1
Ở Ầ M Đ U
ậ 1. Tính c p thi
ằ ạ ả ươ ấ ệ ệ ử ế ủ ề ả ệ
ọ ư ự
ế ệ c các t t Nam, vi c phát tri n th ng m i đi n t ầ ủ ầ Ở ệ Vi
ọ ể
ế ế ề ệ ớ ề
ễ ệ ị ườ ộ i và là m t ch đ đ ệ ử ạ ượ đ t đ ộ ộ còn b c l ộ
ắ ố ộ
ư ỏ ự ơ ử ể
ả
ộ ủ ể ể ấ ằ ả ư ạ ươ ng cho th ộ ủ ấ ướ xã h i c a đ t n ệ ử ạ ng m i đi n t ự ạ
ồ ể ạ ầ ư ị ườ ế ươ ự ể ể ế
ợ ạ ươ ệ ử đem l nên th ạ ng m i đi n t
ậ ự ữ i nh ng l ư ớ ộ
ộ ệ ượ ệ ế ng t ị i ph m s d ng công ngh cao t
i ích to l n nh ạ ự ở ạ ấ ứ i b t c khu v c nào trên th ươ ạ i có k t n i Internet đ u có th t o ra nh ng thông tin th
ế ố ạ ủ ế ể ả ạ ơ
ệ ể ậ
ử ụ ể ạ ề ạ .
ề ằ ạ ớ ộ i t ệ ử ạ ng m i đi n t ấ ủ
ậ ề ươ ươ ạ ng m i đi n t ạ ng m i đi n t
ệ ử ươ
ệ ử ư ệ ử ậ cũng bình lu n v hi n t ờ ệ ự ộ
ề ệ ượ ồ ộ ụ ữ ự ự ệ ệ ồ
ế ể ấ
ư ệ ử ầ ả ả ả
c trong th ệ ả ủ ệ
ị ươ ề ể ề ậ ầ ườ ệ ậ
ộ ử ậ ậ
ứ ế ầ
ả ề ề ơ ở ươ ở ậ ướ ạ ộ ả ả ạ ạ t ph i nghiên c u, làm rõ v c s khoa h c v c đ m b o an toàn trong các ho t đ ng th ọ ng m i đi n t
ứ ể ấ ệ ự ệ t Nam.
t c a đ tài lu n án ụ nh m m c đích phát Hi n nay, vi c đ m b o an toàn trong th ố ể ộ tri n lĩnh v c này đang là m t chính sách u tiên hàng đ u c a h u h t m i qu c gia trên ể ủ ề ượ ươ ổ ứ ế ớ ng ch c quan tâm. th gi ộ ố ạ ươ ự ạ ng m i m i đi n t c m t s thành t u quan tr ng. Tuy nhiên, vi c phát tri n th ủ ấ ướ ư ứ ạ ệ ử c nhi u h n ch và y u kém ch a x ng đáng v i ti m năng c a đ t n đi n t ệ ớ ệ ố ầ có th tr ng r ng l n g n 90 tri u dân cùng h th ng h t ng vi n thông, công ngh ươ ệ ử ạ ng m i đi n t thông tin và internet t ng đ i r ng kh p. Đ n c nh th tr ả ơ ế ớ ị c. C ch qu n còn th p, ch a theo k p v i đòi h i s phát tri n kinh t ấ ợ ề còn nhi u b t h p lý nh m đ m b o an toàn cho các ch th tham gia th ự ủ ạ ả lý, ch a t o ra đ ng l c đ m nh đ phát huy năng l c sáng t o và s tham gia đông đ o ề ủ ộ c a c ng đ ng. Có nhi u nguyên nhân, trong đó có th k đ n do s phát tri n nhanh, tính ư ố ế ổ ậ ph c p, tính thanh toán qu c t ặ ụ ự ế s ti p c n, tìm ki m d ch v nhanh chóng cho khách hàng. Nh ng cũng t o ra m t m t ế ạ trái, đó là hi n t ặ ừ ệ ữ ớ ng m i sai l ch ho c l a gi ạ ứ ả đ o chi m đo t tài s n b ng nhi u hình th c, th đo n tinh vi. Nguy hi m h n, do c nh tranh không lành m nh, gi i ph m công ngh cao có th đánh s p các trang web hay các ươ ị sàn giao d ch th ự ự ị ự ế ch a th c s cho th y, các quy đ nh c a pháp lu t v th Th c t ủ ộ ủ ể ư ượ ấ ả ộ ố tuân th m t t c các ch th tham gia th đi vào cu c s ng, ch a đ c t ờ ạ ng “nh n ng m i đi n t cách nghiêm túc. Các chuyên gia th ậ ề ặ ổ ế ậ lu t” hay nói m t cách khác là lu t và các ch tài không có hi u l c. Đ ng th i, v m t t ứ ố ề ứ ch c th c hi n còn ch ng chéo v ch c năng nhi m v gi a các B , Ngành và s ph i ươ ệ ả ợ ng còn ch a rõ ràng. Chính vì th , đ nâng cao hi u h p, phân c p qu n lý cho các đ a ph ộ ả ự ệ ạ ướ ự c n ph i đ m b o s hi u qu c a ba n i ng m i đi n t l c qu n lý nhà n ề ổ ế ự ị ự ộ dung: m t là s hoàn thi n v th ch chính tr và pháp lu t, hai là s hoàn thi n v t ự ồ ự ng công tác ch c và v n hành b máy, v ngu n l c th c hi n, ba là c n ph i tăng c ứ ki m tra, giám sát, x lý các hành vi vi ph m pháp lu t và tuyên truy n nâng cao nh n th c ề ả ậ ch p hành pháp lu t. B i v y, c n thi ệ ử ở ả hi u l c qu n lý nhà n Vi 2. Tình hình nghiên c uứ
ị ộ ố ậ ệ ử ệ
ố ộ ủ
ị ị
ế ị ́ ́ ̀ ́ ệ ử ươ ạ ̉ Vi
ả ̉
ệ ế ́ ể ả ́ ả
ể ứ ụ ể ươ ́ ́ ươ ̉ ̣ ̉
ề ̣ ự ồ ằ ọ ậ , Lu t Công ngh thông tin, Qu c h i khóa XI đã thông qua Lu t giao d ch đi n t ơ ở ệ ườ ậ ả i tiêu dùng. Trên c s đó, Chính ph cũng Qu c h i khóa XII thông qua Lu t B o v ng ề ị ị ạ ươ ng m i đi n t và nhi u Ngh đ nh khác, cùng các quy t đ nh phê ban hành Ngh đ nh th ệ ệ ử ở ạ ể ổ ng m i đi n t duy t k ho ch t ng th phát tri n th t Nam. Co thê đanh gia răng ̀ ệ ự ề ữ cân thiêt phai co nh ng nghiên c u c th đánh giá v tính hi u l c công tác qu n lý nhà ứ ớ ố ệ ử V i mong mu n đi sâu nghiên c u ạ ướ ng m i đi n t n . c đ đ m b o an toàn trong th ́ ́ ̀ ộ ̣ ử ươ ự ờ ự ấ c m t cách , quan ly nha n ng mai điên t v n đ đó đ ng th i d bao s phat triên th ́ư ệ ả ề ả ả i pháp nâng cao hi u hiêu l c nh m đ m b o an toàn, đã ch n đ tài “ nghiên c u sinh Gi
2
ướ ả ả ươ ệ ử ở ệ ể c đ m b o an toàn trong th ạ ng m i đi n t Vi t Nam ” đ nghiên
ả ậ ế ự l c qu n lý nhà n c u ứ lu n án ti n sĩ.
ụ ứ ệ 3. M c tiêu và nhi m v nghiên c u
ụ ấ ơ ở M c tiêu nghiên c u c a lu n án: Trên c s nghiên c u, phân tích nh ng v n đ v
ụ ứ ủ ả ướ ạ c v th
ề ươ ả ậ ả ệ ự ự i pháp nh m nâng cao hi u l c qu n lý nhà n
ấ ố ớ ế ằ ệ ử ở ệ ế ộ ứ ệ ử ng m i đi n t ướ ả ầ t Nam trong xu th toàn c u hóa và h i nh p kinh t ề ề ữ ề , lu n án đ xu t các quan c đ m b o an toàn đ i v i phát ố ậ qu c ả ạ ng m i đi n t Vi
ậ ễ ậ lý lu n và th c ti n qu n lý nhà n ể đi m và gi ươ ể tri n th .ế t
ệ ề ứ
ề ệ ự ứ ậ ả ướ ụ V nhi m v nghiên c u: ơ ở M t là, nghiên c u và phân tích c s lý lu n v hi u l c qu n lý nhà n ả c đ m
ươ ệ ử ộ ả b o an toàn trong th ạ ng m i đi n t
ạ
ươ ề ệ ự ậ ế Vi ng m i đi n t ả i góc đ
ướ ả ướ ứ ́ ệ ự ̉
ươ toàn trong th ả qu n lý vĩ mô và đ ́ươ ả ̀ ả nha n Vi
ự ạ
ệ ử ở ạ ứ ể ượ c ki m ch ng th c t c đ m b o an toàn trong th ơ ở ả ả ề , lu n án đ xu t các gi
ướ c đ m b o an toàn trong th ị ế
ệ ử ở ả ươ . ả ự Hai là, phân tích và đánh giá th c tr ng v hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an ề ấ ệ ộ t Nam. Ti p c n v n đ nghiên c u d ́ ́ ể ệ ự ế ạ t i doanh nghi p đ đanh gia hi u l c quan ly ệ ạ ệ ử ở ng m i đi n t t Nam. ậ ề ề ấ ữ ệ ự Ba là, trên c s phân tích, đánh giá nh ng v n đ v lý lu n, th c tr ng hi u l c ả ấ ậ ệ ử ạ ươ i ng m i đi n t ạ ươ ả ướ c đ m b o an toàn trong th ng m i ệ t Nam đáp ạ ng m i đi n t đ t o môi tr Vi
ả qu n lý nhà n pháp và ki n ngh nâng cao hi u l c qu n lý nhà n đi n t ứ ệ ự ề ộ ố ế ầ ế ệ ử ể ạ ườ ng yêu c u toàn c u hóa và h i nh p kinh t ả ng, đi u ki n phát tri n cho th .
ầ ố ượ ạ 4. Đ i t
ể qu c t ậ ng và ph m vi nghiên c u c a lu n án ả ệ ậ ứ ủ ệ ự ươ ố ượ Đ i t c trong th ng nghiên c u: Là hi u l c qu n lý nhà n
ứ ậ ướ ứ ơ ở ̣
ả ả ướ ươ
ề ươ ệ ự ệ ử c v th
ệ ử ở ả ả c đ m b o an toàn trong th
ệ ự ạ ả
ươ ả ướ
ướ ả ộ ệ ử ở ạ ng m i đi n t ề ệ ự ọ ậ ậ ả Viêt Nam. Chính vì v y, lu n án t p trung nghiên c u c s khoa h c v hi u l c qu n lý ấ ự ề ừ ạ ạ đó đ xu t ng m i đi n t , đánh giá th c tr ng, t nhà n c đ m b o an toàn trong th ả ệ ử ướ ạ ả i pháp nâng ng m i đi n t và gi các tiêu chí đánh giá hi u l c qu n lý nhà n ệ ạ ươ ướ ả t Nam. Vi ng m i đi n t cao hi u l c qu n lý nhà n ệ ự ậ ứ ự ễ ứ ỉ ậ Ph m vi nghiên c u: Ch t p trung nghiên c u lý lu n và th c ti n hi u l c qu n lý ứ ượ ệ ệ ử ở ạ c đánh t Nam. Nghiên c u đ Vi ng m i đi n t c đ m b o an toàn trong th ộ ứ ể ượ đi n hình m t c ki m ch ng th c t i góc đ qu n lý vĩ mô và đ ự ế ừ ể t
ả nhà n giá và nhìn nh n d ố s doanh nghi p.
ướ ả ả ươ ệ ử ượ ả Hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn trong th ạ ng m i đi n t đ c nghiên
ậ ệ ệ ự ạ ộ ứ c u trong ph m vi các n i dung:
ả t Nam.
ộ Vi ướ ệ ạ c, quy ho ch
ể ươ ề v phát tri n và đ m b o an toàn trong th
ươ ệ ử ở + Nghiên c u v th ch đ đ m b o an toàn th ự ứ ự + Nghiên c u v t ch c b máy, năng l c th c thi qu n lý nhà n ệ ử ở ạ ng m i đi n t ằ ạ ng m i đi n t ả ệ Vi ả ề ổ ả ề ể
t Nam. ả ạ ề ệ ử ậ ạ
+ Nghiên c u v công tác ki m tra, giám sát nh m đ m b o an toàn trong th ệ ử ở ươ ệ ứ ề ể ế ể ả ứ ả ươ ứ ng ấ ệ t Nam. Công tác thi hành pháp lu t, x lý vi ph m v vi c gây m t an Vi ạ ng m i đi n t
t Nam. ả ươ ả
ề ấ ướ ả c đ m b o an toàn trong th ả ế m i đi n t ệ ử ở Vi toàn trong th ệ ự ứ ậ Lu n án nghiên c u hi u l c qu n lý nhà n ế năm 2005 cho đ n nay và đ xu t các gi k t ạ ng m i ạ i pháp cho giai đo n đ n năm 2020.
ệ ử ể ừ ươ ứ đi n t 5. Ph ng pháp nghiên c u
3
ậ ậ ủ ượ Lu n án đ
ồ ả ủ
ậ ệ ử ng H Chí Minh v nhà n ươ
ươ ả ế ả ờ ể ự ứ
ậ ng pháp duy v t bi n ch ng và ph
ả ố , các m i quan h
ộ ả ữ ạ ả ươ ướ ả ệ ự ệ ử ả ư ủ ứ ơ ở c nghiên c u trên c s lý lu n c a ch nghĩa Mác Lê Nin và t ề ướ ề ướ ậ ể c v c và pháp lu t, các quan đi m c a Đ ng và Nhà n ạ ụ ậ ệ đã v n d ng . Đ th c hi n lu n án, tác gi ng m i đi n t ư ị ủ ạ chính tr nh ng pháp nghiên c u ch đ o trong kinh t ậ ị ấ ủ ử ể ng pháp duy v t l ch s đ làm rõ b n ch t c a ệ ng m i đi n t ươ ng c đ m b o an toàn trong th
ươ ệ ự ệ ạ ưở t ả đ m b o an toàn trong th ữ ồ đ ng th i và hài hòa nh ng ph ứ ệ ươ ph ả ướ ả hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn trong th ủ bi n ch ng gi a n i dung c a hi u l c qu n lý nhà n m i đi n t
ệ ứ ể ể ượ ử ụ ậ ố ệ ng pháp nghiên c u tài li u đ
ủ c s d ng đ đ thu th p s li u, các thông ng chính sách c a Nhà
c đây, ch tr ướ ủ ươ ố ệ ứ ủ ố
ướ ệ , kinh nghi m c a các n ứ ạ ế ạ ng m i đi n t ng pháp so sánh, đ i ch ng và d báo đ ti n hành đánh giá hi n tr ng, d
ứ ệ ử . ươ + Ph ề ơ ở tin v c s lý thuy t, các công trình nghiên c u tr ướ ề ươ ệ ử c v th n ươ + Ph ơ ấ ố ươ ố ả ưở ớ ự ệ ự i hi u l c nh h
ươ ả ả báo nguy c m t an toàn trong th ướ ả qu n lý nhà n
c, các s li u th ng kê… ệ ể ế ự ệ ử ạ ng t và các nhân t ng m i đi n t ệ ử ạ ng m i đi n t c đ m b o an toàn trong th ả ọ ể ươ ươ ệ ỹ
ư ồ ụ ụ v n d ng các ph
ng pháp áp d ng k thu t tin h c đ qu n lý d li u, ph ọ ợ
. ữ ệ ng pháp nghiên c u khoa h c khác nh : Ph ổ ươ ả ệ ự ả ả ứ ng pháp phân tích, t ng h p; ph i pháp nâng cao hi u l c qu n lý nhà n
ả
ệ ử ủ ươ ệ ả
ạ ng m i đi n t ố ư ớ ng ti n tính toán. ươ ng ả ươ ng pháp kh o ướ c đ m b o an ả ứ còn nghiên c u và tham kh o ộ c a m t ố t Nam nh : Trung Qu c, Hàn Qu c và
ự ễ ề ậ ặ ả Vi t Nam. Ngoài ra, tác gi c đ đ m b o an toàn trong th ệ ề c có nhi u đi m t ể ả i quy t các v n đ v lý lu n và th c ti n mà đ tài đ t ra.
ữ ậ ậ + Ph ươ ả ậ ờ Đ ng th i, tác gi ệ ố pháp h th ng hóa và khái quát hóa; ph ấ ề ự ế ừ đó đ xu t các gi , t sát th c t ệ ử ở ạ ươ ệ ng m i đi n t toàn trong th ướ ể ả ề ả kinh nghi m v qu n lý nhà n ồ ươ ố ướ s n ng đ ng v i Vi ề ề ấ Singapore đ gi 6. Nh ng đóng góp m i c a lu n án
ộ ậ ứ
ả ướ ả ả ề ầ ả c đ m b o an toàn
ệ
ầ Vi ậ ể ế ớ ủ ọ ệ ệ ử ở ạ ng m i đi n t ọ
ạ ả ướ ề ặ ậ
ạ ề
ả ả ướ ả ự ươ c nh m đ m b o an toàn trong th ệ ố c đ m b o an toàn trong th ạ ệ ử ở ạ ng m i đi n t
ng m i đi n t ươ ả ệ c đ m b o an toàn trong th
ệ ả ệ ự ấ ướ ế
ướ ả ả Ý nghĩa khoa h c: Lu n án là m t công trình nghiên c u chuyên kh o đ u tiên đ ộ ệ ố ề ệ ự ậ c p m t cách toàn di n và có h th ng v hi u l c qu n lý nhà n ươ t Nam. trong th ể V m t khoa h c, lu n án có nh ng đóng góp: H th ng hóa và góp ph n phát tri n ệ ử ả ươ ; ng m i đi n t ệ ệ t Nam và hi u Vi ề ệ ử ở t Nam. Đ Vi ạ ươ ả ả ng m i ủ ớ ả ộ ị ớ i pháp và ki n ngh v i Chính ph , v i B , Ngành, ả ằ ệ ự c nh m đ m b o an toàn trong
ệ Vi ng v vi c nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ạ ng m i đi n t
ữ ề ệ ự ơ ở c s lý lu n v hi u l c qu n lý nhà n Phân tích và làm rõ th c tr ng v an toàn trong th ằ ự l c qu n lý nhà n ấ xu t các tiêu chí đánh giá hi u l c qu n lý nhà n ề ệ ử ở t Nam; Đ xu t các gi đi n t ề ệ ươ ị Đ a ph ệ ử ở ươ th ự ể ử ụ Vi ễ ả
ụ ụ ả
c v th ươ ả
ậ i, đ xu t và k t lu n trong lu n án có th đ
ể ế ụ ề ợ ậ ế , Lu t Công ngh thông tin, Lu t B o v quy n l
ị ố ế ế ọ ậ ứ Ý nghĩa th c ti n: Lu n án có th s d ng đ tham kh o, nghiên c u, h c t p, ệ ự và nâng cao hi u l c qu n lý ữ ế ờ ồ t Nam. Đ ng th i, nh ng ki n ậ ệ c s d ng đ ti p t c hoàn thi n Lu t ườ i ng i tiêu dùng, cùng ề ệ , v công ngh thông tin, v an toàn ố ế ủ ấ ướ c. c a đ t n qu c t
ố ụ ủ ậ t Nam. ể ậ ệ ử ạ ề ươ ướ ả ng m i đi n t ph c v công tác qu n lý nhà n ệ ử ở ệ ạ ướ ả ng m i đi n t Vi c đ m b o an toàn trong th nhà n ể ượ ử ụ ậ ấ ề ả gi ệ ậ ả ệ ệ ử ị Giao d ch đi n t ệ ử ề ạ ủ ề ươ ủ ị ng m i đi n t các Ngh đ nh c a Chính Ph v th ậ ộ ầ thông tin s …. trong xu th toàn c u hóa và h i nh p kinh t 7. B c c c a lu n án
4
ả ậ ơ ở ướ ả ả ươ ề ệ ự C s lý lu n v hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn trong th ạ ng m i
ạ ả ướ ả ả ươ c đ m b o an toàn trong th ạ ng m i
ệ ự ả ướ ả ả c đ m b o an
ệ ệ ử ở ươ ng 1: Ch ệ ử đi n t . ệ ự ự ươ Th c tr ng hi u l c qu n lý nhà n ng 2: Ch ệ ệ ử ở t Nam. Vi đi n t ả ươ Các gi Ch ng 3: ươ toàn trong th ị t Nam. ế Vi i pháp và ki n ngh nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ạ ng m i đi n t
NG 1 CH
Ệ Ự Ơ Ở Ậ Ề ƯỚ Ả Ả C S LÝ LU N V HI U L C QU N LÝ NHÀ N C Đ M B O AN TOÀN
ƯƠ Ả ƯƠ Ệ Ử Ạ TRONG TH NG M I ĐI N T
ộ ệ ử ướ ả ả ả ng m i đi n t và n i dung qu n lý nhà n c đ m b o an
ươ ươ ạ ng m i đi n t
ệ ử ố ớ ữ ấ ướ c
ạ ệ ử ạ ả ệ ằ ng m i đi n t
ệ ử ươ ươ ứ ệ ử ạ ng m i đi n t ạ ng m i đi n t
ề ặ và nh ng v n đ đ t ra đ i v i nhà n ạ và các hình th c giao d ch trong th ệ ử ề ươ ổ 1.1. An toàn trong th toàn trong th ươ ng m i đi n t 1.1.1. An toàn trong th ươ ả và doanh nghi p nh m đ m b o an toàn trong th ệ ử ị 1.1.1.1. Th ệ * T ng quan và khái ni m v th ạ ng m i đi n t
ị ị
ươ ủ ệ ệ ử ượ
ệ Theo Ngh đ nh s 52/2013/NĐCP, ngày 16/5/2013 c a Chính ph v th ạ ộ ệ ử , ho t đ ng th ủ ộ
ộ ợ ệ ươ ở ể ổ
ộ ạ ủ ấ ả ự là m t lĩnh v c ho t đ ng th
ng m i c a t ệ ử
ễ i các hình th c t ươ ng t c các th ế ố ớ ạ có k t n i v i m ng ạ ứ ứ ổ ch c ho t
ố ủ ề ươ ạ ng m i ạ ặ ầ ộ ế ị c đ nh nghĩa là vi c ti n hành m t ph n ho c ng m i đi n t đ đi n t ế ố ớ ạ ằ ạ ộ ươ ệ ử ng m i b ng ph toàn b qui trình c a ho t đ ng th có k t n i v i ng ti n đi n t ạ ạ ặ ộ ễ ạ ổ m ng Internet, m ng vi n thông di đ ng ho c m ng m khác. Qua t ng quan các quan ư ệ ử ệ ạ ề ươ ẹ ng m i đi n t ni m r ng, h p khác nhau v th , có th t ng h p đ a ra khái ni m làm ư ậ ứ ề ơ ở ệ c s cho vi c nghiên c u đ tài lu n án này nh sau: ạ ộ ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ứ ươ ằ ạ ạ
ị ạ ộ
ủ ể
ạ ộ ệ ị
ạ
ư ụ
ệ ử theo các hình th c t
ươ ị
ạ ng m i đi n t ủ ươ ổ ư ạ
ủ ể ươ ươ ệ ử ủ ể ng m i c a ch th tham gia th ạ ng m i đi n t
ệ ử ươ Th ử ụ ệ ổ ch c, cá nhân b ng cách s d ng các ph nhân, t ng ti n đi n t ộ ặ ở ướ ạ Internet, m ng vi n thông di đ ng ho c các m ng m d ệ ử ạ ạ ươ ộ đa d ng. ng m i đi n t đ ng và lo i hình giao d ch th ệ ử ủ ể ủ ạ ươ ng m i đi n t * Các ch th c a ho t đ ng th ệ ử ạ ươ ạ ộ ủ ể ủ ạ là các ch th tham gia vào các lo i ng m i đi n t Ch th c a ho t đ ng th ạ ươ ự ệ ử ạ ươ ứ ổ , th c hi n các giao d ch trong th ng m i ng m i đi n t ch c ho t đ ng th hình t ứ ệ ử ớ ủ ể ủ ề ạ ữ v i nh ng hình th c đa d ng. Có nhi u tiêu chí phân lo i các nhóm ch th c a đi n t ươ ạ ạ ế ậ ệ ử ạ ộ ạ , tùy theo các ti p c n và m c đích phân lo i nh : phân lo i ng m i đi n t ho t đ ng th ạ ộ ứ ổ ứ ạ ươ ạ ộ ủ ể ủ ng m i đi n t ch c ho t đ ng các nhóm ch th c a ho t đ ng th ệ ử ạ ụ ứ , theo m c đích tham , theo các hình th c giao d ch th th ng m i đi n t ạ ộ ươ ạ ộ ệ ử , theo lãnh th c trú c a ch th tham gia ho t đ ng ng m i đi n t gia ho t đ ng th ệ ử ươ ệ ử ạ . , theo hành vi th ng m i đi n t th ứ ổ ứ ch c ho t đ ng th * Các hình th c t
ệ ử ự ể ươ ạ ộ ch c ho t đ ng th
ạ ộ ạ
ậ t, nh n di n đ
ế ạ ộ ươ ạ ị ệ ụ ể ơ là s bi u hi n c th và là n i ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ướ ạ ủ ế c ch y u d i d ng các ệ ử và các qui đ nh
ạ ng m i đi n t ủ ể mà các ch th tham gia th ượ ệ ươ ạ ng m i đi n t ứ ụ ể ạ ủ ạ ng m i đi n t ươ ệ ử ng m i đi n t ể ướ ậ c có th nh n bi ể ả . Đ qu n lý ho t đ ng th ụ ể ố ớ ừ ả ứ ổ ứ Hình th c t ễ ươ ạ ộ di n ra các ho t đ ng th ả ặ ơ ho c c quan qu n lý nhà n ệ ử ng m i đi n t website th ế qu n lý, chính sách và ch tài c th đ i v i t ng hình th c c th .
5
* Các lo i hình giao d ch trong th ứ ệ ươ
ồ ị ế ợ ị
ủ ể
ệ ử ạ ng m i đi n t ạ ươ ệ ử ng m i đi n t ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ị ươ ị .
ệ ử Các hình th c giao d ch trong th ứ ữ ứ ị
ủ ể ự ứ , căn c vào m c đích kinh t
ụ ứ ổ ứ ị ứ ươ ụ ạ ng m i đi n t ư ấ ủ ệ ế ủ c a các ch th th c hi n giao d ch th ệ ử ạ ạ ộ ng m i đi n t ch c ho t đ ng th ố là các m i quan h t ng tác trao ị , giao d ch mua bán hàng hóa và d ch ươ ạ ằ ng ng m i b ng ph ạ ể ượ c phân lo i ệ ạ ươ ng m i đi n ệ ử ạ , ng m i đi n t ị ứ , căn c các hình th c giao d ch
ươ ị ạ Hình th c giao d ch trong th ổ đ i thông tin và giao k t h p đ ng th ươ ụ ữ v gi a các nhóm ch th khi tham gia các giao d ch vì m c đích th ệ ử ệ ti n đi n t có th đ theo nh ng tiêu chí khác nhau nh căn c vào tính ch t c a các giao d ch th ươ ử t ứ căn c các hình th c t ệ ử đi n t …
ị ữ ệ + Giao d ch gi a doanh nghi p và doanh nghi p (B2B)
ệ ấ ẩ ả
ấ ị : Đây là giao d ch mua bán ả các s n ph m hàng hóa và d ch v gi a các doanh nghi p trong quá trình s n xu t kinh doanh kèm theo các d ch v t ị ụ ư ấ v n, b o trì, nâng c p sau bán hàng.
ị ữ ệ ụ ữ ả ệ ị ườ + Giao d ch gi a doanh nghi p và ng
ệ ự ự ườ ị ẻ Đây là giao d ch mà ệ ở đó ạ qua m ng i tiêu dùng mua hàng tr c ti p và các doanh nghi p th c hi n vi c bán l
ị ủ ế ệ i tiêu dùng (B2C): ệ ng thông qua website c a doanh nghi p ho c sàn giao d ch.
ị ơ ệ ữ
ặ + Giao d ch gi a doanh nghi p và c quan chính ph (B2G): ủ ớ ư cách là m t t
ứ ụ ươ ch c tham gia ho t đ ng th ạ ầ ệ ử ặ ị ủ ộ ổ ứ ạ ng m i đi n t ạ ộ ấ ho c cung c p h t ng k Đây là các giao d chị ươ ng ỹ
ữ ạ
ươ ạ ớ ng nhân hay t
ệ ầ ượ ọ hay còn đ
ị ị
ươ ủ
ề ợ ệ ệ ữ gi a các doanh nghi p và chính ph v i t ư ạ ắ m i nh mua s m công, cung ng d ch v th ệ ử ạ ươ ậ . ng m i đi n t thu t th Đây là các giao d chị ươ ị ng m i gi a cá nhân v i cá nhân (C2C): + Giao d ch th ặ ổ ứ ươ ả ữ ng m i gi a các cá nhân không ph i là th th ch c có nhu c u mua ho c ươ ở ữ ằ ộ ệ ử ụ bán các hàng hóa d ch v mà mình s h u b ng ph c g i m t ng ti n đi n t ữ ớ ạ ươ ng m i gi a khách hàng v i khách hàng. cách khác là giao d ch th ệ ử ạ ng m i đi n t 1.1.1.2. An toàn và r i ro trong th ạ ươ ệ ử ng m i đi n t * Khái ni m an toàn trong th ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ệ An toàn trong th là khái ni m ch tr ng thái v l
ươ ủ ể ệ ử
ị ủ ườ ữ ệ . ủ c a các ch th tham gia các giao d ch trong th ươ xác c a các d li u th
ợ i ích h p pháp ự và tính chân th c, chính ệ ử ng đi n t ộ ư ậ ệ ử ng m i đ ệ Nh v y, khái ni m “An toàn trong th
ỉ ạ ạ ng m i đi n t ẫ ạ ậ
ị ả ươ
ọ ứ ừ ự ể ư ệ ị ề ạ ượ c giao d ch, truy n d n trong môi tr ồ ươ ng m i đi n t ” g m các n i hàm ch ỹ ủ ể ư i m i hình th c. T s phân đ nh nh trên, có th đ a ra khái ni m chung nh t v
ợ
ủ ả ế y u: An toàn pháp lý, an toàn thông tin, an toàn k thu t, an toàn tài chính, an toàn tài s n ữ ệ ạ ng m i đi n h u hình và tài s n vô hình… cho các bên ch th tham gia các giao d ch th ị ấ ề ử ướ t d ệ ử ư nh sau: an toàn trong th ạ ệ ử ng m i đi n t ạ ộ ể
ạ ươ ng m i đi n t ươ An toàn trong th ủ ợ ỹ
ươ
ế ợ ồ
ợ i ích h p pháp v ề ỹ ứ ủ ệ ề ả
ệ ử ươ ạ ị ị ủ ạ ề ợ là s không b xâm h i v l i ích h p pháp c a ệ ử ồ ợ ợ , g m các l i i ích pháp lý, l ợ ữ ả i ích tài s n h u hình và mô ề ệ ử ợ ệ ự ả là s b o v các l ậ ệ ử ề ạ , v thông tin, v k thu t ng m i đi n t ổ ủ ể ch c, doanh , tham gia các giao d ch ng m i đi n t
ệ ử ướ
ệ ủ ạ ươ ng m i đi n t ộ ữ ệ ử ươ ự ạ ươ các bên, các ch th tham gia ho t đ ng th ng m i đi n t ệ ợ ậ i ích k thu t công ngh , l ích thông tin, l i ích tài chính, l ạ ả ả ng m i đi n t hình khác. Đ m b o an toàn trong th ươ pháp lý c a các giao k t h p đ ng trong th ủ công ngh , v tài chính và tài s n c a các bên, các ch th (cá nhân, t ạ ộ nghi p, chính ph …) tham gia ho t đ ng th ứ ọ d th i m i hình th c. ơ ả ủ * Nh ng n i dung c b n c a an toàn trong th ạ ng m i đi n t
6
ạ ố ớ
ồ ị ươ ươ ệ ử + An toàn pháp lý đ i v i các giao d ch trong th ế ợ ạ ng m i đi n t
ạ ủ ộ ộ ọ là m t n i dung quan tr ng nh t t o l p s an toàn trong th ị giá tr pháp lý c a các giao k t h p đ ng th m i đi n t
ạ ầ ươ ậ ạ ỹ ng m i đi n t :
ấ ạ ậ ự ệ ệ ử ươ ố luôn mang tính t ạ ng m i đi n t
ứ ộ
ố ượ ữ ả ả ả ả ệ ệ ử Vi c đ m b o ả ng m i đi n t : ươ ị ng , các giao d ch trong th ươ ệ ử ạ . ng m i đi n t ệ ử An toàn hạ ệ ươ ng đ i. An toàn luôn đi kèm theo chi phí, m c đ an toàn càng cao thì chi phí càng ả ầ ng c n b o
ệ ử + An toàn h t ng k thu t và công ngh trong th ỹ ậ ầ t ng k thu t và công ngh trong th ươ ệ ử ạ ng m i đi n t trong th ắ ậ ầ ớ l n, vì v y c n cân nh c các kho n chi phí b o đ m an toàn cho nh ng đ i t v . ệ
́ ́ ́ ̀ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣
́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ử ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ̉
́ ̀ ́ ́ ́ ư ́ ự ̉ ̉ ̣ ̣ ̣
́ ́ ́ ̃ ̀ ữ ộ ộ ̣ ̣
.
́ ươ ự ườ ế S m t an toàn th
ả ạ ạ
ớ ả ạ ủ ế ạ ườ ậ ậ ở ả khâu thanh ng x y ra ủ ậ m o các thông tin nh n d ng c a ệ ố i bán; Truy c p vào các h th ng thanh ố m o thông tin nh n d ng ng
́ + An toàn thông tin: Viêc bao vê thông tin sô va cac hê thông thông tin chông lai cac ử ơ ự nhiên, cac hanh đông truy câp, s dung, phat tan, s a đôi, pha hoai, va pha huy nguy c t ́ ́ ̣ ợ bât h p phap nhăm bao đam cho cac hê thông thông tin th c hiên đung ch c năng, phuc vu ̀ ́ ́ ượ ng môt cach săn sang, chinh xac va tin cây là m t trong nh ng n i dung và yêu đung đôi t ệ ử ạ ả ả ầ ơ ả ng m i đi n t c u c b n đ m b o an toàn trong th ự ấ + An toàn trong thanh toán tr c tuy n: ế ự toán tr c tuy n, v i các tình hu ng ch y u sau: Gi khách hàng; Gi toán.
ng m i đi n t :
ị ệ ể ở ươ + An toàn tài s n, nh t là tài s n trí tu trong th ạ
ế
ấ ẫ ấ ớ ổ ứ ừ ả ổ ệ ử ư ụ ệ ể ấ ả ươ ạ ng m i đi n t ạ ẳ ả ệ ử Các ch thủ ể ả ậ có th tr thành n n nhân c a các hành vi gian l n, ằ ch c l a đ o b ng ề
ặ ả ằ ề ướ ủ ế ố ớ ả c nh m đ m b o an toàn trong
ấ ữ ệ ử ạ ng m i đi n t
ệ ữ ệ
ươ ố ớ . ệ
ấ ườ ạ ệ ử ạ .
ề ữ ả ướ ả ươ c đ m b o an toàn trong th ệ ạ ng m i đi n
ướ ủ ệ ả ằ ả ả c nh m đ m b o an toàn trong th ươ ng
ạ ạ ủ tham gia giao d ch th ự ừ ả l a đ o tr c tuy n (ch ng h n nh v vi c trang web mua bán 24h t ế ứ hình th c bán các gian hàng o theo ki u kinh doanh đa c p), d n đ n các t n th t l n v tài s n. ả 1.1.1.3. Nh ng v n đ ch y u đ t ra đ i v i nhà n ươ th ự ừ ậ * S th a nh n pháp lý đ i v i thông đi p d li u. ề ữ ị ệ ử * Quy đ nh v ch ký đi n t ệ ử ạ ề ở ữ ộ ả ng m i đi n t * B o h quy n s h u trí tu trong th . ệ ử ề ợ ả ệ ạ ươ ng m i đi n t i ng * B o v quy n l i tiêu dùng trong th . ạ ươ ộ ử ng m i đi n t i ph m v nh ng vi ph m trong th * X lý, tr n áp t ả ộ 1.1.2. Vai trò và n i dung qu n lý nhà n tử 1.1.2.1. Quan ni m và vai trò qu n lý c a nhà n m i đi n t
ề ươ ệ ử ề ạ ng m i đi n t
ạ ộ ươ
ự ộ là s tác đ ng có t ệ ử ạ ng m i đi n t ụ ể ự ằ
ả ả ề ướ ủ c an toàn, duy trì tr t t và đ m b o cho các ho t đ ng này đ
ướ c v th ướ ố ớ c đ i v i các ho t đ ng th ệ ứ ệ c ti n hành đ th c hi n ch c năng nhi m v do nhà n ượ ạ ộ ạ ng m i đi n t ề ệ ử ụ ớ ơ ả ạ ộ ệ ả ổ
ỉ ổ ứ ch c và đi u ch nh ả ơ do các c quan qu n ướ c y quy n nh m phát ậ ự ươ , ng, th c hi n m c tiêu đ i m i c b n và toàn di n v ho t đ ng qu n lý nhà ằ ự ả ươ ệ ả c nh m đ m b o an toàn trong th
ệ ử ạ ng m i đi n t ả ướ ủ ế ủ . ả ươ ả ộ c đ m b o an toàn trong th ệ ạ ng m i đi n
ự ổ ệ ử ả Qu n lý nhà n ề ự ằ b ng quy n l c nhà n ế lý nhà n ể tri n th ỷ ươ k c ướ n 1.1.2.2. N i dung ch y u c a qu n lý nhà n tử * Xây d ng khuôn kh pháp lý
7
ị ậ ứ ệ ử
ị ủ ệ ử
ể ứ ươ ổ ế c công nh n giá tr pháp lý và các hình th c thông tin đi n t c công nh n giá tr pháp lý c a ch ký đi n t ữ ạ ộ ữ trong các ho t đ ng ậ ươ ng th c ph bi n đ ghi nh n tính
ả : T tr ượ
ướ ệ ử . ạ ng m i đi n t
ươ
ị ả ệ ờ ạ
ệ ướ Nhà n ướ ậ Nhà n ạ ế ệ ử ừ ướ ng m i đi n t th c đ n nay ch ký là ph ự ủ ứ ự xác th c c a thông tin đ c ch a đ ng trong văn b n. ề ả ấ ậ c công nh n v n đ b n g c trong th Nhà n ủ ể ự S phát tri n nhanh chóng c a th ớ ự ướ ầ ươ
ị ề ặ ủ ể ờ
ụ ị các giao d ch đi n t
ế ấ ấ ể
ớ ư ươ ệ ử
ả ự ặ ả ồ ể ủ
ệ ư ệ ạ ng m i đi n t ủ ể ạ
ớ ả ng m i truy n th ng.
ố ố ươ ạ ả ỏ ệ ử ngày càng đòi h i công tác qu n ng m i đi n t ơ ế ủ ể ủ c c n ph i theo k p v i s phát tri n c a công ngh và xu th c a th i đ i. Đ n ệ ử ữ gi a các ch th ngày càng tăng thì ả ố ồ ả ỏ ệ ử ự ừ . S gia tăng này đòi h i ph i có ả ề ặ ộ ấ i quy t các tranh ch p này m t cách có hi u qu v m t ư ủ . Nh và đ m b o an toàn cho các ch th tham gia đòi ạ ng pháp lý hoàn thi n nh ng l i ph i linh ho t ề ươ ự ả
ị ng đi n t ự ự Vì là giao d ch th ố ạ ươ ng m i đi n t ế ố ề nên các y u t
ả ng m i trong môi tr ưở ệ ử ọ ệ ử v công ngh ng sâu s c đ n m i lĩnh v c c a đ i s ng xã h i, tr
lý nhà n ạ ử c , trong các quan h giao d ch th ng m i đi n t ữ càng phát sinh nh ng v n đ đ t ra trong công tác qu n lý, đ ng th i ngày càng gia tăng s ượ ng các v tranh ch p phát sinh t l ế ể ả ợ các ch tài thích h p đ có th gi ợ ả ờ ờ th i gian, chi phí, đ ng th i ph i phù h p v i các đ c tr ng c a th ệ ử ạ ậ ươ ng m i đi n t v y, s phát tri n c a th ộ ả ạ ậ ườ ướ ỏ c ph i t o l p m t môi tr h i nhà n ạ ắ ẩ ữ ớ ươ ứ ng ng v i nh ng nguyên t c, chu n m c khác v i th t ả ế ượ c qu c gia đ m b o an toàn trong th * Xây d ng, th c thi chi n l ườ ươ ắ ế ế ị
ộ ữ ươ ữ ớ ự ủ ờ ố ẩ mà th ưở ạ ng m i đi n t b n v ng c a đ t n ọ c.
ề ẩ ặ ớ ề
ế ố ớ
ề ả ch c trong xã h i. ụ ớ ủ ấ ạ ộ
ơ ở ạ ầ ả ụ ướ ả ạ
ằ c b ng Q ế ệ ố
ả
ủ ệ ử ấ ị ậ ở ứ , th m c cao nh t; thông tin, d li u đ
ệ ử ươ ả ậ ả t ch và h t ng k thu t đ m b o an toàn trong th
ỹ ả ự ạ ầ ả ế ằ ụ ệ
ạ ộ ươ
ạ
ng m i đi n t ả ạ ầ ế ế ỹ ệ ạ ở ộ thông tin, Internet đã và đang nh h ệ ụ ng kinh thành m t công c quan tr ng, có ý nghĩa quy t đ nh trong vi c thúc đ y tăng tr ệ ử ợ ủ ấ ướ Tuy nhiên, song song v i nh ng l ế ề i ích t ể ơ ủ ả ố ủ ể i, ạ các ch th tham gia ph i đ i m t v i nhi u nguy c , r i ro ti m n khi đi m đem l ấ ậ ả ợ ụ ị ệ ố ủ ế i d ng. Vì v y, v n đ đ m b o an toàn y u c a các h th ng thông tin b khai thác, l ộ Vì th ,ế ứ ổ ọ ở t đ i v i m i cá nhân, t thông tin ngày càng tr nên c p thi ướ ố ệ ướ ằ c. c b ng quy ho ch mang tính qu c gia là m t nhi m v l n c a Nhà n qu n lý nhà n ủ qu n lý nhà n ướ ạ i, c s h t ng thông uy ho ch là m ng l M c tiêu chính c a ượ ố ơ ở ữ ệ ệ ố ọ ố tin và các h th ng thông tin tr ng y u qu c gia, h th ng c s d li u qu c gia đ c ự ượ ệ ử ề ạ ươ ả c th c thi đ u đ ng m i đi n t chính ph đi n t đ m b o an toàn; các giao d ch ổ ượ ữ ệ ộ ườ trong môi tr ng có đ tin c y c trao đ i tuân theo ẩ các chu n an toàn thông tin. ạ ế ự ng m i đi n t * Xây d ng thi ổ ứ ơ ề ủ ch c, M c đích nh m đ m b o s tham gia và trách nhi m c a nhi u c quan, t ệ ệ ự ệ ử ạ trong vi c th c hi n các ng m i đi n t ệ ử ươ ạ ộ . Trong đó, ậ ả t ch và h t ng k thu t đ m b o an toàn thông tin c đ m b o xây d ng các thi
ệ ử ư doanh nghi p và cá nhân tham gia ho t đ ng th ụ m c tiêu đ m b o an toàn thông tin trong các ho t đ ng th Nhà n trong th ự nh sau:
ệ ố ự
ệ ử ơ làm căn c cho các c quan nhà n
ả ả ạ ng m i đi n t ệ ệ ươ ạ ng m i đi n t ự ộ ộ ế ệ ạ ị ệ ả ướ ả ươ ẩ Hoàn thi n vi c xây d ng và ban hành chính sách và h th ng tiêu chu n, quy ứ c và các doanh ệ ạ ươ ng m i đi n
ướ trình an toàn trong th nghi p có m ng n i b xây d ng quy ch an toàn thông tin khi giao d ch th .ử t
ậ ướ ả c v an toàn thông tin th ng m i đi n t
ề ố ươ ạ ộ ề ướ ạ ả ẫ ệ ử ả ng d n cho các ho t đ ng đ m b o an
ả ả ướ ơ ệ ạ Thành l p c quan qu n lý nhà n ố qu c gia có trách nhi m qu n lý, đi u ph i và h toàn thông tin trên ph m vi c n c.
8
ỹ ồ ậ ạ ầ
ố ầ ạ ể ự ử ạ ỗ ổ
ớ ắ ả ế
ấ ặ ươ ể ờ ả ứ ư ụ ị ệ ố ề ệ ấ ọ ể
ươ ạ ng m i đi n t
ả ả
ấ
ươ ế ớ ườ
ặ ẽ ơ
ề
ị ệ ướ ủ ể ả ươ ạ ệ ạ ị
ị ặ ế ố ớ ệ ử ớ
ệ ử ạ ộ ệ ế c, Chính ph ph i ban hành Ngh đ nh v th ề ẽ ơ ể ạ ng m i đi n t
ị ả
ử ả ầ ả ạ ộ ướ ả ể ạ ệ ử
ả ả ệ ươ ướ ạ ng m i c đ m b o an toàn trong th
ướ ả ể Xây d ng h t ng k thu t bao g m các h th ng ki m soát an toàn thông tin ọ m ng, ch ng g i và phát tán vi rút, th rác và các ph n m m t o l h ng và gây hi m h a an ninh máy tính, rà soát và kh c ph c đi m y u, phát hi n t n công và c nh báo s m và ng án ph n ng ngăn ch n k p th i khi có các hi m h a gây m t an toàn thông tin các ph ệ ử . trong th ế ệ ử ạ ả ng m i đi n t * Qu n lý, giám sát và ch tài đ m b o an toàn trong th ệ ấ ậ ữ ề ệ ử ạ ươ ế ể Xu th phát tri n th i xu t hi n nhi u nh ng b t c p ng m i đi n t trên th gi ạ ạ ộ ẻ ấ ợ ụ ế ả ế ề ừ ả i. Vì th , ho t đ ng th i d ng l a đ o nhi u ng trong qu n lý khi n k x u l ng m i ế ế ả ượ ệ ử ầ ụ ừ ả ề c qu n lý, ch tài ch t ch h n. Nhi u v l a đ o, thi u minh b ch trong đi n t c n đ ị ệ ử ạ ươ ạ ộ t h i nghiêm đã làm cho nhi u ch th tham gia b thi ng m i đi n t ho t đ ng th ề ươ ọ ủ ả ớ tr ng. V i trách nhi m qu n lý nhà n ng ạ m i, trong đó quy đ nh rõ v ch tài ch t ch h n đ i v i ho t đ ng này. m i đi n t ả ươ ệ đang phát tri n nhanh, trong khi đó, liên quan đ n vi c qu n Hi n nay th ớ ự ỉ ề lý, đi u ch nh, x lý các ho t đ ng này c n ph i theo k p v i s phát tri n. ươ ệ ự ng m i đi n t 1.2. Hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn trong th ả ệ ự 1.2.1. Quan ni m hi u l c qu n lý nhà n đi n tệ ử 1.2.1.1. Quan ni mệ ệ ự ủ Hi u l c c a qu n lý nhà n là s
ộ ả ệ ự ủ ươ ướ ả ả
ả ự ộ ệ ờ ị
ụ ệ
ệ ự ủ
s nghiêm túc, kh n tr ậ ủ ả ệ ự
ể ể bi u hi n
ướ ch c qu n lý, th c thi, tri n khai các k ử ả ố ớ ệ ử ể ạ
ự ệ ử ạ c đ m b o s an toàn trong th ng m i đi n t ả ơ ự ệ c đ m b o vi c th c tác đ ng có hi u l c c a các c quan trong b máy qu n lý nhà n ậ ủ ủ ụ ượ ả ứ ệ ế c giao và tuân th pháp lu t c a hi n đúng, k p th i, có k t qu ch c năng, nhi m v đ ạ ượ ướ ả ả ề ằ ả ộ c các m c tiêu đ ra trong vi c đ m b o an toàn b máy qu n lý nhà n c nh m đ t đ ướ ễ ệ ử Ở ự ả ả ả ạ ạ ươ ủ c đ m b o khía c nh th c ti n, hi u l c c a qu n lý nhà n ng m i đi n t c a th . ệ ể ủ ươ ệ ở ự ể ệ ử ạ ươ ẩ ng, tri còn bi u hi n t đ c a ng m i đi n t an toàn trong th ự ướ ố ớ ự ệ ổ ứ c đ i v i lĩnh v c ch c và công dân trong vi c th c thi chính sách, pháp lu t c a nhà n t ệ ử ạ ả ả ộ ươ c đ m b o an toàn . Hay nói m t cách khác, hi u l c qu n lý nhà n ng m i đi n t th ế ự ệ ở ể ế ổ ứ ệ ử ạ ươ th ch , t ng m i đi n t trong th ạ ươ ề ươ ạ ho ch, ch có đ t ng m i đi n t ệ ượ đ 1.2.1.2. Nguyên t c đ m b o tính hi u l c qu n lý nhà n c
ng trình, đ án, công tác ki m tra x lý đ i v i th ả c hi u qu hay không. ả ả ắ ả ế ị ả ề ệ ươ ả
ủ
ướ ả c v vi c đ m b o an toàn trong th ệ ự ệ ử ị c đã ban hành nh Lu t Giao d ch đi n t
ệ ự ủ
ả ế ị
ả ,...Tính hi u l c c a qu n lý nhà n ể ệ ả ượ c th hi n trên th c t cũng ph i đ ự ượ ướ c th c thi c a nhà n
ả
ệ ử ệ ử ệ ử ủ ự ấ ả ự ế
ướ ạ ng m i đi n t ạ ng m i đi n t ạ c có đ ng m i đi n t ậ ủ ố ượ ệ ả ự ế khi văn b n qu n lý đó đi vào th c ti n kinh t ằ ị ễ ề ươ ả ố ượ ả ả ả ờ ả ặ
và kinh doanh nh th ệ ử ạ ng m i đi n t ấ ả ướ ề ậ ệ ự ệ ướ ạ ng m i đi n ế ở ờ th i gian có hi u l c thi hành c a chính sách, pháp ậ ị ệ ậ ư , Lu t Công ngh thông tin, Ngh ướ ằ ả c nh m đ m b o an toàn ự ế ở ệ ả vi c ra quy t đ nh qu n ẩ ứ ơ ở các c quan ch c năng có th m ọ ề ng qu n lý hay không? Đi u quan tr ng là ư ế ượ không đ c ậ ng qu n lý không ch p nh n, không ả c đ m b o an toàn
ấ ệ ử ả ệ ự ệ ự ươ ặ Các quy t đ nh qu n lý nhà n ệ ự ử ể ệ th hi n tính hi u l c lý thuy t t ậ lu t mà nhà n ươ ị đ nh th ươ trong th ề ươ lý v th ề quy n, trách nhi m và s ch p nh n c a đ i t ệ ự hi u l c th c t ế nào? N u quy t đ nh qu n lý nh m đ m b o an toàn v th chuy n t ng qu n lý k p th i ho c đ i t ự th c thi ho c th c thi r t ch m, đi u đó có nghĩa là qu n lý nhà n trong th ế ị ể ớ ố ượ i đ i t ự ặ ạ ng m i đi n t không có hi u l c ho c kém hi u l c.
9
ả ệ ự ế ố ủ ế ả
ế ạ ướ ả ệ ự ệ ử ng đ n hi u l c và nâng cao hi u l c qu n lý nhà ng m i đi n t ch y u nh h c đ m b o an toàn trong th
ươ 1.2.2. Các y u t n 1.2.2.1. Y u t
ả ệ ử ả ế ố ề ệ là c s
ằ ệ ử ạ ng m i đi n t ạ ươ ng m i đi n t ả ưở ươ ể ế ề v hoàn thi n th ch v an toàn trong th ả ằ Vi c hoàn thi n th ch nh m đ m b o an toàn trong th ệ
ấ ả ươ ệ ể ế ệ ơ ấ ổ ứ ộ ữ .
ả ươ ạ ủ ọ ệ ử ạ ng m i đi n t , ch ng h n nh
ề ạ ộ ẳ ề ự ư ở ữ ơ ở ự ả ự ả ch c b máy qu n lý nh m đ m b o an toàn trong lĩnh v c ệ ử M t trong nh ng v n đ quan tr ng c a ho t đ ng qu n lý hành ề ệ t c nh m đ m b o an toàn trong th ơ
cho vi c xây d ng c c u t ạ th Vi chính nhà n Nam đó là v n đ quy n l c và s phân chia, phân công th c thi quy n l c đó gi a các c quan nhà n ự ấ c cũng nh gi a các c p chính quy n nhà n ự ướ c.
ộ ả ề ự ư ữ ể ứ ụ ề ế ạ
ng m i đi n t ằ ướ ấ ướ ề ặ ổ V m t t ệ ị ươ ư ự
ấ ả ế ạ ơ
ậ ậ ơ ấ ổ ứ ủ ị ề ạ ộ ướ ể ấ ế ẹ ọ
ạ ộ ề ệ
ọ ướ ủ c c a các c ứ ướ ả ồ
ụ ộ c s làm cho b máy qu n lý nhà n ộ ộ ẽ ẽ ẫ ạ ộ ế ệ
ế ố ả ướ ề ưở ươ ự ớ ả i th c thi qu n lý nhà n c v an toàn trong th ệ ạ ng m i đi n nh h ng t
ề ẩ ệ ứ ụ ể ch c, th ch xác đ nh c th ch c năng, nhi m v , quy n h n, th m ấ ỹ ệ ng ti n k thu t v t ch t, nhân s cho các c p đó quy n, trách nhi m cũng nh các ph ộ ch c c a b máy các c quan qu n lý ho t đ ng. Th ch càng rành m ch thì c c u t ệ ụ ể c các c p càng rõ ràng và g n nh . Thi u các quy đ nh c th , khoa h c trong vi c nhà n ơ ả ạ phân chia quy n h n, trách nhi m, nghĩa v trong ho t đ ng qu n lý nhà n ề ướ ả c c ng k nh. Ch c năng, quan qu n lý nhà n ụ ồ ệ ự ự nhi m v ch ng chéo và s d n đ n m t b máy ho t đ ng kém năng l c, kém hi u l c ả ệ và hi u qu . 1.2.2.2. Y u t ử t
ệ ớ ự ể ủ ệ ở ộ
́ ứ ươ ả ̉ ̉ ̣ ọ ̀ ươ c đê quan ly nha n
ự ộ
̀ ́ ̣ ử ng mai điên t ự ự ộ ạ ộ ề ự ủ ệ ̉ ̉
ế ố ả ưở ươ ể ế ả ả ng đ n ki m tra, giám sát đ m b o an toàn trong th ệ ạ ng m i đi n nh h
ạ ổ Cùng v i s phát tri n c a khoa h c và công ngh , xã h i càng tr nên hi n đ i, t ̀ ́ ướ ề ự ch c quy n l c nhà n c vê th càng ph i có s phân ầ ể ố ợ công, ph i h p và ki m soát. Đây là m t yêu c u khách quan do s phân công lao đ ng xã ̣ ộ h i, do tính chuyên nghi p hóa c a ho t đ ng quy n l c va do s phat triên cua khoa hoc công nghê. ̣ 1.2.2.3. Y u t tử
ấ ể ề
ể ế ẫ ờ
ể ấ ấ ư ươ ử ỉ ể ấ đ bán hàng đa c p, thu l
ạ ế
ợ ụ ể ồ ạ ừ nh Muaban24 có th t n t ề ấ ạ ề ướ ả ệ ử ể ạ ư ấ ố ượ ng x u đã l ậ ạ ộ ả ẽ ở ề i d ng nhi u k h v qu n lý nhà n ẽ ở ẽ ở ề ặ Qua công tác ki m tra, x lý cho th y, v m t th ch v n còn nhi u k h k h , ề ổ ộ ậ ự ệ ợ ụ i d ng ụ ệ ợ ạ ng m i đi n t i nhu n trái phép mà đi n hình là v vi c ả ế danh ề ệ ử i, l a đ o, chi m đo t ti n c a nhi u ng m i đi n t c trong lĩnh i là do các đ i t
ướ ả ệ ự ả ả ậ ng pháp lu n đánh giá hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn trong
ươ ạ ng m i đi n t
ả
ệ ử ọ ề ệ ự ả ệ ử ự ấ ạ ch a th t s hoàn ch nh. Có th th y v n đ n i c m trong th i gian qua là vi c l th ở liên quan đ n trang m ng Muaban24. S dĩ các ho t đ ng bán hàng đa c p, gi ươ ủ th ườ ng ự v c này. 1.2.3. Ph ươ th 1.2.3.1. L a ch n các tiêu chí đánh giá hi u l c qu n lý nhà n ướ c đ m b o an toàn trong th c ng m i đi n t
ậ
ề ể ộ
ữ ề ự t các quy n t
ộ ủ ủ ể ườ ướ ề ề ọ ệ i, th c hi n nhà n
ự ự ủ ủ ự ầ ả ả V n đ qu n lý nhà n ướ ủ ứ ờ tách r i vai trò, ch c năng c a nhà n ấ ướ ố ế ậ ườ giúp đ t n tr ng và h i nh p qu c t ự ả ả ứ ố t t vai trò, ch c năng qu n lý ph i th c hi n t tôn tr ng các quy n con ng ệ ự dân, th c hi n s tham gia tích c c c a qu n chúng vào quá trình qu n lý c a nhà n ướ ể ươ không th ế ị th c trong quá trình hình thành và v n hành kinh t ướ c làm c phát tri n b n v ng lâu dài. M t nhà n ườ ệ ố i dân, do, dân ch c a ng ộ c pháp quy n, phát tri n xã h i công ướ ả c
10
ự ữ ể ắ ẽ ạ ở ự ở S c i m ; c phân c p m nh m . Có th xem xét và d a theo nh ng nguyên t c sau:
ệ ả ắ ế ệ ả ấ ượ đ ự S tham gia; Trách nhi m gi i trình; Hi u qu ; G n k t.
ệ ố
ệ ự ở ệ ở ự ắ Vi c xem xét đánh giá v lu t pháp có hi u l c hay không d a trên b n nguyên t c ả i ự ạ C i m và minh b ch; Trách nhi m gi ề ậ ả Tính tin c y ậ và kh năng d báo;
ệ
ướ ả ả ả ự ệ ự c đ m b o an
ị ự ễ ế ệ ổ
ươ ạ ướ ả ả ng m i đi n t ệ ử c đ m b o an toàn trong th
ả ả ươ
ế ả
ơ ả c b n sau đây: ả ệ trình; Hi u qu và hi u năng; ơ ả ộ ố 1.2.3.2. M t s tiêu chí c b n đánh giá hi u l c th c thi qu n lý nhà n ệ ử ạ ươ toàn trong th ng m i đi n t ệ ự * Tiêu chí đánh giá hi u l c theo đ nh tính * Tiêu chí t ng k t kinh nghi m th c ti n * Tiêu chí đánh giá thi hành pháp lu tậ ệ ự 1.2.3.3. Đánh giá hi u l c qu n lý nhà n ệ ệ trên các ph ng di n hi u qu ươ * Đánh giá trên ph ộ
ệ ệ ng di n hi u qu kinh t ế ệ ự Trên giác đ kinh t ự ệ ớ ươ hi u l c qu n lý đ m b o an toàn trong th ế
ệ ướ ả ượ
ả i
ượ ả ệ ử ạ ể ả ng m i đi n t ả ệ c không đ ng nh t v i hi u qu . Hi u qu đ ỉ ừ ư ị
ả ả ế ệ ạ ở ứ ộ ả c thi hành đúng k ho ch mà còn xác đ nh trên k t qu đ t đ ố ả ả mà s phát tri n th ấ ớ ồ ả ệ ự ạ ạ ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ệ ặ ạ i. M c dù hi u đem l ế ằ ị c xác đ nh b ng k t ế m c đ đ m b o quy t ộ ế ả ạ ượ ế c. M t k t ệ ả ấ cao và đ m b o hi u t k ho ch cho th y hi u qu kinh t
ệ ả ng di n hi u qu v m t pháp lý ắ ề g n li n v i hi u qu kinh t ự ả l c qu n lý nhà n ả ừ đi chi phí. Nh ng hi u l c qu n lý không ch d ng l qu tr ế ả ị đ nh qu n lý đ ặ ượ ế ư ả qu nh mong mu n ho c v ế ị ự ủ l c c a quy t đ nh qu n lý là thành công. ươ * Đánh giá trên ph
ả ươ ề ặ ướ ả ả ề ặ ả
ớ ắ ề ệ ế ủ ả ư ậ V m t pháp lý c a hi u l c qu n lý nhà n là nói đ n tính đ m b o th c hi n. Nh v y nó g n li n v i quy n l c th c t
ỗ ả c đ m b o an toàn trong th ề ự ươ
ị
ớ ỉ ộ ượ c đ m b o th c hi n thông qua h ề ả ớ
ả ể ả ch c. G n li n v i quy t đ nh qu n lý nhà n ạ ướ là nh ng văn b n h ng m i đi n t
ệ ệ ự ả ế ị ng ch thi hành và đ ắ ệ ử ề ả ự ế ị ả ố ượ ươ ệ ở đó quy đ nh c th trách nhi m và quy n h n c a t ng đ i t
ữ ạ ủ ừ ộ ườ ự ợ
ượ ấ ớ ế ị ố ự ả
ượ ủ ấ ự ả
ệ ng qu n lý ph c tùng th c hi n.
ạ ng m i ự ế ệ ạ ng m i đi n ệ ướ ả c ẫ ng d n thi hành, ữ ng thi hành và nh ng ệ ự ạ ng h p có s vi ph m. M t quy t đ nh đ c coi là có hi u l c ự ậ ị lu t đ nh và th ng nh t v i các văn b n pháp c dùng làm c s đ xây d ng, ban hành các văn b n pháp quy ố ượ ự ệ
ụ ả ằ
ự ệ ử đi n t ủ c a nhà qu n lý. V i m i quy t đ nh hành chính ban hành ra đ qu n lý th ưỡ ế ệ ề ử ọ h có quy n ch đ nh, c t ậ ố ề ệ ủ ổ ứ th ng pháp lu t, n i quy, đi u l c a t ả ằ nh m đ m b o an toàn trong th ụ ể ị mà ế ch tài kèm theo trong tr khi nó đ quy c a c p trên và nó đ ủ ấ ướ c a c p d i và đ * Đánh giá trên ph ộ ấ ả ả ả ợ
c xây d ng đúng quy trình, trình t ơ ở ể ượ ả ụ c các đ i t ộ ả ề ặ ệ ng di n hi u qu v m t xã h i ề ả M t quy t đ nh hành chính v qu n lý nhà n ạ ươ t c các ch th tham gia vào th ng m i đi n t ả ể ạ ế ị
ướ ệ ử ẽ ệ ự ộ ọ
ế ủ ổ
ủ ậ ườ ủ ư ậ ả ệ ự ề ặ ộ c nh m m c tiêu đ m b o an toàn ể ả s không th đ m b o tính h p lý, ế ể và không th có hi u l c pháp lý cao n u quy t đ nh hành ế ị ư ườ ủ i ng h . Vì th quy t đ nh hành chính đ a ra ả ắ ợ ứ ụ i ích ch c và ph i g n l i quy t v n đ h p lý, vì m c tiêu chung c a t ả ế ị ể ủ ổ ứ ch c, có nh v y quy t đ nh hành chính đó đ m ướ ộ c v m t xã h i trong i ng h . Đó là hi u l c qu n lý nhà n
ượ ươ ế ị ủ ể cho t ế ệ không th đ t hi u qu kinh t ả ượ c đông đ o m i ng chính đó không đ ằ ả ả ề ợ ế ấ ph i nh m gi ườ ớ ợ ọ i v i l m i ng i ích c a t p th c a t ả ượ ọ c m i ng b o tính đ ệ ử ạ ươ ng m i đi n t th .
11
ả ả ả ố ế ề ể v qu n lý quá trình phát tri n và đ m b o an toàn trong
ạ ươ
ả ả ả ể c v qu n lý quá trình phát tri n và đ m b o an
ươ ộ ố ướ ề ệ ử
ằ ả ả ề ự ứ ệ ố
ươ ệ 1.3. Kinh nghi m qu c t ệ ử th ng m i đi n t ệ 1.3.1. Kinh nghi m c a m t s n toàn trong th ự 1.3.1.1. Kinh nghi m c a Singapore v xây d ng h th ng ch ng th c nh m đ m b o an toàn trong th
ầ ể ướ ươ ề ị ủ ạ ng m i đi n t ủ ệ ệ ử ạ ng m i đi n t ố ộ ng phát tri n th
ấ ạ ậ Singapore là m t qu c gia có t m nhìn v đ nh h ề t
ị ộ ạ ể ự ữ ả
ị ắ ể ạ ậ ị ườ ng th ổ . Đây là n n t ng v ng ch c đ t o ra m t th tr
ả ộ ề ả ạ n r , đ m b o an toàn cho các ch th tham gia, mang l
ố ấ ụ
ả ả ấ ứ ươ ậ ủ
ươ .
ủ ự ế ượ ằ c và th c thi chính sách nh m
ộ ệ ử ạ ng m i đi n t ị ạ ệ ử ệ ạ ng m i đi n ủ ử ừ ấ ớ r t s m. Chính ph đã đ xu t ra nh ng chính sách và t o l p khung pháp lý thông t ườ ng n đ nh, đ m b o an toàn, có th d đoán và tin c y cho các thoáng, t o m t môi tr ươ ữ ệ ử ạ ộ ng ho t đ ng giao d ch đi n t ủ ể ớ ả ệ ử ở ộ ả ạ i thành công to l n m i đi n t ấ ủ ế ủ ề c a qu c gia này. cho n n kinh t ng trình c p phép CA cung c p M c tiêu c a ch ằ ự ố ch ng th c s nh m giúp nâng cao uy tín và đ tin c y c a các nhà cung c p, đ m b o an ủ ể toàn cho các ch th tham gia th ệ 1.3.1.2. Kinh nghi m c a Hàn Qu c v ho ch đ nh chi n l ả đ m b o an toàn trong th
ố ộ
ậ ả ế
ủ hính ph Hàn Qu c
ệ ử ắ ầ ạ ề ấ ạ ng m i đi n t ề ươ ể ủ i s phát tri n c a th ạ ươ ng m i đi n t ắ ố đã b t tay vào xây d ng ngay ớ ạ ệ ử Chính sách đi kèm v i đ o lu t
ươ ệ ạ ng m i đi n t
ệ ử ươ ủ ẩ ệ ử” v i mớ ệ ử, thúc đ y th
ầ ể ự ớ ơ ấ ạ ủ ổ ươ ệ ử ạ ng m i đi n t và ế ệ ử . Chính vì th , khi ậ ự ạ "Đ o lu t ượ ậ này đ c ban hành đó là ục tiêu Chính ph ủ đóng vai trò tích ư ộ nh m t ng m i đi n t ườ ệ ng
ươ ả ệ ạ
ứ ổ ứ ề ố ạ ộ ch c ho t đ ng
ươ ả ạ ng m i đi n t
ở ạ ự ể ố ả i đây, lĩnh v c th
ố ề ả ạ ươ ng m i đi n t ớ ự ấ ố Hàn Qu c là m t qu c gia r t quan tâm t các v n đ liên quan đ n an toàn, b o m t trong th ươ th b t đ u, C ơ ả c b n v th ng m i đi n t ". “Chính sách toàn di n cho th ự c c trong toàn c u hóa c a kinh doanh đi n t ủ ệ ng ti n đ th c hi n đ i m i c c u c a ngành công nghi p c a nó và tăng c ph ố ủ kh năng c nh tranh c a các công ty Hàn Qu c. ể ệ ủ 1.3.1.3. Kinh nghi m c a Trung Qu c v phát tri n các hình th c t ạ ươ ệ ử ằ ng m i đi n t nh m đ m b o an toàn trong th th ệ ử ở ạ ng m i đi n t Trong 5 năm tr l ế ự ạ ủ
ự ề ạ ng m i đi n t
ớ ự ổ ề ệ ưở ề ươ ế ủ
ạ ng c a khách hàng v s an toàn khi ti n hành các giao d ch th ố Trung Qu c đang s ng m i đi n t
ệ ử ấ
ể
ệ ử Trung Qu c phát tri n ngày ự ệ ử ồ ờ đ ng th i ạ ươ ị ng m i ử ươ ệ ử ỹ M cung c p cho chúng ta mô hình phát ể ố ớ ể ơ i tiêu dùng b n đ a.
Trung Qu c giúp chúng ta hi u h n làm sao đ ườ ợ ướ ả ị ề ệ ơ ừ ọ ệ ề ự , các mô hình th ạ ươ ng m i đi n t ệ ử ạ ng m i đi n t ng Tây đ phù h p h n v i tâm lý ng kinh nghi m n
c ngoài v vi c nâng ạ t Nam t ả ướ ả ệ ử ả ng m i đi n t
ự ự ệ
ể ủ ệ ử ớ ự ươ ạ ng m i đi n t
ể ơ ộ ệ ử ươ ạ ẩ ầ ạ ể góp ph n đ y m nh phát tri n ng m i đi n t
ươ càng m nh v i s n i lên c a trang web bán hàng tr c tuy n Alibaba. Trang web này là s ể đi n hình v vi c xây d ng ni m tin cho khách hàng v th ạ ự i s tin t đem l ự ế ố ệ ử ở Trung Qu c. Th c t đi n t ồ ừ ỹ ố ắ ụ M . Th d ng đa s b t ngu n t ươ ư ệ ể tri n hoàn thi n nh ng th ươ ố ộ qu c n i hóa mô hình ph ệ ộ ố 1.3.2. M t s bài h c rút ra cho Vi ươ ệ ự c đ m b o an toàn trong th cao hi u l c qu n lý nhà n ơ ở ạ ầ ễ ọ ề * Bài h c v xây d ng c s h t ng công ngh thông tin, vi n thông, internet, nhân l c và ơ ở ạ ầ ể c s h t ng pháp lý phát tri n cùng v i s phát tri n c a th ự ọ ề * Bài h c v xây d ng và tri n khai chính sách ọ ế ề * Bài h c v tìm ki m c h i trong th ế ấ ướ đ t n kinh t c.
12
ươ ng 2
Ch Ả Ự Ạ Ả Ệ Ự TH C TR NG HI U L C QU N LÝ NHÀ N
ƯƠ TRONG TH
Ạ ạ ƯỚ Ả Ệ Ử Ở Ệ ệ ử ướ ả ả ả NG M I ĐI N T ươ ng m i đi n t C Đ M B O AN TOÀN VI T NAM và qu n lý nhà n c đ m b o an
ạ ng m i đi n t ệ ử ở ệ
ạ ệ ử ở ệ ng m i đi n t Vi t Nam
ề 2.1. Khái quát v an toàn trong th ươ t Nam toàn trong th Vi ự ươ ề ạ 2.1.1. Th c tr ng v an toàn trong th ơ ở ạ ầ 2.1.1.1. C s h t ng cho an toàn thông tin ệ ộ ả ế ệ t Nam đã ti n hành kh o sát 500 t
ằ ậ ệ ứ Năm 2010, Hi p h i an toàn thông tin Vi ứ
ỏ ậ ộ ể ả ậ
ữ ườ
ả
ọ ấ ả ể ệ ế ấ ậ
ố ệ ư ơ ấ ố ượ ệ ộ ượ ố ị ả ệ ạ c thi
ng đ ữ ộ ấ ồ ạ ể ả ẩ ỉ
ụ ả ả ổ ứ ch c, ệ ổ doanh nghi p nh m đánh giá m c đ nh n th c và b o v an toàn thông tin trong các t ệ ố ế ả ứ t và các bi n pháp phòng ch ng ch c này. Các câu h i t p trung tìm hi u kh năng nh n bi ủ ổ ệ ố ạ ố ớ ng m ng vào h th ng thông tin c a t đ i v i nh ng m i đe d a t n công qua môi tr ủ ề ậ ứ ấ ế ứ ch c, doanh nghi p. K t qu kh o sát cho th y nh n th c chung v an toàn thông tin c a ấ t t n công còn th p, doanh nghi p ch a cao, th hi n qua các thông s : Kh năng nh n bi ị ấ t h i khi b t n công; Đa s không không rõ đ ng c t n công; Không đ nh l i nh ng cu c t n công máy tính và ch thông báo có quy trình thao tác chu n đ ph n h i l ự ố ả ộ ộ n i b khi x y ra s c . 2.1.1.2. Đ m b o an toàn thông tin cho các ho t đ ng ng d ng
ạ ộ ứ ầ ể ệ ủ ớ ự Song song v i s phát tri n c a Internet, h u h t các t
ụ
ơ ả ươ ứ ệ ng trình qu n lý công văn, h s gi y t
ị ổ ầ ả ế ề ệ ố ư ả
ổ ệ ệ ứ
ể ệ ư ư ả ế ộ ộ
ể ế ề
ệ ị ậ ự ề ự ư ượ c quan tâm thích đáng. ể i các doanh nghi p, t
ị ả ệ ử
ệ ủ ươ ệ ử ng ti n đi n t ế ổ ứ ch c, doanh nghi p đã áp ấ ả ạ ộ ả ụ d ng các ng d ng công ngh thông tin trong các ho t đ ng qu n lý, s n xu t kinh doanh. ớ ệ ố ế ồ ơ ấ ờ cho đ n các h th ng l n h n nh áp Các ch ứ ỗ ụ d ng các ph n m m k toán, c ng thông tin, h th ng qu n tr chu i cung ng, qu n lý ồ ự quan h khách hàng, qu n tr ngu n l c doanh nghi p. Tuy nhiên, các t ch c, doanh t th t s v an toàn n i b cũng nh an toàn thông tin cho các nghi p còn ch a hi u bi ệ ự ụ ứ ng d ng khi tri n khai. Vi c xây d ng các quy ch v an toàn thông tin, tri n khai th c ổ ứ ệ ạ hi n t ch c ch a đ ữ ệ 2.1.1.3. Đ m b o an toàn d li u trong các giao d ch đi n t ể Cùng v i s phát tri n c a Internet và các ph
ở ổ ế ả ớ ự ể ề ạ
ờ ấ ủ ươ ề
ụ ứ ề ấ ố
ữ
ệ ử ở ể ế ệ ả ệ Vi
ầ ự ế ữ
ậ ừ ả ể ủ ỏ ế ự ươ ả ệ ử ở ộ ng năm 2010 v tình ệ c a các doanh nghi p trên toàn qu c, v n đ an toàn, ạ ố ứ ế ở c các doanh nghi p x p th hai trong s nh ng tr ng i ạ ả t Nam. K t qu này cũng ph n ánh ng m i đi n t ườ ừ ng , trong nh ng năm v a qua, khi các hành vi gian l n l a đ o trên môi tr ứ ưở ng th c giao ng không nh đ n s phát tri n c a ph
ươ ọ ạ ấ ng m i đi n t ệ ử ở ệ t Nam Vi
đe d a m t an toàn trong th ệ ụ ấ ổ ứ ủ ủ ề ơ
ạ ộ ố ớ ủ ệ
ố ớ
ữ
ơ ị ế ế ệ ệ ế ể ị , giao d ch đi n t ồ ngày càng phát tri n và tr nên ph bi n đ ng th i v n đ an toàn an ninh m ng đang tr ế ấ ả ề nên ngày càng c p bách. Theo k t qu đi u tra c a B Công Th ệ ử ủ ạ ươ ng m i đi n t hình ng d ng th ượ ị an ninh trong giao d ch đang đ ươ ự hàng đ u cho s phát tri n th đúng th c t ạ m ng ngày càng tăng, làm nh h ớ ẻ ị d ch còn khá m i m này. ế ố ữ 2.1.2. Nh ng y u t ộ ạ ử ụ 2.1.2.1. T i ph m s d ng công ngh cao ả ự ế đã x y ra nhi u v t n công vào máy ch c a các c quan, t Th c t ệ ạ ớ ạ t h i l n đ i v i ho t đ ng c a các t nghi p làm gián đo n thông tin và gây thi ả ơ ộ i kho ng 15.000 trang web có đuôi .vn b t Theo th ng kê s b , năm 2010 có t ố ậ ườ i dùng khi truy c p nh ng trang b t công ngh cao kh ng ch và khai thác. Ng ướ ố công ngh cao kh ng ch và khai thác có nguy c b chuy n h ch c, doanh ổ ứ ch c này. ị ộ ạ i ph m ạ ị ộ i ph m ứ ng đ n các website ch a
13
ộ ẩ ặ ằ
ạ ự ư ể ộ ể ở ế ọ ủ ừ ả ắ i ph m ki m soát v i m c đích phán tán th rác, l a đ o tr c tuy n.
ươ ể ạ ng m i đi n t
ữ ườ ạ
ị ườ i ích do các hành vi l a đ o trên môi tr
ự ế
ư ừ ả ộ ử ố
ệ ệ ề ơ ị
ạ ở ướ
ạ ớ ế ệ ẽ ở ể ẻ c. Tuy nhiên, đây cũng là k h đ k gian l ủ ể i c a các ch th tham gia.
ề ợ ủ i quy n l ạ ậ mã đ c nh m ăn c p thông tin cá nhân, m t kh u ho c máy tính c a h có th tr thành ớ ụ máy tính ma đ t ừ ả ệ ử 2.1.2.2. L a đ o trong th ươ ế ộ ả ế ng M t trong nh ng rào c n khi n ng i dùng e ng i khi ti n hành giao d ch th ạ ạ ợ ệ ử ạ ơ ị ổ ừ ả ng m ng. m i đi n t , đó là nguy c b t n h i l ụ ể ạ ả ạ C th nh l a đ o qua qu ng cáo, bán hàng tr c tuy n trên m ng Internet, mua bán ngo i ớ ự ỗ ợ ủ ưở ụ ệ ng v.v…V i s h tr c a , vàng, huy đ ng v n tín d ng; g i email thông báo trúng th t ủ ụ ả công ngh hi n đ i và các th t c đăng ký tên mi n khá đ n gi n, vi c giao d ch mua bán ệ ợ ơ ậ qua website đã tr nên thu n ti n h n tr i ừ ả ạ ộ ụ d ng, ti n hành các ho t đ ng l a đ o, xâm h i t ạ ố 2.1.2.3. Các hành vi gây r i và c nh tranh không lành m nh
ả ữ Bên c nh ạ
ị ố
ộ ố i ph m trong th
ậ ệ ố ưở ạ ủ
ạ ử ụ ả ữ i nh ng hành vi gây r i gây nh h ộ ế ng kinh doanh tr c tuy n. M t s hành vi mà t ử ụ ụ
ạ ả ế ủ ủ ổ ế
ơ ể ệ ủ
ệ ư ạ ộ ủ
ạ ạ ự ươ ị ề ả ả ệ ữ ch c, cá nhân do b virus phá h y tài li u l u tr . ườ ệ ử ng m i đi n t i tiêu dùng trong th
t Nam
ị ườ ươ ả ệ ặ là đ i tiêu dùng tham gia th ượ ệ ử ạ ng m i đi n t
ạ ự ế ệ nh ng hành vi chi m đo t tài s n thông qua s d ng công ngh cao ặ ừ ả ồ ạ ự ế ho c l a đ o trong giao d ch, còn t n t ng tr c ti p và ườ ươ ự ế ớ ng i môi tr gián ti p t ệ ệ ử ườ ạ ng s d ng là thâm nh p trái phép h th ng thông tin c a doanh nghi p, th m i đi n t ộ ạ ừ ố ị ấ ữ ch i d ch v , phát tán virus và các mã đ c h i, v.v…Nh ng hành vi này đã gây t n công t ị ệ ườ ậ ệ ở i dùng, vi c ph bi n thông tin c a qu n tr tr ng i cho vi c ti p nh n thông tin c a ng ổ t ho t đ ng trao đ i thông tin hay tác nghi p c a các c quan, website, và có th làm tê li ổ ứ t 2.1.3. Th c tr ng v b o đ m an toàn cho ng ở ệ Vi 2.1.3.1. B o v thông tin cá nhân ng ủ Do đ c thù c a giao d ch th ệ ố ị
ườ ả ặ ồ
ả ẩ
ự ồ ơ ạ ộ ườ ề ặ ự ả ả ư , nh y c m nh t. ế ậ ậ t l p, th m chí kinh doanh các h s thông tin v ng
ứ
ề ầ ấ Các t ổ ứ ậ ở ể ị ố ớ ơ ế ượ ườ ữ i tiêu dùng khó có th hình dung h t đ
ấ ợ ườ ạ ng m ng.
ắ ắ ả ị ố , tin nh n và ch ng tin nh n rác
ạ ươ ệ ử ng m i đi n t ệ ự c th c hi n hoàn toàn trên môi ậ ầ ng m ng, các đ i tác th c hi n giao d ch mua bán, thanh toán, nh n hàng mà không c n tr ấ ớ ế ữ ph i g p m t tr c ti p, nên nhu c u v thông tin cá nhân là r t l n, bao g m c nh ng ạ ế ạ ch c qu ng cáo tr c tuy n cũng luôn đ y m nh thông tin riêng t i tiêu dùng. ho t đ ng thu th p, thi ệ Thông tin cá nhân đã và đang tr thành th hàng hóa có giá tr đ i v i doanh nghi p. Cá ủ nhân, ng c nh ng nguy c thông tin cá nhân c a ị mình b khai thác b t h p pháp khi tham gia giao d ch, mua bán trên môi tr 2.1.3.2. Qu ng cáo qua th đi n t ị ư ệ ử ị ủ ề ủ ư ố
ố ệ ư ị
ể ụ ể ộ ề
ủ ẫ ị
ộ ố ộ ờ ế ề ả ị
ụ ả ố ớ ấ ả ậ ố ị Ngày 13/08/2008, Ngh đ nh s 90/2008/NĐCP c a Chính ph v ch ng th rác ậ ố c ban hành đ c th hóa các quy đ nh ch ng th rác trong Lu t Công ngh thông tin. ư ố s 12/2008/TTBTTTT ế ư ố s ấ ố t v mã s qu n lý và m u gi y ằ và tin
ả ệ ườ ư ố ế ợ ị ị ướ ệ ử ượ đ Ngày 30/12/2008, B Thông tin và Truy n thông có Thông t ị ướ ng d n m t s n i dung c a Ngh đ nh 90/2008/NĐCP. Ti p đó, Thông t h ẫ 03/2009/TTBTTTT ra đ i ngày 03/02/2009 quy đ nh chi ti ư ệ ử ứ ch ng nh n mã s qu n lý đ i v i nhà cung c p d ch v qu ng cáo b ng th đi n t nh n. ắ 2.1.3.3. B o v ng * Thông t ồ i tiêu dùng trong quá trình giao k t h p đ ng trên website ng d n thi hành Ngh đ nh th s 09/2008/TTBCT h
ạ ng m i đi n t ư ố
Ngày 21/7/2008, B Công Th ẫ ị ị ế ợ ồ ệ ử ề ướ ng d n Ngh đ nh Th ẫ ộ ươ ạ ươ ng m i đi n t ươ ng đã ban hành Thông t s 09/2008/TTBCT ấ v cung c p thông tin và giao k t h p đ ng trên h
14
ả
ệ ạ ộ ủ ề ạ ệ ử ng m i đi n t ạ ươ ng m i đi n t i Vi t
ệ ử ạ i tiêu dùng tham gia giao d ch th ủ ỉ . Đây là văn b n tr c ti p đi u ch nh ho t đ ng kinh doanh c a ệ ớ ợ i l i ích c a nhi u doanh nghi p ệ ử ạ ng m i đi n t .
ấ ươ
ề ự ế t Nam, liên quan t ị ươ ệ ử ạ ng m i đi n t ị ề ươ i quy t tranh ch p trong th ị Lu t Giao d ch đi n t
ươ website th các website th ư ườ cũng nh ng ế ả * Gi ậ ữ năm 2005 và Ngh đ nh v Th ệ
ạ ươ ề ế năm 200 ừ ươ th ệ
ấ ề
ư ế ươ
ế ề ộ ươ ng nhân và ng
ư ướ h (Thông t t v m t chu trình giao k t h p đ ng gi a th ữ ồ ợ ồ
ị ế ợ ệ ề ẩ ườ ộ ấ ư ả
ị ữ ụ ể ể ư ế ệ ậ
ướ ả ươ ả ả c đ m b o an toàn trong th ạ ng m i
Vi
ể ế ả ự ự ệ ả ươ ng
ạ ệ ử ở ệ t Nam Vi
ươ ệ ử ị ệ ử ạ ng m i đi n t 6 đã ứ ữ ệ ắ ơ ả ư ạ đ a ra nh ng nguyên t c c b n v thông đi p d li u nói chung và ch ng t ng m i ươ ị ệ ặ ề ả ệ ử. ng ti n đi n t ng m i qua ph nói riêng, đ t n n t ng cho vi c ti n hành giao d ch th ồ ế ợ ẫ Ti p theo đó, Thông t ng d n v cung c p thông tin và giao k t h p đ ng trên website ệ ử ạ 09/2008/TTBCT) ban hành ngày 21 tháng 7 năm 2008 đã ng m i đi n t th ữ ị i tiêu quy đ nh khá chi ti ự dùng thông qua website. Tuy nhiên, khâu th c hi n h p đ ng gi a các bên trong m t giao ả ị d ch B2C, cũng nh giao d ch B2B hay C2C ti m n nh ng kh năng x y ra tranh ch p mà ứ ả ệ ố i quy t cho các bên h th ng pháp lu t hi n nay ch a có quy đ nh c th đ làm căn c gi liên quan. ề ệ ự ạ ự 2.2. Th c tr ng v hi u l c qu n lý nhà n ệ ử ở ệ t Nam đi n t ề ạ 2.2.1. Th c tr ng v xây d ng và hoàn thi n th ch đ m b o an toàn trong th m i đi n t 2.2.1.1. Khung pháp lý trong th ạ ng m i đi n t
t Nam ươ ế ố ệ ử ở ệ Vi Cho đ n cu i năm 2011, khung pháp lý cho th
ạ ả
ữ ạ ủ ạ ộ ư ề
ậ ạ ạ ớ ỉ ệ
ủ ữ ươ và công ngh thông tin. Bên c nh h th ng Lu t chuyên ngành, các doanh nghi p, t ạ ứ
ạ đi u ch nh nh ng khía c nh khác nhau c a ho t đ ng ng d ng th ệ ố ng m i đi n t ậ ề
ả ạ ự ươ ậ ề ạ ộ ươ ạ ữ ng m i. ả ng m i qu n lý các ho t đ ng giao
ơ ệ ử ở ệ ạ t Nam đã c Vi ng m i đi n t ế ị ị ậ ậ ừ ị ả b n đ nh hình v i hàng lo t các văn b n quy ph m pháp lu t t Lu t, Ngh đ nh cho đ n ệ ạ ươ ụ ứ ng m i đi n thông t ổ ệ ử t ệ ử ắ ạ ộ n m v ng và tuân th nh ng quy ch c, cá nhân tham gia ho t đ ng th ả ị đ nh liên quan trong các văn b n pháp lu t v kinh doanh, th 2.2.1.2. Văn b n quy ph m pháp lu t v dân s th ị d ch đi n t
ố ả ề ự ỉ
ạ ừ ấ ậ ệ ử Hai văn b n c t lõi nh t đi u ch nh ho t đ ng th ươ ươ ị ệ
ộ ậ ng m i là B lu t dân s và ừ thông qua vi c th a ệ ử ạ ộ ủ ệ ụ ể ủ ứ .
ệ ữ ệ ề ị ị
ạ ị ng m i đi n t
ệ ử Khung pháp lý cho giao d ch đi n t ậ ệ ử ệ ậ ị c hình thành v i hai tr c t chính là lu t Giao d ch đi n t
ế ộ ị ạ ệ ử ị ậ ng m i đã th a nh n giá tr pháp lý c a giao d ch đi n t lu t Th ị ể ậ nh n thông đi p d li u – hình th c bi u hi n c th c a giao d ch đi n t ệ ệ ử và công ngh thông tin 2.2.1.3. Các quy đ nh v giao d ch đi n t ươ nói chung và th nói riêng ệ ử và lu t Công ngh thông tin, ạ ữ ị t nh ng khía c nh quy đ nh chi ti
ư ụ ụ ộ ậ trong t ng lĩnh v c ng d ng.
ớ ướ ng d n Lu t, cùng m t lo t thông t ị ừ ị ạ ự ứ ề ệ ử ươ
ạ ượ đ ẫ ị tám ngh đ nh h ệ ử ụ ể ủ c th c a giao d ch đi n t ạ ử ế 2.2.1.4. Các quy đ nh, ch tài x lý vi ph m v an toàn trong th ạ ậ ề ươ ệ ố ng m i đi n t Bên c nh h th ng lu t v th
ệ ử ủ ệ ử ươ ạ ậ ị còn ph i tuân th các quy đ nh c a Lu t Th ng m i đi n t
ạ ậ ạ
ệ ạ i tiêu dùng, cũng nh t ng m i. Do đó, nh ng hành vi vi ph m trong th
ế ấ ả
t c các quy đ nh khác v ươ ố ớ ự Ở ứ ả ậ ả ươ ể ị ử ạ ượ ử ử ạ ạ ng m i đi n t ệ ị và công ngh thông tin, giao d ch ậ ả ươ ng m i, Lu t Qu ng ề ị ư ấ ả ệ ạ ộ ạ ạ ữ ng m i đi n tùy theo tính ch t có th b x lý theo các văn b n khác nhau. Ch tài đ i v i các hành vi ộ m c đ thông ủ th ườ cáo, Lu t C nh tranh, Lu t B o v ng ho t đ ng kinh doanh th ử t ạ vi ph m đ c chia làm 2 lo i: x ph t hành chính và x lý hình s .
15
ị ị ị ạ ệ ử ẽ ị ử
ệ
ọ ạ ạ ạ ữ
ự ươ ằ ạ ở ứ ng m i. Nh ng hành vi vi ph m ộ ậ ứ ạ s b x lý căn c theo các Ngh đ nh ng m i đi n t ạ ộ ậ ề ướ i các lu t hi n hành v ho t đ ng kinh doanh ộ ặ ả ậ m c đ n ng h n, gây h u qu nghiêm tr ng có ự
ạ ằ ả ệ ự ướ ả c nh m đ m
ả ứ ề ậ ươ Vi ệ ử ở ệ
ỏ ươ ủ ể ề ạ ng m i đi n t ả ả ệ ử ị Giao d ch th
ị ậ
ừ ủ ệ ử
ề th
ạ ng m i đi n t
ạ th
ậ ả ườ i tiêu dùng, b o v s riêng t
ươ ầ ợ
ị ề ả ươ ệ ự ệ ườ ng toàn c u thông qua các ph ả ự ướ ớ ổ
ươ ề ả ươ c qu c t ng và song ph ơ ả ệ ử ị
ệ ử ạ ng m i đi n t ỉ ầ đòi h i m t h th ng pháp lý đ y đ đ đi u ch nh ị ệ ử ạ trong đó xác đ nh ng m i đi n t ừ , ch ng t giao , giao hàng đi n t ậ ạ ạ ườ ng có các ệ ử, v n đ b o m t ề ả ạ ậ ươ ấ ng m i đi n t ươ ệ ử, ạ ấ ng m i đi n t th i quy t tranh ch p trong ả ề ả ệ ử, v n đ b o v quy n tác gi ấ ề ệ ng m i đi n t , ươ ệ ử ạ ư là kinh doanh ng m i đi n t . Th ậ ệ ệ ố ệ ử , do v y h th ng pháp lý ng ti n đi n t ả ự ự ạ ố ế ả ng m i do hóa th , đ m b o s t ậ ị ậ ươ và Lu t ng. Lu t giao d ch đi n t ủ ậ ừ ệ c coi là n n t ng c b n cho vi c th a nh n giá tr pháp lý c a ệ ệ ượ Vi
ệ ử
ứ ề ậ ệ ậ
ị ệ ự ả ị
ạ ng m i đi n t ậ ị ạ ơ ở ự
ệ ử ự ự ệ ử
ề ươ ẫ ạ ng m i đi n t ộ ượ
ố ườ ng, vi ph m trong giao d ch th th ề ử v x ph t vi ph m hành chính n m d ươ ơ th ể ị ử th b x lý hình s căn c theo B lu t hình s năm 2009. 2.2.2. Th c tr ng v lu t pháp, chính sách, bi n pháp qu n lý nhà n b o an toàn trong th t Nam ươ ậ 2.2.2.1. Lu t pháp, chính sách đ m b o an toàn trong th ộ ệ ố ạ ng m i đi n t ộ ạ ề ươ ồ các giao d ch trên bao g m m t đ o lu t chung v th ệ ử ồ ừ ệ ử ợ ứ , h p đ ng đi n t đi n t tính pháp lý c a ch ng t ơ ệ ử ớ ủ ị v i các c quan Chính ph . Bên c nh đ o lu t chung th hàng, giao d ch đi n t ậ ị ư ướ ả i lu t nh các quy đ nh v kinh doanh văn b n d ế ấ ươ ữ ệ ệ ử, v n đ gi th d li u trong ề ặ ố ấ v n đ ch ng gian l n, tin t c trong ề ả ấ v n đ b o v ng trong môi tr ả ả ph i đ m b o s phù h p v i các công trong khuôn kh các hi p đ nh đa ph ệ Công ngh thông tin đ ệ ử ở ị t Nam. các giao d ch đi n t ậ ề 2.2.2.2. Tuyên truy n, nâng cao nh n th c v an toàn trong th ừ ứ ậ Khi pháp lu t chính th c th a nh n lu t Giao d ch đi n t ệ ườ ệ ậ ệ ử ạ ng m i đi n t ng d n v th ậ ươ . Tuy v y, đ th ườ ả c đông đ o ng ệ ử ạ ng m i đi n t
ữ ủ ộ
ỏ ấ ươ ệ ề ệ ạ
ổ ậ ả ạ ộ
ả ơ ự ệ ệ
c ỉ ệ ơ ạ ng m i đi n t
ả . Còn
ệ ự ươ
ả ươ ng v i t ệ ử ạ ng m i đi n t ả ị ộ ậ ề
ươ ả ạ ng m i đi n t t đ i v i th
ả c đ m b o an toàn ướ c ch có C c th ơ ở ạ ộ ứ ượ ng m i. Đi u này đã không đáp ng đ ạ ng m i đi n t ả ố ố ớ ạ ự ng m i mà còn ph i có s hi u bi
ệ ệ ơ ị
ề ươ ậ ủ ạ ộ ẽ ạ ươ ươ ở ươ ệ ử , lu t Công ngh thông ị i tiêu dùng có hi u l c. Các ngh đ nh, quy đ nh, thông tin và hi n nay là lu t B o v ng ượ ư ướ c ban hành đã t o c s pháp lý cho s phát cũng đ h t ờ ể ạ ể ươ ể th c s phát tri n và đi vào đ i ng m i đi n t tri n th ậ ậ ề ệ ấ ố i dân ch p nh n thì vi c tuyên truy n, nâng cao nh n s ng xã h i đ ả ộ ả ữ ộ ệ ứ ề ươ m t vai trò then ch t. Đây là c m t làm sao cho hi u qu gi th c v th ớ ọ ầ ự vai trò trung quá trình đòi h i có s tham gia c a m i t ng l p trong xã h i. Trong đó gi ệ gian n i b t nh t là doanh nghi p và các ph ng ti n truy n thông đ i chúng và hi n nay có thêm c các m ng xã h i. ự ướ ả ự 2.2.2.3. Đánh giá năng l c th c thi qu n lý nhà n ả ệ ố * Vi c xây d ng, ki n toàn h th ng c quan qu n lý nhà n ệ ố ệ ử ướ ươ ụ Hi n nay, trong h th ng c quan qu n lý nhà n ộ ộ ị ộ ậ ớ ư cách là đ n v đ c l p, chuyên trách và công ngh thông tin thu c B Công Th ươ ạ ở ề ươ ướ ng t các S Công Th c v th trong lĩnh v c qu n lý nhà n i ệ ử ạ ươ ơ ị các đ a ph ng m i đi n t ng hoàn toàn không có đ n v đ c l p qu n lý ho t đ ng th ạ ả ươ ỉ ể ầ c yêu c u phát tri n mà ch có phòng qu n lý th ỉ ệ ử ở ươ ệ ử ể ủ thì không ch c a th , b i vì đ qu n lý t ự ể ấ ế ể ả ỏ ơ t nh t đòi h i c quan qu n lý có s am hi u v th ệ ạ ề ươ ề ị ng m i đi n đ nh v công ngh thông tin. Vi c thành l p các đ n v chuyên trách v th ệ ử ừ ạ ế ử ở đó t ng m i đi n t t ng s h n ch các r i ro trong ho t đ ng th các S Công Th
16
ố ả ệ ườ i tiêu dùng khi tham gia vào
ươ ạ ng m i đi n t ồ ạ ng m i đi n t
ạ ề ự ươ ệ ử ụ ụ
ế ủ ả c ng c lòng tin, đ m b o an toàn cho các doanh nghi p, ng ệ ử ươ . th ụ ụ ự * Ngu n nhân l c ph c v cho an toàn trong th ự ễ
ệ ử Nh m đánh giá th c tr ng v ngu n nhân l c ph c v cho th ệ ồ ạ ng m i đi n t
ả
ồ ầ ươ ng b trí ngân sách đ m b o an toàn th ự
ả ố ươ ng trong khu v c nhà n ầ
ế ỹ ơ ướ ế ố ớ ớ i ng , xây d ng và duy trì c ch thông báo t ệ ử ả i bao g m xem xét, đánh giá ươ ng ờ c. Đ ng th i, t đ i v i các chuyên ườ ử ụ i s d ng
ươ ơ
ệ ộ ề th ạ ng m i đi n t
ả c đ m b o an toàn trong th ứ ủ ạ ng m i đi n t
ạ ệ ử ả ệ ử ướ ắ ủ ể Vi
ươ ả và qu n lý nhà n ậ ứ ộ ề ơ ộ
ứ ượ ơ ộ
ộ
ậ ư
i ích cũng nh thách th c c a th ừ ả
ệ ử ể ả
ệ ử ể ậ ạ ươ ả ng ả ướ c, các nhà qu n lý, các ợ ữ i ích mà nó mang ế ậ ệ ử ể ạ ng m i đi n t t l p đ thi ả . Các nhà qu n lý, các nhà ươ ứ ủ ng c c h i, l c nh n th c đ ế ợ ị đ ho ch đ nh chi n l i pháp thích h p. T chi n c phát tri n và đ ra gi i pháp đó mà có k ho ch phát tri n h t ng công ngh , có chính sách phát đ tham gia ệ ng m i đi n t
ứ ượ ơ ộ ệ ử ớ ư ầ ể c và toàn xã h i v c h i phát tri n và nh ng l ươ ủ ợ i ích c a th c c h i và l ệ ử ạ ươ ng m i đi n t ơ ộ ợ ề ể ạ ầ ể ủ ợ ươ i ích c a th ủ ể ữ cách là nh ng ch th .
ệ
ề ươ ậ ạ ng m i đi n t
ằ ạ ồ ng m i đi n t ổ ả ủ ự thông qua t ng k t th c ti n, chúng ta cũng c n xem xét, đánh giá hi u qu c a các gi ể ự ề ồ pháp phát tri n ngu n nhân l c v an toàn th ệ ế ướ ầ ư ổ ố ộ theo h t ng k t vi c huy đ ng v n đ u t ệ ử ừ ấ ị ấ ế ạ ươ ng đ n c p đ a ph t m i đi n t c p trung ệ ố ự ả ệ ệ đánh giá hi u qu vi c xây d ng h th ng tiêu chí k năng c n thi ự ệ ử ạ ng m i đi n t gia an toàn th ấ ề v các nguy c gây m t an toàn thông tin. ậ * Vi c nâng cao nh n th c c a xã h i v ươ Phát tri n th ệ ử ở ệ t Nam c n ph i có nh n th c sâu s c c a nhà n m i đi n t ế ượ ị ạ nhà ho ch đ nh chi n l ả ướ ậ ạ i. Nhà n l c ph i nh n th c đ ế ườ , xã h i và pháp lý cho th môi tr ng kinh t ượ ứ ế ượ ị ạ ho ch đ nh chi n l ế ượ ạ ạ m i đi n t ượ ạ ế l c và gi ộ ể c c h i và l tri n. Toàn xã h i nh n th c đ ạ ươ ạ ộ v i t ng m i đi n t vào ho t đ ng th ử ạ ể * Vi c thanh tra, ki m tra, x lý vi ph m ệ ử ị Lu t giao d ch đi n t ắ ơ ả ị 2005 và Ngh đ nh v th ệ ề ữ
ặ ề ả ươ
ế ị ệ ng d n Ngh đ nh th ư ướ h
ế ợ ồ ạ ươ ng m i qua ph ệ ử ề ạ ng m i đi n t (thông t
ị ữ ệ ị ươ ị ệ ử ạ ng m i đi n t ế ề ộ ữ ị
ồ ợ ự ồ
ườ ộ ả ị
ụ ể ể ư ệ ế ậ ố ị ư năm 2006 đã đ a ạ ừ ươ ng m i nói th ệ ử ệ . ng ti n đi n t ấ v cung c p thông tin và ư 29/2008/TTBCT) ban hành ươ t v m t chu trình giao k t h p đ ng gi a th ng ữ i tiêu dùng thông qua website. Tuy nhiên, khâu th c hi n h p đ ng gi a các ệ ữ ấ i quy t cho các bên
ệ ử ứ ra nh ng nguyên t c c b n v thông đi p d li u nói chung và ch ng t ế riêng, đ t n n t ng cho vi c ti n hành giao d ch th ẫ Ti p theo đó, thông t ươ giao k t h p đ ng trên website th ế ợ ngày 21/7/2008 đã quy đ nh khá chi ti ệ nhân và ng ả ề ẩ bên trong m t giao d ch B2C, B2B, C2C ti m n nh ng kh năng x y ra tranh ch p mà h ứ ả th ng pháp lu t hi n nay ch a có quy đ nh c th đ làm căn c gi liên quan. ả ệ * Vi c gi
ờ
ấ i quy t tranh ch p trong th ề ươ ề ế ấ Tranh ch p v th ấ ủ ế ế ề ấ
ế ợ ề ấ ạ ồ
ế ấ
ấ ạ ộ ả ạ ố ớ ặ
ế ả ề ơ ư ề ệ ể Các c ch gi t đ .
ấ ụ ể ế ặ ủ ấ
c các tranh ch p c th mang đ c thù c a tranh ch p th ể i Vi ộ i quy t m t các tri ế ượ ả i quy t đ ệ ủ ể ượ ề ị ệ ử ươ ạ ng m i đi n t ệ ệ ử ở ạ Vi ng m i đi n t t Nam trong th i gian qua ch y u là các ả ề ề ả ấ tranh ch p v tên mi n, tranh ch p v b n quy n tác gi , tranh ch p liên quan đ n thông ươ ứ ng m i và tranh ch p liên quan tin cá nhân, tranh ch p v hình th c giao k t h p đ ng th ầ ạ ề ớ ộ i t i ph m trên không gian m ng. Các tranh ch p tên mi n liên quan đ n ho t đ ng đ u t ệ ề ạ ơ ơ t Nam và đ i v i tên mi n .com.vnho c .vn do c quan qu n lý tên c tên mi n t ấ ế ả ư i quy t tranh ch p nh đã nêu trên mi n ch a gi ươ ề ơ ả v c b n đã gi ng ệ ử ạ ạ c an toàn. Tuy nhiên các m i đi n t , t o đi u ki n đ các ch th tham gia giao d ch đ
17
ế ệ ử ả i quy t tranh ch p trong th
ượ ấ ự ủ ậ ph i nâng cao năng l c k thu t và ấ ụ ỹ ự ỹ c tính ch t c
ể ủ ậ ể ể ế
ư ấ ả ủ ế ể ừ ạ ượ ế ế ấ ậ ề ệ ự ả
ạ ươ ng m i đi n t ộ ượ ớ đó m i có đ ữ ạ c và nh ng h n ch b t c p v hi u l c qu n lý nhà ươ ữ ạ ệ ử ở ệ ng m i đi n t t Nam Vi
c
ơ ế ả c ch gi ệ công ngh cũng nh năng l c c a các b chuyên trách k thu t đ hi u đ th c a các tranh ch p đ t c nh ng phán quy t chính xác. 2.3. K t qu ch y u đ t đ ả c đ m b o an toàn trong th n ả ạ ượ 2.3.1. K t qu đ t đ ả ơ ạ ề ướ ả ế Các c quan qu n lý nhà n
ỉ ạ ề
ạ ả ế ươ ạ ộ nói riêng.
ễ ề ự ướ ế ầ ệ ử ạ ng m i đi n t ợ ổ ợ ớ c ban hành, đi u ch nh, b sung phù h p v i yêu c u c a th c ti n và phù h p v i s
ị ữ ể ủ ố ữ
ấ ố ữ ự ộ
ố ị ữ ậ ả ỉ ạ M t s văn b n quy ph m pháp lu t đã k p th i ban hành đi u ch nh nh ng ho t
ẻ ố ớ ề ệ ử :
ả
ể ộ ố ớ ả ề ắ ế ợ ấ ồ ị
ả ả ả
ử ị
ạ ụ ắ ạ ậ ớ ả c đã ban hành nhi u văn b n quy ph m pháp lu t v i ố ế ph m vi đi u ch nh bao quát h u h t các ho t đ ng liên quan đ n an toàn thông tin s nói ậ ề Nhi u văn b n quy ph m pháp lu t chung đ n an toàn trong th ớ ự ầ ủ ỉ ượ đ ệ phát tri n c a công ngh : ụ ứ ự * Ch ký s và d ch v ch ng th c ch ký s ụ ứ ị * C p phép tri n khai d ch v ch ng th c ch ký s công c ng ờ ạ ạ ươ ề ấ ộ ng m i đi n t đ ng còn m i m đ i v i các v n đ an toàn trong th ắ ố ư ệ ử * Qu n lý qu ng cáo qua th đi n t , tin nh n và ch ng tin nh n rác * Quy đ nh v cung c p thông tin, giao k t h p đ ng trên website * Qu n lý tài s n o * An toàn, an ninh trong giao d ch và x lý vi ph m 2.3.2. Nh ng h n ch , b t c p c n kh c ph c
ạ ề ư ồ ữ ệ ế ấ ậ ầ ả
ế ế ả ả ệ
ạ ệ ệ ậ ự ế ổ
ữ ễ ặ ể ệ ự ạ
ả ự ấ ị ứ ươ ư ỉ ố ế ấ ơ ở ạ ầ ụ ệ ể
ư ứ ệ
ứ ạ ụ ệ ầ ệ ệ ệ ể ế
ồ ệ ụ ủ ể ể ự ả ư ư ượ ệ cho ng d ng và phát tri n công ngh thông tin c a các doanh nghi p ch a đ
ứ ộ ậ Vi c ban hành văn b n quy ph m pháp lu t còn ch a đ ng b , nhi u văn b n còn ệ ự ụ ể ch m ban hành và thi u tính kh thi, thi u c th nên không có hi u l c, hi u qu trong ệ ử ạ ể ạ th c ti n. Bên c nh đó, vi c th c hi n k ho ch t ng th phát tri n th ng m i đi n t ứ ộ ế cũng g p nh ng khó khăn nh t đ nh trong ti n trình th c hi n nh ch s x p h ng m c đ ẵ s n sàng cho phát tri n và ng d ng công ngh thông tin còn th p, c s h n t ng công ngh thông tin ch a đáp ng yêu c u, tri n khai ng d ng công ngh thông tin các doanh ầ nghi p nhìn chung còn h n ch , hi u qu ch a cao. Vi c phát tri n ngu n nhân l c và đ u ứ ư t c quan tâm đúng m c…
ế ấ ậ
ủ ạ ủ
2.3.3. Nguyên nhân c a h n ch , b t c p 2.3.3.1. Nguyên nhân ch quan ả ướ ấ ể
ể ậ ổ Tr ả ớ ằ ả
ể ả ươ
ệ ử ạ ng m i đi n t ậ ộ
ướ ế ả
ươ ị
ể ủ ế ị ả
ớ ự ề ặ ị ệ ự ặ ạ ờ c kia, chúng ta qu n lý theo mô hình cũ t p trung bao c p, nay chuy n theo mô ậ ờ ầ hình qu n lý m i b ng pháp lu t. Quá trình chuy n đ i qu n lý này cũng c n ph i có th i ứ ả ớ ư ộ ể ớ phát tri n m t duy qu n lý m i. Th hai là, th gian đ làm quen v i t ố ế ế ệ ế ầ ạ ổ qu c t cách bùng n , đa d ng và toàn di n trong xu th toàn c u hóa và h i nh p kinh t ả ề ươ ả ướ ệ ử ạ ả nói chung và qu n lý nhà n c v th ng m i đi n t khi n qu n lý nhà n c đ m b o ộ ượ ệ ử ạ c hay nói m t cách khác là nói riêng không theo k p đ ng m i đi n t an toàn trong th ệ ở ậ ả qu n lý không theo k p v i s phát tri n c a công ngh . B i v y mà, các quy t đ nh qu n ậ ạ ả ề ư i lý m c dù có hi u l c v m t th i gian nh ng nhi u văn b n quy ph m pháp lu t l
18
ệ ự ự ư ễ ặ ậ ợ ớ
ớ i.
không có hi u l c thi hành, có nghĩa là không phù h p v i th c ti n ho c lu t ch a quy ị đ nh t 2.3.3.2. Nguyên nhân khách quan
ể ướ ị ự
ả ộ ả duy qu n lý nhà n ề ạ ầ ề ộ ả
ề ấ ậ ư ầ ị ạ ng m i đi n t
ể ậ ề ươ
là, công tác ki m tra, giám sát vi c thi hành pháp lu t v th ả ệ ả ể ả ữ
ướ ạ ế ả ẫ
ơ ả ế ế ộ
ệ ả
ạ ộ ớ ể
ạ ng m i đi n t ậ ủ ả ự ậ ậ ố ế ộ ầ ư ứ ấ ế ư c ch a theo k p s phát tri n và xu th toàn c u Th nh t là, t ạ ệ ể ả ứ ươ ế ớ ủ ng m i i. Th hai là, h t ng v công ngh đ đ m b o an toàn trong th hóa c a th gi ế ư ồ ướ ề ứ ấ ậ ệ ử còn thi u, ch a đ ng b và nhi u b t c p. Th ba là, b máy qu n lý nhà n c v đi n t ồ ệ ử ươ còn nhi u b t c p ch a theo k p nhu c u phát tri n và còn ch ng chéo, th ệ ể ạ ứ ư ng m i đi n phân tán. Th t ệ ả ế ử còn kém hi u qu . Nh ng y u kém trong qu n lý nhà n t c đ đ m b o an toàn trong ờ ỏ ệ ử ươ là nguyên nhân c b n d n đ n tình tr ng buông l ng qu n lý, nh n th ả ủ ể i pháp kiên quy t có tính đ t phá thì pháp lu t c a các ch th tham gia. N u không có gi ấ ậ ệ ử ẽ ươ ở ạ s ngày càng tr nên b t c p ng m i đi n t vi c đ m b o an toàn cho các ho t đ ng th ớ ụ ậ ấ ướ ẽ ế ớ t h u so v i yêu c s ngày càng t i và đ t n kéo theo s ch m phát tri n so v i th gi ầ c u h i nh p qu c t .
Ả Ả Ế ƯƠ
Ệ Ự Ệ Ử Ở Ệ Ả C Đ M B O AN TOÀN TRONG TH
Ị ƯƠ ố ưở NG 3: CÁC GI I PHÁP VÀ KI N NGH NÂNG CAO HI U L C QU N LÝ ƯỚ Ả VI T NAM ệ ự ớ i hi u l c
ả ươ
ng m i đi n t ố ả ạ Ạ NG M I ĐI N T ộ ả tác đ ng nh h ệ ử ở ệ ạ Vi ưở nh h ng t t Nam ớ ng t và các nhân t ể i phát tri n c đ m b o an toàn trong th ệ ử ng m i đi n t
ươ t Nam
ứ Trong giai đo n 2010 2015, các hình th c kinh doanh qua website th
CH NHÀ N ơ ọ ự 3.1. D báo nguy c đe d a an toàn và các nhân t ả ướ ả qu n lý nhà n ế ươ ể 3.1.1. Xu th phát tri n th ệ ử ở ệ ạ Vi ng m i đi n t th ạ ể ề ạ ệ ự ở ti p t c phát tri n m nh. Nhi u doanh nghi p t
ộ ụ ủ ố ố ị
ữ ứ ẵ
ủ ư ộ ể ế ị ươ ứ ng m i đi n t
ề ch c theo nhi u mô hình khá đa d ng nh website mua theo nhóm, ch đi n t
ứ ễ ấ ộ ư ộ ắ ả ệ ạ ươ ng m i đi n ổ ị ể ế ử ế ụ m website đ ti p th và b sung t ọ ạ ự i l a ch n hình thêm m t kênh phân ph i cho hàng hóa, d ch v c a chính mình. S khác l ạ ộ ứ th c tham gia nh ng website s n có c a m t bên th ba đ ti n hành ho t đ ng bán hàng. ệ ử ạ ữ Nh ng website có ch c năng nh m t ch o hay sàn giao d ch th này ợ ệ ử ượ ổ , c t đ ặ rao v t, di n đàn, kênh mua s m trên các m ng xã h i, sàn b t đ ng s n...
ộ ợ ả ạ ạ ả ạ ư ử ụ Trong giai đo n 20102015, vi c qu n lý và s d ng thông tin cá nhân ch a đ
ơ ừ
ớ ươ ứ ấ ề ớ ự ủ ể ẻ
ộ ả ữ ệ ử ề ụ ấ
ạ th thanh toán đ ệ
ị ờ ườ i tiêu dùng ch a t o đ
ạ ạ ẫ ị
ệ
ư ủ ọ ị ờ ố ế ạ
ươ Vi
ế ớ i, trong nh ng năm g n đây, s l
ệ ượ ệ c ấ lý do thông các c quan ch c năng và các ch th tham gia quan tâm. Đi u này xu t phát t ạ ể ủ ỉ ổ ng m i tin cá nhân là v n đ khá m i m và ch n i lên cùng v i s phát tri n c a th ể ả ẻ ề đi n t . Nh ng v l y tr m thông tin v tài kho n ngân hàng, làm gi ề ứ ạ ủ ề mua hàng trên m ng hay rút ti n th i gian qua là minh ch ng v tác h i c a vi c thông tin ượ ắ ư ạ ế ộ c thói quen mua s m trên t l cá nhân b xâm ph m, ti . Ng ở ạ ẽ ị ợ ụ ươ ắ i d ng b i các hành vi th m ng Internet và v n lo l ng khi giao d ch s b l ng m i ặ ị ế ộ ị ấ ả ả ằ t l thông tin không công b ng, các bi n pháp thanh toán không đ m b o, b m t ho c b ti ề ữ ạ c a h b xâm ph m,… cùng nhi u nh ng quan ng i khác. cá nhân khi n đ i s ng riêng t ệ ử ệ ạ ọ ơ ự ng m i đi n t 3.1.2. D báo các nguy c đe d a an toàn trong th ầ ể Cùng v i s phát tri n chung c a th gi t Nam tăng tr
ệ ố ươ
ớ ầ ứ ớ ươ ề ề ệ ạ t Nam ố ượ ữ ủ ng thuê ố ưở ổ ứ ch c ng nhanh chóng. Đa s các doanh nghi p, các t ề ệ ệ ả ng hi u, v i g n 200.000 tên mi n i thi u, qu ng bá th ự ụ ng m i. Nhi u doanh nghi p đã ng d ng thanh toán tr c ớ ự ệ ủ bao Internet c a Vi ạ có h th ng m ng, website gi ệ .vn và hàng tri u tên mi n th
19
ị ệ ệ ạ Tuy nhiên, m ng Internet Vi
̀ ữ
ỉ ả ể ấ ằ ớ ơ
ơ ớ ả ế
ộ ầ ề ườ ữ ề t Nam còn ti m ạ Có th th y r ng, tình tr ng ướ c, ướ c ể
ộ ạ ữ
ệ ự ướ ả ả i pháp cho riêng mình m t cách phù h p đ ướ c nh ng cu c t n công m ng ngày m t tinh vi, ph c t p. ả luôn là m t v n đ nóng. Nó không ch x y ra v i c quan nhà n i, m i nhà. Vì th , các c quan qu n lý nhà n ợ ứ ạ ả c đ m b o an
ạ t Nam
ậ ậ ủ ươ ng m i đi n t ứ ệ ệ ử ở ệ ự ế ề
ể ế Cách đây 5 năm các chuyên gia v th
ề ươ ề ệ ử ồ ươ ạ ng m i đi n t
ẹ ả
ậ ữ ạ ự ư ơ ộ ọ
ệ ệ ậ ờ i ta nh n di n nhu c u phát tri n th
ể ế
ữ ố ớ ấ ươ .
ậ ạ ng m i đi n t ể ế ứ ệ ử ự ệ
ế tuy n vào công vi c kinh doanh, giao d ch,… ơ ề ặ ẩ ấ ề n r t nhi u nh ng nguy c v m t an ninh, an toan thông tin. ộ ấ ấ m t an toàn thông tin ọ ọ ế ệ doanh nghi p mà còn đ n v i m i ng ả ủ ể và các ch th tham gia c n ph i có nh ng gi ộ ấ ệ ể ả đ b o v an toàn thông tin tr ứ ố ớ 3.1.3. Các thách th c đ i v i vi c nâng cao hi u l c qu n lý nhà n toàn trong th Vi ệ ề ấ 3.1.3.1. Nh n th c và năng l c ti p nh n c a doanh nghi p v v n đ an toàn ạ ữ ệ ử ạ nói đ n nh ng đi m h n ng m i đi n t ộ ộ ủ ứ ế ủ ấ g m v n đ an ninh, m c đ r i ro, trình đ khai thác, mô ch c a th ươ ề ố ượ ự ạ ng m i...và quan hình kinh doanh, rào c n văn hóa, s h n h p v đ i t ng, gian l n th ố ế ẩ ượ ữ ồ ư . c nh ng chu n m c qu c t tr ng h n là nh ng chính sách ch a đ ng b , ch a có đ ệ ử ươ ườ ạ ầ ể ng m i đi n t Tuy nhiên, th i đi m hi n nay ng ỗ ậ ủ ự ướ ế ướ c h t là nh n th c và năng l c ti p nh n c a m i doanh i nh ng thách th c khác. Tr d ệ nghi p đ i v i v n đ an toàn trong th 3.1.3.2. Thách th c v vi c hoàn thi n th ch và th c thi pháp lu t ệ ụ ủ ạ ng m i đi n t
ậ ươ i là li u các chính ph có ng d ng th ờ ứ ề ứ ề ệ ệ ạ ứ Thách th c hi n t ặ ữ ị ỉ
ờ ể ậ ự
ứ ề ả ự ề ứ ấ ụ ấ ị i mua s m l n nh t, là nhà cung c p d ch v nhi u nh t và là ng
ạ ệ ử ướ i d ậ ệ ầ ứ do mình đ t ra hay không, và nh đó đi u ch nh k p th i đ đáp ng yêu c u nh ng lu t l ủ ườ ể ủ c a môi tr ng kinh doanh. S thách th c này căn b n d a trên ba lu n đi m: chính ph là ề ườ ắ ườ i có quy n thay ng ổ đ i các lu t l ớ ậ ệ ươ th ấ ng m i.
ươ ứ ủ ạ ị trong giao d ch th ng m i.
ừ ệ ử đi n t ệ ứ ủ ứ ề ề ế ế ớ ể ậ ị ị Thách th c c a giá tr pháp lý c a ch ng t ệ ị Thách th c v quy đ nh v k toán, thu v i vi c tri n khai Lu t giao d ch đi n
.ử t
ứ ủ ự ệ ừ ệ ử đi n t ườ i tiêu dùng
ử
3.1.3.3. Môi tr
ị ườ ấ ủ
ự ươ ạ ng m i đi n t ạ ươ ng m i đi n t ị
ế ữ ườ ườ ề i mua và ng
ạ ủ ọ ạ
ể ị ẻ ấ ả ề ườ ợ ụ ứ ề ệ Thách th c v vi c xác th c thông tin trong ch ng t ứ ề ệ ả Thách th c v vi c b o v thông tin cá nhân c a ng ứ ậ ạ Thách th c trong công tác th c thi pháp lu t và x lý vi ph m. ệ ử ứ ạ ng kinh doanh th ngày càng ph c t p ế ế ệ ử B n ch t c a giao d ch th t, là gián ti p, bên mua và bên bán ít bi ị ế ề t v nhau, giao d ch hoàn toàn thông qua các kênh truy n không xác đ nh ẫ ả ủ i bán: Đó là, ặ ợ ố ẻ thì lo s s th tín d ng c a h khi truy n đi trên m ng có th b k x u ho c ạ ề ử ụ i bán thì lo ng i v kh năng thanh i d ng và s d ng b t h p pháp còn ng
ủ
ẩ
ươ ẽ ệ ả ả ở
ả ậ th m chí không bi ượ ề c. Đi u này đ n đ n nh ng lo ng i riêng c a c ng đ ụ ườ i mua ng ấ ợ bên bán l toán và quá trình thanh toán c a bên mua. ấ ả ả , thông tin tr thành tài s n, và b o v tài s n cu i cùng s là b o v ệ ấ ượ Ch t l ệ ử ạ ng m i đi n t ấ
ả ệ ố ề ặ ệ ả ề ậ ữ ệ
ấ ể
ố ớ ả ả ượ ố ả đ ng ý, nh ng vì đ a nên m ng, nên s b n Internet không th bi c tác gi
ề ử ạ ế ứ ể ế ườ ả ồ ả ệ ư ở Ở ứ ử ệ ậ ơ ề ượ ng ch t xám càng nhi u. Khi tham gia vào ng s n ph m càng cao hàm l ệ ố ả th ề ủ ệ ở ữ thông tin. Do đó v n đ đ t ra là b o v s h u trí tu và b n quy n c a các thông tin trên ị ả Web. Đ i v i dung li u, v n đ đ t ra là b n thân vi c s hoá nh phân các d li u văn ị ộ ả b n, hình nh, âm thanh đ thành dung li u truy n g i đã là hành đ ng sao chép, phiên d ch ư t là và ph i đ i ta bao nhiêu nên vi c tho thu n và x lí tr nên h t s c khó khăn. m c cao h n ng
20
ơ ề ữ ủ ấ ả
ạ ế ầ ứ ạ ệ ệ ả ế
ầ ả ử ạ ả ư ẽ ụ ỹ ơ ậ ữ ề
ả ử ổ ệ ố ằ ậ ề ệ ề ở ữ ố
ệ ự ụ ể ả i pháp nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ướ ả c đ m
ươ ạ ả ng m i đi n t ệ ử ở ệ t Nam Vi
còn tính đ n khía c nh ph c t p h n n a c a v n đ phân chia tài s n trí tu mua bán qua m ng. C n ph i đ a ra khái ni m mang tính pháp lí h n là “th nào là tác gi ”, “thanh toán ỏ ầ vi ph n” mà s ph i x lí b ng các công c k thu t cao. Nh ng đi u này đòi h i c n ệ ph i s a đ i h th ng pháp lu t v các m i quan h v s h u trí tu . ả 3.2. Quan đi m, m c tiêu và các gi b o an toàn trong th 3.2.1. Quan đi mể
ả ả ươ ể ả c đ đ m b o an toàn trong th
ợ ả ụ
ể ớ ế ả ả ộ ộ ướ ệ ự Nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ề ề ươ c v th
ậ ệ
ả ả ả ướ ả ậ ả Vi
ả ả
ả ả ự ả
ệ ệ ự Nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ả ị ề ơ ế ủ ề ướ
ợ ự ề ầ ướ ả
ề t c a nhà n ộ ậ ươ ế ả ả
ủ ằ
ạ ộ ồ ớ ề ệ ả ợ
ộ ệ ạ ng m i đi n ử ả ị t ph i phù h p v i ti n trình c i cách n n hành chính theo m c tiêu qu n lý ph i theo k p ệ ử ạ ự ậ ủ ng m i đi n t s phát tri n. Vì qu n lý nhà n và an toàn là m t b ph n c a ả ự ồ ự ả ớ ể ự c i cách hành chính. Do v y ph i t p trung ngu n l c th c hi n các gi i pháp m i đ th c ệ ệ ử ở ạ ươ t Nam. ng m i đi n t thi có hi u qu các chính sách đ m b o an toàn trong th ệ ử ở ạ ươ ướ ả ng m i đi n t c đ m b o an toàn trong th ề ể ữ ệ ệ ệ ễ ớ t Nam ph i b o đ m tính th c ti n là hi u qu , phù h p v i nh ng đi u ki n v th Vi ề ế ủ ế ị ườ ế c, v năng th tr ch chính tr , v c ch c a n n kinh t ng có s đi u ti ố ế ớ ứ ự ộ . l c b máy qu n lý nhà n c và thích ng v i xu th toàn c u hóa và h i nh p qu c t ướ ả ệ ử ở ạ ệ ự Nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ng m i đi n t c đ m b o an toàn trong th ệ ả ệ ấ ả ẩ t Nam nh m thúc đ y các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, b o v bí ờ ế ớ ầ i ích c a doanh nghi p. Đ ng th i, c n ph i phù h p v i n n kinh t , v i môi ướ c. ủ ng kinh doanh và có l ừ trình t ng b
ệ Vi ậ ợ m t, l ườ tr ụ 3.2.2. M c tiêu ụ 3.2.2.1. M c tiêu chung ả ườ ươ ả B o đ m môi tr ng pháp lý cho các ch th tham gia th
ồ ạ ạ ng m i đi n t ọ
ơ ệ
ả ộ ộ ướ ề ươ c v th ứ ạ ủ ể ạ ợ ệ ử ạ ng m i đi n t ủ ệ ộ
ế ệ ử ộ m t ạ cách minh b ch và công khai, đ ng b và phù h p, t o hành lang pháp lý cho m i ho t ộ , công ngh thông tin, các doanh đ ng các c quan qu n lý nhà n ậ ệ nghi p và toàn xã h i; nâng cao s c c nh tranh c a doanh nghi p trong quá trình h i nh p kinh t
ươ ộ ủ ệ và các cá nhân tham gia th
ợ
ướ ươ
ồ ự ệ ử ổ v an toàn cho th
ụ ể ố ế qu c t . ạ ệ ề ự ủ ự ự ả ả ch th c s và trách nhi m xã h i c a các doanh nghi p ho t B o đ m quy n t ệ ử ồ ạ ệ ử ộ ạ ươ ự đ ng ng m i đi n t đ ng trong lĩnh v c th ng m i đi n t ộ ủ ơ ả ự ả ờ ả c và vai trò giám sát, đánh giá c a xã h i th i b o đ m s qu n lý h p lý c quan nhà n ạ ộ ố ớ ớ ơ ế ạ ủ ể ủ . Đ i m i c ch tài chính ng m i đi n t đ i v i ho t đ ng c a các ch th tham gia th ệ ạ ươ ả ầ ư ề ệ ạ ằ nh m đa d ng hóa ngu n l c và nâng cao hi u qu đ u t ng m i đi n .ử t ụ 3.2.2.2. M c tiêu c th
ạ ả ệ ậ
ệ ố ộ
ế ị ươ ả ộ Trung ng đ n Đ a ph ng
ệ ườ ườ ử ử ể ạ Hoàn thi n h th ng văn b n quy ph m pháp lu t. ủ Nâng cao trình đ chuyên môn c a cán b qu n lý ươ ướ ừ Hoàn thi n b máy qu n lý nhà n c t Tăng c Tăng c ộ ả ơ ở ạ ầ ng c s h t ng ế ng ch tài x lý, ki m tra, thanh tra x lý vi ph m.
ả ệ ử ả i pháp vĩ mô 3.2.3. Gi ớ ư ổ 3.2.3.1. Đ i m i t duy qu n lý nhà n ướ ề ươ c v th ạ ng m i đi n t
21
ư
ẩ ự ộ ậ
ể ư
ộ ặ ể ủ
ươ ự ạ
ạ ề ệ ệ ử ạ ng m i đi n t ị
ượ ả ả ể ừ ư
ị ả ưở ự ấ ớ ư ớ ự
ậ ả ổ ế ớ ư Đ i m i t duy k t h p v i nâng cao nh n th c c n ph i h n ch nh ng y u t
ộ ế ự ướ ả ạ ả
ờ ố ồ ủ
ề ệ ệ ự ế ườ
ồ ệ ậ ạ
ế ươ ự c đ m b o an toàn trong th
ọ ườ
ồ ế ệ ử ướ ả
.
ệ
ử ổ ỉ
ị ằ ề ị ị
ế ụ ầ ổ
ạ ỉ
ờ c đi u ch nh t ứ ữ ị
ệ ử ng m i đi n t ấ ấ ả t c các v n đ đ u đ ệ ẽ ượ ị .
ự d ng khung kh pháp lý và công c c n thi ươ ủ ạ ộ ho t đ ng c a th ể ỳ ọ không th k v ng t ị ấ ậ ủ b t c p c a Ngh đ nh 52 s đ ả ờ ở ế ự ế c hoàn thi n d n trong quá trình v n d ng vào th c t ề ậ ế ệ ạ ả ỉ
ộ ố ề ủ ổ
ố ố ị ị ị
ệ ử ề ữ ự ậ ị ị ị
ữ ố ử ổ ủ ủ
ổ ằ ố ị ị
ể ấ ờ ượ ủ
ấ ị ư ế ạ vào ngày 09/6/2006 nh ng cho đ n khi s a đ i, b ng m i đi n t
ượ c thay th b i Ngh đ nh 106 thì Ngh đ nh này không phát huy đ
ặ ồ i ích cho ng
ế ộ ớ ố xã h i. V i ch ký s , nhi u giao d ch kinh t
ệ ử ị ị ề ợ i nhi u l ế ệ ộ ề ượ ượ ự ố
ể c th c hi n theo cách truy n th ng đ ả ả ị ườ ữ ề ờ ậ ợ ệ ệ , th c chuy n sang môi tr ệ ớ , v i đ đ m b o an toàn cao, gi m b t th i gian và chi phí th c hi n, thu n l
ả
ậ ề ươ ự ệ ả ể ề ạ ủ ằ ệ t Nam, có nhi u quan đi m cho r ng đó là s đ c h i c a Khi đ a Internet vào Vi ớ ẻ ễ ư ế ễ ẫ ớ ự ồ ụ i tr . N u nhìn nh n theo t i s tiêm nhi m cho gi văn hóa ph m đ i tr y, d d n t duy ế ự ỉ ỉ ư đó thì Internet ch có m t trái, ch toàn là tiêu c c. Nh ng n u theo t duy phát tri n Internet ứ ọ ậ ơ ộ ẽ ệ s kéo theo s phát tri n c a toàn xã h i, Internet là c h i cho vi c h c t p, nghiên c u, ể ầ ả ng GDP thì rõ ràng i trí lành m nh và phát tri n th gi góp ph n tăng tr ướ ở ờ ữ ớ ả ổ ể th i đi m ph i ch u nh ng áp l c r t l n v vi c đ i m i lãnh đ o Đ ng và Nhà n c ế ể ấ ế ư duy phát tri n đ n c thì c m sang t t duy. Đó là chuy n t t duy n u không qu n lý đ ể ả ế ư duy qu n lý ph i theo k p v i s phát tri n. đâu thì qu n lý đ n đó và ti p theo là t ữ ế ố ế ứ ầ ế ợ ớ ả ướ ả ệ ự ả c tác đ ng đ n hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o tiêu c c trong công tác qu n lý nhà n ằ ự ụ ả ệ ử ư ạ ươ ng m i đi n t an toàn trong th nh : thói quen quan liêu, ôm đ m và s v ; qu n lý b ng ệ ự ạ ặ ừ ; th tiêu s c nh tranh và tính m nh l nh hành chính áp đ t t trên xu ng, xa r i th c t ủ ủ ẹ ề ự ủ ủ ả ch c a các doanh i, quy n t hi u qu ; coi nh pháp lu t và quy n dân ch c a con ng ả ế ố ữ ẩ ướ ờ c tác tích c c trong công tác qu n lý nhà n nghi p. Đ ng th i, đ y m nh nh ng y u t ấ ệ ử ạ ả ả ướ ả ệ ự ộ là: l y đ ng đ n hi u l c qu n lý nhà n ng m i đi n t ề ủ ả ạ i làm tr ng tâm. Nói cách khác, qu n lý nhà khai thác ti m năng sáng t o c a con ng ườ ể ạ ề ươ ướ c h t là hi u rõ con ng ng m i đi n t c v th n i, bao g m: các nhà qu n lý, tr ệ ử ạ ươ ủ ể ệ ng m i đi n t doanh nghi p và các ch th khác tham gia th ệ ử ạ ậ ề ươ ệ ố ng m i đi n t 3.2.3.2. Hoàn thi n h th ng pháp lu t v th ạ ệ ử ươ ế ị ng m i đi n t * S a đ i, hoàn ch nh các Ngh đ nh liên quan đ n th ể ễ ừ ự ờ ấ th c ti n th i gian qua, đ xây Ngh đ nh 52 ra đ i nh m ti p thu v n đ nóng t ố ơ ướ ỉ ề ơ ế t h n t cho các c quan nhà n ả . Tuy nhiên, đây cũng ch là gi i pháp t c th i b i vì ị ề ề ượ ư ế c đ a h t vào Ngh đ nh 52, nh ng thi u sót, ậ ụ ầ ị ầ Văn b n quy ph m pháp lu t ti p theo c n ph i đi u ch nh và hoàn thi n là Ngh ị ề ệ ử ổ ị đ nh s 170/2003/NĐCP, ngày 13/11/2013 v vi c s a đ i, b sung m t s đi u c a Ngh ế ủ ủ ị đ nh s 26/2007/NĐCP, ngày 15/02/2007 c a Chính ph (Ngh đ nh 26) quy đ nh chi ti t ụ ứ ị ố v ch ký s và d ch v ch ng th c ch ký s và Ngh đ nh thi hành Lu t giao d ch đi n t ộ ị ị ố s 106/2011/NĐCP, ngày 23/11/2011 c a Chính ph (Ngh đ nh 106) s a đ i, b sung m t ị ố ề ủ s đi u c a Ngh đ nh s 26/2007/NĐCP, ngày 15/02/2007. Có th th y ngay r ng, Ngh ố ị c Chính ph ban hành ngày 15/02/2007 là r t k p th i ngay sau khi ban hành đ nh s 26 đ ổ ề ươ ị ị ổ ử Ngh đ nh 57 v th ế ở ượ ả ị sung và đ c hi u qu . ữ ạ ố i dân và c ng đ ng doanh nghi p trong h ký s đem l M c dù c ươ ị ạ ộ ng các ho t đ ng phát tri n kinh t ườ ể ạ m i, hành chính đ ng ự ệ ử ớ ộ ả đi n t i và ễ d dàng qu n lý. * Nâng cao hi u qu quy trình xây d ng và hoàn thi n pháp lu t v th
ự ể ọ ệ ị
ể ậ ả ệ ử ề ợ ườ ệ ề ậ ậ ị Xác đ nh các n i dung tr ng đi m c n u tiên đ xây d ng và hoàn thi n n i dung ộ ầ ư , Lu t công ngh thông tin, Lu t b o v quy n l i ng Lu t giao d ch đi n t ệ ử ạ ng m i đi n t ệ ộ i tiêu dùng.
22
ổ ủ ụ ệ ử ớ ơ ả ậ ề ươ ạ ng m i đi n t
ệ ươ
ả ả ướ ệ ệ ch c th c hi n qu n lý nhà n ự ậ ủ ạ ậ ề ươ ng ti n xây d ng pháp lu t v th ng m i ả ự c đ m b o an toàn
Vi ệ ử ở ệ
ề Đ i m i c b n quy trình, th t c xây d ng pháp lu t v th ộ ự ố ộ Nâng cao trình đ và năng l c làm lu t c a Qu c h i. ự ứ ươ ạ ng th c và ph Hi n đ i hoá ph ự ổ ứ ệ ử 3.2.3.3. Nâng cao năng l c t . đi n t ươ ạ trong th ng m i đi n t t Nam ơ ấ ổ ứ * C c u t ch c ơ ệ ử c v th
ướ ệ ử ộ là B Công Th ố ợ ố C quan đi u ph i qu n lý nhà n ụ ạ ng m i đi n t
ả ươ ể ể ả
ch c th c hi n qu n lý nhà n ơ ạ ng m i đi n t ệ ự ị ủ ệ ử ố ợ ệ ộ ươ
ụ ề ặ
ng. Đ có th nâng cao năng l c t ệ ẽ ớ ụ ả ề ố ộ
ầ ổ ứ ấ ấ
ể ờ đ ng th i xác đ nh rõ c ch
ạ ng m i đi n t ươ ả ươ ề ươ ng ớ ụ và Công ngh thông tin ph i h p v i C c ự ổ ứ ề ướ c v ầ ữ ng còn c n thì ngoài vi c ph i h p gi a 2 đ n v c a B Công Th ộ ệ ử ộ ệ ạ i ph m công ngh cao C50 B Công ề ị ch c phân c p qu n lý. Có th phân c p đ phân đ nh rõ quy n ơ ế ị ặ ạ , tránh tình tr ng trùng l p ể ệ ử ồ ệ ử ạ ng m i đi n t ả ướ ề ươ c v th ướ c th
ộ ị ườ
ươ ớ ầ ố v i đ u m i chính là C c Th ị ườ ả Qu n lý th tr ạ ươ ng m i đi n t th ố ế ợ ả ph i ph i k t h p ch t ch v i C c Phát thanh truy n hình và Thông tin đi n t B Thông tin Truy n thông, C c c nh sát phòng ch ng t ạ An. Bên c nh đó, c n t ạ ả ệ h n và trách nhi m qu n lý nhà n ơ ữ ố ợ ph i h p gi a các c quan qu n lý nhà n ả ỏ ặ ho c buông l ng qu n lý. ự * Nâng cao năng l c chuyên môn và tăng c ph
ể ớ ng đ nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ạ ng m i đi n t
ệ ụ V i m c tiêu đ ả ả
ố ợ ữ ự ng s ph i h p gi a các B , Ngành, Đ a ệ ử ạ ướ ề ươ ng m i đi n t c v th ụ ệ ử ẽ ượ ứ s đ ướ c, doanh nghi p và ng ự ữ ố ợ ườ ự ộ ổ ế c ng d ng ph bi n m t cách ả ầ ườ i dân c n ph i ị ộ ng s ph i h p gi a các B , Ngành, Đ a
ươ
ệ ả ệ ự ươ ế n 2015 th ơ ả đ m b o an toàn trong các c quan qu n lý nhà n nâng cao năng l c chuyên môn và tăng c ph ng. 3.2.3.4. Tăng c
ặ ầ ề ổ ứ ườ ế ợ C n k t h p ch t ch , đ ng b gi a vi c hoàn thi n v t
ơ ệ ử ớ ẽ ồ ậ
ườ ộ ữ ươ ể ộ ề ạ ả ự ủ ạ ộ ệ ch c và ho t đ ng c a ả v i các n i dung c i cách hành ươ ng
ạ ệ ậ ng công tác thanh tra và nâng cao hi u qu th c thi pháp lu t ệ ạ ng m i đi n t ử ng công tác thanh tra, ki m tra x lý các vi ph m v an toàn trong th ậ ả ự đ nâng cao hi u qu th c thi pháp lu t.
ự ể
ậ ặ ổ ế ụ ậ ề ệ ề ạ
khai Ch trong th
ỷ ươ ạ ộ ủ ả ơ ng trong các ho t đ ng c a các c quan qu n lý nhà n ướ c
ề ươ v th
ấ ượ ự ứ ả ồ ộ ng ngu n nhân l c cán b , công ch c làm qu n lý
các c quan thi hành pháp lu t trong th chính và tăng c ệ ử ể m i đi n t ể ổ ế ệ ố Phát tri n h th ng thông tin và ph bi n giáo d c pháp lu t, xây d ng và tri n ố ươ ụ t là v an toàn ng trình Qu c gia v ph bi n giáo d c pháp lu t dài h n đ c bi ệ ử. ạ ươ ng m i đi n t ỷ ậ ề Đ cao k lu t, k c ệ ử ạ ng m i đi n t ả ả B o đ m s l ướ ề ươ c v th
ả đ m b o ả an toàn nhà n 3.2.3.5.Tăng c
ộ ườ ạ ướ ủ ơ ơ ở ạ ầ ệ ố T i ph m m ng t n công vào h th ng thông tin c a c quan nhà n
ệ ấ ứ ơ ế ơ . ố ượ ng và ch t l ệ ử ạ ng m i đi n t . ự ầ ư xây d ng c s h t ng ng đ u t ấ ạ ể ễ
ướ ệ ố ệ
ồ ự ệ ộ ệ ườ c và các doanh nghi p b ng cách h
ệ ệ ả
ồ ự ả ử ụ ệ ủ ả ả
ệ ử c và các ấ ứ ờ doanh nghi p có th di n ra b t c th i gian nào và b t c n i đâu. Vì th , các c quan ầ ư ầ hoàn thi n h th ng an toàn thông tin ng đ u t c, các doanh nghi p c n tăng c nhà n ằ ướ ơ uy đ ng các ngu n l c tài chính cho các c quan nhà n ự ố ế qu n lý và s d ng có hi u qu các ngu n l c đó cho vi c th c ả ướ ; c và qu c t trong n ệ ụ ệ ự ộ hi n các m c tiêu và n i dung c a vi c nâng cao hi u l c qu n lý đ m b o an toàn trong ạ ươ ng m i đi n t th .
23
ợ
ả ừ ườ ườ ố ế ạ ủ ộ ố
ự
ạ ự ố ế ố ợ ự ợ ẻ ớ ổ ổ ứ ch c qu c t
ạ
ả ạ ệ ố ớ ệ ử
ậ ả ệ ộ ươ ươ i pháp đ i v i doanh nghi p, hi p h i th ạ ng m i đi n t
ươ ớ ự ẽ ủ ứ V i s phát tri n m nh m c a ng d ng công ngh thông tin và th
ả ế ử ụ ứ ề ạ ấ
ả ủ ừ ả ấ ạ ộ ắ
ạ ề ệ ự ế là vi c b o đ m an toàn thông tin t
ầ ệ ị ả ự ự
ả ụ ứ ầ ư ả b o đ m an toàn, an ninh cho các ng d ng th
ệ ủ ệ ư ệ ố ạ ng m i đi n t t l u ý t
ế ự
ầ ề ế ị ầ ư ệ ử ụ ợ ậ ắ mua s m thi
ệ ầ ặ ệ ố ớ i vi c s d ng h th ng thông tin c a c ướ ả t b và ph n m m b o m t phù h p, h ắ ẫ ng d n ng t b công ngh thông tin tuân th các quy t c an toàn an ninh thông tin.
ộ ươ ố ớ ệ ử
ỗ ợ ả ệ ệ ồ ủ ộ ng s giám sát c a c ng đ ng và ch đ ng h p tác qu c t 3.2.3.6. Tăng c ấ ầ ạ ng h p tác phòng ch ng t n công m ng, l a đ o trên ph m vi toàn c u Tăng c ế ớ ệ ữ ố thông qua vi c chia s , trao đ i thông tin gi a các qu c gia trong khu v c và trên th gi i. ợ ẩ trong lĩnh v c an toàn thông tin, ph i h p trao Đ y m nh h p tác v i các t ậ ự ỹ ổ đ i, đào t o chuyên gia trong lĩnh v c k thu t và qu n lý an toàn thông tin. ng m i đi n t 3.2.4. Các gi ệ ử 3.2.4.1. Nâng cao nh n th c v an toàn trong th ệ ụ ạ ệ ể ng m i đi n ụ ệ ệ ử trong ho t đ ng s n su t kinh doanh, các v vi c liên quan đ n s d ng công ngh cao t ườ ệ ặ ể i tiêu đ đánh c p, l a đ o l y thông tin có giá tr ho c tài s n c a doanh nghi p và ng ả i chính các doanh dùng ngày càng nhi u. Th c t ượ ệ ọ ư ệ c các doanh nghi p th c s chú tr ng. Các doanh nghi p c n quan tâm nghi p ch a đ ệ ử ươ ệ ữ ớ ơ i vi c đ u t h n n a t ệ ớ i vi c và cho h th ng thông tin c a doanh nghi p mình. Trong đó, c n đ c bi ủ ơ ự xây d ng và th c thi các quy ch liên quan t ườ ử ụ quan, đ u t i s d ng ế ị thi 3.2.4.2. Đ i v i hi p h i th * B o v quy n l
ả ề ự ự ơ
ị ị ả ử ổ c v vi c c n ph i s a đ i Ngh đ nh v th
ể ể
ự ữ ờ
ữ ệ ạ
ươ ộ ướ ầ ệ ả ạ ơ
ự ặ ờ
ể ự ồ ề ế ặ ể ẩ ạ
ủ ể
ố ợ ử ụ ươ ể ệ ử ạ ng m i đi n t ạ ng m i đi n t
ạ ộ ể phát tri n th ộ ể ạ ệ ử ự ễ ạ
ệ ng ti n đi n t ự ụ ụ ệ ử ươ ồ ị
ố ử ụ
ứ ệ ạ ệ ệ ử ủ ng m i đi n t
ệ ử .
ả ủ ạ ệ ng m i đi n t ề ợ ủ ệ i c a doanh nghi p và h tr doanh nghi p ậ ấ ớ ớ ầ Vecom cũng c n ph i đ xu t v i v i các c quan xây d ng lu t, xây d ng chính ệ ạ ề ươ ướ ề ệ ầ ự ả ng m i đi n sách và th c thi qu n lý nhà n ủ ể ữ ị ử ặ ả ử ầ ữ , c n ph i có nh ng quy đ nh đ có th “răn đe” ho c x lý “nghiêm” nh ng ch th t ồ ượ ặ ừ ả ệ ử ạ ạ ươ c có nh ng vi ph m ho c l a đ o, đ ng th i xây d ng đ tham gia th ng m i đi n t ụ ệ ử ố ớ làm ăn chân chính. M c ng m i đi n t nh ng chính sách đ i v i các doanh nghi p th ả ơ ả ẽ ơ tiêu là các c quan qu n lý nhà n c c n vào cu c m nh m h n đ qu n lý hi u qu h n ệ ử ạ ơ ạ ề ươ , h n ch m t tiêu c c, phát huy m t tích c c đ ng th i các c quan v th ng m i đi n t ứ ậ ơ ệ ứ ch c năng, doanh nghi p có th đ y m nh h n công tác tuyên truy n, nâng cao nh n th c ố ớ đ i v i các ch th tham gia. ộ ươ * Xã h i hóa ho t đ ng th ầ ư ệ ử ượ Đ u t c hi u là quá trình s d ng ph i h p các đ ồ ự ủ ụ ụ ngu n l c c a xã h i đ t o ra năng l c ph c v cho quá trình mua bán hàng hóa thông qua ầ ươ ề ủ ể ứ và m ng vi n thông đáp ng nhu c u phát tri n chung c a n n các ph ạ ệ ố ế ng m i đi n t bao g m h th ng . Năng l c ph c v cho quá trình giao d ch th kinh t ụ ứ ể ả ạ ầ h t ng công ngh thông tin và dân s s d ng internet, kh năng tri n khai ng d ng ươ ỉ ề ậ ệ ố c a các t th ch c và doanh nghi p, h th ng lu t pháp đi u ch nh ị ữ nh ng hành vi trong giao d ch th ố ớ i pháp đ i v i ng 3.2.5. Các gi
ổ ươ ườ ự ể ố ư ợ i u hóa l i ích, ng
ề ị ị ườ Trong giao d ch mua bán tr c tuy n, đ t ế trang b nh ng ki n th c c b n v các quy đ nh liên quan t
ế ự t t ườ ị ữ ỹ ạ ỹ
ủ ị
ế ự ươ ứ ế ệ ằ ạ ng m i đi n t i tiêu dùng ế ứ ơ ả thi ế ng ậ c y c a thông tin,… khuy n ngh chung là ch nên mua hàng t ệ doanh nghi p có uy tín, th c hi n thanh toán tr c tuy n b ng nh ng ph ầ i tiêu dùng cũng c n ề ợ ệ ớ ả i b o v quy n l i ộ i tiêu dùng, k năng tìm ki m và so sánh trên m ng, k năng đánh giá website và đ tin ỉ ạ ủ i các trang web c a các ữ ự ng th c có tính
24
ọ ậ ấ ậ ể ị ừ ả
ả ệ ự ộ ố ế ướ ả c đ m
ả ị ươ Vi
ự t Nam. ả ề ạ ng m i đi n t ệ ố
ố ậ ể ứ ụ ấ ả năng b o m t cao, th n tr ng khi cung c p thông tin cá nhân đ tránh b l a đ o làm m t thông tin. ằ ấ 3.3. M t s ki n ngh và đ xu t nh m nâng cao hi u l c qu n lý nhà n ệ ử ở ệ b o an toàn trong th ơ ệ 3.3.1. Xây d ng, ki n toàn h th ng c quan qu n lý ệ
ả ầ ướ ả ươ ả ng d n cho các ho t đ ng đ m b o an toàn thông tin và an toàn th
ạ ộ ụ ự
ệ ả ướ ể ả ề ự ố ợ ố ữ ộ
ộ ươ ươ ề ị ng, B Thông tin và Truy n thông và các Ngành, Đ a ph
ệ ố ể ệ ả
ậ ị ơ ng. Vi c thành l p các đ n v chuyên trách v th Trung
ạ ộ ươ ế ươ ng s h n ch các r i ro trong ho t đ ng th ừ ệ ử ở t ươ ng ở ố
ườ ơ ạ ề ươ ng m i đi n t các S ủ ệ ử ừ ạ đó c ng c ng m i đi n t ệ ử ạ ươ . ng m i đi n t i tiêu dùng khi tham gia vào th
ườ ệ h t ng công ngh
ề C n nghiên c u vi c thành l p C c an toàn thông tin qu c gia đ qu n lý, đi u ẫ ạ ố ng m i ph i và h ộ ạ ệ ử c. C c an toàn thông tin thông tin qu c gia nên tr c thu c Văn trên ph m vi c n đi n t ố ộ ủ ể phòng Chính ph đ có th nâng cao hi u qu v s ph i h p gi a B Công An, B Qu c ộ phòng, B Công Th ng trong ả ướ c. c n ế ụ C n ầ ti p t c tri n khai ki n toàn h th ng các c quan qu n lý t ệ ị ế đ n đ a ph ươ ẽ ạ Công Th ủ lòng tin c a các doanh nghi p, c a ng 3.3.2. Tăng c ầ ủ ủ ệ ầ ư ạ ầ ệ ạ ệ ủ ạ ầ
ề ậ C n ph i đ y m nh vi c phát tri n h t ng công ngh c a th ệ ử và truy n thông đi n t
ệ ệ ệ ả
ữ ẩ ủ ợ
ng đ u t ả ẩ ể ủ ỹ ể ẩ ẩ ệ ớ ệ ố ả ế ị ứ ụ ậ . Các chu n này g n v i h th ng các c s k thu t và thi
ư ộ ạ ệ ử ể ạ ươ ng m i đi n t ế ứ ệ ử ớ ự v i s phát tri n c a k thu t tính toán đi n t trong đó h t s c ả ả ạ ầ ộ ả ư l u ý vi c phát tri n h t ng công ngh ph i b o đ m tính hi n h u, nghĩa là ph i có m t ệ ố ớ ố ủ h th ng các chu n c a doanh nghi p, c a qu c gia và các chu n này ph i phù h p v i ủ ơ ở ỹ ắ ố ế t b ng d ng c a qu c t ầ ố qu c gia nh m t phân h c a h th ng m ng toàn c u.
ằ ệ ơ ữ
ộ ằ ế ệ ứ ủ ầ ự ụ ể ồ
ệ ủ ệ ố ẩ ạ ượ ạ ầ ươ . ạ ầ Chính ph c n đ y m nh h n n a các bi n pháp c th nh m hoàn thi n h t ng ầ ệ c h t ng công ngh tiên ti n, đ ng b nh m đáp ng yêu c u ệ ử ạ ng m i đi n t
ể ủ ườ
ế ụ ng pháp lý ứ ề ươ ử ổ ệ ị
ự ễ ử ổ ộ ố ẫ ệ ể công ngh đ xây d ng đ ẩ ự và thúc đ y s phát tri n c a th ạ ậ 3.3.3. T o l p môi tr ổ ầ C n ti p t c nghiên c u, s a đ i, b sung hoàn thi n Ngh đ nh 52 v th ư ướ h và ban hành, s a đ i các thông t
ệ ử ậ ộ ố ợ ị ướ ự ể ả ị ạ ị ng m i ớ ng d n cho phù h p v i th c ti n cu c s ng, ạ c sao cho Ngh đ nh đi vào cu c s ng và đ t
ả đi n t quy lu t phát tri n và năng l c qu n lý nhà n ượ đ
c hi u qu cao. ầ ế ụ ệ ố ị ị
ử ổ ả ử ụ ứ ề ụ ị
ạ ị ị
ộ ồ ể ệ ổ C n ti p t c nghiên c u, s a đ i, b sung hoàn thi n Ngh đ nh s 72/2013/NĐ ấ CP ban hành ngày 15/07/2013 v qu n lý, cung c p và s d ng d ch v Internet và thông tin trên m ng (Ngh đ nh 72). 3.3.4. Phát tri n ngu n nhân l c trình đ cao
ầ ể ụ ụ ộ ự ể
ướ
ả ệ ồ ộ ộ ể ả ả ồ
ạ ươ ồ ng cao cho th .
ự
ụ ệ ộ ộ
ộ ự C n đào t o và phát tri n ngu n nhân l c trình đ cao đ ph c v cho b máy ả ắ ụ ầ ệ B Giáo d c c n ph i n m vai trò tiên phong trong qu n lý nhà n ấ ố vi c phân khúc gi a các c p đ đ b o đ m tính th ng nh t và không ch ng chéo trong ệ ử ạ đào t o ngu n nhân l c ch t l ng m i đi n t ụ 3.3.5. Nâng cao ch t l và Công ngh thông tin thu c B Công th C c Th ể ả ặ ạ c và doanh nghi p. ấ ữ ấ ượ ự ộ ấ ượ ệ ử ạ ng m i đi n t ơ ươ ẽ ớ ệ
ng b máy th c thi công v và thanh tra, giám sát ươ ả ế ươ ự ể ạ ố ầ ng c n ph i ợ h p ch t ch v i các c quan qu n lý có liên quan đ nâng cao hi u qu ti n hành thanh ệ ạ ổ ứ ử ạ ố ớ ng m i đi n tra, ki m tra, x ph t đ i v i các cá nhân, t ch c vi ph m trong lĩnh v c th
25
ề ệ ả ị ị ạ ộ ử ả ạ ả ấ ạ ngay sau khi Ngh đ nh 185/2013/NĐCP, ngày 15/11/2003 v vi c quy đ nh x ph t ệ ị , hàng c m và b o v
ề ợ ươ ị ử t hành chính trong ho t đ ng th ườ quy n l i ng ị i tiêu dùng (Ngh đ nh 185) có hi u l c.
ấ ng m i, s n xu t, buôn bán hàng gi ệ ự Ậ Ế
ế
ả ả ữ ươ ướ ư ạ ng m i đi n t
ế ệ ử ư
ấ ể ế ẫ ệ ử ạ ng m i đi n t
ộ ự ệ ả
ậ ề ươ ệ ế ạ ư ạ ế ả ạ
ế ệ ự ứ ư ậ ầ ả
ế ẫ ệ ả ự ễ ậ
ứ ế ề Th nh t,
K T LU N ệ ự ẫ ọ ả ộ c đ m M t trong nh ng nguyên nhân quan tr ng d n đ n hi u l c qu n lý nhà n ể ế ề ư ả b o an toàn cho th còn ch a cao là do th ch v qu n lý còn ch a hoàn ệ ế ị ề ủ ể thi n, các ch th tham gia ch a quan tâm nhi u đ n các quy đ nh liên quan, d n đ n ý ế ứ th c kém và thi u hi u bi . Bên t trong vi c ch p hành pháp lu t v th ạ c nh đó, b máy th c thi công tác qu n lý còn ch a hoàn thi n và y u kém, công tác thanh, ướ ể c ki m tra, các ch tài còn h n ch d n đ n tình tr ng tình tr ng công tác qu n lý nhà n ế còn thi u hi u l c và ch a hi u qu . Qua nghiên c u, Lu n án đã góp ph n gi i quy t các ấ v n đ mang tính lý lu n và th c ti n sau: ự ầ ậ ượ ậ ả c đ m b o an toàn cho các ch th tham gia th ư ế ề ệ ầ ủ ể ả ệ ử ướ
ấ Lu n án đã nêu b t đ ướ ả ị ể ệ ng v công tác qu n lý nhà n ả ệ ự ậ ề ể ề ệ ự ự
ệ ự ủ ể ả ả
ươ ả c vai trò và s c n thi t v vi c c n ph i nâng ả ạ ươ ng m i cao tính hi u l c qu n lý nhà n ầ ướ . Lu n án đ a ra quan đi m đ nh h c đó là c n đi n t ự ả ế ệ hoàn thi n v th ch và nâng cao hi u qu , hi u l c th c thi công tác qu n lý, xây d ng ướ ả các tiêu chí đánh giá hi u l c qu n lý nhà n c đ m b o an toàn cho các ch th tham gia th
ệ ử . ậ ả ệ ự
ạ ng m i đi n t ứ Th hai, ả ướ ạ ệ ệ ử ứ ề Lu n án nghiên c u v kinh nghi m qu c t ươ ả ng m i đi n t
ấ ể
ả ả ố ế ề v nâng cao hi u l c qu n lý ố ụ ề , ví d v Singapore và Hàn Qu c, ệ ử ươ ệ , ạ ủ ể ng m i
c đ m b o an toàn trong th nhà n ạ ố ố Trung Qu c là các qu c gia đã r t thành công trong vi c phát tri n th ng m i đi n t ươ ị ướ ả trong qu n lý nhà n c đ m b o an toàn cho các ch th tham gia giao d ch th đi n t
ậ ụ ượ ế Lu n án đã t ng k t các chính sách đ
ị ươ ệ ử ủ ể ệ ử . ể ứ Th ba, c áp d ng đ phát tri n th và s an toàn đ i v i các ch th khi tham gia giao d ch th
ề ượ ổ ố ớ ạ ạ ươ ể ng m i ệ ử ừ ạ ng m i đi n t . T ả ướ ả c đ m b o an
ố ớ Vi
ả ệ ử ở ự t Nam. ữ ,
Th t ướ ệ ử ướ ữ ể
ị ứ ơ ở ươ ng m i đi n t ề
ề ả
ả
ạ ầ
ệ ậ ề ệ ệ Vi .
ề ầ ả ầ ộ
ế ượ ươ ỉ ả ứ
ữ ệ
ả ế ụ ả ướ ứ ơ ẽ ượ
ế ứ ố ắ ứ ề ế ạ ặ ả ộ
ứ ứ ế
ủ ậ
ớ ằ ự ễ ế ủ ế ứ ệ ứ ậ ụ ữ ứ ự đi n t ự ự ạ ệ ự đó, đánh giá đ c th c tr ng v an toàn, th c tr ng hi u l c qu n lý nhà n ệ ủ ể ạ ươ toàn đ i v i các ch th tham gia giao d ch th ng m i đi n t ạ ứ ư trên c s nghiên c u c s lý lu n, đánh giá th c tr ng, nh ng quan đi m ể ậ ơ ở ụ ề ự ạ ị ng phát , nh ng d báo v xu h đ nh h ng và m c tiêu phát tri n th ệ ề ự ơ ứ ố ớ ữ ể tri n công ngh , v an toàn thông tin, v nh ng thách th c đ i v i các c quan xây d ng ơ ủ ự ị ớ ế ấ i pháp và ki n ngh v i Chính ph , chính sách, các c quan th c thi, lu n án đ xu t các gi ươ ị ả ướ ả ệ ự ớ ộ c đ m b o an toàn ng v vi c nâng cao hi u l c qu n lý nhà n v i B , Ngành, Đ a ph ệ ử ở ề ạ ươ ng m i đi n t t Nam giai đo n 20112015 và t m nhìn 2025 trong đi u trong th ộ ố ế ế ậ ki n h i nh p kinh t qu c t ấ ớ ậ ứ Th năm, c m t ph n v n đ nghiên lu n án cũng m i ch ph n nào gi i quy t đ ư ệ ử ạ ướ ả ề ệ ự ứ ch ch a ng m i đi n t c đ m b o an toàn trong th c u v hi u l c qu n lý nhà n ề ấ ữ ướ ả ề ấ ế ượ ể ả i quy t đ th gi c. Nh ng v n đ ng hi u qu qu n lý nhà n c nh ng v n đ theo h ữ ơ ộ r ng h n, bao quát h n s đ c nghiên c u sinh ti p t c nghiên c u, làm rõ trong nh ng công trình ti p theo. M c dù đã h t s c c g ng song ph m vi đ tài r ng, kh năng và ạ ộ ể t c a nghiên c u sinh còn h n ch nên cùng v i quá trình nghiên c u khoa trình đ hi u bi ạ ự ẽ ộ ọ h c m t cách h t s c nghiêm túc c a nghiên c u sinh, mong r ng lu n án s đem l i s ả ả ữ h u ích trong vi c nghiên c u, tham kh o và v n d ng vào th c ti n nh ng gi i pháp nâng
26
ả ả ệ ử ở ệ ạ ng m i đi n t Vi t Nam trong xu
ệ ự ầ ế ộ ộ ướ ả c đ m b o an toàn th cao hi u l c qu n lý nhà n ế ớ ớ ậ th toàn c u hóa và h i nh p sâu, r ng v i Th gi ươ i./.

