Ebook Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay - Mấy suy nghĩ từ thực tiễn: Phần 2

Chia sẻ: 1234 1234 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:172

0
2
lượt xem
1
download

Ebook Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay - Mấy suy nghĩ từ thực tiễn: Phần 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cuốn sách "Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay - Mấy suy nghĩ từ thực tiễn" đã phần nào giải quyết và lý giải được những vấn đề thời sự đang đặt ra của đời sống văn hóa - văn nghệ đương đại ở nước ta, nhất là trong giai đoạn thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, đưa ra được những kiến giải mới về vị trí, vai trò ngày càng quan trọng của văn hóa trong phát triển. Sách dày 280 trang, bao gồm hai phần chính: "Những phân tích, đánh giá thực tiễn" và "Suy nghĩ - lý luận" với 23 tiểu luận, chuyên đề phản ánh quá trình khảo sát thực tiễn để nâng lên tầm lý luận của tác giả. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ebook Văn hóa và con người Việt Nam hiện nay - Mấy suy nghĩ từ thực tiễn: Phần 2

NHIỆM VỤ CHỦ Y Ế U TRONG PH Á T T R IỂ n<br /> VĂN HÓA, X Â Y DựNG CON NGƯỜI<br /> <br /> 1<br /> <br /> . Văn kiện Đại hội XII của Đảng đã dành một phần<br /> riêng cho nhiệm vụ “phát triển văn hóa, xây dựng con<br /> người", coi đó là một thành tố quan trọng, góp phần trực tiếp,<br /> cơ bản và lâu dài cho sự phát triển nhanh nhưng phải bền<br /> vững của đất nước. Trong các văn kiện từ Đại hội IX trở về<br /> trước, phần văn hóa thường được xếp chung vói giáo dục đào tạo và khoa học - công nghệ và chỉ nhấn mạnh văn hóa<br /> gắn với xã hội, còn phần con người được đưa vào mục chung<br /> của các văn kiện. Lần này, văn kiện không chỉ tách văn hóa<br /> thành một mục riêng mà còn gắn với nhiệm vụ "xây dựng con<br /> người". Đây là điểm tưởng như không mói, song thật sự đặt ra<br /> hai vấn đề lớn - cả về lý luận và đặc biệt là về thực tiễn.<br /> Một là, đặt văn hóa có vỊ trí "ngang hàng" vói các lĩnh vực<br /> trọng yếu của sự phát triển đất nước đúng như quan điểm của<br /> Chủ tịch HỒ Chí Minh về văn hóa. Từ năm 1945, Bác đã khẳng<br /> định: "Trong công cuộc kiến thiết nước nhà, có bốn vấn đề cần<br /> phải chú ý đến cùng, phải coi trọng ngang nhau là chính trị,<br /> kinh tế, văn hóa và xã hội" (Báo Cứu quốc ngày 8-10-1945).<br /> Hai là, văn kiện yêu cầu, mọi hoạt động văn hóa, dù phát<br /> triển đa dạng, phong phú như thế nào đều phải hướng tói,<br /> phải quy tụ vào mục tiêu xây dựng, nuôi dưõng con người<br /> Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phải đào tạo<br /> cho được các giá trị tốt đẹp, phẩm chất cao quý trong nhân<br /> Báo Nhân dãn số 74, tháng 4/2016.<br /> <br /> Tiỉấỉv tầứ nÂắt: Vđiv<br /> <br /> ữ à a m ngưầi<br /> <br /> cách con người Việt Nam. Đó không hề là sự áp đặt đối với<br /> văn hóa, mà là lý do căn cốt nhất của sự ra đòi, tồn tại và phát<br /> triển của văn hóa nhân loại, như cách đây hon 160 năm, C.Mác<br /> đã xác định, mục tiêu cuối cùng của sản xuất tinh thần là tạo<br /> ra các giá trị trong nhân cách con người, làm cho con người trỏ<br /> nên NGƯỜI nhất.<br /> Hai vấn đề đều cực kỳ quan trọng, trong những năm qua,<br /> mặc dù chúng ta cố gắng đạt được những kết quả nhất định,<br /> song còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Do đó, trước khi xác<br /> định phưong hướng, nhiệm vụ 5 năm tới, văn kiện đã trình<br /> bày ngắn gọn, cô đúc tình hình phát triển văn hóa, xây dựng<br /> con người thòi gian qua, coi đó là co sỏ thực tiễn quan trọng<br /> để những năm tới cần củng cố, phát huy những kết quả đã đạt<br /> được và đặc biệt phải kiên quyết, kiên trì vượt qua những hạn<br /> chế, khuyết điểm, yếu kém kéo dài trên lĩnh vực này.<br /> Trong phần này, tư tưởng chỉ đạo là nhìn thẳng vào sự<br /> thật, nói rõ, không bỏ sót nhưng ngắn gọn, cô đúc, có tầm khái<br /> quát cao cả kết quả và khuyết điểm, yếu kém.<br /> Vê kết quả, có thể khái quát thành hai nhóm nội dung.<br /> Một là, kết quả chung của hoạt động văn hóa, trong đó nhấn<br /> mạnh nhiệm vụ xây dựng con ngưòi có bước chuyển biến quan<br /> trọng, thể hiện ỏ các điểm nổi bật như gắn yêu cầu xây dựng<br /> con ngưòi vói nhiệm vụ xây dựng đất nước - tức là con người<br /> Việt Nam của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội<br /> nhập quốc tế, từ đó, trong nỗ lực của mình, văn hóa đã bước<br /> đầu góp phần hình thành những giá trị mói về con ngưòi vói<br /> các phẩm chất: trách nhiệm xã hội, ý thức công dân, chủ động,<br /> sáng tạo, khát vọng vưon lên. Lâu nay, chúng ta có tâm trạng<br /> lo âu về sự xuống cấp của văn hóa và nhân cách con người.<br /> 158]<br /> <br /> ĐINH XUÂN DŨNG<br /> <br /> V ăn ỄácL líã a m nffiíổi Việt '/vâm Aiện naỵ - 'Mấỵ suịỊ ngfiĩ từ tÂực tién<br /> <br /> Nhưng, nếu toàn xã hội chỉ có xu hướng đó thì, vì sao, 30 năm<br /> qua, sự nghiệp đổi mới lại tạo ta những thành tựu to lớn, có ý<br /> nghĩa lịch sử? Không có câu trả lời nào thuyết phục hon là do<br /> nhân dân ta với những phẩm chất đã và đang hình thàrứi nêu<br /> trên là lực lượng vĩ đại, "là nhân tố quyết định" (văn kiện Đại<br /> hội XII) tạo nên thành tựu đó. Vì vậy, văn kiện khẳng định kết<br /> quả trên là đúng đắn, khách quan và thuyết phục.<br /> Hai là, văn kiện chọn lọc và nhấn mạnh một số kết quả<br /> trong các lĩnh vực cụ thể của văn hóa, như các giá trị truyền<br /> thống của dân tộc được kế thừa; văn học nghệ thuật có bước<br /> phát triển; truyền thông đại chúng phát triển nhanh về loại<br /> hình, quy mô, lực lượng, phưong tiện kỹ thuật và ảnh hưởng<br /> xã hội; phong trào "toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn<br /> hóa" đã khoi dậy được nhiều giá trị nhân văn trong cộng đồng;<br /> giao lưu và hợp tác quốc tế về văn hóa có nhiều khởi sắc...<br /> Đọc kỹ văn kiện, chúng ta nhận thức rõ hơn, tỉnh táo hơn<br /> khi văn kiện không hề né tránh, chỉ rõ những yếu kém, khuyết<br /> điểm trong lĩnh vực này. Nhiều nhận định đã có trong các văn<br /> kiện trước, trong các Nghị quyết chuyên đề về văn hóa, văn<br /> học, nghệ thuật, báo chí, xuất bản, song nhìn tổng thể, văn<br /> kiện mới này chỉ ra những khuyết điểm chung tác động đến<br /> toàn xã hội, đến sự phát triển của đất nước và những khuyết<br /> điểm của một số lĩnh vực cụ thể và quan trọng của văn hóa...<br /> Trong bốn nguyên nhân dẫn tới những khuyết điểm, yếu<br /> kém mà văn kiện chỉ ra, có lẽ, cần đặc biệt nhấn mạnh nguyên<br /> nhân chủ yếu là do nhiều cấp ủy, chính quyền chưa quan tâm<br /> đầy đủ lĩnh vực này, lãnh đạo, chỉ đạo chưa thật quyết liệt.<br /> Như vậy là trách nhiệm chủ yếu mà văn kiện đã thẳng thắn<br /> chỉ ra thuộc về các cấp ủy đảng và chính quyền, từ trung ương<br /> đến địa phương.<br /> 159<br /> <br /> T fỉẩ n đỉứ n ầđ t: V â n Méa d ã a m ngưài<br /> <br /> Từ tư duy rất khoa học và minh bạch nêu trên, ngay ở<br /> đoạn mỏ đầu phần phưong hướng, nhiệm vụ, văn kiện đã<br /> yêu cầu trưóc hết đối vói các cấp, các ngành phải nhận thức<br /> đầy đủ, sâu sắc hon nữa tầm quan trọng đặc biệt và mục tiêu<br /> cao nhất của văn hóa là "xây dụng nền văn hóa và con ngưòi<br /> Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ,<br /> thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa<br /> học". Bốn từ trên là yêu cầu cao, nhưng là tất yếu và giá trị căn<br /> cốt nhất của con người Việt Nam thòi kỳ mói. Từ "khoa học"<br /> được bổ sung nhằm làm rõ một giá trị mới cần có trong nhân<br /> cách con người thòi kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khi mà<br /> khoa học trở thàrứi lực lượng sản xuất trực tiếp, tạo thành nội<br /> lực của dân tộc thòi kỳ hiện đại. Đây là mục tiêu lâu dài, co<br /> bản phải thực hiện liên tục, bền bỉ trong toàn bộ quá trình xây<br /> dụng và phát triển đất nưóc, song thực tiễn đòi hỏi quán triệt<br /> sâu sắc và triển khai đồng bộ, có kế hoạch và bước đi cụ thể,<br /> kiên trì, sáng tạo ngay từ bây giờ. Có lẽ, không thể chậm hon<br /> được nữa!<br /> Tùng bước thực hiện có hiệu quả mục tiêu trên chính là<br /> làm cho văn hóa của chúng ta thật sự trở thành nền tảng tinh<br /> thần vững chắc của xã hội và là sức mạnh nội sinh quan trọng<br /> bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc<br /> Việt Nam. Hai luận điểm trên đây bổ sung cho nhau khẳng<br /> định mạnh mẽ vai trò và sức mạnh đặc biệt của văn hóa. Cần<br /> phải nghiên cứu, tổng kết thực tiễn theo tinh thần đổi mói nội<br /> hàm và ý nghĩa của quan điểm trên và đặc biệt cần năng lực<br /> vận dụng tư tưởng sâu sắc đó của tất cả các cấp, các ngành để<br /> thực hiện hóa quan điểm này trong đời sống đất nước.<br /> Chỉ nhận thức sâu sắc ba mục tiêu phát triển văn hóa, xây<br /> dụng con ngưòi trên đây mói có thể triển khai được bảy nhiệm<br /> ĐINH XUÂN DŨNG<br /> 'V ă n ũ á ín tà a m n g ư à i V iệí TVâitt Aiật nay^ - "Mấỵ,&uịỊ^ngfiitíiítAựctìỂn,<br /> <br /> vụ lớn và nặng nề, trong đó có những yêu cầu, nội dung mới<br /> mà văn kiện Đại hội đã xác định. Có mấy điểm cần luu ý về<br /> các nhiệm vụ này.<br /> Một là, các nhiệm vụ bao hàm yêu cầu, định hướng và<br /> nhũng nội dung chủ yếu cho toàn bộ các lĩnh vực văn hóa,<br /> có quan hệ chặt chẽ, biện chứng, không thể xem nhẹ nhiệm<br /> vụ nào. Vì thế, trong Nghị quyết Trung ương 9 (khóa XI), xác<br /> định sáu nhiệm vụ; vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của<br /> Nhà nước, đào tạo cán bộ, đầu tư cho văn hóa được đưa thành<br /> các giải pháp, ớ văn kiện lần này, các nội dung trên đã khẳng<br /> địrứi đó là nhiệm vụ quan trọng.<br /> Hai là, các nhiệm vụ trên phải được thực hiện trong một<br /> thời gian dài, không có kết thúc, song theo yêu cầu, tính chất<br /> của văn kiện nhằm xác định nhiệm vụ trong rứiiệm kỳ 5 năm<br /> (2016 - 2021), tất yếu nó phải vừa là yêu cầu cần phấn đấu cao,<br /> vừa mang tính khả thi để đạt được một định lượng, một chất<br /> lượng xác định, khắc phục bằng được nhũng yếu kém, khuyết<br /> điểm đã chỉ ra trong văn kiện và tạo được một hàm lượng văn<br /> hóa cao hon trước trong con người và đời sống xã hội. Công<br /> việc này đòi hỏi tư duy, năng lực mói của các cấp quản lý, lãnh<br /> đạo từ Trung ương đến địa phương vì lâu nay, nhiều nơi còn<br /> làm văn hóa đến đâu được đến đây, vì cho rằng không ai "đo<br /> đếm" được kết quả của văn hóa, vì thế, văn hóa ở một số nơi<br /> chỉ còn là phần đuôi, phần "thêm vào" trong kế hoạch chung.<br /> Trên cơ sở đó, văn kiện lần này đặt lên hàng đầu nhiệm<br /> vụ "xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện". Để<br /> thực hiện nhiệm vụ nặng nề này, văn kiện đồng thời rứiấn<br /> mạnh một cách biện chứng hai mặt không thể tách rời nhau<br /> trong thực tiên hiện nay, một là, kiên trì, sáng tạo xây cái mới<br /> trong nhân cách con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa.<br /> T iỉần tÊứ nẵất: 'Văn fiâa mà a m ìxgxỉâi<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản