Giải phẫu khớp chi dưới
(Kỳ 4)
2.3. Các khớp nhỏ khác
2.3.1. Các khớp chày-mác
Xương chày và xương mác tiếp khớp với nhau bởi 2 khớp là khớp động
chày-mác (đầu trên) và khớp sợi chày-mác (đầu dưới). Ngoài ra chúng còn nối với
nhau bởi màng gian cốt. Đây là khớp ít di động.
* Khớp động chày-mác: do chỏm xương mác khớp với diện khớp mác
xương chày, cả diện khớp đều có sụn che phủ. Bao khớp bám ở bờ diện khớp và
dầy lên thành dây chằng chỏm mác trước và sau.
* Khớp sợi chày-mác: do diện khuyết mác xương chày khớp với diện lồi ở
mặt trong mắt cá ngoài, chúng được gắn chặt với nhau bởi dây chằng chày mác
trước, sau.
2.3.2. Các khớp bàn chân
- Khớp cổ chân (khớp sên-cẳng chân): do đầu dưới xương chày, xương mác
và khớp chày-mác sợi tạo nên hố mộng chày mác để khớp với ròng rọc của
xương sên. Bao khớp bám vào xung quanh ở chu vi các diện khớp và dày lên ở 2
bên thành các dây chằng bên ngoài và bên trong. Dây chằng bên ngoài gồm có dây
chằng mác sên trước, sau và dây chằng mác gót. Dây chằng bên trong hay dây
chằng delta.
Hai hệ thống dây chằng bên giúp cho xương sên không trượt ra trước hay ra
sau nhưng cho phép cổ chân làm các động tác gấp, duỗi dễ dàng.
- Các khớp gian cổ chân: gồm có nhiều khớp nhỏ: khớp dưới sên (nối
xương sên với xương gót); khớp gót-sên-thuyền; khớp gót-hộp; khớp chêm-
thuyền…, phần khớp gót-thuyền của khớp gót-sên-thuyền và khớp gót-hộp
còn được gọi là khớp ngang cổ chân.
- Các khớp cổ bàn chân: nối ba xương chêm, xương hộp với các đầu gần
các xương đất bàn chân.
- Các khớp gian đất bàn chân: nối các mặt bên đầu gần các xương đốt
bàn chân.
- Các khớp đốt bàn-ngón chân: nối các đầu xa các xương đốt bàn với đầu
gần các xương đốt ngón chân
- Các khớp gian đất ngón chân: nối các
đốt ngón chân
Nhìn chung các khớp trên có biên độ hoạt động nhỏ và được nối với nhau
bằng các dây chằng ngắn, vững chắc để giúp giữ vững cấu trúc cho cung vòm bàn
chân.
1. Xương gót
2. Khớp dưới sên
3. Dây chằng gian c
ấ
4. Kh
ớp ngang cổ chân
5. Xương thuyền
6. Xương hộp
7. Các dây ch
ằng cổ chân
8. Các dây chằng ch
êm
9. Các dây ch
ằng gian đ
Hình 3.11. Các khớp của bàn chân