Giảm nguy cơ suy dinh dưỡng trong
giai đoạn đầu đời
Trong những thập kỷ gần đây, tuy tình trạng dinh
dưỡng được cải thiện ở nhiều nơi trên toàn thế
giới, suy dinh dưỡng vẫn đang là mối lo của các
nước đang phát triển, đặc biệt ở những vùng
nghèo (vùng sâu, vùng xa). Ở Việt nam, tỷ lệ trẻ bị
suy dinh dưỡng còn cao so với các nước khác
trong khu vực. Theo số liệu của UNICEF, trong số
10 trẻ, chúng ta có tới 3 trẻ bị suy dinh dưỡng,
chủ yếu ở dạng còi cọc và thiếu máu thiếu sắt.
Một khi trẻ bị suy dinh dưỡng, trẻ thường bị thiếu
nhiều chất cùng một lúc.
Đối với trẻ nhỏ, năm đầu đời thường được coi là giai
đoạn “nền tảng” của dinh dưỡng. Các bà mẹ cần biết,
giai đoạn này trẻ có nhu cầu cao nhất về mặt dinh
dưỡng và năng lượng nhằm đáp ứng nhu cầu tăng
trưởng của trẻ. Một trẻ phát triển bình thường thường
có cân nặng tăng gấp đôi khi trẻ đạt 6 tháng tuổi và
gấp ba vào thời điểm trẻ 12 tháng. Một điều rất quan
trọng các bà mẹ cần lưu ý là ở mỗi thời kỳ, cơ thể trẻ
có các đặc điểm sinh l ý và nhu cầu về dinh dưỡng
khác nhau, do đó, cách nuôi trẻ cũng rất khác nhau.
Sữa mẹ là tốt nhất trong 6 tháng đầu đời
Sữa mẹ được công nhận là tốt nhất giúp trẻ phát triển
khoẻ mạnh bởi các thành phần dưỡng chất tối ưu có
trong sữa mẹ. Đạm trong sữa mẹ là đạm whey vượt
trội, hàm lượng không cao nhưng chất lượng cao, dễ
tiêu hoá. Đường trong sữa mẹ là đường lactose, có
lợi cho sự phát triển của hệ vi khuẩn có lợi trong ruột,
tăng cường miễn dịch, hấp thu canxi, và phát triển
não, trong khi chất béo trong sữa mẹ có chứa các
acid béo thiết yếu cần cho cơ thể, nhất là hệ thần
kinh và men lipase giúp chất béo dễ được tiêu hóa
hơn, rất tốt cho sức khoẻ của trẻ.
Các khoáng chất và vitamin trong sữa mẹ nhìn chung
có hàm lượng thấp nhưng lại rất dễ hấp thu, nhờ vậy,
không gây áp lực lên các cơ quan chuyển hoá của
trẻ. Sữa mẹ rất giàu kháng thể, giúp bảo vệ trẻ khỏi
các bệnh nhiễm trùng và dị ứng. Chính vì vậy, trẻ
được bú mẹ thường ít bị suy dinh dưỡng, béo phì và
ít mắc các bệnh các bệnh nhiễm trùng và dị ứng. Nếu
trẻ vì lý do nào đó không được bú mẹ, việc lựa chọn
sữa thay thế phải được tư vấn bởi các y bác sỹ. Các
sữa công thức phải đáp ứng nhu cầu của trẻ và phù
hợp với khuyến cáo để mang lại các lợi ích gần giống
với sữa mẹ.
Tăng sức đề kháng trong thời gian ăn dặm giúp
giảm nguy cơ trẻ suy dinh dưỡng
Trong thời gian ăn dặm, do bảo vệ miễn dịch suy yếu,
trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng và dị ứng. Hậu quả
là trẻ sẽ ăn uống kém, có thể bị kém hấp thu và có
những rối loạn trong chuyển hóa của cơ thể. Khi trẻ
bệnh nhu cầu các chất lại tăng hơn để chống bệnh và
hồi phục, trong khi nguồn cung cấp lại giảm đi do ăn
kém, chán ăn, nôn ói hay tiêu chảy, do đó cũng dễ bị
suy dinh dưỡng. Để trẻ không bị suy dinh dưỡng, cần
giúp trẻ ít bệnh bằng cách cho trẻ ăn cân đối, đầy đủ
và lựa chọn thức ăn có khả năng tăng cường bảo vệ
miễn dịch, trong đó duy trì nguồn sữa mẹ là vô cùng
hiệu quả.
Thực hành nuôi con đúng rất quan trọng
Trẻ nhỏ có nhu cầu năng lượng cũng như các chất
dinh dưỡng tính trên kg cân nặng cao hơn nhiều so
với người lớn, tuổi càng nhỏ thì nhu cầu càng cao, do
đó, khi chế biến thức ăn cho trẻ cần đảm bảo có đậm
độ năng lượng cao. Chúng ta cần cung cấp đủ lượng
chất béo trong bữa ăn của trẻ, kết hợp hợp lý giữa
chất béo động vật và thực vật để trẻ có đủ nguồn dinh