intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Lập dự án đầu tư: Phần 2 - PGS.TS. Nguyễn Bạch Nguyệt (chủ biên)

Chia sẻ: Hoa La Hoa | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:270

320
lượt xem
158
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Phần 2 Giáo trình Lập dự án đầu tư do PGS.TS. Nguyễn Bạch Nguyệt (chủ biên) biên soạn gồm nội dung chương 6 đến chương 10. Chương 6: Phân tích tài chính dự án đầu tư. Chương 7: Phân tích khía cạnh kinh tế - xã hội dự án đầu tư. Chương 8: So sánh lựa chọn phương án đầu tư. Chương 9: Ứng dụng Excel trong lập dự án. Chương 10: Một số vấn đề về quản lý dự án đầu tư.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Lập dự án đầu tư: Phần 2 - PGS.TS. Nguyễn Bạch Nguyệt (chủ biên)

  1. Ch−¬ng VI Ph©n tÝch t1i chÝnh dù ¸n ®Çu t− I. Môc ®Ých, vai trß v yªu cÇu cña ph©n tÝch t i chÝnh dù ¸n ®Çu t− 1. Môc ®Ých cña ph©n tÝch t i chÝnh Ph©n tÝch t&i chÝnh l& mét néi dung kinh tÕ quan träng trong qu¸ tr×nh so¹n th¶o dù ¸n; Ph©n tÝch t&i chÝnh nh»m ®¸nh gi¸ tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n vÒ mÆt t&i chÝnh th«ng qua viÖc: Xem xÐt nhu cÇu v& sù ®¶m b¶o c¸c nguån lùc t&i chÝnh cho viÖc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ dù ¸n ®Çu t− (x¸c ®Þnh quy m« ®Çu t−, c¬ cÊu c¸c lo¹i vèn, c¸c nguån t&i trî cho dù ¸n). Dù tÝnh c¸c kho¶n chi phÝ, lîi Ých v& hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña dù ¸n trªn gãc ®é h¹ch to¸n kinh tÕ cña ®¬n vÞ thùc hiÖn dù ¸n. Cã nghÜa l& xem xÐt nh÷ng chi phÝ sÏ ph¶i thùc hiÖn kÓ tõ khi so¹n th¶o cho ®Õn khi kÕt thóc dù ¸n, xem xÐt nh÷ng lîi Ých m& ®¬n vÞ thùc hiÖn dù ¸n sÏ thu ®−îc do thùc hiÖn dù ¸n. Trªn c¬ së ®ã x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ t&i chÝnh cña dù ¸n. §¸nh gi¸ ®é an to&n vÒ mÆt t&i chÝnh cña dù ¸n ®Çu t−: §é an to&n vÒ mÆt t&i chÝnh ®−îc thÓ hiÖn: W An to&n vÒ nguån vèn huy ®éng; W An to&n vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n c¸c nghÜa vô t&i chÝnh ng¾n h¹n v& kh¶ n¨ng tr¶ nî; W An to&n cho c¸c kÕt qu¶ tÝnh to¸n hay nãi mét c¸ch kh¸c l& xem xÐt tÝnh ch¾c ch¾n cña c¸c chØ tiªu hiÖu qu¶ t&i chÝnh dù ¸n khi c¸c yÕu tè kh¸ch quan t¸c ®éng theo h−íng kh«ng cã lîi. 2. Vai trß cña ph©n tÝch t i chÝnh Ph©n tÝch t&i chÝnh cã vai trß quan träng kh«ng chØ ®èi víi chñ ®Çu t− m& cßn c¶ ®èi víi c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh ®Çu t− cña Nh& n−íc, c¸c c¬ quan t&i trî vèn cho dù ¸n. 224
  2. §èi víi chñ ®Çu t− Ph©n tÝch t&i chÝnh cung cÊp c¸c th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó chñ ®Çu t− ®−a ra quyÕt ®Þnh cã nªn ®Çu t− kh«ng v× môc tiªu cña c¸c tæ chøc v& c¸c c¸ nh©n ®Çu t− l& viÖc lùa chän ®Çu t− v&o ®©u ®Ó ®em l¹i lîi nhuËn thÝch ®¸ng nhÊt. Ngay c¶ ®èi víi c¸c tæ chøc kinh doanh phi lîi nhuËn, ph©n tÝch t&i chÝnh còng l& mét trong c¸c néi dung ®−îc quan t©m. C¸c tæ chøc n&y còng muèn chän nh÷ng gi¶i ph¸p thuËn lîi dùa trªn c¬ së chi phÝ t&i chÝnh rÎ nhÊt nh»m ®¹t ®−îc môc tiªu c¬ b¶n cña m×nh. VÝ dô: trong lÜnh vùc cung cÊp dÞch vô y tÕ, c«ng viÖc qu¶n lý th−êng ®ßi hái c¸c ph−¬ng ph¸p ch¨m sãc v& n¬i c− tró cña bÖnh nh©n cã gi¸ rÎ nhÊt. Lùc l−îng quèc phßng lùa chän nh÷ng gi¶i ph¸p cã s½n dùa trªn c¬ së chi phÝ t&i chÝnh rÎ nhÊt nh»m ®¹t ®−îc môc tiªu c¬ b¶n cña m×nh, vÝ dô: nh− kh¶ n¨ng më chiÕn dÞch qu©n sù trªn kh«ng. §èi víi c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh ®Çu t− cña Nh n−íc Ph©n tÝch t&i chÝnh l& mét trong nh÷ng c¨n cø ®Ó c¸c c¬ quan n&y xem xÐt cho phÐp ®Çu t− ®èi víi c¸c dù ¸n sö dông nguån vèn cña Nh& n−íc. §èi víi c¸c c¬ quan t i trî vèn cho dù ¸n Ph©n tÝch t&i chÝnh l& c¨n cø quan träng ®Ó quyÕt ®Þnh t&i trî vèn cho dù ¸n. Dù ¸n chØ cã kh¶ n¨ng tr¶ nî khi dù ¸n ®ã ph¶i ®−îc ®¸nh gi¸ l& kh¶ thi vÒ mÆt t&i chÝnh. Cã nghÜa l& dù ¸n ®ã ph¶i ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ t&i chÝnh v& cã ®é an to&n cao vÒ mÆt t&i chÝnh. Ph©n tÝch t i chÝnh cßn l c¬ së ®Ó tiÕn h nh ph©n tÝch khÝa c¹nh kinh tÕ t x/ héi. C¶ hai néi dung ph©n tÝch trªn ®Òu ph¶i dùa trªn viÖc so s¸nh c¸c lîi Ých thu ®−îc v& c¸c kho¶n chi phÝ ph¶i bá ra. Song ph©n tÝch t&i chÝnh chØ tÝnh ®Õn nh÷ng chi phÝ v& nh÷ng lîi Ých s¸t thùc ®èi víi c¸c c¸ nh©n v& tæ chøc ®Çu t−. Cßn ph©n tÝch kinh tÕ W xH héi, c¸c kho¶n chi phÝ v& lîi Ých ®−îc xem xÐt trªn gi¸c ®é nÒn kinh tÕ, xH héi. Do ®ã dùa trªn nh÷ng chi phÝ v& lîi Ých trong ph©n tÝch t&i chÝnh tiÕn h&nh ®iÒu chØnh ®Ó ph¶n ¸nh nh÷ng chi phÝ còng nh− nh÷ng lîi Ých m& nÒn kinh tÕ v& xH héi ph¶i bá ra hay thu ®−îc. 225
  3. 3. Yªu cÇu cña ph©n tÝch t i chÝnh §Ó thùc hiÖn ®−îc môc ®Ých v& ph¸t huy ®−îc vai trß cña ph©n tÝch t&i chÝnh, yªu cÇu ®Æt ra trong ph©n tÝch t&i chÝnh l&: Nguån sè liÖu sö dông ph©n tÝch t&i chÝnh ph¶i ®Çy ®ñ v& ®¶m b¶o ®é tin cËy cao ®¸p øng môc tiªu ph©n tÝch. Ph¶i sö dông ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch phï hîp v& hÖ thèng c¸c chØ tiªu ®Ó ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c khÝa c¹nh t&i chÝnh cña dù ¸n. Ph¶i ®−a ra ®−îc nhiÒu ph−¬ng ¸n ®Ó tõ ®ã lùa chän ph−¬ng ¸n tèi −u KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ph©n tÝch n&y l& c¨n cø ®Ó chñ ®Çu t− quyÕt ®Þnh cã nªn ®Çu t− hay kh«ng? Bëi mèi quan t©m chñ yÕu cña c¸c tæ chøc v& c¸ nh©n ®Çu t− l& ®Çu t− v&o dù ¸n ®H cho cã mang l¹i lîi nhuËn thÝch ®¸ng hoÆc cã ®em l¹i nhiÒu lîi nhuËn h¬n so víi viÖc ®Çu t− v&o c¸c dù ¸n kh¸c hay kh«ng. Ngo&i ra ph©n tÝch t&i chÝnh cßn l& c¬ së ®Ó tiÕn h&nh ph©n tÝch kinh tÕ xH héi. II. Mét sè vÊn ®Ò cÇn xem xÐt khi tiÕn h nh ph©n tÝch t i chÝnh dù ¸n ®Çu t− 1. Gi¸ trÞ thêi gian cña tiÒn TiÒn cã gi¸ trÞ vÒ mÆt thêi gian do ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu tè sau: Thø nhÊt: Do ¶nh h−ëng cña yÕu tè l¹m ph¸t. Do ¶nh h−ëng cña yÕu tè l¹m ph¸t nªn cïng mét l−îng tiÒn nh−ng l−îng h&ng ho¸ cïng lo¹i mua ®−îc ë giai ®o¹n sau nhá h¬n giai ®o¹n tr−íc. §iÒu n&y biÓu thÞ sù thay ®æi gi¸ trÞ cña tiÒn theo thêi gian (gi¸ trÞ cña tiÒn gi¶m). Ch¼ng h¹n n¨m 1991 ®Ó mua 1 t¹ xi m¨ng cÇn ph¶i chi 54.000®. N¨m 1993 víi 54.000® chØ cã thÓ mua ®−îc 83kg xi m¨ng (v× gi¸ 1 t¹ xi m¨ng n¨m 1993 l& 65.000®). Nh− vËy l−îng xi m¨ng mua ®−îc cña 54.000® ë n¨m 1993 gi¶m ®i 17% ((100kg W 83kg)/100kg) so víi n¨m 1991. 17% n&y biÓu thÞ sù thay ®æi gi¸ trÞ cña tiÒn ViÖt Nam theo thêi gian (gi¸ trÞ cña tiÒn gi¶m 17%). Thø hai: Do ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu tè ngÉu nhiªn. 226
  4. Gi¸ trÞ thêi gian cña tiÒn biÓu hiÖn ë nh÷ng gi¸ trÞ gia t¨ng hoÆc gi¶m ®i theo thêi gian do ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu tè ngÉu nhiªn (may m¾n hoÆc rñi ro). Ch¼ng h¹n trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, gi¸ trÞ tiÒn dïng ®Ó s¶n xuÊt l−¬ng thùc trong nh÷ng n¨m thêi tiÕt thuËn lîi cao h¬n (v× nguån lîi thu ®−îc nhiÒu h¬n) nh÷ng n¨m cã thiªn tai. Thø ba: Do thuéc tÝnh vËn ®éng v& kh¶ n¨ng sinh lîi cña tiÒn. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®ång vèn lu«n lu«n ®−îc sö dông d−íi mäi h×nh thøc ®Ó ®em l¹i lîi Ých cho ng−êi së h÷u nã v& kh«ng ®Ó vèn n»m chÕt. Ngay c¶ khi t¹m thêi nh&n rçi th× tiÒn cña nh& ®Çu t− còng ®−îc göi v&o ng©n h&ng v& vÉn sinh ra lêi. Nh− vËy, nÕu chóng ta cã mét kho¶n tiÒn ®em ®Çu t− kinh doanh hoÆc ®em göi ng©n h&ng ë hiÖn t¹i th× sau mét th¸ng, quý hoÆc n¨m v.v.. chóng sÏ cã mét kho¶n tiÒn lín h¬n sè vèn ban ®Çu. Sù thay ®æi sè l−îng tiÒn sau mét thêi ®o¹n n&o ®Êy biÓu hiÖn gi¸ trÞ thêi gian cña tiÒn. Nh− vËy gi¸ trÞ thêi gian cña tiÒn ®−îc biÓu hiÖn th«ng qua lHi tøc. LHi tøc ®−îc x¸c ®Þnh b»ng tæng sè vèn ®H tÝch luü ®−îc theo thêi gian trõ ®i vèn ®Çu t− ban ®Çu. Khi lHi tøc biÓu thÞ theo tû lÖ phÇn tr¨m so víi vèn ®Çu t− ban ®Çu trong mét ®¬n vÞ thêi gian th× ®−îc gäi l& lHi suÊt. LHi suÊt LHi tøc trong mét ®¬n vÞ thêi gian = x 100% (%) Vèn ®Çu t− ban ®Çu (vèn gèc) §¬n vÞ thêi gian dïng ®Ó tÝnh lHi suÊt th−êng l& mét n¨m còng cã khi l& 1 quý, 1 th¸ng. Tõ kh¸i niÖm vÒ lHi suÊt cã thÓ rót ra kh¸i niÖm t−¬ng ®−¬ng cña c¸c kho¶n tiÒn ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau nh− sau: Nh÷ng sè tiÒn kh¸c nhau ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau cã thÓ b»ng nhau vÒ gi¸ trÞ kinh tÕ hoÆc t−¬ng ®−¬ng nhau th«ng qua chØ tiªu lHi suÊt. VÝ dô: Víi lHi suÊt göi tiÕt kiÖm 12%/n¨m th× 100 triÖu ë hiÖn t¹i (h«m nay) t−¬ng ®−¬ng víi 112 triÖu sau mét n¨m hoÆc 112 triÖu sau mét n¨m sÏ t−¬ng ®−¬ng víi 100 triÖu ®ång bá ra ë hiÖn t¹i. Khi xem xÐt lHi suÊt cÇn ph©n biÖt lHi suÊt ®¬n v& lHi suÊt ghÐp. §Ó gi¶i thÝch vÊn ®Ò n&y chóng ta cÇn xem xÐt kh¸i niÖm vÒ lHi tøc ®¬n v& lHi tøc ghÐp. 227
  5. LHi tøc ®¬n l& lHi tøc chØ tÝnh theo vèn gèc m& kh«ng tÝnh ®Õn lHi tøc tÝch luü ph¸t sinh tõ tiÒn lHi ë c¸c giai ®o¹n tr−íc. C«ng thøc tÝnh lHi tøc ®¬n nh− sau: (L®) L® = Ivo.s.n (1) L®: LHi tøc ®¬n IV0: Vèn gèc bá ra ban ®Çu n: Sè thêi ®o¹n tÝnh lHi s: LHi suÊt ®¬n VÝ dô 1: Mét ng−êi vay 100 triÖu ®ång trong 5 n¨m víi lHi suÊt ®¬n l& 12% n¨m. Hái sau 5 n¨m ng−êi ®ã ph¶i tr¶ tæng sè tiÒn c¶ vèn v& lHi l& bao nhiªu? Lêi gi¶i: Theo c«ng thøc (1) ta cã: L® = Ivo.s.n = 100tr x 0,12 x 5 L® = 60 triÖu ®ång Cuèi n¨m thø n¨m ng−êi ®ã ph¶i tr¶ c¶ gèc lÉn lHi l&: 100tr + 60tr = 160 tr.®ång Nh− vËy, kho¶n lHi 12 triÖu ë cuèi n¨m thø nhÊt kh«ng ®−îc nhËp v&o vèn gèc ®Ó tÝnh lHi cho n¨m thø hai v& c¸c kho¶n lHi cña cuèi n¨m thø 2, thø 3, thø 4, thø 5 còng nh− vËy. Khi lHi tøc ë mçi thêi giai ®o¹n ®−îc tÝnh theo sè vèn gèc v& c¶ tæng sè tiÒn lHi tÝch luü ®−îc trong c¸c thêi giai ®o¹n tr−íc ®ã th× lHi tøc tÝnh to¸n ®−îc gäi l& lHi tøc ghÐp. Ta th−êng gäi ®©y l& tr−êng hîp lHi mÑ ®Î lHi con. Khi ®ã, lHi suÊt ®−îc gäi l& lHi suÊt ghÐp. C¸ch tÝnh lHi tøc n&y th−êng ®−îc dïng trong thùc tÕ. VÝ dô 2: Còng theo sè liÖu cña vÝ dô trªn nh−ng víi lHi suÊt l& lHi suÊt ghÐp (r = 12% n¨m). Lêi gi¶i: Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø nhÊt: Ivo + Ivo . r = Ivo (1 + r) 228
  6. Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø hai: Ivo(1 + r) + {Ivo(1 + r)}r = Ivo(1 + r)2 Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø ba: Ivo(1 + r)2 + {Ivo(1 + r)2}r = Ivo(1 + r)3 Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø t−: Ivo(1 + r)3 + {Ivo(1 + r)3}r = Ivo(1 + r)4 Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø n¨m: Ivo(1 + r)4 + {Ivo(1 + r)4}r = Ivo(1 + r)5 Tæng vèn v& lHi cuèi n¨m thø 5 ng−êi ®ã ph¶i tr¶ sè tiÒn l&: Ivo(1 + 0,12)5 = 100 x 1,7623 = 176,23 triÖu ®ång Víi c¸ch tÝnh lHi tøc ghÐp, tæng sè tiÒn c¶ vèn lÉn lHi ng−êi ®ã ph¶i tr¶ lín h¬n c¸ch tÝnh lHi ®¬n l& 16,23 triÖu ®ång (176,23 W 160). Tõ viÖc tÝnh to¸n trªn cã thÓ rót ra c«ng thøc tæng qu¸t tÝnh tæng sè tiÒn c¶ vèn lÉn lHi sau n thêi ®o¹n víi lHi suÊt ghÐp l&: Ivo(1 + r)n Ivo: Vèn ®Çu t− bá ra ban ®Çu r: LHi suÊt ghÐp n: Sè thêi gian tÝnh lHi Tõ ®ã, c«ng thøc tæng qu¸t ®Ó tÝnh lHi tøc ghÐp nh− sau: Lg = Ivo(1 + r)n W Ivo (2) Trong ®ã: Lg: LHi tøc ghÐp Do tiÒn cã gi¸ trÞ vÒ mÆt thêi gian, cho nªn khi so s¸nh, tæng hîp hoÆc tÝnh c¸c chØ tiªu b×nh qu©n cña c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong nh÷ng kho¶ng thêi gian kh¸c nhau cÇn ph¶i tÝnh chuyÓn chóng vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian. MÆt b»ng n&y cã thÓ l& ®Çu thêi kú ph©n tÝch, cuèi thêi kú ph©n tÝch hoÆc mét n¨m (1 quý, 1 th¸ng) n&o ®ã cña thêi kú ph©n tÝch. ViÖc lùa chän n¨m (quý, th¸ng) n&o ®ã l&m mÆt b»ng thêi gian ®Ó tÝnh chuyÓn tuú thuéc v&o tõng tr−êng hîp cô thÓ l&m sao võa ®¬n gi¶n ®−îc viÖc tÝnh to¸n, võa ®¶m b¶o tÝnh so s¸nh theo cïng mét mÆt b»ng thêi gian cña c¸c kho¶n tiÒn ®−a ra so s¸nh, tæng hîp. 229
  7. C¸c nh& kinh tÕ quy −íc nÕu gäi n¨m ®Çu cña thêi kú ph©n tÝch l& hiÖn t¹i th× c¸c n¨m tiÕp theo sau ®ã l& t−¬ng lai so víi n¨m ®Çu. NÕu gäi n¨m cuèi cïng cña thêi kú ph©n tÝch l& t−¬ng lai th× c¸c n¨m tr−íc n¨m cuèi sÏ l& hiÖn t¹i so víi n¨m cuèi. NÕu xÐt quan hÖ gi÷a 2 n¨m trong thêi kú ph©n tÝch th× quy −íc n¨m tr−íc l& hiÖn t¹i v& n¨m sau l& t−¬ng lai so víi n¨m tr−íc. Nh− vËy, t−¬ng quan gi÷a hiÖn t¹i v& t−¬ng lai chØ l& t−¬ng ®èi. Mét n¨m n&o ®ã, trong quan hÖ n&y l& hiÖn t¹i nh−ng trong quan hÖ kh¸c l¹i l& t−¬ng lai. Chóng ta cã thÓ h×nh dung mèi quan hÖ n&y nh− sau: nÕu biÓu thÞ thêi kú ph©n tÝch l& mét trôc thêi gian. §Çu thêi kú ph©n tÝch ký hiÖu l& P, cuèi thêi kú ph©n tÝch ký hiÖu l& F, mét n¨m n&o ®ã trong thêi kú ph©n tÝch l& i th× n¨m i sÏ l& t−¬ng lai so víi ®Çu kú ph©n tÝch, l& hiÖn t¹i so víi cuèi thêi kú ph©n tÝch. Ta cã thÓ biÓu diÔn nh− sau: Thêi kú ph©n tÝch P F N¨m thø i P Fi Pi F P: Thêi ®iÓm hiÖn t¹i F: Thêi ®iÓm t−¬ng lai Fi: 1 n¨m n&o ®ã trong thêi kú ph©n tÝch so víi n¨m ®Çu hoÆc nh÷ng n¨m tr−íc ®ã. Pi: 1 n¨m n&o ®ã trong thêi kú ph©n tÝch so víi n¨m cuèi hoÆc nh÷ng n¨m sau ®ã. C¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong tõng thêi ®o¹n (n¨m, quý, th¸ng) cña thêi kú ph©n tÝch ®−îc chuyÓn vÒ mÆt b»ng thêi gian ®Çu thêi kú ph©n tÝch hoÆc mét thêi gian n&o ®ã tr−íc nã gäi l& chuyÓn vÒ gi¸ trÞ hiÖn t¹i, ký hiÖu PV (Present value). NÕu c¸c kho¶n tiÒn n&y ®−îc chuyÓn vÒ mÆt b»ng thêi gian ë cuèi kú ph©n tÝch hoÆc mét thêi ®o¹n n&o ®ã sau nã gäi l& chuyÓn vÒ gi¸ trÞ t−¬ng lai, ký hiÖu FV (Future value). 230
  8. 2. C«ng thøc tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong c¸c thêi ®o¹n cña thêi kú ph©n tÝch vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian ë hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai (®Çu thêi kú ph©n tÝch hay cuèi thêi kú ph©n tÝch) ®−îc xem xÐt trong tõng tr−êng hîp nh− sau: t Trong tr−êng hîp tÝnh chuyÓn mét kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong thêi kú ph©n tÝch vÒ mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai ®−îc ¸p dông theo c«ng thøc sau: n FV = PV (1 + r ) (1) 1 v& PV = FV (2) (1 + r )n Trong ®ã: (1 + r )n W l& hÖ sè tÝch luü hoÆc hÖ sè t−¬ng lai ho¸ gi¸ trÞ tiÒn tÖ dïng ®Ó chuyÓn mét kho¶n tiÒn tõ gi¸ trÞ ë mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i vÒ mÆt b»ng thêi gian t−¬ng lai. 1 l& hÖ sè chiÕt khÊu hoÆc hÖ sè hiÖn t¹i ho¸ gi¸ trÞ tiÒn tÖ ®Ó (1 + r )n tÝnh chuyÓn mét kho¶n tiÒn tõ gi¸ trÞ ë mÆt b»ng thêi gian t−¬ng lai vÒ mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i. n: Sè thêi ®o¹n (n¨m, quý, th¸ng) ph¶i tÝnh chuyÓn. r: Tû suÊt tÝch luü trong c«ng thøc (1) v& tû suÊt chiÕt khÊu trong c«ng thøc (2) hay gäi chung l& tû suÊt sö dông ®Ó tÝnh chuyÓn. Nã lu«n lu«n ®−îc hiÓu l& lHi suÊt ghÐp (nÕu kh«ng cã ghi chó). Trong tr−êng hîp tû suÊt thay ®æi trong thêi kú ph©n tÝch, khi ®ã c«ng thøc (1) v& (2) cã thÓ chuyÓn th&nh nh− sau: n FV = PV.∏ (1 + ri ) (3) i =1 1 PV = FV n (4) ∏ (1 + r ) i =1 i 231
  9. t Trong tr−êng hîp tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong tõng thêi ®o¹n cña thêi kú ph©n tÝch vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai. NÕu c¸c kho¶n tiÒn (A1, A2, ... An) ®−îc ph¸t sinh v&o ®Çu c¸c thêi ®o¹n cña thêi kú ph©n tÝch. Khi ®ã tæng cña chóng ®−îc tÝnh chuyÓn vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian ë t−¬ng lai (cuèi thêi kú ph©n tÝch) hoÆc hiÖn t¹i (®Çu thêi kú ph©n tÝch) theo 2 c«ng thøc sau: n FV = A1 (1 + r ) n + A2 (1 + r ) n −1 + ... + An (1 + r )1 = ∑ Ai (1 + r ) n−i +1 (5) i =1 n 1 1 1 1 PV = A1 + A2 + ... + An n −1 = ∑ Ai (6) (1 + r ) 0 (1 + r )1 (1 + r ) i =1 (1 + r )i−1 NÕu c¸c kho¶n tiÒn n&y ®−îc ph¸t sinh v&o cuèi c¸c thêi ®o¹n cña thêi kú ph©n tÝch th× tæng cña chóng ®−îc tÝnh chuyÓn vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian t−¬ng lai hoÆc hiÖn t¹i theo 2 c«ng thøc sau: n + ... + An (1 + r ) = ∑ Ai (1 + r ) n −1 n−2 n −i FV = A1 (1 + r ) + A2 (1 + r ) 0 (7) i =1 n 1 1 1 1 Pv = A1 (1 + r )1 + A 2 (1 + r ) 2 + ... + A n n = ∑ Ai (1 + r ) i=1 (1 + r )i (8) (C¸c c«ng thøc trªn ®−îc x¸c ®Þnh tõ viÖc ¸p dông c«ng thøc (1) (2). VÝ dô 1: Mét ng−êi cho vay ë ®Çu quý I l& 50 triÖu ®ång, ®Çu quý II cho vay 100 triÖu ®ång. Hái cuèi n¨m (cuèi quý IV) anh ta sÏ cã tæng céng bao nhiªu tiÒn nÕu lHi suÊt quý l& 3%. Lêi gi¶i: §Çu tiªn vÏ biÓu ®å dßng tiÒn: FV = ? 0 1 2 3 4 50 triÖu 100 triÖu Theo c«ng thøc (5) ta cã: FV = 50 (1 + 0,03)4 + 100 (1 + 0,03)3 = 165, 548 Nh− vËy, cuèi quý IV anh ta sÏ cã 165, 548 triÖu ®ång. 232
  10. VÝ dô 2: Mét C«ng ty muèn cã mét kho¶n tiÒn l& 500 triÖu ®ång sau 3 n¨m n÷a ®Ó x©y dùng thªm mét ph©n x−ëng më réng qui m« s¶n xuÊt. Hái ngay tõ b©y giê c«ng ty ph¶i ®−a v&o kinh doanh mét sè tiÒn l& bao nhiªu, nÕu biÕt tû suÊt lîi nhuËn kinh doanh l& 20% n¨m. Lêi gi¶i: W VÏ biÓu ®å dßng tiÒn tÖ 500 Tr.® 0 1 2 3 PV = ? Theo c«ng thøc (2) ta cã: PV = FV 1 (1+ r ) n = 500 (1+01, 2 )3 = 500 × 0,5787 = 289,35 triÖu ®ång VËy ngay tõ b©y giê c«ng ty ph¶i bá thªm 289,35 triÖu ®ång v&o kinh doanh th× sau 3 n¨m sÏ cã ®−îc 500 triÖu ®ång. VÝ dô 3: Mét dù ¸n ®Çu t− cã tiÕn ®é thùc hiÖn vèn ®Çu t− nh− sau: N¨m ®Çu t− Vèn thùc hiÖn (triÖu ®ång) 1 2000 2 4000 3 1500 N¨m thø 4 dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng. §©y l& vèn ®i vay víi lHi suÊt 12% n¨m. 1. HHy tÝnh tæng nî cña dù ¸n t¹i thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng. 2. Trong tr−êng hîp lHi suÊt vèn vay thay ®æi n¨m thø 2 chØ l& 11%, n¨m thø 3 l& 10% th× tæng sè nî cña dù ¸n t¹i thêi ®iÓm dù ¸n ®i v&o ho¹t ®éng l& bao nhiªu? Lêi gi¶i: 1. Tæng nî cña dù ¸n t¹i thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng (®Çu n¨m thø 4) 233
  11. Theo c«ng thøc (5) ta cã: IV0 = 2000 (1 + 0,12)3 + 4000 (1 + 0,12)2 + 1500 (1 + 0,12) = 9507, 456 triÖu ®ång. 2. Trong tr−êng hîp lHi suÊt vay tõng n¨m thay ®æi, tæng nî cña dù ¸n t¹i thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng l&: Theo c«ng thøc (3) v& (5) ta cã: IV0 = 2000 (1 + r1) (1 + r2) (1 + r3) + 4000 (1 + r2) (1 + r3) + 1500 (1 + r3) = 9269,04 triÖu ®ång. Víi r1 = 12%, r2 = 11%, r3 = 10%. t Trong tr−êng hîp dßng tiÒn ph©n bè ®Òu (c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh ®Òu ®Æn (h»ng sè A) trong tõng thêi ®o¹n cña tõng thêi kú ph©n tÝch). Gi¶ sö c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh (c¸c kho¶n thu, chi) trong n thêi ®o¹n cña thêi kú ph©n tÝch l& mét sè kh«ng ®æi A (tr−êng hîp khÊu hao theo cïng mét tû lÖ phÇn tr¨m víi gi¸ trÞ TSC§ ban ®Çu, chi phÝ cho bé m¸y qu¶n lý, chi phÝ b¶o d−ìng c¬ së vËt chÊt kü thuËt...) th× tæng cña chóng theo mÆt b»ng thêi gian ë hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai theo c«ng thøc sau: PV = A (1 + r )n − 1 (9) r (1 + r ) n n FV = A (1 + r) −1 (10) r VÝ dô 1: Mét doanh nghiÖp h&ng n¨m khÊu hao 100 triÖu v& ®em göi ng©n h&ng víi lHi suÊt 10% n¨m. Cuèi n¨m thø 5 cÇn ph¶i ®æi míi thiÕt bÞ, gi¸ thiÕt bÞ cÇn ®æi míi l& 800 triÖu ®ång. Hái tiÒn trÝch khÊu hao cã ®ñ ®Ó ®æi míi thiÕt bÞ kh«ng? Lêi gi¶i: Theo c«ng thøc (10) ta cã: n 5 FV = A (1+ rr) −1 = 100 × (1+ 00,1,1) −1 = 610,51 triÖu ®ång 234
  12. Nh− vËy tæng c¸c kho¶n tiÒn trÝch khÊu hao trong 5 n¨m l& 610,51 triÖu ®ång kh«ng ®ñ ®Ó ®æi míi thiÕt bÞ. VÝ dô 2: Mét ng−êi göi tiÕt kiÖm muèn rót ra h&ng n¨m (v&o cuèi n¨m) 10 triÖu ®ång, liªn tôc trong 5 n¨m. Hái ng−êi ®ã ph¶i göi tiÕt kiÖm ë ®Çu n¨m thø nhÊt l& bao nhiªu, cho biÕt lHi suÊt göi tiÕt kiÖm l& 12% n¨m. Theo c«ng thøc (9) ta cã: n 5 FV = A (r1(+1r+)r )−n1 = 10 × 0(,112+ (01,12 ) −1 + 0 ,12 ) 5 = 36,048 triÖu ®ång Nh− vËy ng−êi ®ã ph¶i göi tiÕt kiÖm ë ngay ®Çu n¨m l&: 36,048 triÖu ®ång. t Trong tr−êng hîp c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh kú sau h¬n (kÐm) kú tr−íc mét sè l−îng kh«ng ®æi, c«ng thøc ®Ó tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn n&y vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian (hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai) nh− sau: PV = A1 (1 + r )n − 1 + G  (1 + r )n − 1 − n  (11)  r (1 + r ) n r  r (1 + r )n (1 + r )n  FV = A1 (1 + r )n − 1 + G  (1 + r )n − 1 − n (12)   r r  r  Trong ®ã: A1: L& phÇn chi phÝ c¬ b¶n ®−îc ph¸t sinh ë cuèi thêi ®o¹n thø nhÊt v& kh«ng ®æi trong suèt n thêi ®o¹n. G: L& phÇn chi phÝ gia t¨ng (hoÆc gi¶m ®i) b¾t ®Çu tõ cuèi thêi ®o¹n thø hai cña thêi kú ph©n tÝch (G l& mét h»ng sè). t Trong tr−êng hîp c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh tõng giai ®o¹n h¬n (kÐm) nhau mét tû lÖ phÇn tr¨m kh«ng ®æi (% j) so víi kho¶n tiÒn ph¸t sinh ë giai ®o¹n kÕ tr−íc ®ã (ch¼ng h¹n nh− chi phÝ söa ch÷a h ng n¨m, chi phÝ vËn h ng n¨m, l¹m ph¸t, v.v...). C«ng thøc ®Ó tÝnh chuyÓn chóng vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i v& t−¬ng lai nh− sau: 235
  13.  1 − (1 + j )n (1 + r )− n   A1   Víi j ≠ r PV =   r− j  (13)  Víi j = r  A1 n (1 + r ) −1   (1 + r )n − (1 + j )n   A1   Víi j ≠ r FV =   r− j  (14)  Víi j = r  A1n (1 + r ) n −1 VÝ dô: Mét thiÕt bÞ cã chi phÝ vËn h&nh ë n¨m ®Çu l& 20 triÖu, sau ®ã cø mçi n¨m t¨ng ®Òu ®Æn 5% so víi n¨m tr−íc. Tuæi thä cña thiÕt bÞ l& 10 n¨m, tû suÊt chiÕt khÊu 15% n¨m. HHy x¸c ®Þnh: 1. Tæng chi phÝ vËn h&nh cña thiÕt bÞ t¹i thêi ®iÓm cuèi n¨m thø 10. 2. Gi¶ sö chi phÝ vËn h&nh h&ng n¨m cña thiÕt bÞ b»ng nhau. VËy ®Ó cã ®−îc tæng chi phÝ nh− ®H tÝnh ë c©u 1 th× møc chi phÝ h&ng n¨m cña thiÕt bÞ ph¶i l& bao nhiªu? Lêi gi¶i: Theo c«ng thøc (14) ta cã: FV = 20 [(1+ 0 ,15 )10 − (1+ 0 , 05 )10 0 ,15 − 0 , 05 ]= 483,42 triÖu ®ång Tæng chi phÝ vËn h&nh cña thiÕt bÞ t¹i thêi ®iÓm cuèi n¨m thø 10 l& 483,42 triÖu ®ång. Møc ®Òu ®Æn h&ng n¨m cña chi phÝ vËn h&nh l&: Tõ c«ng thøc (10) ta cã: A = FV r (1+ r ) n −1 = 483,42 (1+00,15,15)10 −1 = 23,81 triÖu ®ång. HiÖn nay viÖc tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn vÒ cïng mét thêi ®iÓm ®Ó tÝnh c¸c chØ tiªu hiÖu qu¶ t&i chÝnh cña dù ¸n ®H ®−îc sù hç trî cña m¸y vi tÝnh víi phÇn mÒm phï hîp. 236
  14. 3. X¸c ®Þnh tû suÊt "r" v chän thêi ®iÓm tÝnh to¸n trong ph©n tÝch t i chÝnh dù ¸n ®Çu t− 3.1. X¸c ®Þnh tû suÊt "r" Tû suÊt "r" ®−îc sö dông trong viÖc tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh trong thêi kú ph©n tÝch vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian hiÖn t¹i hoÆc t−¬ng lai, ®ång thêi nã cßn ®−îc dïng l&m ®é ®o giíi h¹n ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c dù ¸n ®Çu t−. Bëi vËy x¸c ®Þnh chÝnh x¸c tû suÊt "r" cña dù ¸n cã ý nghÜa rÊt quan träng ®èi víi viÖc ®¸nh gi¸ dù ¸n ®Çu t−. §Ó x¸c ®Þnh tû suÊt "r" ph¶i xuÊt ph¸t tõ ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng dù ¸n. Tû suÊt "r" ®−îc x¸c ®Þnh dùa v&o chi phÝ sö dông vèn. Mçi nguån vèn cã gi¸ trÞ sö dông riªng, ®ã l& suÊt thu lîi tèi thiÓu do ng−êi cÊp vèn yªu cÇu. Bëi vËy, chi phÝ sö dông vèn phô thuéc v&o c¬ cÊu c¸c nguån vèn huy ®éng. Chóng ta ®i v&o tõng tr−êng hîp cô thÓ sau ®©y: NÕu vay vèn ®Ó ®Çu t− th× r l& lHi suÊt vay2. NÕu vay tõ nhiÒu nguån víi lHi suÊt kh¸c nhau th× r l& lHi suÊt vay b×nh qu©n tõ c¸c nguån. Ký hiÖu r . C«ng thøc ®Ó tÝnh r nh− sau: m ∑ Iv K rk r = k =1 m (15) ∑ k =1 Iv K Trong ®ã: IvK W Sè vèn vay tõ nguån k rk W LHi suÊt vay tõ nguån k m W Sè nguån vay 2 Trong ph©n tÝch t&i chÝnh dù ¸n ®Çu t− cã thÓ tiÕn h&nh ph©n tÝch dù ¸n tõ tr−íc thuÕ hoÆc sau thuÕ. Trong thùc tÕ viÖc ph©n tÝch dù ¸n th−êng ®−îc tiÕn h&nh sau thuÕ. Khi ph©n tÝch dù ¸n ®Çu t− sau thuÕ, nÕu dù ¸n vay vèn ®Ó ®Çu t− th× chi phÝ sö dông vèn ®−îc l&m c¨n cø cho viÖc x¸c ®Þnh tû suÊt "r" l& chi phÝ sö dông vèn vay sau thuÕ. Nã ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: r = rvay (1 W T). Trong ®ã: r l& møc lHi suÊt vèn vay sau thuÕ rvay = lHi suÊt vay T: ThuÕ suÊt thu nhËp Bëi v× ®èi víi vèn vay, tiÒn lHi vay ®−îc xem nh− 1 lo¹i chi phÝ khi tÝnh thu nhËp chÞu thuÕ. Do ®ã ®øng trªn gãc ®é ng−êi sö dông vèn phÇn gi¸ trÞ rvay x T ®ã l& kho¶n tiÕt kiÖm nhê thuÕ tõ chi phÝ tr¶ lHi nÕu chi phÝ sö dông vèn sau thuÕ chØ b»ng rvay(1 W T). Song trong thùc tÕ viÖc ph©n tÝch dù ¸n ®Çu t− sau thuÕ vÉn dùa v&o lHi suÊt vay ®Ó x¸c ®Þnh tû suÊt "r" (trong tr−êng hîp dù ¸n vay vèn ®Çu t−). 237
  15. VÝ dô: Mét c«ng ty vay vèn tõ hai nguån. Nguån thø nhÊt vay 1 tû ®ång víi lHi suÊt 14%/n¨m. Nguån thø hai vay 1,5 tû ®ång víi lHi suÊt 12%/n¨m. VËy lHi suÊt b×nh qu©n cña hai nguån l&: Theo c«ng thøc (15): m ∑ k =1 Iv K r K 1 × 0 ,14 + 1 , 5 × 0 ,12 r = m = = 0 ,128 1 + 1,5 ∑ k =1 Iv K hay 12,8% W Trong tr−êng hîp ®Çu t− ban ®Çu b»ng nhiÒu nguån vèn kh¸c nhau (vay d&i h¹n, vèn tù cã, vèn cæ phÇn v.v...) th× r l& møc lHi suÊt b×nh qu©n cña c¸c nguån ®ã. C«ng thøc tÝnh r còng t−¬ng tù nh− tÝnh lHi suÊt vay b×nh qu©n tõ c¸c nguån vay (c«ng thøc 15). W NÕu vay theo nh÷ng kú h¹n kh¸c nhau th× ph¶i chuyÓn c¸c lHi suÊt ®i vay vÒ cïng mét kú h¹n (th«ng th−êng lÊy kú h¹n l& n¨m) theo c«ng thøc sau ®©y: rn = (1 + rt)m W 1 (16) Trong ®ã: rn W LHi suÊt theo kú h¹n n¨m rt W LHi suÊt theo kú h¹n t (6 th¸ng, quý, th¸ng) m W Sè kú h¹n t trong 1 n¨m NÕu lHi suÊt theo kú h¹n th¸ng, khi chuyÓn sang kú h¹n n¨m l&: rn=(1+rt)12 W 1 NÕu lHi suÊt theo kú h¹n quý, khi chuyÓn sang kú h¹n n¨m l&: rn=(1+rq)4 W 1 NÕu lHi suÊt theo kú h¹n 6 th¸ng, khi chuyÓn sang kú h¹n n¨m l&: rn=(1+r6 th¸ng)2 W 1 VÝ dô: Mét doanh nghiÖp vay vèn tõ ba nguån ®Ò ®Çu t− më réng quy m« s¶n xuÊt. 238
  16. W Nguån thø nhÊt vay 100 triÖu ®ång, kú h¹n quý víi lHi suÊt 1,5%/th¸ng. W Nguån thø hai vay 150 triÖu ®ång, kú h¹n 6 th¸ng víi lHi suÊt 1,7%/th¸ng. W Nguån thø ba vay 120 triÖu ®ång, kú h¹n n¨m víi lHi suÊt 1,8%/th¸ng. Hái lHi suÊt b×nh qu©n cña 3 nguån l& bao nhiªu? Lêi gi¶i: Tr−íc hÕt ph¶i tÝnh chuyÓn lHi suÊt vay cña nguån thø nhÊt v& thø hai vÒ kú h¹n n¨m. Theo c«ng thøc (16). rn=(1+rt)m W 1 Ta cã: rn1=(1+rq)4 W 1 = [1+ (0,015 x 3)]4 W 1 = 0,1925 rn2=(1+r6 th¸ng)2 W 1 = [1+ (0,017 x 6)]2 W 1 = 0,2144 LHi suÊt kú h¹n n¨m cña nguån 3 l&: rn3= 12 x rt = 12 x 0,018 = 0,216 VËy r cña ba nguån l&: 100 × 0,1925 + 150 × 0,2144 + 120 × 0,216 r= = 0,209 100 + 150 + 120 hay 20,9%. W Tr−êng hîp gãp cæ phÇn ®Ó ®Çu t− th× r l& lîi tøc cæ phÇn. W NÕu gãp vèn liªn doanh th× r l& tû lÖ lHi suÊt do c¸c bªn liªn doanh tho¶ thuËn. W NÕu sö dông vèn tù cã ®Ó ®Çu t− th× r bao h&m c¶ tû lÖ l¹m ph¸t v& møc chi phÝ c¬ héi. Møc chi phÝ c¬ héi ®−îc x¸c ®Þnh dùa v&o tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n cña nÒn kinh tÕ hoÆc cña chñ ®Çu t− trong kinh doanh tr−íc khi ®Çu t−, r trong tr−êng hîp n&y ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: r (%) = (1+f) (1 + rc¬ héi) W 1 (17) Trong ®ã: f W Tû lÖ l¹m ph¸t rc¬ héi W Møc chi phÝ c¬ héi 239
  17. 3.2. L>i suÊt danh nghÜa vB l>i suÊt thùc TÊt c¶ c¸c c«ng thøc tÝnh chuyÓn c¸c kho¶n tiÒn ph¸t sinh cña thêi kú ph©n tÝch vÒ cïng mét mÆt b»ng thêi gian ®H nªu ë phÇn trªn ®Òu dùa trªn c¬ së r l& lHi suÊt thùc. Do ®ã cÇn ph©n biÖt lHi suÊt thùc víi lHi suÊt danh nghÜa. LHi suÊt danh nghÜa l& lHi suÊt m& thêi ®o¹n ph¸t biÓu møc lHi kh«ng trïng víi thêi ®o¹n ghÐp lHi. Ch¼ng h¹n ta nãi lHi suÊt 15% n¨m víi thêi ®o¹n ghÐp lHi l& quý. Thêi ®o¹n ghÐp lHi l& quý cã nghÜa l& cø sau 1 quý tiÒn lHi sÏ nhËp v&o vèn gèc cña quý ®ã ®Ó tÝnh lHi cho quý tiÕp theo. Nh− vËy thêi ®o¹n ph¸t biÓu møc lHi l& n¨m kh«ng phï hîp víi thêi ®o¹n ghÐp lHi l& quý. LHi suÊt thùc l& lHi suÊt m& thêi ®o¹n ph¸t biÓu møc lHi trïng víi thêi ®o¹n ghÐp lHi. Chóng ta nãi lHi suÊt 15% n¨m ghÐp lHi theo n¨m, khi ®ã ta cã lHi suÊt thùc. ë ®©y thêi ®o¹n ph¸t biÓu møc lHi l& n¨m phï hîp víi thêi ®o¹n ghÐp lHi l& n¨m. Trong thùc tÕ nÕu lHi suÊt ph¸t biÓu kh«ng ghi thêi h¹n ghÐp lHi kÌm theo, khi ®ã lHi suÊt ®−îc hiÓu l& lHi suÊt thùc v& thêi ®o¹n ghÐp lHi b»ng thêi ®o¹n ph¸t biÓu møc lHi. VÝ dô ta nãi lHi suÊt l& 12% n¨m, th× ph¶i hiÓu ®ã l& lHi suÊt thùc v& thêi ®o¹n ghÐp lHi l& n¨m. Quan hÖ gi÷a lHi suÊt danh nghÜa v& lHi suÊt thùc ®−îc thÓ hiÖn qua c«ng thøc sau: ( r = 1+ m1 ) rd m2 −1 (26) r: LHi suÊt thùc trong thêi ®o¹n tÝnh to¸n rd: LHi suÊt danh nghÜa trong thêi ®o¹n ph¸t biÓu m1: Sè thêi ®o¹n ghÐp lHi trong thêi ®o¹n ph¸t biÓu m2: Sè thêi ®o¹n ghÐp lHi trong thêi ®o¹n tÝnh to¸n. VÝ dô: Cho lHi suÊt l& 12% n¨m, ghÐp lHi theo quý. HHy x¸c ®Þnh lHi suÊt thùc n¨m l& bao nhiªu? LHi suÊt 12% n¨m l& lHi suÊt danh nghÜa v× thêi ®o¹n ph¸t biÓu lHi suÊt l& n¨m kh«ng trïng víi thêi ®o¹n ghÐp lHi l& quý. 240
  18. Ta cã: m1 = 4 m2 = 4 r = (1 + ) 0 ,12 4 4 − 1 = 0,1255 Hay r = 12,55% Nh− vËy lHi suÊt thùc n¨m l& 12,55% KÕt qu¶ tÝnh to¸n cho thÊy lHi suÊt thùc lu«n lín h¬n lHi suÊt danh nghÜa tÝnh theo cïng mét thêi ®o¹n. Trong ph©n tÝch t&i chÝnh dù ¸n ®Çu t− tû suÊt "r" ®−îc sö dông ®Ó ph©n tÝch lu«n lu«n l& lHi suÊt thùc. 3.3. Chän thêi ®iÓm tÝnh to¸n Do tiÒn cã gi¸ trÞ vÒ mÆt thêi gian, viÖc chän thêi ®iÓm tÝnh to¸n (mÆt b»ng) ®Ó ®¸nh gi¸ mÆt t&i chÝnh cña dù ¸n còng l& vÊn ®Ò cÇn ®−îc xem xÐt trong ph©n tÝch t&i chÝnh. §èi víi c¸c dù ¸n cã quy m« kh«ng lín, thêi gian thùc hiÖn ®Çu t− kh«ng d&i th× thêi ®iÓm ®−îc chän ®Ó ph©n tÝch l& thêi ®iÓm b¾t ®Çu thùc hiÖn ®Çu t− (thêi ®iÓm hiÖn t¹i). §èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t− cã quy m« lín, thêi gian thùc hiÖn ®Çu t− d&i th× thêi ®iÓm ®−îc chän ®Ó ph©n tÝch l& thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng (tøc l& thêi ®iÓm kÕt thóc qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh). Trong tr−êng hîp n&y, c¸c kho¶n chi phÝ thùc hiÖn ®Çu t− ®−îc chuyÓn vÒ thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng (s¶n xuÊt W kinh doanh W dÞch vô) th«ng qua viÖc tÝnh gi¸ trÞ t−¬ng lai. C¸c kho¶n thu v& chi trong giai ®o¹n ho¹t ®éng (vËn h&nh) cña dù ¸n ®−îc tÝnh chuyÓn vÒ thêi ®iÓm dù ¸n b¾t ®Çu ®i v&o ho¹t ®éng th«ng qua viÖc tÝnh gi¸ trÞ hiÖn t¹i. III. Néi dung ph©n tÝch t i chÝnh dù ¸n ®Çu t− 1. Dù tÝnh tæng møc vèn ®Çu t− v c¬ cÊu nguån vèn cña dù ¸n 1.1. Dù tÝnh tæng møc ®Çu t− 1.1.1. Néi dung cña tæng møc ®Çu t− Tæng møc vèn ®Çu t− cña dù ¸n l& to&n bé chi phÝ dù tÝnh ®Ó ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh ®−îc ghi trong quyÕt ®Þnh ®Çu t−. Tæng møc ®Çu t− l& 241
  19. c¬ së ®Ó chñ ®Çu t− lËp kÕ ho¹ch v& qu¶n lý vèn khi thùc hiÖn ®Çu t− x©y dùng c«ng tr×nh. Theo tÝnh chÊt cña c¸c kho¶n chi phÝ: Tæng møc ®Çu t− cã thÓ ®−îc chia ra nh− sau: Chi phÝ cè ®Þnh (vèn cè ®Þnh) gåm: Chi phÝ x©y dùng bao gåm: W ChÝ phÝ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh thuéc dù ¸n. W Chi phÝ ph¸ v& th¸o dì c¸c vËt kiÕn tróc cò (cã tÝnh ®Õn gi¸ trÞ vËt t−, vËt liÖu ®−îc thu håi (nÕu cã) ®Ó gi¶m vèn ®Çu t−). W Chi phÝ san lÊp mÆt b»ng x©y dùng. W Chi phÝ x©y dùng c«ng tr×nh t¹m, c«ng tr×nh phô trî phôc vô thi c«ng (®−êng thi c«ng, ®iÖn, n−íc,...), nh& t¹m t¹i hiÖn tr−êng ®Ó ë v& ®iÒu h&nh thi c«ng (nÕu cã). Chi phÝ thiÕt bÞ bao gåm: W Chi phÝ mua s¾m thiÕt bÞ c«ng nghÖ (gåm c¶ thiÕt bÞ phi tiªu chuÈn cÇn s¶n xuÊt, gia c«ng), chi phÝ ®&o t¹o v& chuyÓn giao c«ng nghÖ. W Chi phÝ vËn chuyÓn tõ c¶ng v& n¬i mua ®Õn c«ng tr×nh, chi phÝ l−u kho, l−u bHi, l−u container (nÕu cã) t¹i c¶ng ViÖt Nam (®èi víi c¸c thiÕt bÞ nhËp khÈu), chi phÝ b¶o qu¶n, b¶o d−ìng kho bHi t¹i hiÖn tr−êng. W Chi phÝ l¾p ®Æt thiÕt bÞ v& thö nghiÖm, hiÖu chØnh (nÕu cã). W ThuÕ v& chi phÝ b¶o hiÓm thiÕt bÞ c«ng tr×nh v& c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c cã liªn quan. Chi phÝ båi th−êng gi¶i phãng mÆt b»ng, t¸i ®Þnh c− bao gåm: chi phÝ båi th−êng nh& cöa, vËt kiÕn tróc, c©y trång trªn ®Êt,...; chi phÝ thùc hiÖn t¸i ®Þnh c− cã liªn quan ®Õn båi th−êng gi¶i phãng mÆt b»ng cña dù ¸n; chi phÝ tæ chøc båi th−êng gi¶i phãng mÆt b»ng; chi phÝ sö dông ®Êt trong thêi gian x©y dùng; chi phÝ chi tr¶ cho phÇn h¹ tÇng kü thuËt ®H ®Çu t−. t Chi phÝ qu¶n lý dù ¸n bao gåm: c¸c chi phÝ ®Ó tæ chøc thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc qu¶n lý dù ¸n tõ giai ®o¹n chuÈn bÞ dù ¸n, thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc qu¶n lý dù ¸n tõ giai ®o¹n chuÈn bÞ dù ¸n, thùc hiÖn dù ¸n ®Õn khi ho&n th&nh nghiÖm thu b&n giao ®−a c«ng tr×nh v&o khai th¸c sö dông. 242
  20. W Chi phÝ t− vÊn ®Çu t− x©y dùng bao gåm: chi phÝ kh¶o s¸t x©y dùng; chi phÝ lËp b¸o c¸o ®Çu t− (nÕu cã), chi phÝ lËp dù ¸n hoÆc lËp b¸o c¸o kinh tÕ W kü thuËt, chi phÝ thiÕt kÕ x©y dùng c«ng tr×nh, chi phÝ thÈm tra thiÕt kÕ kü thuËt, thiÕt kÕ b¶n vÏ thi c«ng, dù to¸n x©y dùng c«ng tr×nh. W Chi phÝ kh¸c: gåm c¸c chi phÝ cÇn thiÕt kh«ng thuéc c¸c kho¶n chi phÝ trªn. C¸c kho¶n chi phÝ båi th−êng gi¶i phãng mÆt b»ng, t¸i ®Þnh c−; chi phÝ qu¶n lý dù ¸n, chi phÝ t− vÊn ®Çu t− x©y dùng v& c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c tuy kh«ng trùc tiÕp t¹o ra t&i s¶n cè ®Þnh nh−ng l& c¸c kho¶n chi gi¸n tiÕp hoÆc cã liªn quan ®Õn viÖc t¹o ra v& vËn h&nh khai th¸c c¸c t&i s¶n ®ã ®Ó ®¹t ®−îc môc tiªu ®Çu t−. C¸c kho¶n chi phÝ n&y th−êng ®−îc thu håi ®Òu trong mét sè n¨m ®Çu khi dù ¸n ®i v&o ho¹t ®éng. * Vèn l−u ®éng ban ®Çu: Gåm c¸c chi phÝ ®Ó t¹o ra c¸c t&i s¶n l−u ®éng ban ®Çu (cho mét chu kú s¶n xuÊt kinh doanh hay trong vßng 1 n¨m) ®¶m b¶o cho dù ¸n cã thÓ ®i v&o ho¹t ®éng theo c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ kü thuËt ®H dù tÝnh: T&i s¶n l−u ®éng s¶n xuÊt (vèn s¶n xuÊt) gåm nh÷ng t&i s¶n dù tr÷ cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt (nguyªn nhiªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô .... ®ang dù tr÷ trong kho) v& t&i s¶n trong s¶n xuÊt (gi¸ trÞ nh÷ng s¶n phÈm dë dang). T&i s¶n l−u ®éng l−u th«ng (vèn l−u th«ng) gåm: t&i s¶n dù tr÷ cho qu¸ tr×nh l−u th«ng (th&nh phÈm h&ng ho¸ dù tr÷ trong kho hay ®ang göi b¸n) v& t&i s¶n trong qu¸ tr×nh l−u th«ng (vèn b»ng tiÒn, c¸c kho¶n ph¶i thu). * Vèn dù phßng: Gåm chi phÝ dù phßng cho khèi l−îng c«ng viÖc ph¸t sinh ch−a l−êng tr−íc ®−îc khi lËp dù ¸n v& chi phÝ dù phßng cho yÕu tè tr−ît gi¸ trong thêi gian thùc hiÖn dù ¸n. 1.1.2. Ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh tæng møc ®Çu t− §©y l& néi dung quan träng ®Çu tiªn cÇn xem xÐt khi tiÕn h&nh ph©n tÝch t&i chÝnh dù ¸n. TÝnh to¸n chÝnh x¸c tæng møc ®Çu t− cã ý nghÜa rÊt quan träng ®èi víi viÖc x¸c ®Þnh tÝnh kh¶ thi cña dù ¸n. NÕu vèn ®Çu t− dù tÝnh qu¸ thÊp dù ¸n kh«ng thùc hiÖn ®−îc, ng−îc l¹i dù tÝnh qu¸ cao kh«ng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c ®−îc hiÖu qu¶ t&i chÝnh cña dù ¸n. 243
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2