Giải phẫu cơ và mạc vùng cổ
(Kỳ 3)
Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn
2.4.2. Lớp giữa
Có 1 cơ là cơ hàm móng (m. mylo hyoideus). Từ xương hàm tới xương
móng.
2.4.3. Lớp sâu
Có 1 cơ là cơ cầm móng (m. genio hyoideus). Từ mỏm cầm xương hàm
dưới tới xương móng. Tác dụng chung: keo xương móng và đáy lưỡi lên trên hoặc
hạ thấp xương hàm dưới khi xương móng bị kéo xuống dưới bởi các cơ dưới
móng.
2.5. Cơ vùng dưới móng
Có 4 cơ xếp làm 2 lớp
2.5.1. Lớp nông
Có 2 cơ
+ Cơ vai móng (m. omohyoideus) cũng là cơ nhị thân có phần gân trung
gian lướt qua mặt bên cổ và bó mạch thần kinh cổ. Đi từ xương bả vai tới xương
móng. Khi co kéo thanh quản xuống dưới và ra sau.
+ Cơ ức đòn móng hay cơ ức móng (m. sternohyoideus): ở dưới bám vào
xương đòn (xa nhau), ở trên bám vào phần trong xương móng (gần nhau) giới hạn
chữ V ngược (nửa trên trám mở khí quản). Khi co kéo thanh quản và xương
móng xuống dưới.
1. Cơ nhị thân (thân trước)
2. Cơ trâm móng
3. Xương móng
4. Cơ vai móng
5. Cơ ức đòn móng
6. Cơ ức đòn chũm
7. Cơ thang
8. Cơ ức giáp
9. Xương đòn
10. Xương ức
11. Cơ nhị thân (thân sau)
Hình 4.27. Các cơ vùng cổ trước
2.5.2. Lớp sâu
Có 2 cơ
+ Cơ giáp móng (m. thyrohyoideus): từ sụn giáp tới xương móng. Keo
xương móng xuống dưới và nâng sụn giáp lên trên.
+ Cơ ức giáp (m. sternot thyroideus) ở dưới bám vào xương ức (gần nhau),
ở trên vào sụn giáp (xa nhau), giới hạn chữ V xuôi (nửa dưới trám mở khí quản).
Có tác dụng kéo thanh quản xuống dưới và sụn giáp xuống dưới.
Các cơ vùng dưới móng do quai thần kinh cổ chi phối và 2 cặp cơ: 2 cơ
ức đòn móng ở nông, 2 cơ ức giáp ở sâu, giới hạn nên trám mở khí quản.
3. MẠC CỔ
Mạc cổ được chia làm 3 lá: lá nông mạc cổ, lá trước khí quản, lá trước
cột sống. Ngoài ra còn có một chế bọc mạch thần kinh cổ gọi là bao cảnh,
một chế bọc lấy lấy các cơ dưới móng, mạc miệng hầu và mạc cảnh.
3.1. Lá nông mạc cổ (lamina superflcialis)
Bọc chung cả cổ, ở trước tách ra làm hai trẻ bọc cơ ức đòn chũm, tĩnh
mạch cảnh trước, tĩnh mạch cảnh ngoài, bao bọc tuyến dưới hàm và tuyến mang
tai. Ở trên bám vào nền sọ, xương hàm dưới, ở dưới bám vào xương ức, xương
đòn, xương bả vai.
3.2. Mạc các cơ dưới móng
Chỉ có ở vùng cổ trước, gồm có 2 lá: lá nông bọc của cơ ức đòn móng,
cơ vai móng. Lá sâu bọc cơ ức giáp và cơ giáp móng.
Ở trên bám vào xương móng, dưới bám vào xương đòn, sau đó 2 lá ngắn và
sâu ra ngoài tụm lại bám vào cân cổ nông ở trước cơ thang.
3.3. Lá trước khi quản (lamina pretrachealis) hay bao tạng: là một bao
mạc cho tuyến giáp, ở trên bám vào xương móng và đường chéo sụn giáp, ở
dưới đi xuống trung thất trên rồi hoà vào lớp xơ của ngoại tâm mạc. Ở hai bên hoà
lẫn vào mạc miệng hầu nên cùng với mạc này tạo thành ống mạc bao quanh hầu,
thanh quản, khí quản, thực quản, tuyến giáp - cận giáp trạng nên được gọi là bao
tạng.