Ngày soạn: 26 /03 / 2006
Tiết PPCT: 88 - 89_Giảng văn. Bài
ĐƯƠNG ĐẦU VỚI ĐÀN CÁ DỮ
(Trích “Ông già và biển cả”” - Hêminguê)
I- Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh:
1. Nắm được những nét chính về tác giả Hêminguê, hiểu nguyên lí Tảng băng
trôi.
2. Hiểu và cảm thụ được nội dung, nghệ thuật đoạn trích.
II- Chuẩn bị:
1. Giáo viên: - Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo.
- PP: Thuyết trình + Gợi mở bằng câu hỏi theo hướng qui
nạp.
2. Học sinh: Đọc Sgk -> những nét chính về tác giả. Trả lời câu hỏi HDHB.
III- Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định:
2. Bài cũ: - Những nét chính về cuộc đời, sự nghiệp của nhà văn
Aragông?
- Nội dung bài thơ Enxa ngồi trước gương?
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài: Ông già và biển cả -> di chúc nghệ thuật cho toàn bộ sáng tác
của Ernest Hemingway.
Hoạt động của GV và HS TG
Ghi bảng
GV: Đọc phần giới thiệu tác giả em biết gì về
Hêminguê?
GV giảng thế hệ vứt đi thực chất là thái độ
phủ nhận nền văn minh công nghiệp hướng
về thiên nhiên xa xôi ngoài nước Mĩ.
H: Kể tên một vài tác phẩm chính?
- Nội dung bao trùm toàn bộ những sáng
tác?
- Những sáng tạo nghệ thuật của
Hêminguê?
GV nói thêm:
- Nội dung: Hêminguê luôn mong muốn
viết một áng văn xuôi đơn giản và
trung thực về con người. Nhân vật
trung tâm trong những sng1 tác của
Hêminguê thường được đặt trong tình
T1
I- Vài nét về tác giả:
1. Cuộc đời:
Hêminguê (1899 – 1961)
- Nhà văn Mĩ xuất sắc có ảnh
hưởng lớn đến VH thế giới.
- Cuộc đời phong phú, sôi
động.
- Từng trải qua 3 cuộc chiến -
> bản lĩnh cứng cỏi và phong
cách viết giản dị, ngắn gọn
vừa gần với đời sống vừa gợi
nhiều liên tưởng.
2. Sự nghiệp:
- Tác phẩm chính: (Sgk)
- Nội dung:
hu
ống gay cấn phải đ
ương đ
ầu, v
ư
ợt
qua cái vô nghĩa, sự thất bại của cuộc
đời … (VD: Xanchiagô).
- Về nghệ thuật: Văn chương súc tích ->
người đọc tự rút ra những ẩn ý. Nhà
văn không nói thay nhân vật mà để
nhân vật tự bộc lộ (qua đối thoại, độc
thoại).
HS đọc Sgk và phát biểu về nguyên lí
Tảng băng trôi -> Thực chất đây là một quan
điểm
nghệ thuật.
HS tóm tắt Tp.
H: Nét độc đáo trong nghệ thuật TP? (biểu
tượng, ẩn dụ).
H: Vị trí đoạn trích? Đoạn trích thuật lại
cảnh gì? (cuộc chống cự của Xanchiagô với
đàn cá mập)
H: Cuộc chiến diễn ra trong hoàn cảnh nào?
- Thời điểm? (đêm tối).
+ Khát v
+ Ý nghĩa sự tồn tại của con
người.
- Nghệ thuật: Có nhiều cách
tân.
Người đề xướng nguyên lí
Tảng băng trôi.
* Nguyên lí Tảng băng trôi.
- Văn chương súc tích, dùng
những hình tượng nhiều sức
gợi để người đọc tự rút ra
phần ẩn ý.
- Nhà văn không tự phát ngôn
cho ý tưởng của mình.
II- Tác phẩm “Ông già và
biển cả”:
1. Tóm tắt:
2. Nét độc đáo về nghệ
thuật:
Nghệ thuật biểu tượng, ẩn dụ.
-
Hành động? (quyết liệt, dữ dội).
- Kết quả? (Xanchiagô thất bại).
H: Lão Xanchiagô hiện lên như thế nào?
- Hoàn cảnh?
- Sức lực?
- Cuộc chiến đấu lần 2 diễn ra như thế
nào?
+ Sự chống cự có chính xác không?
+ Lời đối thoại có ý nghĩa gì?
GV giảng bổ sung.
H: Để diễn tả sinh động cảnh giao chiến cũng
như để làm nổi bật các ý nghĩa ẩn sau cuộc
giao chiến đó, tác giả đã sử dụng thủ pháp
nghệ thuật gì?
- Cách miêu tả?(gián tiếp + trực tiếp)
- Lời đối thoại và độc thoại của ông lão?
GV lập bảng so sánh:
Ông lão Đàn cá
III- Đoạn trích:
1. Vị trí: Gần cuối tác phẩm -
> cuộc chống cự tuyệt vọng
của Xachiagô.
2. Phân tích:
a. Hình ảnh Xanchiagô:
- Trước trận đánh: Chưa sẵn
sàng.
+ Tư thế: bình thản.
+ Cảm giác mệt mỏi, nhức
nhối.
+ Tâm trạng phức tạp:
Bồn chồn, bứt rứt - nguội
lạnh, chán chường
Sáng suốt, tự chủ - buông
thả, phó mặc.
-> Vừa phong phú, phức tạp.
Gợi ít, tả nhiều.
- Lâm trận: Dũng mãnh,
quyết liệt.
-
Nh
ững chi tiết mi
êu t
ả
-
Chi ti
ết nói đến số
lượng
cơ thể.
- Suy nghĩ. - Hành động.
H: Từ bảng so sánh em có nhận xét gì?
(sức mạnh của đàn cá làm nổi bật sức mạnh
thần của ông lão).
H: Cuộc kháng cự tuyệt vọng được cảm nhận
phía nào? (từ phía ông lão qua các giác
quan).
GV giảng:
- Thị giác: cảm giác mù loà trước kẻ thù.
+ Tuy
ệt vọng >< quyết chiến:
Biết chắc thất bại – không
rời vũ khí.
Đơn lẻ – xông xáo, ngang
dọc.
+ Thế bí >< linh hoạt:
Bất lợi mọi mặt – ứng phó
kịp thời.
Mất vũ khí – huy đông mọi
khả năng.
+ Vinh quang cay đắng:
Vị mặn, tanh – bãi nước bọt
nhổ xuống biển.
Vừa thú nhận – vừa ngạo
nghễ thách thức.
-> Lộng lẫy giữa trời đêm.
- Sau trận đánh: Trở lại con
người đời thường.
+ Nhẹ nhõm, thảnh thơi: