GÃY KHUNG CHẬU
(Kỳ 1)
I.Đặc điểm khung chậu:
1.Khung chậu có hình thể như một cái chậu thắt ở giữa,gồm 2
xương chậu,xương cùng và xương cụt.
2.Xương chậu gồm 3 xương hợp lại:
+Xương chậu.
+Xương ngồi.
+Xương mu.
Nơi tiếp giáp 3 xương là ỗ cối.
Phía trước là khớp mu.
Phía sau khớp với xương cùng của cột sống gọi là khớp cùng chậu.
3.Gãy xương chậu chiếm tỷ lệ 1-2% trong tổng số gãy xương.
Là xương xố nên khi gãy gây chảy máu nhiều.
Người ta chia ra 3 loại:
3.1.Gãy thành xương cánh chậu: di lệch ít,điều tri dể dàng.
3.2.Gãy ỗ cối: điều trị khó,dể gây biến chứng ảnh hưởng đến chic
năng hoạt động của khớp hông sau này.
3.3.Gãy khung chậu: chãy nhiều máu,dể shock,hay bị tổn thương cơ
quan nội tạng trong khung chậu gây ra tai bién gây nguy hiễm đến tính mạng.
II.Nguyên nhân và cơ chế:
1.Trực tiếp: Ngã ngồi gãy ụ ngồi,gãy ngành cánh chậu ( như gãy
Duverney)như khi xương chậu bị ép lại : xe đè qua hoặc bị ép giữa 2 toa ràu.
2.Gián tiếp:
- NGã ở độ cao lớn,do sập hầm,vùi lấp,tai nạn giao thông.
- Do cơ co kéo quá mức: hay gặp ở người chơi thể thao( gãy gai
chậu trước trên do cơ căng cân đùi và cơ may kéo,Gãy gai chậu trước dưới do cơ
thẳng trước kéo,Gãy cánh chậu do cơ mông nhỡ kéo).
III.GPBL:
1.Tổn thương ở xương: Người ta chí gayx xương chậu thành nhiều loại:
1.1.Gãy thành chậu( hay rìa chậu): Gồm các thể sau:
*Xương chậu:
- Gãy gai chậu: Trước trên và trước dưới.
- Gãy dọc cánh chậu.
- Gãy ngang cánh chậu kiễu Duverney.
*Xương cùng:
- Gãy ngang xương cùng.
*Gãy ngành mu-chậu.
*Gãy ụ ngồi.
*Gãy ngành ngồi-chậu.
*Gãy ngang xương cụt.
1.2.Gãy ỗ cối:
*Gãy rìa trên ỗ cói.
*Gãy rìa dưới ỗ cối.
*Gãy rìa ỗ cối thành mảnh lớn gây bán trật khớp hánh nhẹ.
*Gãy dấy ỗ cối,chỏm xương đùi : Gọi là TRật khớp háng trung tâm
hoàn toàn.
1.3.Gãy khung chậu( gãy vòng đai chậu):
*Gãy một cung:
- Gãy cung trước( gãy ngành mu-chậu và ngồi chậu,gãy một hay cả
hai bên).
- Trậi khớp mu.
- Gãy cung sau( gãy dọc theo các lỗ xương cùng).
- Trật khớp cùng-chậu.
- Gãy cánh chậu.
*Gãy cả 2 cung trước và sau:
- Gãy khung chậu kiễu Malgaigne ( gãy ngành mu chậu-ngồi chậu
của cung trước và gãy dọc cánh chậu của cung sau).
- Gãy khung chậu kiễu Voillemier( gãy ngành mu chậu-ngồi chậu /
trật khớp mu của cung trước + gãy gãy dọc xương cùng cụt( gãy cung sau)/trật
khớp cùng chậu của cung sau).
2.Tổn thương kết hợp:
Có thể gặp các tổn thương khác: đứt niệu đạo,Vở bàng quang,đứt
niệu quản,tổn thương âm đạo-tử cung-vòi buồng trứng,mm-tk trong khung chậu.