intTypePromotion=1

Giá trị từ láy trong văn tế của Nguyễn Đình Chiểu

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
19
lượt xem
1
download

Giá trị từ láy trong văn tế của Nguyễn Đình Chiểu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết "Giá trị từ láy trong văn tế của Nguyễn Đình Chiểu" có nội dung là nhận xét từ láy được xem là một “nốt nhạc” về âm thanh, chứa đựng trong mình một “bức tranh” cụ thể của các giác quan, kèm theo những ấn tượng về sự cảm thụ chủ quan, những đánh giá thái độ của người nói trước sự vật, hiện tượng, tác động mạnh mẽ tới người nghe.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giá trị từ láy trong văn tế của Nguyễn Đình Chiểu

ng«n ng÷ & ®êi sèng<br /> <br /> 26<br /> <br /> sè<br /> <br /> 8 (166)-2009<br /> <br /> Ng«n ng÷ vµ v¨n ho¸<br /> <br /> Gi¸ trÞ cña tõ l¸y trong v¨n tÕ<br /> nguyÔn ®×nh chiÓu<br /> hoµng thÞ lan<br /> (Cao häc NN K15, §HSP Th¸i Nguyªn)<br /> <br /> 1. Giáo sư<br /> H u Châu có l n nh n xét t láy c a Tú Xương, Văn t Phan Châu Trinh c a Phan B i<br /> ư c xem là m t “n t nh c” v âm thanh, ch a ng Châu, các bài văn t c a Nguy n ình Chi u…T th<br /> trong mình m t “b c tranh” c th c a các giác quan, k XVIII v trư c văn t ch y u hư ng vào s b c l<br /> kèm theo nh ng n tư ng v s c m th ch quan, nh ng tình c m riêng tư (tình cha con, v ch ng, anh<br /> nh ng ánh giá thái<br /> c a ngư i nói trư c s v t, em, b n bè…). Nhưng t th k XIX c bi t là t khi<br /> Pháp xâm lư c nư c ta, văn t ư c dùng r ng rãi và<br /> hi n tư ng, tác ng m nh m t i ngư i nghe. Có th<br /> nói s hi n di n c a t láy có giá tr<br /> c bi t quan tr thành m t công c tuyên truy n, m t lo i vũ khí<br /> u tranh s c bén c a ngư i dân yêu nư c, ph n ánh<br /> tr ng trong các sáng tác văn chương b i giá tr tư ng<br /> ư c nh ng tư tư ng, tình c m c a dân t c và th i<br /> thanh, tư ng hình và bi u c m mà nó ch a ng. i<br /> i.<br /> v i văn t m t lo i văn b n g n v i phong t c tang l<br /> Nguy n ình Chi u là ngư i sáng tác văn t khá<br /> ch y u nh m bày t s thương ti c c a tác gi và c a<br /> nh ng ngư i thân i v i ngư i ã m t, n i dung c a thành công. Thi t nghĩ, trong s thành công ó văn<br /> nó thư ng xoay quanh hai ý chính: m t là k v cu c t c a ông có vi c khéo s d ng l p t láy.<br /> 2. Chúng tôi ã ti n hành kh o sát, th ng kê c ba<br /> i, tính cách c a ngư i quá c ; hai là b c l tình c m,<br /> thái<br /> c a ngư i s ng trong gi phút vĩnh bi t. M c bài văn t : Văn t nghĩa sĩ C n Giu c (VTNSCG),<br /> dù có nh ng o n t s , k l i cu c i c a ngư i quá Văn t Trương Công nh (VTTC ), Văn t nghĩa sĩ<br /> c , nhưng căn b n văn t thu c lo i tr tình nên s c tr n vong l c t nh (VTNSTVLT) c a Nguy n ình<br /> thái bi u c m c a văn t r t m nét. Vì v y s hi n Chi u và k t qu thu ư c như sau:<br /> S lư ng t láy trong 99 câu c ba bài văn t là<br /> di n c a t láy trong văn t như m t i u không th<br /> 40 t , chi m 11,1 % trên t ng s 360 t láy trong toàn<br /> thi u. Tuy nhiên s c bi u c m và tính ch t th m mĩ c<br /> b sáng tác thơ văn c a Nguy n ình Chi u và chi m<br /> th<br /> m i bài có m t v riêng do i tư ng ư c<br /> 41% trên t ng s câu văn t . T láy trong văn t c a<br /> c p trong m i bài văn t là khác nhau.<br /> Văn t v n có g c t lâu i Trung Qu c nhưng ông r t phong phú, ch có duy nh t t “d t d ” là ư c<br /> nư c này, nó không phát tri n thành m t th văn s d ng hai l n, các t còn l i ch ư c s d ng m t<br /> quan tr ng trong văn h c. Sang Vi t Nam, văn t phát l n. Trong ó có nh ng câu t láy xu t hi n v i m c<br /> m c: Câu 25 (VTNSCG) tác gi s d ng t i 4<br /> tri n thành m t th tài quan tr ng v i nhi u bài văn t<br /> có giá tr văn h c cao và g n v i tên tu i c a nhi u tác t láy; câu 18 (VTNSTVLT) s d ng 3 t láy; các câu<br /> gi như: Văn t m t công chúa c a M c ĩnh Chi, có s d ng 2 t láy như: câu 6 (VTNSCG), câu 9, 20,<br /> 27 (VTTC ), câu 11, 16, 20, 35 (VTNSTVLT)…<br /> Văn t th p lo i chúng sinh c a Nguy n Du, Văn t<br /> Trương Quỳnh Như c a Ph m Thái, bài T s ng v<br /> S lư ng t láy ba tác ph m ư c th ng kê c th như sau:<br /> STT<br /> <br /> Tên tác ph m<br /> <br /> S câu văn<br /> <br /> 1<br /> <br /> Văn t nghĩa sĩ C n Gu c<br /> <br /> 30<br /> <br /> 13<br /> <br /> 32,5<br /> <br /> 2<br /> <br /> Văn t Trương Công<br /> <br /> 32<br /> <br /> 11<br /> <br /> 37,5<br /> <br /> 3<br /> <br /> Văn t nghĩa sĩ tr n vong l c t nh<br /> <br /> 37<br /> <br /> 16<br /> <br /> 40,0<br /> <br /> nh<br /> <br /> Như v y theo t l cho th y c kho ng g n 2 câu<br /> văn t Nguy n ình Chi u l i có s d ng m t t láy,<br /> và cũng không ph i ng u nhiên mà có câu tác gi l i<br /> s d ng nhi u t láy như v y. Tuy nhiên cách s d ng<br /> <br /> S t láy<br /> <br /> T l (%)<br /> <br /> t láy trong văn t c a<br /> Chi u không ch mang l i<br /> giá tr c bi t cho nh ng câu văn t t n s và m c<br /> s d ng mà giá tr c a nó còn n m cách s d ng<br /> t láy mang nh ng nét riêng c a tác gi và mang m t<br /> <br /> Sè 8<br /> <br /> (166)-2009<br /> <br /> ng«n ng÷ & ®êi sèng<br /> <br /> phong cách Nam B rõ nét. i vào m t s khía c nh<br /> n i dung c th trong văn t chúng ta s th y ư c giá<br /> tr c a vi c s d ng l p t này cũng như th y ư c<br /> thành công c a Nguy n ình Chi u i v i th lo i<br /> văn này.<br /> 2.1. T láy v i ngh thu t xây d ng hình tư ng<br /> nhân v t<br /> Trong VTNSCG sau hai câu u khái quát v b i<br /> c nh bão táp c a th i i và ý nghĩa c a cái ch t b t t<br /> c a ngư i nông dân nghĩa sĩ, tác gi ã tái hi n l i<br /> chân th c hình nh ngư i nông dân nghĩa sĩ, hình<br /> tư ng trung tâm c a tác ph m. Hình nh c a h ã<br /> Nguy n ình Chi u t c vào l ch s b ng t t c tình<br /> yêu thương, lòng kính tr ng và s c m ph c. Nh ng<br /> nét “ch m kh c” c a b c chân dung b t u t ngu n<br /> g c xu t thân:<br /> - Nh linh xưa: Côi cút làm ăn; toan lo nghèo khó.<br /> - Chưa quen cung ng a, âu t i trư ng nhung;<br /> Ch bi t ru ng trâu, theo làng b .<br /> - Vi c cu c vi c cày, vi c b a, vi c c y, tay v n<br /> quen làm; t p khiên, t p súng, t p mác, t p c , m t<br /> chưa t ng ngó.<br /> c ba câu trên u có n i dung nói v ngu n g c<br /> xu t thân c a ngư i nghĩa sĩ, h v n là nh ng ngư i<br /> nông dân, cu c i g n bó v i m nh ru ng, v i nh ng<br /> công vi c quen thu c: cu c, cày, b a, c y, và ó là<br /> nh ng công vi c mà “tay v n quen làm”, b i th mà<br /> vi c nhà binh: t p khiên, súng, mác, c h v n “m t<br /> chưa t ng ngó”. Nhưng có l hình nh cô ng nh t,<br /> có s c khái quát nh t v n là hình nh “côi cút làm ăn”.<br /> úng như Hoài Thanh nh n xét thì “bao nhiêu yêu<br /> thương trong nh ng l i y”. Tác gi ã s d ng t láy<br /> là tính t “côi cút” mà không ph i là “cui cút” hay<br /> “cùi c i”. N u là “cui cút” hay “cùi c i” thì nó ch<br /> s c g i ra dáng vóc con ngư i trong ho t ng c m<br /> c i, v t v , c n m n, nhưng v i t “côi cút” thì giá tr<br /> c a câu văn ã khác h n.<br /> ây không ch g i ra hình<br /> nh ngư i nông dân v t v , c n m n, mà nó còn tác<br /> ng m nh n tâm kh m c a ngư i c v hình nh<br /> con ngư i l loi, trơ tr i, không nơi nương t a, b i<br /> nguyên hình v g c “côi” có nghĩa là ngư i m t cha,<br /> m t m ho c c hai vì v y s d ng t láy “côi cút” có<br /> tác d ng bi u c m hơn r t nhi u. Nh ng nghĩa sĩ v n<br /> xu t thân t nh ng nông dân nghèo trong xã h i<br /> phong ki n, c<br /> i h quanh qu n bên lũy tre làng,<br /> s ng cu c s ng lam lũ, nh c nh n, âm th m và l ng<br /> l , h ch mong ư c s ng cu c s ng thanh bình.<br /> Nhưng n sau b c chân dung âm th m, l ng l v i<br /> b n tính r t m c hi n hòa y là dòng máu nóng c a<br /> con l c cháu h ng v i truy n th ng yêu nư c t ngàn<br /> <br /> 27<br /> <br /> i. Khi t nư c có gi c ngo i xâm thì lòng căm thù<br /> trong h tr i d y, m nh m quy t li t và h li n tr<br /> thành nh ng dũng sĩ. Tinh th n yêu nư c c a h ư c<br /> th hi n trư c h t thái<br /> i v i k thù và ý th c,<br /> trách nhi m c a b n thân v t nư c.<br /> - Ti ng phong h c ph p ph ng hơn mươi tháng,<br /> trông tin quan như tr i h n trông mưa, mùi tinh chiên<br /> v y vá ã ba năm, ghét thói m t như nhà nông ghét<br /> c .<br /> - B a th y bòng bong che tr ng l p, mu n t i ăn<br /> gan; ngày xem ng khói ch y en sì mu n ra c n c .<br /> - M t m i xa thư<br /> s , há<br /> ai chém r n u i<br /> hươu; hai v ng nh t nguy t chói lòa, âu dung lũ treo<br /> dê, bán chó.<br /> Cùng v i các ngh thu t khác: s d ng các hình<br /> nh thân thu c, g n gũi v i nhà nông như hình nh c<br /> d i, và các bi n pháp i l p gay g t như “tr ng l p”,<br /> “ en sì”, ngh thu t so sánh… Nguy n ình Chi u ã<br /> s d ng t i 4 t láy trong 3 câu liên ti p di n t thái<br /> , tinh th n và trách nhi m c a h<br /> i v i t nư c.<br /> T láy “ph p ph ng” mang l i s c di n t r t m nh,<br /> cho ngư i c c m nh n ư c t t c s h i h p, ch<br /> i, trông ngóng, tin t c tri u ình; tr ng thái lo l ng<br /> c a h khi hay tin k ch ti n ánh trên quê hương.<br /> T láy ng t “v y vá” v n là t có nghĩa ch hành<br /> ng v y b n, dính b n nhi u ch , trông nhem<br /> nhu c hay ch hành ng gán b a<br /> v y cho ngư i<br /> khác<br /> ây tác gi ã dùng nó v i c hai ch c năng<br /> v a là ng t v a là tính t “mùi tinh chiên v y vá ã<br /> ba năm”. Tính ch t tanh hôi, b n th u mà k thù em<br /> n, ng th i còn g i cho ngư i c c m giác nh c<br /> nh i căm gi n t t c a ngư i nông dân i v i quân<br /> gi c. Vì v y mà “B a th y bòng bong che tr ng l p<br /> mu n t i ăn gan, ngày xem ng khói ch y en sì mu n<br /> ra c n c ”. T láy “ s ” không ch cho chúng ta<br /> th y b n ch t v n r t hi n lành, chăm ch làm ăn bên<br /> lũy tre làng c a nh ng ngư i nông dân kia mà h còn<br /> là nh ng ngư i có nh ng nh n th c, ý th c cao v<br /> t<br /> nư c, t nư c ta là c a toàn dân, m t t nư c th ng<br /> nh t (m i xa thư s ). Có th nói b ng vi c s d ng<br /> t láy Nguy n ình Chi u không ch d ng l i m t<br /> b c chân dung c a ngư i nông dân nghĩa sĩ mà còn<br /> di n t h t s c tinh t và sâu s c nh ng tr ng thái tư<br /> tư ng, tình c m c a ngư i nông dân i v i quê<br /> hương t nư c cũng như lòng căm thù t t<br /> iv i<br /> k thù xâm lư c.<br /> N u như trong VTNSCG tác gi s d ng là t láy<br /> là tính t<br /> góp ph n xây d ng hình tư ng ngư i<br /> nông dân v i nh ng chuy n bi n v tư tư ng tình c m<br /> thì VTTC tác gi ã s d ng hai t láy là ng t<br /> “bàn b c” và “s a sang” hai t láy này có s c khái<br /> <br /> 28<br /> <br /> ng«n ng÷ & ®êi sèng<br /> <br /> quát v hành ng c a ngư i anh hùng dân t c<br /> Trương Công nh. Là t láy ng t nhưng b n thân<br /> nó l i có ch c năng c a c tính t vì nó không ch di n<br /> t khái quát v hành ng mà còn g i cho ngư i c<br /> ngư i nghe v tính ch t c a hành ng nh ng lo l ng,<br /> s t s ng cho công vi c vì dân vì nư c c a ông:<br /> - Văn thì nh tham bi n, thương bi n, giúp các cơ<br /> bàn b c nhung công; võ thì dùng t ng binh, c binh,<br /> coi m y o s a sang khí gi i.<br /> Có th nói cùng v i các ngh th t khác, t láy ã<br /> góp ph n c l c vào vi c xây d ng hình tư ng nh ng<br /> nghĩa sĩ, nh ng anh hùng x thân vì nư c trong văn t<br /> c a Nguy n ình Chi u.<br /> 2.2. T láy v i giá tr g i c m, bi u c m trong<br /> nh ng ti ng khóc thương<br /> N u như toàn b ph n lung kh i và ph n thích<br /> th c trong văn t nghĩa sĩ C n Giu c tác gi d ng l i<br /> hình tư ng ngư i nông dân nghĩa sĩ, trong VTTC là<br /> hình tư ng ngư i anh hùng vì dân vì nư c,<br /> VTNSTVLT tác gi khái quát l i th m c nh c a<br /> ngư i dân vô t i và s hi sinh c a h thì bao trùm toàn<br /> b ph n ai vãn và ph n k t (ph n còn l i) c a các bài<br /> văn t là ti ng khóc thương non sông t nư c c a<br /> nh ng ngư i thân cho s hi sinh cao p c a h ,<br /> nh ng ti ng khóc cho th i kì nư c m t nhà tan.<br /> C bài VTNSCG là m t ti ng khóc dài, ti ng khóc<br /> l n, ti ng khóc c a ngư i vi t văn t , ti ng khóc c a<br /> già tr gái trai ch Trư ng Bình, ti ng khóc c a ngư i<br /> m già, ngư i v y u, c a chùa Tông Th nh, c a c<br /> cây, c a sông C n Giu c… Ti ng khóc ư c b t u<br /> ngay t ph n lung kh i v i l i than “H i ôi!’ au xót<br /> và trong l i tư ng nh “Nh linh xưa”, t ti ng kêu<br /> th ng th t au n “Ôi thôi thôi”,…Có lúc nư c m t<br /> trào ra, không kìm nén ư c “nư c m t anh hùng lau<br /> ch ng ráo, thành nh ng d u h i “vì ai” liên<br /> ti p…Nhưng có l câu văn miêu t v ti ng khóc gây<br /> xúc ng nh t là câu 25 c a bài văn t .<br /> di n t n i<br /> au thương vô b c a nh ng ngư i còn s ng i v i<br /> ngư i ã m t vì quê hương, t nư c, tác gi ã s<br /> d ng t i 4 t láy trong m t câu văn 30 ti ng này, trong<br /> ó có t i 3 t láy là tính t “ au n”, “leo lét”, “não<br /> nùng”, và m t t láy là ng t “d t d ”.<br /> - au n b y m già ng i khóc tr , ng n èn<br /> khuya leo lét trong l u, não nùng thay v y u ch y<br /> tìm ch ng, cơn bóng x d t d trư c ngõ.<br /> Có th nói ây là câu văn m c t láy c a tác<br /> gi và ng th i cũng là m t trong nh ng câu văn có<br /> s c lay ng lòng ngư i nh t. B i còn gì au n hơn,<br /> t i nghi p hơn là m già khóc con tr bên ng n èn<br /> trong túp l u gi a êm khuya. Hình nh ngư i m già<br /> <br /> sè<br /> <br /> 8 (166)-2009<br /> <br /> càng ư c kh c h a m nét hơn b i t láy g i hình<br /> nh c bi t “leo lét”, ngư i m già bên ng n èn nh ,<br /> y u, ch p ch n như s p t t như quãng i còn l i c a<br /> m . Còn gì au n, áng thương hơn khi lúc chi u v<br /> là th i i m gia ình t h p thì l i là lúc ngư i v y u<br /> ch y tìm ch ng trong “cơn bóng x d t d trư c ngõ”.<br /> B ng các t láy mang tính tư ng hình và có s c bi u<br /> c m cao, tác gi ã kh c sâu vào lòng ngư i c ti ng<br /> khóc c a nh ng ngư i m m t con, ngư i v m t<br /> ch ng, qua ó ta càng th y ư c s hi sinh to l n c a<br /> h .<br /> VTTC khi nói v s ti c thương c a ngư i<br /> còn s ng i v i ngư i ã m t, Nguy n ình Chi u<br /> cũng ã s d ng n 8 t láy trong 14 câu t câu 19<br /> cho n h t câu 32. câu 20 ni m ti c thương ư c<br /> kh c h a b i hai t láy là tính t “chiu chít” và “om<br /> sòm” tác gi ã kh c h a ư c hai thái , tình c m<br /> hoàn toàn trái ngư c nhau là s nh thương và s căm<br /> gi n.<br /> “Tr nh lòng tư ng sĩ, thương quan tư ng, nh c<br /> quan tư ng chiu chít như gà; b c trí nhân dân, gi n<br /> th ng tà, m ng th ng tà, om sòm như nhái”.<br /> N i nh cùng ni m ti c thương<br /> ây là tình c m<br /> c a qu n chúng i v i lãnh t nghĩa quân Trương<br /> nh còn s căm gi n là căm gi n a gian tà, ph n<br /> b i d n ư ng cho gi c khi n tư ng quân ph i cam<br /> ch u hi sinh.<br /> Nét c bi t riêng c a tác gi trong vi c s d ng t<br /> láy di n t<br /> ây là ông có cách nói ví mang m<br /> màu s c dân gian, tính ch t kh u ng mà cũng th t<br /> c áo trong cách k t h p b i “chiu chít” v n là tính<br /> t ch (ti ng rít) nh , dài và liên t c, s c l nh do nh ng<br /> v t nh chuy n ng n i ti p nhau r t nhanh trong<br /> không khí phát ra: n bay chiu chít.<br /> ây ta th y<br /> tác gi l i có cách nói, s liên tư ng khác bi t “ chiu<br /> chít như gà”. Tính t “om sòm” dùng ch tính ch t l i<br /> nói c a con ngư i (l n ti ng v i nhau, gây náo ng<br /> m ĩ). V i cách nói, cách so sánh này, Nguy n ình<br /> Chi u ã làm s ng l i, ã cho chúng ta th y tình c m<br /> cao p c a lãnh t nghĩa quân cũng như tình thương<br /> c a quân sĩ i v i lãnh t . ây là m t quan ni m r t<br /> m i v anh hùng c a Nguy n ình Chi u, khác v i<br /> quan ni m trung quân ái qu c trong xã h i phong ki n<br /> ng th i d ng l i m t không khí căm gi n sôi s c<br /> c a nhân dân i v i k gian tà, ph n b i. ây cũng là<br /> tư tư ng xuyên su t toàn b sáng tác c a<br /> Chi u:<br /> “Ch bao nhiêu o thuy n không kh m<br /> âm m y th ng gian bút ch ng tà”<br /> Ti p t c nh ng ti ng khóc thương trong VTTC<br /> tác gi ã s d ng các t láy: “nh c nh n”, “lây l t”,<br /> “ngơ ng n”, “bái xái” “sùi s t” Trong 5 t láy này ch<br /> <br /> Sè 8<br /> <br /> (166)-2009<br /> <br /> ng«n ng÷ & ®êi sèng<br /> <br /> có m t t “sùi s t” là t láy là ng t còn l i là tính<br /> t , song t t c<br /> u là nh ng t mang tính g i hình nh,<br /> và bi u c m cao, tr c ti p, tác ng m nh n ngư i<br /> c, ngư i nghe:<br /> “Cu c trung nghĩa hai năm làm i tư ng, nh c<br /> nh n vì nư c nào h n ti ng th phi;cõi An, Hà m t<br /> ch c ch u lãnh binh, lây l t theo th i chưa ch c âu<br /> thành, âu b i.<br /> Khóc là khóc nư c nhà cơn b n lo n, hôm mai<br /> v ng chúa, thua bu n nhi u n i khúc nôi; than là than<br /> b cõi lúc qua phân, ngày tháng trông vua, ngơ ng n<br /> m t phương t d i.<br /> Tư ng quân còn ó, các nơi o t c th y kiêng<br /> dè;tư ng quân m t r i m y ch nghĩa binh thêm bái<br /> xái…<br /> Ôi tr i B n Nghé, mây mưa sùi s t, thương ng<br /> anh hùng g p bư c gian truân; t Gò Công cây c<br /> ê, cám ni m th n t h t lòng trung ái.<br /> Các t láy “lây l t”, “ngơ ng n”, “s t sùi” u là<br /> nh ng t g i n i bu n thương, s h t h ng. T láy<br /> “bái xái” (li ng xi ng, r i lo n) v i c tính phương<br /> ng này nó v a g i s m t mát to l n c a nghĩa quân<br /> khi tư ng quân không còn, ng th i v a d ng l i<br /> không gian bu n au c a l ch s dân t c. T “bái xái”<br /> ã em l i màu s c phương ng rõ nét trong c trưng<br /> ngôn ng Nguy n ình Chi u (màu s c Nam B ) ã<br /> góp ph n làm nên nh ng nét riêng cho văn t c a ông.<br /> VTNSTVLT là m t bài văn t l n ư c ra i<br /> trong hoàn c nh: H i y khi tên t nh trư ng B n Tre là<br /> Mi- sen Pông- sông (Michen ponchon) tên th c dân<br /> x o quy t tìm<br /> m i cách<br /> mua chu c c<br /> Chi u, sau nhi u l n không ư c, h n l i tìm c quan<br /> tâm n c nh già nua, b nh t t c a c và ngh giúp<br /> c ,<br /> Chi u ã tr l i: Tôi có m t i u mong ư c,<br /> mà lâu nay chưa th c hi n ư c. ó là l t vong h n<br /> nh ng ngư i ã ch t tr n trong nh ng năm qua!<br /> Trong tình th b t bu c tên t nh trư ng ành ưng<br /> thu n. Theo nhi u tài li u nghiên c u, bài<br /> VTNSTVLT ư c vi t t năm inh Mão (1867) t i<br /> Ba Tri b y năm sau bài VTNSCG (1861) và ba năm<br /> sau VTTC (1864). Có bi t bao nhiêu bi n c x y ra<br /> trong ch ng ư ng y ã tác ng n tâm tư, tình<br /> c mc a<br /> Chi u vì th mà bao trùm toàn b nh ng<br /> bài văn t này là nh ng tình c m ti c thương sâu n ng<br /> nh ng b n bè, ng chí ã l n lư t hi sinh, n i căm<br /> thù quân xâm lư c không phút nguôi ngoai. Tu i già<br /> s c y u, b nh t t ông không th ti p t c th c hi n tâm<br /> nguy n c a mình. Vì v y mà l i văn cũng man mác<br /> tâm s , m i câu, m i ch là u ch a ng n i ni m<br /> <br /> 29<br /> <br /> u t c, oán h n. Cũng chính vì th mà bài văn t 37<br /> câu này có 16 t láy h u h t là nh ng t g i c m<br /> mang n ng tâm tr ng y: “man mác”, “phôi pha”, “rã<br /> r i”, “th p thoáng”, “bơ vơ”, “d t d ”, “hiu h t”,<br /> “m a mai”, “mư ng tư ng”, “ph ng ph t”, “v n<br /> vương”, “b c t c”…<br /> 3. Nhìn chung văn t là lo i văn b n mà ngôn ng<br /> òi h i mang s c thái bi u c m và tính hình tư ng cao.<br /> T láy l i là m t l p t<br /> c bi t có kh năng di n t<br /> thái<br /> ánh giá, c m xúc c a ngư i nói i v i i<br /> tư ng ư c nói n, ng th i khơi d y ngư i c,<br /> nghe m t thái tương t như v y. Bên c nh vi c s<br /> d ng các bi n pháp ngh thu t khác thì vi c s d ng<br /> t láy có th tái hi n l i hi n th c cũng như vi c xây<br /> d ng l i hình tư ng nhân v t m t cách hi u l c nh t<br /> .V i vi c v n d ng t láy vào sáng tác và có s l a<br /> ch n phù h p v i i tư ng, hoàn c nh ph n ánh, phù<br /> h p v i cánh c m, cách nghĩ c a ngư i dân Vi t Nam<br /> nói chung và nhân dân Nam B nói riêng, Nguy n<br /> ình Chi u ã em n cho n n văn h c Vi t Nam<br /> nh ng áng văn t t n nh cao ngh thu t [9].<br /> Tài li u tham kh o<br /> 1. Nguy n Trung Hi u,<br /> hi u<br /> Chi u rõ hơn<br /> v m t ngh thu t, in trong Nguy n ình Chi u, S<br /> Văn hóa và Thông tin và H i Văn ngh Nguy n ình<br /> Chi u B n Tre xu t b n - 1984.<br /> 2. Hoàng Phê (ch biên), T i n ti ng Vi t, NXB<br /> à N ng, 1990.<br /> 3. Lê Bá Hán, Tr n ình S , Nguy n Kh c Phi, T<br /> i n thu t ng văn h c, NXBGD, 1997.<br /> 4. Nhi u tác gi , Thơ văn Nguy n ình Chi u,<br /> NXB Văn h c, Hà N i , 1971.<br /> 5. Hoàng Tu , Ph m Văn H o, Lê Văn Trư ng,<br /> Ti ng a phương mi n Nam trong tác ph m c a<br /> Nguy n ình Chi u, in trong Nguy n ình Chi u v<br /> tác gia và tác ph m, NXBGD, 1998.<br /> 6. Hoàng Văn Hành (ch biên), T i n t láy ti ng<br /> Vi t, NXB Khoa h c Xã h i , 1998.<br /> 7. Huỳnh Công Tín, T i n t ng Nam B . NXB<br /> Khoa h c xã h i, 2007.<br /> 8. La Yên, “Vài nh n xét v th gi i ngh thu t c a<br /> Nguy n ình Chi u” in trong Nguy n ình Chi u, S<br /> Văn hóa và Thông tin và h i văn ngh Nguy n ình<br /> Chi u B n Tre xu t b n, 1984.<br /> 9. Hoài Thanh, Văn t nghĩa sĩ C n Giu c, m t<br /> trong nh ng bài văn hay nh t c a chúng ta in trong<br /> Nguy n ình Chi u v tác gia và tác ph m, NXBGD,<br /> 1998.<br /> (Ban Biªn tËp nhËn bµi ngµy 16-06-2009)<br /> <br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2