BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
GIAN LẬN THƯƠNG MẠI VÀ GIẢ MẠO CHỨNG TỪ TRONG HOẠT
ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM
Ngành: Tài chính Ngân hàng
PHẠM THỊ PHƯƠNG DUNG
Hà Nội - 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
GIAN LẬN THƯƠNG MẠI VÀ GIẢ MẠO CHỨNG TỪ TRONG HOẠT
ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM
Ngành: Tài chính Ngân hàng
Mã số: 8340201
Họ và tên học viên: Phạm Thị Phương Dung
Người hướng dẫn: PGS. TS. Đặng Thị Nhàn
Hà Nội - 2020
i
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .............................................................................. iii
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................... iv
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ v
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ........................................... vi
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ
GIAN LẬN THƯƠNG MẠI ..................................................................................... 5
1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ............. 5
1.1.1. Khái niệm tài trợ thương mại quốc tế ..................................................... 5
1.1.2. Vai trò của tài trợ thương mại quốc tế ................................................... 5
1.1.3. Các loại tài trợ thương mại quốc tế ........................................................ 9
1.2. Khái niệm chứng từ và vai trò của chứng từ trong hoạt động tài trợ
thương mại quốc tế ........................................................................................... 26
1.2.1. Khái niệm chứng từ ............................................................................... 26
1.2.2. Vai trò của chứng từ trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ....... 26
1.3. Khái niệm gian lận và giả mạo chứng từ trong hoạt động tài trợ thương
mại quốc tế ........................................................................................................ 28
1.2. Khái niệm chứng từ và vai trò của chứng từ trong hoạt động tài trợ
thương mại quốc tế ........................................................................................... 30
1.2.1. Khái niệm chứng từ ............................................................................... 30
1.2.2. Vai trò của chứng từ trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ....... 31
1.3. Khái niệm gian lận trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế .......... 32
1.3.1. Khái niệm gian lận thương mại và giả mạo chứng từ .......................... 32
1.3.2. Các dấu hiệu lừa đảo, gian lận thương mại chứng từ trong tài trợ thương
mại quốc tế ...................................................................................................... 35
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VỀ GIAN LẬN THƯƠNG MẠI VÀ GIẢ MẠO
CHỨNG TỪ TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
TẠI VIỆT NAM ................................................................................................... 38
ii
2.1. Tình hình chung về gian lận thương mại và giả mạo chứng từ trong hoạt
động tài trợ thương mại quốc tế tại Việt Nam ............................................... 38
2.1.2. Các tình huống về gian lận và giả mạo đối với một số loại chứng từ cụ
thể .................................................................................................................... 44
2.3. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chứng từ bị làm giả ........................... 54
2.3.1. Nguyên nhân chung ............................................................................... 54
2.3.2. TỪ phía ngân hàng ............................................................................... 55
2.3.3. Từ phía doanh nghiệp XNK .................................................................. 56
CHƯƠNG 3. CÁC GIẢI PHÁP NGĂN CHẶN GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
VÀ GIẢ MẠO CHỨNG TỪ TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG
MẠI QUỐC TẾ .................................................................................................... 58
3.1. Giải pháp từ phía ngân hàng thương mại ............................................... 58
3.1.1. Quản lý chặt chẽ hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ....................... 58
3.1.2. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ nghiệp vụ trong ngân hàng thương
mại ................................................................................................................... 59
3.1.3. Hoàn thiện hệ thống các văn bản ......................................................... 60
3.2. Giải pháp từ phía các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ............................ 60
3.2.1. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu ........................................................... 62
3.2.2. Đối với doanh ngiệp nhập khẩu ............................................................ 65
3.3. Một số kiến nghị ........................................................................................ 67
3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước ..................................................... 67
3.3.2. Kiến nghị với ICC ................................................................................. 68
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 73
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 74
iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ
ICC Phòng thương mại quốc tế (International Chamber of
Commerce)
ISBP Thực tiễn ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế để kiểm tra chứng từ
theo tín dụng chứng từ (International Standard Banking Practice
for the Examination of Documents under Documentary Credits)
L/C Thư tín dụng
NHTM Ngân hàng thương mại
UCP Quy tắc hợp thành Bộ tập quán và thực hành thống nhất về tín
dụng chứng từ (The Uniform Customs and Practice for
Documentary Credit)
URC Quy tắc thống nhất về nhờ thu (The Uniform Rules for
Collection)
XNK Xuất nhập khẩu
