Giáo dục văn hóa – nghệ thuật dân tộc cho học sinh Trường THPT Thực hành Cao Nguyên qua hoạt động trải nghiệm tác phẩm văn học

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nghệ thuật dân tộc đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong thế hệ trẻ Việt Nam. Nhiều truyền thống tốt đẹp có nguy cơ mai một. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường giáo dục ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong các trường phổ thông. Tuy nhiên, hiện tại, hoạt động giáo dục này chưa nhận được sự quan tâm đúng mức, đặc biệt là việc khuyến khích học sinh trải nghiệm và sáng tạo liên quan đến văn hóa nghệ thuật dân tộc. Nghiên cứu này nhằm làm rõ tầm quan trọng của giáo dục văn hóa nghệ thuật thông qua các trải nghiệm tác phẩm văn học, từ đó đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức và ý thức bảo tồn văn hóa dân tộc cho học sinh.

Giáo viên Ngữ văn, cán bộ quản lý giáo dục cấp THPT, nhà nghiên cứu về giáo dục văn hóa và nghệ thuật dân tộc, và những người quan tâm đến phương pháp giáo dục trải nghiệm.

Nghiên cứu này tập trung vào thực trạng giáo dục văn hóa nghệ thuật dân tộc tại các trường phổ thông, đặc biệt là Trường THPT Thực hành Cao Nguyên, trong bối cảnh các giá trị văn hóa đang bị ảnh hưởng bởi xu thế toàn cầu hóa. Mục tiêu chính là khảo sát nhận thức của học sinh về văn hóa dân tộc và đề xuất các biện pháp giáo dục hiệu quả, đặc biệt thông qua hoạt động trải nghiệm tác phẩm văn học. Phương pháp nghiên cứu bao gồm so sánh, đối chiếu, thống kê, khảo sát, phân tích và tổng hợp, nhằm xây dựng cơ sở lí luận vững chắc về trải nghiệm và làm rõ ý nghĩa của nó đối với học sinh. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng trải nghiệm là quá trình tương tác và cảm nhận giúp học sinh tạo kết nối, khám phá bản thân, phát triển kỹ năng, và khơi nguồn sáng tạo. Tác giả nhấn mạnh vai trò của văn hóa và văn học trong việc hình thành nhân cách và bản sắc dân tộc. Từ đó, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo Ngữ văn được đề xuất thông qua câu lạc bộ Ngữ văn, hội thảo, và sân khấu hóa tác phẩm văn học như các giải pháp thiết thực. Các giải pháp này không chỉ giúp học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức, kích thích tư duy phản biện và trí sáng tạo, mà còn khơi gợi niềm yêu thích văn học và cái đẹp, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc một cách hiệu quả và bền vững.