Đề tà i: Giải pháp hoà n thiện chế độ cho thuê tà i chí nh ở Việt
Nam
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Nguyễn Phương Huyền - Trung3 -K37D
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG
*************************
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHẾ ĐỘ CHO
THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
NGƯỜI VIẾT : NGUYỄN PHƯƠNG HUYỀN
LỚP : TRUNG 3 - K37D
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN : CÔ LÊ THỊ THANH
HÀ NỘI, 2002
Đề tà i: Giải pháp hoà n thiện chế độ cho thuê tà i chí nh ở Việt
Nam
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Nguyễn Phương Huyền - Trung3 -K37D
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ở Việt Nam, để đáp ứng nhu cầu đổi mới công nghệ nhằm cạnh tranh
trên thị trường của các doanh nghiệp, cũng như để thực hiện mục tiêu Công
nghiệp hoá, Hiện đại hoá nền kinh tế, thực hiện chính sách của Đảng và Nhà
nước nhằm nhanh chóng đưa đất nước bắt kịp tốc độ phát triển của thế giới thì
nhu cầu vốn đầu tư rất lớn. Mặc dù Nhà nước ta đã tích cực tìm mọi biện
pháp để thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài, chủ trương đa dạng hoá
các loại hình cung ứng vốn và tập trung đầu tư cho phát triển sản xuất kinh
doanh nhưng nguồn vốn vẫn khan hiếm và là bài toán làm đau đầu các doanh
nghiệp. Thực tế cho thấy, khả năng tích luỹ vốn của các doanh nghiệp rất hạn
chế, khả năng tái đầu tư, đổi mới thiết bị cũng rất thấp dẫn đến chất lượng sản
phẩm kém, giá thành cao. Do đó, doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiêu thụ và
cạnh tranh. Mặt khác, doanh nghiệp cũng khó vay được vốn ngân hàng bởi
vốn cho sản xuất kinh doanh là vốn trung và dài hạn trong khi ngân hàng chỉ
dư thừa vốn ngắn hạn. Hơn nữa, khi cho vay, nếu doanh nghiệp làm ăn thua
lỗ, ngân hàng khó có thể thu hồi được vốn bởi đất đai, tài sản của doanh
nghiệp lại do Nhà nước nắm giữ, dây chuyền thiết bị lại lạc hậu, giá trị thanh
toán thấp. Chính vì những lý do đó nên số các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ
ngày càng nhiều. Tình trạng nợ nần kéo dài, kể cả nợ ngân sách và nợ chiếm
dụng vốn lẫn nhau diễn ra khá phổ biến. Đứng trước thực trạng này, Cho thuê
tài chính như một phương thuốc hữu hiệu giải quyết căn bệnh trầm kha thiếu
nguồn vốn. Đây là công cụ vừa giảm thiểu rủi ro đối với vốn đầu tư vừa
nhanh chóng đáp ứng nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp, đưa nền
kinh tế sớm tiếp cận với trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến nhất trên thế giới.
Hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam tuy còn là một hoạt động cấp
tín dụng trung và dài hạn hết sức mới mẻ nhưng có thể thấy nhu cầu của nền
Đề tà i: Giải pháp hoà n thiện chế độ cho thuê tà i chí nh ở Việt
Nam
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Nguyễn Phương Huyền - Trung3 -K37D
kinh tế nước ta đối với hoạt động này là rất lớn. Nhưng qua thời gian thực tế
thực hiện cho thấy sự phát triển của hoạt động này trên thị trường Việt Nam
còn chậm, chưa tương xứng với vai trò, khả năng và chưa phát huy hết những
ưu điểm của nó. Một trong các nguyên nhân chính là hành lang pháp lý của
chúng ta còn thiếu, nhiều sơ hở và chưa đồng bộ.
Sự không phù hợp của pháp luật trong mối quan hệ với kinh tế nói
chung và trong mối quan hệ với hoạt động cho thuê tài chính nói riêng sẽ kìm
hãm sự phát triển của hoạt động này.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, qua tìm hiểu thực tế và tiến hành
phân tích đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành điều chỉnh hoạt động
Cho thuê tài chính, em đã lựa chọn viết khoá luận tốt nghiệp với đề tài: “Giải
pháp hoàn thiện Chế độ cho thuê tài chính ở Việt Nam”.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
- Tìm hiểu một cách hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt
động cho thuê tài chính. Tìm hiểu tình hình cho thuê tài chính trên thế giới
một cách khái quát và cụ thể để rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu
cho việc hoàn thiện chế độ cho thuê tài chính ở Việt Nam.
- Tìm hiểu và đánh giá thực trạng của hoạt động cho thuê tài chính
cũng như chế độ cho thuê tài chính ở Việt Nam để tìm ra những khó khăn
vướng mắc cần tháo gỡ, và dựa trên việc phân tích cơ sở pháp lý của hoạt
động cho thuê tài chính rút ra được những khó khăn thuận lợi cho việc thực
hiện chế độ cho thuê tài chính. Từ đó đưa ra những giải pháp và kiến nghị cụ
thể góp phần hoàn thiện chế độ cho thuê tài chính theo pháp luật Việt Nam.
3. Phạm vi nghiên cứu:
Khóa luận đi vào nghiên cứu cho thuê tài chính và chế độ của nó ở Việt
Nam, trong đó tập trung phân tích các quy định của pháp luật hiện hành trực
tiếp điều chỉnh hoạt động cho thuê tài chính để từ đó đề xuất các giải pháp
phù hợp.
Đề tà i: Giải pháp hoà n thiện chế độ cho thuê tà i chí nh ở Việt
Nam
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Nguyễn Phương Huyền - Trung3 -K37D
4. Phương pháp nghiên cứu:
Khoá luận được thực hiện trên cơ sở phương pháp duy vật lịch sử và
duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với tư tưởng Hồ Chí
Minh và những quan điểm đổi mới kinh tế của Đảng và Nhà nước.
Khoá luận còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học khác
như: phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh...
5. Bố cục của Khoá luận:
Ngoài phần Lời nói đầu, Kết luận, Phụ lục, Nội dung của khoá luận
được chia làm 3 chương:
CHƯƠNG I: Tổng quan về cho thuê tài chính và chế độ cho thuê tài chính
CHƯƠNG II: Thực trạng chế độ cho thuê tài chính hiện nay ở Việt Nam
CHƯƠNG III: Giải pháp hoàn thiện chế độ cho thuê tài chính ở Việt Nam
Do cho thuê tài chính là một lĩnh vực còn mới và việc nghiên cứu đề xuất giải
pháp hoàn thiện chế độ cho thuê tài chính là vấn đề đòi hỏi Chính phủ cùng nhiều cơ
quan Bộ ngành tham gia và phối hợp thực hiện , nên mặc dù đã cố gắng bằng tất cả
tâm huyết và năng lực hiểu biết của mình để hoàn thành khoá luận một cách tốt đẹp
nhất nhưng khoá luận chắc chắn vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn
chế. Vì vậy, em rất mong nhận được sự góp ý để khoá luận được hoàn thiện hơn.
Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trường Đại học Ngoại Thương,
đặc biệt là Cô giáo Lê Thị Thanh và bà Đoàn Xuân Thanh - phó giám đốc
Vietcombank Financial Company cùng các cán bộ Vụ quản lý các công ty cho thuê
tài chính Ngân hàng Nhà nước và công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Ngoại
thương Việt Nam đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành khoá luận này.
Chương I: Tổng quan về CTTC và chế độ CTTC
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP Nguyễn Phương Huyền - Trung3 -K37D
1
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH VÀ
CHẾ ĐỘ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
I. KHÁI QUÁT VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
1. Khái niệm Cho thuê tài chính và Chế độ cho thuê tài chính
Hoạt động cho thuê tài chính xuất hiện là một tất yếu khách quan do
nhu cầu của đời sống xã hội ngày càng cao, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất
kinh doanh. Bởi vậy cho thuê tài sản thông thường không còn khả năng đáp
ứng được những đòi hỏi của bên thuê cũng như bên cho thuê và khái niệm
cho thuê tài chính ra đời đánh dấu sự thay đổi căn bản về tính chất của hoạt
động cho thuê tài sản thông thường.
Cho thuê tài chính là một giao dịch thuê tài sản trong đó, hoặc là bên
đi thuê được chuyển giao quyền sở hữu tài sản khi kết thúc hợp đồng thuê,
hoặc bên đi thuê được quyền lựa chọn mua tài sản, hoặc thời hạn thuê tương
đối dài so với thời hạn hữu dụng của tài sản, hoặc tổng số tiền thanh toán của
một hợp đồng thuê tương đối lớn so với giá trị của tài sản.
Khái niệm cho thuê tài chính xuất hiện trên thế giới lần đầu tiên tại Mỹ
vào khoảng những năm 50 của thế kỷ XX và nhanh chóng lan truyền sang các
quốc gia khác do những ưu điểm nổi bật của hoạt động này so với nhiều
phương thức tài trợ vốn khác trong khi nền kinh tế của hầu hết các quốc gia
đều cần thu hút vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.
Theo Uỷ ban Tiêu chuẩn kế toán quốc tế (International Accounting
Standard Committee – IASC) thì bất cứ một giao dịch nào thoả mãn ít nhất 1
trong 4 tiêu chuẩn sau đây đều được gọi là thuê tài chính:
1.Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao chậm nhất là khi kết thúc hợp
đồng (ownership transferred by the end of the lease term).