intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Kinh tế học vĩ mô: Phần 2 - Cao Thúy Xiêm (ĐH Kinh tế Quốc dân)

Chia sẻ: Lê Na | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:138

304
lượt xem
71
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phần 2 Giáo trình Kinh tế học vĩ mô gồm các chương: Cấu trúc thị trường; thị trường yếu tố sản xuất; vai trò của chính phủ trong nền kinh tế thị trường. Cuối mỗi chương có các câu hỏi ôn tập và một bài tập tình huống có trong thực tế nhằm giúp người học củng cố lại kiến thức được học và áp dụng những kiến thức được học để lý giải thực tế.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Kinh tế học vĩ mô: Phần 2 - Cao Thúy Xiêm (ĐH Kinh tế Quốc dân)

  1. C h u an g 15. C d u tr u e th f tr u d n g C h u an g 5 C A U T R U C T H IT R U C JN G Trong chucmg 2, chung ta d5 nghien cuu ca che ho$t d§ng cua thj trudng canh tranh hodn hdo. 6 d6, chung ta m6 td tanh vi cua ngurdi mua tang dudng cau doc xuong v i tanh vi cua ngudi bin blng dudng cung doc len. Chucmg 3 da nghign cihi nhftng ly thuyet khde nhau ly gidi tai sao dudng ciu d6c xu6ng. Chuong 4 d5 cung cap cdc khdi ni?m chi phi, lgri nhu§n m i chung ta cd the su dvmg d chuomg ndy de dua ra sy gidi thich r5 ring hem vb ly do din den dudng cung cua ngudi bin trong thj trudng c^nh tranh 14 dudng doc len. Trong chuang tay, chung ta s€ nghiSn cuu cdc n0i dung: cau true thj trudng, thj trudng qrnh tranh ho4n tao, thj trudng dpc quy6n thuan tuy, vd thj trudng c^uih tranh kh6ng ho4n hao bao gom thj trudng c$nh tranh dpc quyen va thj trudng dpc quyen t|p doan. L CAU TRtJC THI TRU IN G 1. Khdi nifim thi trudng Cac tac nhan kinh te trong nen kinh te c6 thi chia tMnh hai nh6m ldn theo churc n&ng: ngudi bdn vd ngudi mua. Trong thj trudng san pham, ngudi mua 14 nhftng ngudi tieu dung hay cdc h0 gia dinh. H
  2. KINH TC HOC VI MO dong th a i la ngircri ban va nguai mua nhung trong c a c thi tnrang khac nhau. Thj truang bao gom nguai ban va nguai mua. Vi the, co the hieu thi tnrang la tap hop nhung nguai ban va nguai mua tac dpng qua l?i vai nhau, dan den kha nang trao doi. Trong cac kinh te hpc, / A A fm co mot so djnh nghla thi truang khac nhau. Ta co the g5p mot khai niem thj truang theo nghla rpng: thi truang la su bieu thi qua trinh ma nho do cac quyet djnh cua cac ho gia dinh ve vi?c tieu dung cic hang h6a khac nhau, cac quyet dinh cua cac hang ve vi?c san xuit cai gi va nhu the nao, cac quyet djnh cua cong nhan ve lam viec bao lau va cho ai dugc dieu hoa bdi sy dieu chinh gid. Ton tai mgt khdi ni?m thj truang khic: thj trudng l i mpt t£p hpp c ic th6a thuan m i thong qua d6 ngudri bin vi ngudri mua tic dpng qua l?i vdi nhau dS trao d6i mpt cii gi d6 khan hiem. C ic khii nifm thj trudmg neu tren deu cho thay do li m$t khii niem triru tupng, khong gin vai khong gian va thdri gian. Bat cu khi nao, bit cu noi dau, c6 giao djch dien ra l i co thj trudmg. 2. Cdc cdu true thi trudmg Cau true thi trudmg la mpt thuat ngir mo ti hanh vi cua ngudri bin v i ngudri mua trong thj tnrdmg. Trong thyc te co nhihig thj trudmg c6 rat nhieu nguai bin, rat nhieu ngudri mua, dong thdri lai co nhung thj trucmg mi dr do chi c6 mpt ho£c mpt so ngudri bin, va tham chi chi co mpt hoic! mot s6 ngtrdri mua. Tai sao lai nhu vay? Trong nh&ng tinh huong thi trucmg nhu the ngudri mua c6 dupe lpi kh6ng? Lpi Ich cua x i hpi the nio? Cac nhi kinh te can cur vao muc dQ canh tranh hay mtfc dp dpc quyen v i chia ra c ic cau true thj tnrdmg sau: c?nh tranh hoin hio* d$c quy&n thuin tuy, c?iih tfanh dpc quyifl va dQc quy£n t$p doin. Cac tieu thuc dupe su dyng de chia fa c ic cau tnic thj trudmg khic nhau bao gom: s o !lupng ngudri bin (ngudri mua), sin pham, sure m?nh thj trudmg, rio cftn gia nh£p v i canh tranh phi gii. 134 Tn/dng ©ai hoc Kinh t6 Quoc ddn
  3. C h u o n g 5 . C d u trQ c t h i t r u d n g Trong thj trudng canh tranh hoan hdo c6 rat nhieu ngucri bin va ngudri mua. Trong thj trudmg dpc quyen thuan ttiy chi c6 mpt nguai bdn - dpc quyen bdn, ho$c chi c6 mQt ngudi mua - dpc quyen mua. Trong canh tranh dpc quy£n cd nhilu ngudi bdn (hodc mua) c6 mpt muc do dpc quyen ndo d6. Trong thi trudng dpc quyen tap doan chi co mpt so ngucri bdn (ngudi mua). Ta se lan lupt xem x6t timg cau true thi trudng. H. CANH TRANH HOAN HAO » ♦ I . Ban chat cua canh tranh hodn hdo Thj trudng canh tranh hodn hao phdi thda man b6n gid djnh ca bdn sau: Co nhieu ngucri bdn, c6 nhieu ngudi mua. Vi the mSi ngudi bdn chi bdn mpt phan rat nhd trong tong cung cua ngdnh. Bdi vay, khong hang nao c6 khd n&ng anh hudng den gid sdn pham bang cdch thay doi san lupng cua minh. Trong thj trudng c?nh tranh hoan hao, hang la ngudi chap nh$n gid va c6 the bdn het sdn pham cua minh d muc gia chap nhin dd. Do d6, dudng ciu ve sdn pham ciia hang la mpt ducmg nim ngang hay co gian vo cung. Sdn phdm ddng nhdt hay chuan hda. Ckc hSng cung sdn pham hoan toan giong nhau. Moi don vi sdn pham md mpt hang bdn Id bdn sao cua cac dan vj san pham ma hang khic bdn. Dieu ndy loai trir nhung khdc biet ve sdn pham, bao gom cd nh&ng khdc bi?t dupe tao ra bang quang cao, lam cho nhOng ngudi tieu dung, coi cac san pham ciia cdc hang khdc nhau Id thay the hoan hdo. Tu do gia nhap vd rut khoi thi trudng. Khdng co cdc rao cdn nhan tao ngan can cdc hdng mdi gia nhap, hoSc nh&ng hang dang t&n tai rut khoi nganh trong dai han. NghTa Id cdc hdng vd cdc tdi nguyen chung su dyng Id di dpng hodn hdo. Thdng tin hoan hdo. Gdc hang dang hoat dpng trong ngdnh vd cac hang chua gia nhap ngdnh, ngudi ban va mua c6 thdng tin nhu nhau. Tri/dng Dai hoc Kinh te Quoc d§n 135
  4. KINK TI HQC VI MO f * Vdi nhung gia dinh nay, trong thuc te ta rat it gSp thi trucmg canh tranh hoan hao. Nhimg canh tranh hoan hao la mot mo hinh kinh te cho phep ta thay cach thuc hoat dong cua mot nganh neu thoa m3n nhung gia djnh nhat dinh. Do do, viec phan tfch cach thuc. hoat dong cua thj trucmg canh tranh hoan hao van rat co y ngh'i'a vi nhung ly do sau: Co nhung nganh gan giong nhu mo hinh canh tranh hoan hdo, ching han cac ngdnh nong nghiep, xay dyng, khai thac lam san, khai thac cat soi... cua Viet Nam. Canh tranh hoan hao cho ta mot boi canh don gian nhat de van dyng nhung khai niem doanh thu v i chi phi da dir
  5. Chuong 5. C au true thj truang mpt dudng doc xuong ducri ve phia phai, nhu bieu thj a hinh 5.1. Hang Nganh Hinh 5.1 Can phSn biet cau ve san pham cua hing v i cau ve san pham cua nganh. Trong chucmg nay ta bieu thj cau v i sin lupng cua nginh bing cic chtr hoa (D va Q), ciu vi san lupng cua hang bing cac chu thuong (d vi q). Doi voi nganh - tat c i cic hing cung sin xuat mpt loai sin pham xac djnh - san lupng bin cing ldm thi phii chap nhan gii cing thap. C ic hing hinh dpng mpt cich dpc l?p nhung dong thdi thi co the anh huong din cung v i do do den gii thj trudng cua sin pham. Nhung c i nhan m§t hing thi khong the anh hudng dSn gii sin pham dupe. Mpt hing nio d6 ting hoic giim sin lupng cua minh trong khi cic hing khac giu nguyen san lupng cua hp thi anh hircmg ddi vdi tong cung v i g ii thj trudmg la rat nhd, c6 the bd qua. Ta cin lim rd mpt so khii ni£m doanh thu. Tdng doanh thu li tong so tiln hing nhan dupe t£r vi?c bin sin shim. Vdi m5i muc san lugng bin, t6ng doanh thu cd the tfnh ?5ng cich nhin gii vai muc sin lupng tuong ung. Vi hing li Tn/dng ©ai hoc Kinh Qudc ddn 137
  6. KINH i f HQC VI MO_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ngirfri chip nh£n gid nen dudng tong doanh thu cua h£ng la dudng thing d6c len, nhu bieu thi 6 hinh 5.2a. H inh 5.2 Doanh thu trung binh la tong doanh thu tren don vj sin pham bdn duQfc. Vi hang gap dudng cau co gi&n hoan toan nen bieu cau 138 Tnfdng Dai hoc Kinh te Quoc dan
  7. Chuong 5. Cdu true thj trudng^ cua hang la bieu doanh thu trung binh. Duong doanh thu trung binh cua h3 ng la ducmg nim ngang, trung vdi ducmg cau cua hang, nhu bieu thj d hinh 5.2b, vi cr day ta gia dinh khong cd thue va nhOng tic dpng khac lam cho gia ma ngudi tieu dung tra khac doanh thu m i hing nhan dugc tren dem vj sin pham ban ra. Khi hang can nhic thay doi sin lugng cua minh, dieu ma hang quan tam la doanh thu se thay doi thi nao khi cd sy thay doi trong sin lugng. Doanh thu bo sung thu dugc tu vi?c ban them mpt dem vj san phim l i gi? Doanh thu cgn bien la doanh thu thu them dugc tir vi?c ban them m§t dem vj sin pham. Trong thj trucmg c?nh tranh hoin hio, gii sin pham la khong doi doi vdi ca nhan hang, bin A X O C * y them sin pham hing khong phii ha gia. Vi the, moi dem vj san pham bin them ddng gdp cho tong doanh thu mpt phan diing bing gii. Nhu viy, doi vdi hing canh tranh hoin hio, doanh thu, c|n bifin bing gii nhu bieu thj d hinh 5.2b. Trong ngin h?n, gii djnh ring hing c$nh tranh hoin hio c6 so lugng miy mdc thilt bj v i difn tfch sin xuit l i co djnh, hing tim cich t6i da hda lgi nhuin ho$c toi thilu hda thua lo bing cich dieu chinh sin lugng thdng qua vi?c thay d6i so lugng c ic bien so bien ddi (nhu lao dpng, nguyen li?u) m i hing su dyng. Cd hai phucmg phip x ic djnh mure sin lugng mi hing c?mh tranh hoin hio co the toi da hda dugc lgi nhufn ho$c toi thieu hda dugc thua IS. Phucmg phip thur nhit la so sinh tdng doanh thu v i t6ng chi phi, phucmg phip thir hai li so sinh doanh thu can bien vi chi phi cin bien. C i hai cich niy khdng chi ip dung cho hing c^tnh tranh hoin hio m i cdn ip dyng cho bit ky hing nio ho?t dpng trong bit ky ciu true thj trudng nio. Phucmgphdp tSng doanh thu - tSng chi phi Vdi gii thj trudng c /ia sin pham li x ic djnh, hing canh tranh hoin hio phii tri ldi ba ciu hdi lien quan vdri nhau: Cd nen sin xuit khdng? Neu cd thi sin xuit bao nhi£u? Lgi nhu$n (hay thua lS) !i bao nhieu? Trudng Dai hoc Kinh td Qudc dSn 139
  8. KINH TE HOC VI MO Vdi cau hoi thu nhat, dudng nhu cau tra ldi la qua ro rang: nen san xuat nSu thu dugc Igi nhuan. Tuy nhien, thyc te lai phurc tap hon the. Trong ngan han, hang phai chju ca chi phi co djnh va chi phi bien doi. Chi phi co dinh la chi phi ma hang phii trd ngay cd khi dong cua san xuat. Vi the, hang phai chju khoan thua lo bing chi phi co dinh neu khong san xuat dcm vj san pham nao. Dieu nay co nghla la co th6 khong co muc san lugng nao lam cho hSng thu dugc lgi nhuan nhung hSng van phai san xuat neu khoan thua lo nho hon chi phi co djnh. Vi the, cau tra ldi chinh xac cho cau hdi “Co nen san xuat khong” 14: hang nen san xuat trong ngan han neu thu dupe lai nhugn hogc bj 16 it hem’thi phi cd dinh. Gia djnh ring hang se sAn xuat, luc do phai tra ldi cau hoi thu hai: nen san xuat bao nhieu? Cau tra ldi la: trong ngin han, hang nen san xuat muc san lugng ma tai do h2ng toi da h.oa dugc Igi nhu$n ho$c toi thilu hda dugc thua lo. G14 tAng doanh thu c ia hlng 14 TR - Pq. VI hlhg 14 ngudi chap nh£n gi4 nen TR cua hang sS thay doi khi sdn lugng cua hlng thay doi. Chi phi cua h5ng cung phu thuoc v4o muc s4n lugng. Lgi nhuan cua hSng 14 chenh lech gifta tong doanh thu v4 tong chi phi. n(q) = TR(q)-TC(q) j De toi da h6a lgi nhuan, hAng chpn muc san lugng tai d6 chenh l?ch giOa tdng doanh thu v4 tdng chi phi 14 ldn nhat. Trong hinh 5.3(a) dudng tdng doanh thu 14 dudng thing d6c len, do ddc cua n6 chinh la doanh thu b6 sung khi bAn them mpt dcm vj sAn pham, bing gia; dudng tdng chi phi IA m$t dudng cong vi cd chi phi co djnh va chi phi bi£n d6i, mA chi phi bi£n doi tAng khi sAn lugng tSng nhung vdi toe d$ nhanh hon vi quy lu£t hi?u suit giam dan; do doc cua no bieu thj chi phi bo sung gin vdi mgt don vj san pham b6 sung - chi phi c|Ln bien. TC(q) la so duong vi c6 chi phi co djnh. 140 Trudng Oai hoc Kinh Qutfc d3n
  9. Chuong 5. C du true thi truang 7n/dng Dai hoc Kinh t£ Qu& dSn 141
  10. KINH TE HOC VI MO Vdi nhflng muc san lucmg thap, doanh thu khong du bu dip chi phi, lgi nhuan la s6 am. Khi san lugng bSng khong, lgi nhuan cua hang la so am c6 gia tri bSng chi phi co dinh. Khi tang san lugng, tong doanh thu ting, tong chi pht cung tang, nhung toe d
  11. C h u o n g 5 . C d u tr u e th i tr u d n g Ducrng doanh thu can bien cat dudng chi phf c§n bien b hai muc san lugng: qo vi q*. Ro ring, muc sin lugng q0 khong phii li mtirc san lugng m i hang lira chgn vi ting sin lugng len cao hon mure qo se lam ting lgi nhuan do chi phi c$n bien thap hen doanh thu can bien. q m6i Ik muc sin lugng toi da h6a lgi nhuSn cho hlng * * X vi a do, doanh thu can bien bing chi phf cfin bien dong thdri duong chi phi can bien doc len. 6 muc san lugng thap hon, ching h^n qu doanh thu c|m biSn ldn hon chi phf c$n biSn nSn c6 the lim ting lgi nh.uan bing cdch ting san lugng. Di?n tfch nim .dudi ducmg doanh thu can bien, tren dudng chi phf c§n bien, gitfa muc san lugng qi v i q li lgi nhuan bj mat do sin xuat b qj. Ci muc sin lugng cao hon, ching han q 2, doanh thu can biSn nhd hern chi phf can bien nen co the lim ting lgi nhu$n bing cich giim sin lugng dk tiet kiem phan chi phf can bien cao hon doanh thu can bien. Dien tfch nim du6i dudng chi phf can bien, tren dudmg doanh thu can bien, giua muc sin lugng q * v i q 2 l i lgi nhuan bj mat do sin xu£t b q 2. Nhu vay, chi co muc sin lugng q * m6i li mure sin lugng mang lai lgi nhuan toi da cho hing. Tong lgi nhuan t6i da cua hang trong trudng hgp nay dugc bieu thj bing dien tfch hinh chO’ nhit ABCD. Vi trong hinh, doan Aq li doanh thu trung binh, do^n Bq la tong chi phf trung binh, do d6 AB li lgi nhuan trung binh b muc sin lugng q , sin lugng do dugc do bing doan BC. Xet trucmg hgp thua lo toi thiSu. Hing c6 the bj thua lo trong ngin han neu gii thi trudng thap hon chi phf trung binh cua hing nhu bieu thi trong hinh 5.5. Sy khic nhau giflra hinh 5.4 vi hinh 5.5 li gii thj trucng co the giim xupng thap hem tong chi phf trung binh toi thieu nhung van cao hon chi phf bien doi trung binh, do d6 a muc sin lugng q , doan AB bieu thj thua lo trung binh, vi the di?n tfch hinh chu nhat ABCD bay gia li t6ng thua lo mi hang phii chju khi sin xuat muc sin lugng q . Trudng Dai hoc Kinh te Quoc d3n 143
  12. KINH TtH O C VIMO H inh 5.4 Tuy nhiSn, hSng c6 thi hy vgng gid thj trucmg cua san pham sS ting len ho5c chi phi san xuat sS gidm xuong trong tuang lai, vi the hSng khong rut khoi nganh. Trong trudng hgp ndy, hang co thi lya chpn mgt trong hai phucmg dn la tiep tyc san xuat, chju thua 15 vd d6ng cua t^m thdri. Phucmg dn dirge chgn sS la phucmg an 1dm cho hdng bj thua lS ft nhit. Khi ddng cura hdng s6 mat chi phi co djnh. Trong hinh 5.5, do^n BE Id chenh l?ch giCSra t6ng chi phi trung binh vd chi phf bien doi trung binh, d6 la chi phi co djnh trung binh. VI thi, di?n tfch BEFC Id tong chi phf co djnh. Neu d6ng cura sdn xuat t^m thdri thi thua lo hdng phdi chju bing difn tfch hinh ch& nhit BEFC, neu tiep tyc sdn xuat thi hdng phdi chju khodn thua 15 bing di?n tfch hinh chur nh§t ABCD. Nhu v$y, tiep tyc sdn xuat sS bj IS ft hem. Dieu ndy dugc thi hi?n rd trong hinh 5.5. VI gid thj trudng bing doanh thu trung binh ciia hdng vd dugc bieu thj bing do?ri Aq* cao hon chi phf bien doi trung binh Id do^n Eq, chenh l?ch AE Id ph&n d6i ra de c6 the bu dip mpt phan chi phf c6 djnh trung binh. R5 rang Id chi phf co djnh khong lien quan din quyet djnh sdn lugng cua hdng trong ngin h?n, nhung n6 l?i c6 tfnh chit quyet djnh khi xdc djnh c6 nen rut kh6i nganh khong. 144 Tnidng Dai hoc Kinh t£ Qutfc dSn
  13. C h u on g 6. C a u tr u e th j tru d n g Hinh 5.5 N6u gid thj trudng giam xuong thap hon cd chi phf bien doi trung binh cua hdng thi quyet djnh toi uu trong ngdn han phdi Id d6ng cua sdn xuat tam thdri. Vi nhu the thua lo s6 Id t6i thieu vd bdng chi phi co djnh. 3. Dudmg cung ngdn han cua hdng canh tranh hodn hdo Ducmg cung cua-moi hdng c?nh tranh hodn hdo bieu thj s6 ' luong sdn pham ma hang sS sdn xuat dr moi muc gid. Nhu dd trinh bay dr tren, hdng canh tranh hodn hdo tdng sdn lupng cho den t$n khi chi phi cSn bien bdng gi£, vd s6 d6ng cura sdn xuat khi gid thap hon chi phi bien doi trung binh. Nhu v£y, v6i bat ky mure gid thj trudmg ndo, co the xdc djnh dugc sdn lugng cua hdng tir dudmg chi phi can bien cua n6. Vi the, dudmg cung ngSn h^n cua hdng chfnh la dudmg chi phf can bien ngdn han, phan ndm tren chi phf bien d6i trang binh t6i thieu. Trirdng Dai hoc Kinh t£ Qutfc d§n 145
  14. KINH r f HOC VI MO Trong hinh 5.6, duong cung cua h3ng la duong MC, doan n6t dam vi khi gid thj trudng la Pi hang se sdn xuat muc san lugng q h gid thj trudng giam xuong thanh P2hang se san xuat muc san lugng q2, khi gid bdng AVCmi„ thi, hang se d6ng cua sdn xuat tam thdi. Dudng cung cua hdng canh tranh doc len vi quy luat hieu suat gidm dan. Gid thj trudng cua san pham tdng len, cdc hang dang hoat dgng trong thi trudng sd tdng san lugng. Gid cao hon, tang sdn lugng se co lgi vi muc gia cao dp dyng cho tat ca cac don vi sdn pham md hdng bdn, do do lgi nhuan cua hdng tdng. Hinh 5.6 4. Dudng cung ng£n han cua nganh Dudng cung ngdn han cua ngdnh bieu thj so lugng sdn pham ma tat cd cdc hdng trong nganh sdn xuat ra-d moi muc gia. Nganh bao gom tat cd cdc hdng. Vi the c6 the cpng tat cd cdc dudng cung cua cac hdng de co dudng cung cua nganh. Hinh 5.7 minh hoa dieu ndy. Gid djnh nganh chi c6 ba hdng vdi cdc dudng chi phi can bien 146 Trifdng Dai hoc Kinh te Quoc dan
  15. C h u o n g 5 . C d u t r u c t h lt r u d n g tuorng ung Id MCi, MC2, MC3. Cdc dudng chi phf c§n bien d6i vdi m6i hang ta chi ve phan ndm tren A VC. Hinh 5.7 Vdi muc gid thap hon Pi sS khdng c6 hdng ndo sdn xu4t vl P\ Id chi phf bien doi trung binh t6i thieu cua hdng c6 chi phf thap nhit. 6 nhung muc gid ndm trong khodng Pj vd P 2, sS c6 hSng 1 sdn xuat nen sdn lugng cua ngdnh chfnh Id sdn lugng cua hdng 1 .6 nhung mure gia ndm trong khodng P2 vd P3 sS c6 them hdng 2 sdn xuat, sdn lugng cua ngdnh la tong sdn lugng cua hai hang 1 vd 2. d nhung muc gid cao hem P3, s6 c6 them hdng thu ba sdn xuit, sdn lugng cua ngdnh bSng t6ng sdn lugng cua cd ba hdng. Nhu v§y, dudng cung ngdn hftn cua ngdnh Id dudng gdy t?i mtirc gid P2 vd Pi. Tuy nhien, khi cd nhieu hdng thi dudng cung cua ngdnh sS Id m§t dudng tron, d6c len. Tnfdng Dal hoc Kinh t£ Qutfc dSn 147
  16. KINH T t H Q C VI MO Th$ng du sdn xudt trong ngdn hqtn Tucmg ty nhu khdi ni?m thang du tieu ding da dua ra d chuong 3, is day chung ta dua ra mpt khdi ni?m mdi Id thang du sin xudt. Neu chi phi can bien Id dudmg doc len thi gia ciia sdn phim cao hon chi phf c£n bien cua moi dcrn vj sdn phim san xuit ra, trir dem vi cuoi cung. Do dd, cdc hSng thu dupe thang du sdn xuit tir moi dem vj sdn pham sdn xuit ra trir don vj cuoi cung. Thdng du sdn xuit cua hang la tong tit cd cdc khoan chSnh l?ch gitta gid thj trudng cua sdn phim va chi phf can bien cua tat ca cdc dom vj sdn phim md hdng ban. Thdng du sdn xuit cua hang c6 the dupe bieu thj bdng di?n tfch ndm dudi ducmg gid, tren dudng chi phf c§n bien, gitta sdn lupng bdng khong va sdn lupng toi da hda lpi nhi4n (hodc toi thieu hda thua lo) cua hdng. H inh 5.8 Trong hinh 5.8, sdn lupng toi uu cua hdng Id q vi t?i dd MC bdng P. Th$ng du sdn xuit Id di?n tfch hinh bdn nguy§t dupe gfich ch6o, d&ng thdi cttng bdng di?n tfch hinh chtt nh£t ABCD vl di?n tfch hinh chtt nh?t ODCq Id tong 'cia tit cd cdc chi phf can bien c§ng l?i. 148 Tnfdng Dai hoc Kinh te Qutfc d§n
  17. C h u o n g 5. C d u tr u e th f tr u d n g Thang du san xuat li m§t khii ni?m li6n quan din lgi nhu$n nhung n6 khong ph&i la lgi nhuin. Lgi nhu^n li ch6nh l?ch giflra tong doanh thu va tong chi phi, thSng du sdn xult li chenh l?ch gifta tong doanh thu va chi phi bien doi. Do d6, thing du sin xuit bing lgi nhuan cong chi phi co dinh. jt = T R -T C Hinh 5.9 Tir do suy ra trong ngin han, thing du sin xdit ldn hon lgi nhu$n. Doi v
  18. KINH Tfi' HOC VI MO Hinh 5.10 cho thay cdch xdc dinh sdn lugng trong ddi han cua hdng canh tranh hoan hdo. Gid sur ducmg cau md hang gdp trong ngdn h?n Id dudmg ndm ngang d mure gid P/; cdc ducmg chi phi can bien vd chi phf trung binh ngdn h^in cua hdng la SMC va SAC. Ci muc gia Pi, hdng sS sdn xuat muc sdn lugng qi vd thu dugc lgi nhu^n duong, bieu thj bdng di?n tfch hinh chu nhat ABCD. Cdc dudmg chi phf c£n bien va chi phf trung binh ddi han cua hang la LMC vd LAC. Neu hang tin rdng gid thj truang se giu nguyen b Pi trong ddi h?in, thi n6 sS mdr rong quy mo san xuat den khi gia bdng chi phf can bien ddi han. Nhu bieu thi trong hinh 5.10, hang se tang san lugng den-^j, luc do tong lgi nhuan cua hang tang len, bieu thj bdng di?n tfch hinh chu- nhat DEFG. Neu gia thj trucmg giam xuong thi hdng se gidm sdn lugng, thu h?p quy mo. Chdng han, gia thj trudmg la P; bdng LACmin thi san lugng cua hang se gidm xuong thdnh q 2. Luc d6, lgi nhu£n ma hang thu dugc bang khong. Nhung qi van Id sdn lugng toi uu cua hdng, bdri thu h?p quy mo hon hang se bj IS. P4 Hinh 5.10 150 Tnfdng Dai hoc Kinh te Quoc dan
  19. C h u o n g 5 . C 6 u tr u e th j tru d n g Can bdng dai hpn Hinh 5.11 cho thay d muc gid Pi hang ting sin lugng vd t?o ra lgi nhu$n duong. Vi lgi nhlian cua cdc hang d trong ngdnh Id duong nen cdc nha dau tu se chuyen tai nguyen tu ngdnh khde sang ngdnh ndy. NghTa la c6 cdc hSng mdi gia nh$p ngdnh. Dieu d61dm cho cung thj trudng tdng, gid thj trudng gidm, nhu bieu thj d hinh 5 .1 1 .6 phan (b) trong hinh, dudng cung djch chuyen tir Sj din S2, gia thj trudng cua san' pham gidm t£r Pi xuong P2. 0 phan (a) trong hinh, dudng chi phi trung -binh dai h^n cua hdng ti£p xuc vdi dudng gid ndm ngang d muc sdn lugng q 2- Luc d6 hdng thu dugc lgi nhuan bdng khong. Ban than hdng khong c6 d0ng co de rdi bd ngdnh. Cac hang mdi cung khong c6 dgng co de gia nh$p ngdnh. Ngdnh dat can bing ddi han. Nhu vay, can bdng ddi hfui xdy ra khi thoa mdn dong thdi ca ba dieu ki?n. Thu nhat, tit cd cdc hSng trong ngdnh deu toi da h6a dugc lgi nhuan. Thu hai, kh6ng hdng ndo trong ngdnh c6 dong co rut khoi thj trudng va khong c6 hdng mdi nao co dpng co gia nhap thj trudng vi lgi nhuan cua cdc hSng trong nganh bdng khong. Thu ba, gid thj trudng la muc t?i d6 lugng cung cua tat cd cdc hang bdng lugng cau cua tat cd nhttng ngudi tieu dung. Hinh 5.11 Trtfdng Dai hoc Kinh te Quoc dan 151
  20. KINH Tt HOC VI MO Mpt trong ba dieu ki?n tren khong dupe thoa mdn thi khong thi c6 can bing dai h^n. Ching han, khi gid cac yeu to sdn xuit gidm xuong, dudmg chi phi trung binh ddi han cua hang djch chuyen xudng duori, d mure gid P2 hdng se thu dupe lpi nhuan kinh t l ducmg, dieu d6 khuyen khich cdc hang mdi gia nhap nganh, cung thi trudmg tdng, dudng cung djch chuyen sang phdi, gid san phim sg gidm, cdc hdng dang d trong ngdnh lai phdi thu hep quy mo, lpi nhu|tn cua cdc hdng d trong ngdnh gidm xuong, den khi gid gidm xuong bdng chi phi trung binh dai han t6i thieu mdi cua hang thi luc do mdi khong cd cdc hdng mdi gia nh?p them vdo ngdnh nOa. Nganh d^t can bdng ddi h$n. Dieu kifn lpi nhuan kinh te bdng khong Id can thiet de ngdnh dfit can bdng ddi han. Vi lpi nhu£n kinh te ducmg Id mpt ca hpi tdt cho cdc nhd diu tu vd Id dpng ca de cdc hdng mdi gia nhfip ngdnh. Nhung lpi nhu$n ke todn ducmg c6 the Id -tin hi?u cho thay cdc hdng d trong ngdnh sd h(hi nhung ngudn lye cd gid trj, vd dieu ndy khong nhit thiet khuyen khich sy gia nh$p cua cdc hdng mdi. To kinh te * VI cung cdc yiu td sdn xuit Id hChi h?n nen mpt sd hdng thu dupe lpi nhu?n k l todn cao han cdc hdng khdc. Cdc yeu td sdn xuit httu h?n c6 thi Id tdi nguyfin thien nhien, khd ndng kinh doanh... Trong dai h?n, lpi nhu|in k l todn ducmg chuyln thdnh to kinh tl c ia cdc yiu td khan hilm, vi thi lpi nhudn kinh t l bdng khdng. Nguyen nhdn dan din lpi nhudn kinh tl bdng khdng Id cdc hang khdc sdn sdng su dyng cdc yiu td cd cung huu h?n. Td kinh tl dupe d|nh nghTa Id ehenh l?ch gifra khodn thanh todn md cdc hang sdn sdng trd cho yiu td sdn xuit vd muc tdi thilu can thilt de mua yiu td d6. Trong cdc thi trudng c$nh tranh, trong cd ngdn han vd ddi h?n, td kinh tl thudng Id sd ducmg. Th$ng du sin xudt trong ddi hgn Khi mpt hdng thu dupe lpi nhy§n ke todn duong nhung cdc hdng mdi khdng cd dpng ca gia nh$p hodc rut khdi ngdnh thi lpi 152 Tnfdng ©ai hoc Kinh t£ Quoc dan
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2