intTypePromotion=1

Giao thoa ngôn ngữ và một vài gợi ý về phương pháp giảng dạy tiếng Pháp ở trình độ bắt đầu cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
89
lượt xem
8
download

Giao thoa ngôn ngữ và một vài gợi ý về phương pháp giảng dạy tiếng Pháp ở trình độ bắt đầu cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tiếng Pháp và tiếng Anh có khá nhiều tương đồng về mặt ngữ pháp, từ vựng. Bài báo khai thác những điểm tương đồng và lưu ý những nét khác biệt để việc dạy tiếng Pháp (đặc biệt là ở trình độ A) cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh hoặc những người đã biết tiếng Anh đạt kết quả cao hơn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giao thoa ngôn ngữ và một vài gợi ý về phương pháp giảng dạy tiếng Pháp ở trình độ bắt đầu cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh

Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM Trương Thị Minh<br /> _____________________________________________________________________________________________________________<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> GIAO THOA NGÔN NGỮ VÀ MỘT VÀI GỢI Ý<br /> VỀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TIẾNG PHÁP<br /> Ở TRÌNH ĐỘ BẮT ĐẦU CHO SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH TIẾNG ANH<br /> TRƯƠNG THỊ MINH*<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Tiếng Pháp và tiếng Anh có khá nhiều tương đồng về mặt ngữ pháp, từ vựng. Bài<br /> báo khai thác những điểm tương đồng và lưu ý những nét khác biệt để việc dạy tiếng Pháp<br /> (đặc biệt là ở trình độ A) cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh hoặc những người đã biết<br /> tiếng Anh đạt kết quả cao hơn.<br /> Từ khóa: tiếng Pháp, tiếng Anh, tương đồng, khác biệt.<br /> ABSTRACT<br /> Interference and some suggestions<br /> in teaching French (level A) for students majoring in English<br /> There are many resemblances between French and English in terms of grammar and<br /> vocabulary. This article identifies the resemblances as well as the differences between the<br /> two languages to facilitate teachers in teaching French, especially Level A, for students<br /> majoring in English or English non-native speakers<br /> Keywords: French, English, resemblance, difference.<br /> <br /> 1. Đặt vấn đề điểm cần lưu ý về chuyển di tích cực và<br /> Trong chương trình đào tạo ở bậc chuyển di tiêu cực trong việc học tiếng<br /> đại học và sau đại học tại Việt Nam, Pháp cho những học viên đang sử dụng<br /> người học luôn có một môn học bắt buộc: tiếng Anh, cùng một vài gợi ý trong<br /> môn ngoại ngữ. Đối với sinh viên và học phương pháp dạy tiếng Pháp cho người<br /> viên cao học ngành tiếng Anh, ngoại ngữ học ở trình độ A.<br /> thứ hai mà họ lựa chọn thường là tiếng 2. Giải quyết vấn đề<br /> Pháp. Ngược lại, đối với rất nhiều người Trong dạy và học ngoại ngữ, có hai<br /> đã biết và sử dụng được tiếng Pháp thì hiện tượng ảnh hưởng đến kết quả của<br /> tiếng Anh là lựa chọn đầu tiên khi họ có việc học tập: chuyển di tích cực và<br /> nguyện vọng học thêm một ngoại ngữ chuyển di tiêu cực. Chuyển di tích cực là<br /> khác. Cùng là ngôn ngữ biến hình và đa những điểm tương đồng ở hai ngôn ngữ<br /> âm tiết, tiếng Pháp và tiếng Anh thu hút và ảnh hưởng tốt đến quá trình dạy và<br /> khá nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực ngôn học ngoại ngữ. Chuyển di tiêu cực là<br /> ngữ học so sánh. Trong bài viết này, những khác biệt giữa hai ngôn ngữ gây<br /> chúng tôi không có tham vọng đi sâu vào nhầm lẫn trong sử dụng, cản trở quá trình<br /> việc so sánh hay phân tích đối chiếu giữa học ngoại ngữ. Vì một lí do hiển nhiên,<br /> hai ngôn ngữ. Chúng tôi chỉ đưa ra những những điểm dị biệt cần được phân tích và<br /> làm sáng tỏ, để giảm bớt những hệ quả<br /> *<br /> ThS, Trường Đại học Vinh<br /> <br /> <br /> 43<br /> Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM Số 42 năm 2013<br /> _____________________________________________________________________________________________________________<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> tiêu cực trong dạy và học ngoại ngữ thứ 2012), phần lớn họ tỏ ra thích thú với<br /> hai. Ở đây, chúng tôi không đề cập đến cách phát âm của tiếng Pháp (giọng mũi),<br /> ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ là tiếng Việt, nhưng rất ít người học có ý thức hệ thống<br /> ngôn ngữ đơn âm tiết và không biến hình. hóa những tương đồng và dị biệt giữa hai<br /> Ngôn ngữ đã biết và tạm coi là có thể sử ngôn ngữ này. Bởi vậy, thiết nghĩ trong<br /> dụng để giao tiếp là tiếng Anh. Khi người những tiết học đầu tiên, cùng với việc<br /> học đã có sẵn những khái niệm về tiếng dạy bảng chữ cái, số đếm, cách đọc, giáo<br /> Anh với đặc trưng của nó là đa âm tiết và viên có thể giúp học sinh định hình<br /> biến hình, họ sẽ đưa ra sự liên hệ và so những vấn đề sẽ gặp trong tiếng Pháp<br /> sánh nhanh hơn về những điểm giống bằng cách so sánh với những khái niệm,<br /> nhau với tiếng Pháp. Các phạm trù như: phạm trù tương ứng trong tiếng Anh. Vấn<br /> thời, ngôi của động từ, số của danh từ, đề này chúng ta cũng có thể áp dụng cho<br /> mạo từ, các loại đại từ, giới từ… đều có trường hợp người học đã biết và đang sử<br /> trong tiếng Anh và tiếng Pháp. Ngoài ra dụng tiếng Pháp học tiếng Anh như ngoại<br /> phải kể đến sự vay mượn về mặt ngôn ngữ hai. Ngay từ buổi học đầu tiên, việc<br /> ngữ (café, première, description…) giữa nắm những điểm tương đồng và khác biệt<br /> hai ngôn ngữ nói trên. giữa hai ngôn ngữ sẽ giúp cho người học<br /> Với đối tượng người học là sinh lĩnh hội kiến thức nhanh hơn, ghi nhớ lâu<br /> viên chuyên ngành tiếng Anh hoặc học hơn. Cũng chưa thực sự cần thiết phải<br /> viên cao học, môn tiếng Pháp được đưa dạy cách phát âm tiếng Pháp có bài bản<br /> vào giảng dạy trong những học kì đầu ngay từ buổi đầu, chưa kể tới một vài âm<br /> của khóa học, bắt đầu từ trình độ A trong tiếng Pháp phát âm khá khó đối với<br /> (niveau débutant/beginners). Giáo trình, người Việt Nam, đặc biệt là đối với sinh<br /> tài liệu thường được sử dụng là Le viên đến từ các tỉnh thành ở miền Bắc. Sự<br /> Nouveau Sans Frontières, Sans khó khăn ngay từ những buổi đầu sẽ làm<br /> Frontières và gần đây là Tout va bien 1, các em nản chí, không còn hứng thú với<br /> 2, 3. Đặc điểm của người học là đã có tiếng Pháp. Hơn nữa, những khái niệm<br /> nhận thức, biết quan sát, so sánh và có gần gũi với kinh nghiệm sống<br /> thể tự đưa ra những phân tích có tính đối (connaissances préacquises) của người<br /> chiếu. Theo quan sát và thăm dò ở người học sẽ dễ lĩnh hội hơn. Chúng ta hãy xem<br /> học (kết quả thăm dò, điều tra ở học viên xét một số ví dụ sau:<br /> tiếng Pháp tại Trung tâm ngoại ngữ Về cấu trúc câu, câu trong tiếng<br /> Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Pháp được cấu tạo bởi các thành tố tương<br /> Chí Minh, cơ sở Bùi Thị Xuân, năm tự như trong tiếng Anh.<br /> 2007, sinh viên chuyên ngành Sư phạm Sujet/Subject (chủ ngữ) +<br /> tiếng Anh, ngành cử nhân Ngôn ngữ và Verbe/Verb (động từ) + Complément<br /> văn hóa Anh, học viên cao học chuyên d’objet/Object (bổ ngữ/tân ngữ)<br /> ngành Lí luận và phương pháp dạy học Il va au cinéma.<br /> tiếng Anh tại Trường Đại học Vinh năm He goes to school.<br /> <br /> <br /> 44<br /> Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM Trương Thị Minh<br /> _____________________________________________________________________________________________________________<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Cũng giống như tiếng Anh, động từ – a/an) và mạo từ xác định (le/la/l’/les –<br /> trong tiếng Pháp được chia theo các chủ the):<br /> ngữ (ngôi của động từ: je/I…) và có các Pierre a un chat. Le chat est beau.<br /> dạng: nguyên mẫu (nguyên thể) và đã Peter has a cat. The cat is lovely.<br /> chia theo chủ ngữ. Có một số thì trong Về mặt từ vựng, tiếng Pháp và tiếng<br /> tiếng Pháp có tên gọi và khác và có thêm Anh có khá nhiều từ giống nhau, cả về<br /> một số chức năng khác (Imparfait/ past chữ viết và nghĩa. Ví dụ:<br /> continuous, Présent/ Present simple). Nation – Nation: Quốc gia, đất<br /> Ngoài các cấu trúc động từ +bổ ngữ (lire nước.<br /> un livre/ read books) hoặc động từ + giới Description – Description: Miêu tả<br /> từ +bổ ngữ (entrer dans la classe/ come Café – Café: Cà phê (tiếng Pháp),<br /> in the class), cả tiếng Anh và tiếng Pháp tiệm cà phê (Anh, Pháp)<br /> đều có thể sử dụng cấu trúc động Model – Model: Mẫu, mốt (tiếng<br /> từ+động từ (vouloir+travailler/want to Pháp), người mẫu (tiếng Anh)<br /> go out…) Lion – Lion: Con sư tử…<br /> Je veux aller au cinéma. Cùng có chức năng bổ nghĩa cho<br /> I want to go to the cinema. các động từ, một số trạng từ trong tiếng<br /> Trong tiếng Anh và tiếng Pháp, hệ Pháp và tiếng Anh đều có thể cấu tạo dựa<br /> thống các đại từ nhân xưng làm chủ ngữ trên các tính từ có sẵn (tính từ tiếng Pháp<br /> (ngôi của động từ) được phân bổ ít nhất ở + ment, tính từ tiếng Anh + ly):<br /> hai bài học để người học có thể lĩnh hội lent/lentement, heureux/heureusement…<br /> được kiến thức về vấn đề này. Sans careful/carefully, happy/happily….<br /> Frontières 1, trang 5, Leçon 1, phần ngữ Có nhiều giáo viên đã rất sáng tạo,<br /> pháp có ghi rõ: la première et la đưa những từ tiếng Pháp được Việt hóa<br /> troisième personnes je, il et elle. Người như ghi-đông (guidon), cua học, khóa<br /> học tiếp thu các đại từ nhân xưng làm chủ học (cours), gác-đờ-bu (gardeboue)… để<br /> ngữ cùng cách chia động từ ở các ngôi học sinh làm quen với tiếng Pháp. Học<br /> này trong Leçon 5, trang 25. Giáo trình sinh cũng cảm thấy rất phấn khởi và hào<br /> New Headway Elementary, the third hứng làm quen với một ngôn ngữ mà<br /> edition, students’book, trang 13 (unit 2) mình cũng đã biết một chút hoặc có thể<br /> cung cấp cho người học cách chia các vô tình sử dụng trong đời sống hàng ngày<br /> động từ thường trong tiếng Anh ở ngôi I nhưng không biết đó là tiếng Pháp.<br /> và you. Các đại từ khác bao gồm he, she, Nhưng với đối tượng người học đã biết<br /> it được dạy ở unit 3, trang 30. tiếng Anh, lí tưởng nhất vẫn là tạo ra ở<br /> Để sử dụng một danh từ trong cả người học khả năng phân tích, đối chiếu,<br /> tiếng Anh và tiếng Pháp thường cần có so sánh, nhận xét những điểm giống và<br /> mạo từ (un tigre/a tiger). Mạo từ bao khác giữa hai ngôn ngữ này. Về lâu dài,<br /> gồm mạo từ không xác định (un/une/des trong quá trình học, giáo viên có thể<br /> khuyến khích học sinh ghi chú nghĩa của<br /> <br /> <br /> 45<br /> Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM Số 42 năm 2013<br /> _____________________________________________________________________________________________________________<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> từ tiếng Pháp bằng tiếng Anh. Động tác A beautiful girl/ a beautiful<br /> này giúp sinh viên hiểu và nắm rõ bài picture…<br /> hơn, và còn có các tác dụng khác như Il est intelligent/ Elle est<br /> hiểu rõ và sâu sắc hơn cả hai ngôn ngữ, intelligente<br /> rèn luyện khả năng tư duy ngoại ngữ, He is intelligent/ She is intelligent…<br /> giảm bớt hiện tượng chuyển ngữ hoặc Vị trí của tính từ, danh từ, đại từ<br /> dịch từng từ một bằng tiếng Việt. nhân xưng làm bổ ngữ và trạng từ cũng<br /> Tuy nhiên, bên cạnh những điểm rất khác trong cấu trúc câu của tiếng Anh<br /> tương đồng về ngôn ngữ giữa tiếng Anh và tiếng Pháp. Chúng ta hãy xem xét các<br /> và tiếng Pháp vừa nêu trên, cũng có khá ví dụ sau:<br /> nhiều điểm khác biệt giữa hai ngôn ngữ Il étudie à l’université de Paris/ She<br /> này, cả về từ vựng, ngữ pháp và cách studies at Oxford University.<br /> đọc, cách viết. Những điểm khác nhau Il sort souvent avec ses amis/ He<br /> đó, nếu người học không ý thức được, sẽ usually goes out with his friends.<br /> dẫn đến hiện tượng chuyển di tiêu cực J’ai une amie vietnamienne. Je<br /> (interférence négative). Hiện tượng l’aime beaucoup.<br /> chuyển di tiêu cực cản trở và làm chậm I have a vietnamese girl friend. I<br /> quá trình học tập. Chuyển di tiêu cực là love her very much.<br /> hiện tượng xảy ra khi có sự nhầm lẫn của Ngoài sự khác biệt về ngữ pháp và<br /> người học cho rằng một số khái niệm từ vựng, tiếng Pháp và tiếng Anh khác<br /> trong tiếng Pháp cũng giống như trong nhau khá nhiều về cách phát âm<br /> tiếng Anh, trong khi giữa hai thứ tiếng có (nasal/tongue). Phát âm và diễn đạt nói<br /> sự khác biệt. Sự áp đặt cấu trúc tiếng Anh bằng tiếng nước ngoài luôn là một khó<br /> cho cấu trúc tiếng Pháp dẫn đến việc khăn trong việc dạy và học ngoại ngữ. Có<br /> phạm lỗi. Những lỗi này nếu không được khá nhiều vấn đề liên quan đến khả năng<br /> sửa chữa kịp thời, sẽ được người học ghi phát âm của người học tiếng Pháp, vượt<br /> nhớ, trở thành thói quen và rất khó sửa. ra ngoài việc đơn thuần là đối chiếu hai<br /> Điển hình là trong tiếng Pháp các danh từ ngôn ngữ, chúng tôi xin sẽ trình bày<br /> được chia thành giống đực và giống cái, trong một bài viết khác.<br /> trong khi không có khái niệm giống đối 3. Kết luận<br /> với danh từ trong tiếng Anh. Xuất phát từ Việc học một ngoại ngữ không thể<br /> đặc điểm này, một số phạm trù khác nói ngay là dễ hay khó bởi ngoài những<br /> trong tiếng Pháp không hề tồn tại trong vấn đề về tâm lí dạy và học như những<br /> tiếng Anh. Các tính từ trong tiếng Pháp môn học khác, nó còn nhiều yếu tố ảnh<br /> phải biến đổi và hợp giống và số với chủ hưởng tới (khả năng phát âm, tâm lí, văn<br /> ngữ hoặc danh từ đi cùng, trong khi trong hóa, lứa tuổi, sự tiếp cận và sử dụng<br /> tiếng Anh không có hiện tượng này: trong đời sống hàng ngày…). Ngành<br /> Une belle fille/ Un beau dessin/ Un ngôn ngữ học đối chiếu ra đời giúp cho<br /> bel aéroport việc học ngoại ngữ nhanh hơn, hiệu quả<br /> <br /> <br /> 46<br /> Tạp chí KHOA HỌC ĐHSP TPHCM Trương Thị Minh<br /> _____________________________________________________________________________________________________________<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> hơn và sử dụng chuẩn mực hơn. Nếu biết tiếng Anh học tiếng Pháp, mà còn hướng<br /> áp dụng những kết quả nghiên cứu đó tới những người đang giảng dạy hay học<br /> vào đối tượng người học tiếng Pháp tại ngoại ngữ. Với những vấn đề được đề<br /> Việt Nam, thì việc nêu ra những điểm cập, chúng tôi hi vọng được chia sẻ kinh<br /> tương đồng và dị biệt ngay từ buổi học nghiệm, giúp cho những người biết tiếng<br /> đầu tiên, cho trình độ A của tiếng Pháp, Anh hoặc tiếng Pháp, đang tự học hoặc<br /> là hữu ích. có ý định học thêm một trong hai thứ<br /> Những vấn đề được nêu trên dựa tiếng đó có thêm phương pháp và định<br /> vào những lí thuyết về so sánh ngôn ngữ hướng tốt cho quá trình học tập, nghiên<br /> cùng những kinh nghiệm giảng dạy tiếng cứu, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa<br /> Pháp và tiếng Anh. Bài viết này không hiện nay khi việc sử dụng ngoại ngữ là<br /> chỉ nhằm vào độc giả là những giáo viên hết sức cần thiết.<br /> tiếng Pháp và sinh viên chuyên ngành<br /> <br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1. Bérard E. (1991), L’approche communicative, CLE International, France.<br /> 2. De Salins G-D. (1996), Grammaire pour l’enseignement/apprentissage du FLE,<br /> Didier/Hatier, France.<br /> 3. Gaonac’h D. (1987), Théorie d’apprentissage et acquisition d’une langue étrangère,<br /> coll.LAL, Hatier-Crédif, France.<br /> 4. Klein W. (1989), L’acquisition de langue étrangère, linguistique, Armand Colin,<br /> France.<br /> 5. Liz and John Soars (2010), New Headway Elementary, Students’book, third edition,<br /> Oxford University, London, England.<br /> 6. Trương Thị Minh (2007), La préposition à et son enseignement en classe de français<br /> langue étrangère, Luận văn Thạc sĩ tiếng Pháp, chuyên ngành Giáo dục học, Trường<br /> Đại học Sư phạm TPHCM.<br /> 7. Hữu Ngọc (1996), Sổ tay người dùng tiếng Pháp (La pratique du français), Nxb<br /> Giáo dục, Hà Nội.<br /> 8. Paveau M.A., Sarfati G.E. (2003), Les grandes théories de la linguistique, De la<br /> grammaire comparée à la pragmatique, Armand Colin, France.<br /> 9. Verdelhan-Bourgade M., Verdelhan M., Dominique Ph. (1982), Sans Frontières 1,<br /> Méthode de français, CLE International, Paris, France.<br /> <br /> (Ngày Tòa soạn nhận được bài: 16-10-2012; ngày phản biện đánh giá: 15-11-2012;<br /> ngày chấp nhận đăng: 28-11-2012)<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> 47<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2