BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM
HOÀNG THỊ PHƯƠNG LAN
GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TÀI CHÍNH CỦA
DOANH NGHIỆP CẢNG BIỂN VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ VẬN TẢI
HẢI PHÒNG - 2019
i
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là Hoàng Thị Phương Lan, hiện đang công tác tại Khoa Quản trị Tài
chính Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, tác giả của luận án tiến sĩ: “Giải pháp
nâng cao năng lực tài chính của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam”. Bằng
danh dự của mình, tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và
chưa được công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu, không có phần nội dung
nào được sao chép một cách bất hợp pháp từ công trình nghiên cứu của các tác
giả khác.
Kết quả nghiên cứu, nguồn số liệu trích dẫn, tài liệu tham khảo nêu trong
phần luận án hoàn toàn chính xác và trung thực.
Hải Phòng, ngày ..... tháng .......năm 2019
Tác giả
Hoàng Thị Phương Lan
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian hoàn thành luận án, nghiên cứu sinh đã nhận được nhiều sự
giúp đỡ, đóng góp ý kiến và chỉ bảo nhiệt tình của thầy cô, gia đình và đồng
nghiệp.
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS. Đinh Ngọc Viện,
PGS.TS. Nguyễn Hồng Vân Trường Đại học Hàng hải Việt Nam là người trực
tiếp hướng dẫn đã tận tình đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn Viện Đào tạo Sau Đại học trường Đại
học Hàng hải Việt Nam, các nhà khoa học, các thầy cô giáo, gia đình và đồng
nghiệp đã luôn tạo điều kiện quan tâm giúp đỡ, động viên tôi hoàn thành luận án.
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................... ii
MỤC LỤC ............................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU ......................................... vii
DANH MỤC CÁC BẢNG ................................................................................. viii
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................... ix
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu ................................................................. 1
2. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..................................................... 2
3. Tổng quan tình hình nghiên cứu ....................................................................... 5
4. Các vấn đề tiếp tục nghiên cứu ....................................................................... 12
5. Phương pháp nghiên cứu của đề tài ................................................................ 12
6. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài ........................................... 14
7. Kết cấu của luận án ......................................................................................... 15
8. Các kết quả nghiên cứu đạt được và đóng góp mới của luận án .................... 15
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH, NĂNG LỰC TÀI CHÍNH CỦA
DOANH NGHIỆP CẢNG BIỂN VIỆT NAM ................................................... 17
1.1. Cơ sở lý luận về tài chính, năng lực tài chính của doanh nghiệp và năng lực
tài chính của doanh nghiệp cảng biển Việt Nam ................................................ 17
1.1.1. Khái niệm về tài chính doanh nghiệp ........................................................ 17
1.1.2. Khái niệm về năng lực tài chính của doanh nghiệp .................................. 19
1.1.3. Khái niệm năng lực tài chính doanh nghiệp cảng biển ............................. 20
1.2. Lợi ích của việc nâng cao năng lực tài chính của doanh nghiệp cảng biển Việt
Nam ..................................................................................................................... 25
1.2.1. Tối đa hóa giá trị và đạt được mục tiêu tăng trưởng của cảng biển .......... 25
1.2.2. Tăng cường khả năng đối phó với những biến động của nền kinh tế ....... 25
1.2.3. Nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp cảng biển trong thời
kỳ hội nhập kinh tế quốc tế ................................................................................. 25
iv
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tài chính của doanh nghiệp cảng biển
Việt Nam ............................................................................................................. 26
1.3.1. Các nhân tố chủ quan ảnh hưởng đến năng lực tài chính của doanh nghiệp
cảng biển Việt Nam ............................................................................................. 26
1.3.2. Các nhân tố khách quan ảnh hưởng đến năng lực tài chính của doanh nghiệp
cảng biển Việt Nam ............................................................................................. 27
1.4. Các nhóm chỉ tiêu đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp cảng
biển ...................................................................................................................... 29
1.4.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh cơ cấu vốn .......................................................... 30
1.4.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán ........................................... 33
1.4.3. Nhóm chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời ................................................. 34
CHƯƠNG 2. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TÀI CHÍNH VÀ NĂNG LỰC TÀI
CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CẢNG BIỂN VIỆT NAM ................... 44
2.1. Tổng quan về các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam ................................. 44
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của các doanh nghiệp cảng biển Việt
Nam ..................................................................................................................... 44
2.1.2. Thực trạng nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam 45
2.1.3. Kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam qua các năm
2008 – 2018 ......................................................................................................... 49
2.2. Đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tài chính của các
doanh nghiệp cảng biển Việt Nam ...................................................................... 61
2.2.1. Thực trạng các nhân tố chủ quan .............................................................. 61
2.2.2. Thực trạng các nhân tố khách quan ........................................................... 63
2.3. Đánh giá thực trạng năng lực tài chính của các doanh nghiệp cảng biển Việt
Nam. .................................................................................................................... 68
2.3.1. Đánh giá năng lực tài chính của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam thông
qua nhóm chỉ tiêu phản ánh cơ cấu vốn .............................................................. 68
2.3.2. Đánh giá năng lực tài chính của các doanh nghiệp cảng biển Việt Nam thông
qua nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán ............................................... 79