LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª ngäc Quang – QLKT.K. K 28
Lêi më ®Çu
Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña bÊt kú mét doanh
nghiÖp nµo, nguyªn liÖu phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¶i ®îc u tiªn hµng
®Çu. Trong c«ng nghiÖp chÕ biÕn muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn ph¶i g¾n víi vïng
nguyªn liÖu.
Qua 14 n¨m thu mua vµ chÕ biÕn kÓ tõ n¨m 1986 ®Õn nay C«ng ty cæ phÇn
mÝa ®êng Lam S¬n ®· qua bao khã kh¨n cã lóc tëng chõng nh kh«ng thÓ
vît qua. T×nh h×nh thùc tÕ C«ng ty ®øng bªn bê vùc ph¸ s¶n nhng råi l¹i ph¸t
triÓn ®i lªn ®em l¹i nh÷ng thµnh qu¶ tèt ®Ñp. TÊt c nh÷ng th¨ng trÇm Êy do
nhiÒu nguyªn nh©n ®em l¹i, xong suy cho cïng mét trong sè nh÷ng nguyªn nh©n
c¬ b¶n quan träng bËc nhÊt ®ã lµ vÊn ®Ò nguyªn liÖu cho nhµ m¸y s¶n xuÊt.
§ñ nguyªn liÖu nhµ m¸y ch¹y hÕt c«ng suÊt, khai th¸c ®îc tiÒm n¨ng s¨n
cã cña thiÕt bÞ, s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶, gi¸ thµnh h¹, ®em l¹i lîi nhuËn
cao, nép ng©n s¸ch Nhµ níc t¨ng, c«ng nh©n cã c«ng ¨n viÖc lµm, ®êi sèng æn
®Þnh vµ ngµy cµng ®îc n©ng cao, c«ng nh©n g¾n bã víi nhµ m¸y.
ThiÕu nguyªn liÖu nhµ m¸y ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶, l·ng phÝ thiÕt bÞ m¸y
mãc, khÊu hao trªn ®Çu s¶n phÈm t¨ng, s¶n xuÊt bÞ thua lç, c«ng nh©n kh«ng cã
c«ng ¨n viÖc lµm, ®êi sèng ngµy cµng khã kh¨n.
Tõ nh÷ng vÊn ®Ò trªn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ®Æc biÖt lµ tõ khi cã chñ
tr¬ng ®êng lèi ®æi míi cña §¶ng vµ c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ níc vÒ giao
quyÒn tù chñ cho s¶n xuÊt kinh doanh cho c¸c doanh nghiÖp. C«ng ty cæ phÇn
mÝa ®êng Lam S¬n ®· chñ ®éng ®Çu t gi¶i quyÕt tèt vÊn ®Ò nguyªn liÖu cung
cÊp cho nhµ m¸y s¶n xuÊt æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn.
HiÖn nay trong xu thÕ ph¸t triÓn më réng s¶n xuÊt kinh doanh, C«ng ty cæ
phÇn mÝa ®êng Lam S¬n ®· më réng n©ng cao c«ng suÊt nhµ m¸y lªn 6.500 tÊn
mÝa c©y/ngµy. Do ®ã viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn vïng nguyªn liÖu ®¶m b¶o ®Çy
®ñ cho nhµ m¸y s¶n xuÊt ngµy cµng trë nªn quan träng vµ cÊp b¸ch h¬n.
Tõ nh÷ng vÊn ®Ò nªu trªn, viÖc ®Æt ra nh÷ng ch¬ng tr×nh nghiªn cøu vÒ
vïng nguyªn liÖu mÝa ®êng Lam S¬n, thùc tr¹ng vïng nguyªn liÖu vµ qu¸
tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty cæ phÇn mÝa ®êng Lam S¬n
trong nh÷ng n¨m võa qua vµ ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m x©y dùng, ph¸t triÓn
vïng nguyªn liÖu ®Ó cung cÊp ®Çy ®ñ vµ æn ®Þnh cho nhµ m¸y sn xuÊt lµ viÖc
lµm cã ý nghÜa thiÕt thùc ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña C«ng ty.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª ngäc Quang – QLKT.K. K 28
XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn ®ã t«i ®· chän ®Ò tµi: "Mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n vÒ
ph¸t triÓn vïng Nguyªn liÖu C«ng ty Cæ phÇn mÝa ®êng Lam S¬n".
Môc tiªu nghiªn cøu ®Ò tµi nµy nh»m gi¶i quyÕt mét sè vÊn ®Ò sau ®©y:
- Chän ph¬ng ph¸p qu¶n lý ®Çu t.
- H¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Ó t¨ng gi¸ mÝa.
- N©ng cao lîi Ých cho ngêi trång mÝa.
- X©y dùng mèi quan hÖ g¾n bã gi÷a C«ng ty víi ngêi trång mÝa.
§Ò tµi nµy ®îc nghiªn cøu trªn thùc tÕ cña vïng nguyªn liÖu mÝa ®êng
Lam S¬n - Thanh Ho¸.
§Ò tµi nµy gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng I : C¬ së lý luËn chung liªn quan ®Õn nguyªn liÖu
Ch¬ng II : Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña C«ng ty cæ phÇn mÝa ®êng Lam S¬n
Ch¬ng III : Mét sè gi¶i ph¸p vµ ý kiÕn ®Ò xuÊt
Víi thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty kh«ng ®îc nhiÒu l¾m vµ kh¶ n¨ng hiÓu
biÕt cña b¶n th©n cßn h¹n chÕ nªn trong ®Ò tµi nµy kh«ng tr¸nh ®îc nh÷ng thiÕu
sãt, em rÊt mong nhËn ®îc sù gãp ý cña thÇy gi¸o NguyÔn V¨n DuÖ, c¸c cÊp
l·nh ®¹o C«ng ty vµ c¸c b¹n gióp em hoµn thiÖn h¬n n÷a ®Ò tµi nµy.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy gi¸o NguyÔn V¨n
DuÖ vµ C«ng ty cæ phÇn mÝa ®êng Lam S¬n.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª ngäc Quang – QLKT.K. K 28
PhÇn I
C¬ së lý luËn
I. Tæng quan vÒ qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu.
1. Kh¸i niÖm vµ môc tiªu cña qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu.
1.1. Kh¸i niÖm qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu vµ môc tiªu cña qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu.
- C¸c thuËt ng÷ kh¸c nhau nh qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu vµ cung øng ®îc
sö dông nh lµ m¸c chung cho quy m« toµn côc cña tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng ®îc
yªu cÇu ®Ó qu¶n lý dßng nguyªn vËt liÖu tõ c¸c nhµ cung cÊp th«ng qua ho¹t
®éng cña doanh nghiÖp ®Õn sö dông vËt liÖu cuèi cïng, hoÆc ®èi víi ngêi tiªu
dïng. Ta cã kh¸i niÖm sau:
- Qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu lµ c¸c ho¹t ®éng liªn quan tíi viÖc qu¶n lý dßng
vËt liÖu vµo, ra cña doanh nghiÖp. §ã lµ qu¸ tr×nh ph©n nhãm theo chøc n¨ng vµ
qu¶n lý theo chu kú hoµn thiÖn cña dßng nguyªn vËt liÖu, tõ viÖc mua vµ kiÓm
so¸t bªn trong c¸c nguyªn vËt liÖu s¶n xuÊt ®Õn kÕ ho¹ch vµ kiÓm so¸t c«ng viÖc
trong qu¸ tr×nh lu chuyÓn cña vËt liÖu ®Õn c«ng t¸c kho tµng vËn chuyÓn vµ
ph©n phèi thµnh phÈm (1).
- Môc tiªu cña qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu lµ:
+ Qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu nh»m ®¸p øng yªu cÇu vÒ nguyªn vËt liÖu cho
s¶n xuÊt trªn c¬ së cã ®óng chñng lo¹i n¬i nã cÇn vµ thêi gian nã ®îc yªu cÇu.
+ Cã tÊt c¶ chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu khi doanh nghiÖp cÇn tíi.
+ §m b¶o sù ¨n khíp cña dßng nguyªn vËt liÖu ®Ó lµm cho chóng cã s½n
khi cÇn ®Õn.
+ Môc tiªu chung lµ ®Ó cã dßng nguyªn vËt liÖu tõ c¸c nhµ cung cÊp ®Õn
tay ngêi tiªu dïng mµ kh«ng cã sù chËm trÔ hoÆc chi phÝa kh«ng ®îc ®iÒu
chØnh.
1.2. NhiÖm vô cña qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu.
- TÝnh to¸n sè lîng mua s¾m vµ dù tr÷ tèi u (kÕ ho¹ch cÇn nguyªn vËt
liÖu).
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª ngäc Quang – QLKT.K. K 28
- §a ra c¸c ph¬ng ¸n vµ quyÕt ®Þnh ph¬ng ¸n mua s¾m còng nh kho
tµng.
- §êng vËn chuyÓn vµ quyÕt ®Þnh vËn chuyÓn tèi u.
- Tæ chøc c«ng t¸c mua s¾m bao gåm c«ng t¸c tõ kh©u x¸c ®Þnh b¹n hµng,
tæ chøc nghiÖp vô ®Æt hµng, lùa chän ph¬ng thøc giao nhËn, kiÓm kª, thanh
to¸n.
- Tæ chøc ho¹t ®éng vËn chuyÓn nguyªn vËt liÖu bao gåm tõ kh©u lùa chän
vµ quyÕt ®Þnh ph¬ng ¸n vËn chuyÓn: B¹n hµng vËn chuyÓn ®Õn kho doanh
nghiÖp thuª ngoµi hay tù tæ chøc vËn chuyÓn b»ng ph¬ng tiÖn cña doanh
nghiÖp, bè trÝ vµ tæ chøc hÖ thèng kho tµng hîp lý (vËn chuyÓn néi bé).
- Tæ chøc cung øng vµ tæ chøc qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu vµ cÊp ph¸t kÞp
thêi cho s¶n xuÊt.
2. Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu.
2.1. Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu.
Nguyªn vËt liÖu chÝnh: lµ nh÷ng thø mµ sau qu¸ tr×nh gia c«ng, chÕ biÕn
sÏ thµnh thùc thÓ vËt chÊt chñ yÕu cña s¶n phÈm (kÓ c b¸n thµnh phÈm mua
vµo).
VËt liÖu phô: Lµ nh÷ng vËt liÖu chØ cã t¸c dông phô trî trong s¶n xuÊt,
®îc sö dông kÕt hîp víi vËt liÖu chÝnh ®Ó lµm thay ®æi mµu s¾c, h×nh d¸ng, mïi
vÞ hoÆc dïng ®Ó b¶o qu¶n, phôc vô ho¹t ®éng cña c¸c t liÖu lao ®éng hay phôc
vô cho lao ®éng cña c«ng nh©n viªn chøc (dÇu nhít, hå keo, thuèc nhuém, thuèc
tÈy, thuèc chèng rØ, h¬ng liÖu, xµ phßng...)
Nhiªn liÖu: Lµ nh÷ng thø ®Ó cung cÊp nhiÖt lîng trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt, kinh doanh nh than, cñi, x¨ng, h¬i ®èt, khÝ ®èt...
Phô tïng thay thÕ: Lµ c¸c chi tiÕt, phô tïng ®Ó söa ch÷a vµ thay thÕ cho
m¸y mãc, thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn vËn t¶i...
VËt liÖu vµ thiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n: Bao gåm c¸c vËt liÖu vµ thiÕt bÞ (cÇn
l¾p, kh«ng cÇn l¾p, vËt cÊu kÕt, c«ng cô, khÝ cô...) mµ doanh nghiÖp nh»m môc
®Ých ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n.
PhÕ liÖu: Lµ c¸c lo¹i thu ®îc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hay thanh lý tµi
s¶n, cã thÓ sö dông hay b¸n ra ngoµi (ph«i bµo, v¶i vôn, g¹ch, s¾t...).
1 PGS.PTS NguyÔn Kim Truy (Chñ biªn), 1999, trang 120
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª ngäc Quang – QLKT.K. K 28
VËt liÖu kh¸c: Bao gåm c¸c vËt liÖu cßn l¹i ngoµi c¸c thø cha kÓ trªn nh
bao b×, vËt ®ãng gãi, c¸c lo¹i vËt t ®Æc chñng (2).
2.2. Vai trß nguyªn vËt liÖu.
Nguyªn vËt liÖu lµ mét bé phËn cña ®èi tîng lao ®éng, lµ mét bé phËn
träng yÕu cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, nã chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n
xuÊt kinh doanh nhÊt ®Þnh vµ toµn bé nguyªn vËt liÖu ®îc chuyÓn hÕt vµo chi
phÝ kinh doanh.
Nguyªn vËt liÖu lµ mét trong ba yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt (søc lao
®éng, t liÖu lao ®éng vµ ®èi tîng lao ®éng) trùc tiÕp cÊu t¹o nªn thùc thÓ cña
s¶n phÈm.
Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng thÓ thiÕu nh©n tè nguyªn vËt liÖu v× thiÕu
nã qu¸ tr×nh s¶n xuÊt sÏ kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc hoÆc s¶n xuÊt bÞ gi¸n ®o¹n.
ChÊt lîng nguyªn vËt liÖu ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn chÊt lîng s¶n xuÊt,
chóng ta kh«ng thÓ cã mét s¶n phÈm tèt khi nguyªn vËt liÖu lµm ra s¶n phÈm ®ã
l¹i kÐm chÊt lîng. Do vËy cÇn cã mét kÕ ho¹ch ®¶m b¶o nguån nguyªn vËt liÖu
cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc diÔn ra thêng xuyªn liªn tôc, cung cÊp ®óng, ®ñ sè
lîng, quy c¸ch, chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu... chØ trªn c¬ së ®ã míi n©ng cao
®îc c¸c chØ tiªu kinh tÕ, kü thuËt, sn xuÊt kinh doanh míi cã l·i vµ doanh
nghiÖp míi cã thÓ tån t¹i ®îc trªn th¬ng trêng.
- XÐt c¶ vÒ thùc tiÔn ta thÊy r»ng, nguyªn vËt liÖu lµ mét trong ba yÕu tè
c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, nÕu thiÕu nguyªn vËt liÖu hoÆc s¶n
xuÊt cung cÊp kh«ng ®Çy ®ñ, ®ång bé theo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh th× sÏ
kh«ng cã hiÖu qu¶ cao.
- XÐt vÒ mÆt vËt chÊt thuÇn tuý th× nguyªn vËt liÖu lµ yÕu tè trùc tiÕp cÊu
t¹o nªn s¶n phÈm, chÊt lîng nguyªn vËt liÖu ¶nh hëng trùc tiÕp tíi chÊt lîng
s¶n phÈm. Do ®ã c«ng t¸c qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu lµ mét biÖn ph¸p c¬ b¶n ®Ó
n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm.
2.3. Vai trß qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu.
- Qu¶n trÞ nguyªn vËt liÖu tèt sÏ ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt
cã thÓ tiÕn hµnh vµ tiÕn hµnh cã hiÖu qu¶ cao.
2 PTS NguyÔn V¨n C«ng (Chñ biªn), 1998, trang 45,46
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.