâm sẽ hướng vào củng cố và tổ chức các loại dịch vụ thông tin sau: