Giáo trình - Luật đầu tư và xây dựng part 6

Chia sẻ: Dasjhd Akdjka | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:21

0
139
lượt xem
44
download

Giáo trình - Luật đầu tư và xây dựng part 6

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thi công xây dựng công trình là một hoạt động thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình mà nhiệm vụ chủ yếu là xây dựng và lắp đặt thiết bị đối vơí các công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi; phá dỡ công trình; bảo hành, bảo trì công trình. Mục tiêu cao nhất của thi công xây dựng công trình là hoàn thành việc xây dựng công trình đúng thiết kế, đảm bảo chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ, đưa công trình vào khai thác sử dụng....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình - Luật đầu tư và xây dựng part 6

  1. Thi công xây dựng công trình là một hoạt động thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình mà nhiệm vụ chủ yếu là xây dựng và lắp đặt thiết bị đối vơí các công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi; phá dỡ công trình; bảo hành, bảo trì công trình. Mục tiêu cao nhất của thi công xây dựng công trình là hoàn thành việc xây dựng công trình đúng thiết kế, đảm bảo chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ, đưa công trình vào khai thác sử dụng. Thực hiện mục tiêu này nhà thầu xây dựng là người trực tiếp thi công xây dựng công trình. Chủ đầu tư, tư vấn cùng với các cơ quan hữu quan khác cùng chung trách nhiệm phối hợp và tạo điều kiện để nhà thầu xây dựng hoàn thành nhiệm vụ. Ở đây, trên phương diện pháp luật, cùng một lúc phải tạo ra những định chế điều chỉnh 2 nhóm vấn đề có liên quan chặt chẽ với nhau. Một là: Quyền và nghĩa vụ của các bên trong thi công xây dựng công trình nhằm mục tiêu đã định. Hai là: Những lĩnh vực phải quản lý (khố i lượng, chất lượng, tiến độ, an toàn) và thủ tục pháp lý giải quyết những vấn đề diễn ra trong quản lý các lĩnh vực đó. Các mục tiếp sau sẽ trình bày về 2 vấn đề này. 6.4.2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÁC BÊN TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Trong thi công xây dựng công trình có nhiều cơ quan, nhiều chủ thể tham gia với những vai trò khác nhau. Nhưng chủ đầu tư, chủ thể chính, có quan hệ chặt chẽ với nhau: nhà thầu xây dựng và tư vấn thiết kế là những CĐT + Chủ đầu tư với Nhà thầu xây dựng và tư vấn thiết kế là quan hệ hợp đồng, quan hệ giám sát, quan hệ thanh toán. TVTK NTXD + Tư vấn thiết kế với Nhà thầu là quan hệ giám sát tác giả, quan hệ nghiệp vụ phát sinh trong thi công của 3 chủ thể này. Sau đây là các quyền và nghĩa vụ chủ yếu a) Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư xây dựng công trình. Với tư cách là người sở hữu vốn hoặc là người được giao quản lý và sử dụng vốn để đầu tư xây dựng công trình, Chủ đầu tư xây dựng công trình được pháp luật trao cho các quyền và nghĩa vụ sau đây: 108
  2. Quyền Nghĩa vụ – Tự thực hiện thi công nếu đủ năng lực. – Lựa chọn nhà thầu đủ điều kiện – Đàm phán ký kết thực hiện hợp đồng, – Tham gia hoặc chủ trì phối hợp với đình chỉ thực hiện hợp đồng hoặc chấm UBND cấp có thẩm quyền để giải phóng dứt hợp đồng theo quy định về hợp đồng, mặt bằng. dừng thi công khi có vi phạm th quy eo – Giám sát thi công định của pháp luật. – Kiểm tra an toàn, vệ sinh môi trường. – Không thanh toán giá tr khối lượng ị – Nghiệm thu, thanh toán, quyết toán không đảm bảo chất lượng hoặc phát sinh công trình. không hợp lý. – Thuê tư vấn kiểm định chất lượng công – Phối hợp với các bên liên quan trong trình (khi cần thiết) quá trình thi công xây dựng công trình. – Xem xét và quyết định các đề xuất của – Thực hiện quyền giám sát thi công xây nhà thầu liên quan đến thiết kế, tôn trọng dựng công trình. quyền tác giả thiết công trình – Mua bảo hiểm công trình – Lưu trữ hồ sơ công trình Công trình xây dựng chỉ có thể được khởi công khi thoả mãn những điều kiện cần thiết về mặt bằng xây dựng, giấy phép xây dựng, thiết kế bản vẽ thi công, hợp đồng xây dựng, nguồn vốn và các điều kiện khác như quy định tại điều 72 của Luật xây dựng (2003). Những điều kiện này chủ yếu thuộc về trách nhiệm của Chủ đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo thoả mãn. b) Quyền và nghĩa vụ của nhà thầu xây dựng công trình: Nhà thầu xây dựng công trình có nhiệm vụ trực tiếp tổ chức lực lượng để xây dựng công trình và lắp đặt thiết bị vào công trình theo đúng thiết kế, đảm bảo khối lượng, chất lượng, tiến độ v à chi phí như đ ã ký với chủ đầu t ư. 109
  3. Nhà thầu xây dựng phải có đủ năng lực hoạt động thi công xây dựng công trình tương ứng với loại, cấp công trình, có thiết bị thi công đáp ứng yêu cầu về an toàn và chất lượng công trình, người chỉ huy công trường phải có năng lực thi công công trình phù hợp… Theo quy định của pháp luật. Nhà thầu xây dựng công trình được pháp luật trao cho các quyền và nghĩa vụ chủ yếu sau đây: Quyền Nghĩa vụ Thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký kết. – Từ chối thực hiện những yêu cầu – trái pháp luật Thi công xây dựng theo đúng thiết kế, tiêu – – Đề xuất sửa đổi thiết kế cho phù chuẩn xây dựng; bảo đảm chất l ợng, tiến ư độ, an toàn, vệ sinh môi trường. hợp thực tế để đảm bảo chất lượng và hiệu quả công trình Có nhật ký thi công trong xây dựng công – trình – Yêu cầu thanh toán theo đúng hợp đồng Kiểm định vật liệu, sản phẩm xây dựng – – Dừng thi công nếu bên giao thầu Quản lý công nhân xây dựng trên công trình không thực hiện đúng cam kết – trong hợp đồng. Lập bản vẽ hoàn công, tham gia nghiệm thu – công trình. – Yêu cầu bồi thường thiệt hại do lỗi của bên thuê xây dựng gây ra. – Mua bảo hiểm theo quy định – Các quyền khác theo quy định – Bồi thường thiệt hại khi vi phạm quy định. của pháp luật. – Chịu trách nhiệm về chất lượng thi công xây dựng công trình do mình đảm nhiệm. – Các nghĩa vụ khác theo quy định. 110
  4. c) Quyền và nghĩa vụ của Nhà thầu thiết kế trong việc thi công xây dựng công trình. Nhà thầu thiết kế là tác giả của sản phẩm thiết kế được duyệt được đưa vào thi công xây dựng. Nhà thầu thiết kế phải có đủ điều kiện năng lực tương ứng với từng loại, cấp công trình được xếp hạng theo quy định của pháp luật. Trong thi công xây dựng công trình, ngoài các quyền và nghĩa vụ trong giai đoạn hoạt động thiết kế đã được quy định trong Luật xây dựng, nhà thầu thiết kế xây dựng công trình được pháp luật trao các quyền và nghĩa vụ chủ yếu sau: Quyền Nghĩa vụ – Yêu cầu chủ đầu tư, Nhà thầu thi + Cử người có đủ năng lực để giám sát tác giả theo quy định. công xây dựng công trình thực hiện theo đúng thiết kế. – Từ chối những thay đổi thiết kế + Tham gia nghiệm thu công trình xây dựng bất hợp lý theo yêu cầu của chủ đầu tư. – Từ chối nghiệm thu công tr ình + Xem xét xử lý những bất hợp lý trong thiết kế theo đề nghị của chủ đầu tư. hạng mục công trình không đúng thiết kế. + Phát hiện và thông báo kịp thời cho chủ đầu tư những thi công sai thiết kế và kiến nghị biện pháp xử lý. 6.4.3. GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Luật xây dựng quy định mọi công trình xây dựng trong quá trình thi công phải được thực hiện chế độ giám sát. Mục đích: của giám sát thi công xây dựng công trình là nhằm theo dõi, kiểm tra về chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong thi công xây dựng công trình phù hợp với nội dung quản lý thi công xây dựng công trình (trình bày ở mục 6.4.4) 111
  5. Yêu cầu: của việc giám sát thi công xây dựng công trình là: – Thực hiện ngay từ khi khởi công xây dựng công trình – Thường xuyên, liên tục trong quá trình thi công xây d ựng Yêu – Căn cứ vào thiết kế được duyệt, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp cầu dụng – Trung thực, khách quan, không vụ lợi. Chủ đầu tư phải thuê tư vấn giám sát hoặc có thể tự thực hiện việc giám sát thi công xây dựng nếu có đủ điều kiện về năng lực như quy định đối với tư vấn giám sát (xem mục 6.4.5.3 ở phần sau). Chủ đầu tư có quyền và nghĩa vụ trong việc giám sát thi công xây dựng công trình theo quy định tại Điều 39 của Luật xây dựng. Nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình phải có đủ chứng chỉ khi hành nghề giám sát thi công xây dựng phù hợp với công việc, loại, cấp công trình (xem mục 6.4.5.3 ở phần sau) và có quyền, nghĩa vụ như quy định tại điều 90 của Luật xây dựng). 6.4.4. QUẢN LÝ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Quản lý thi công xây dựng công trình là hoạt động quản lý của các bên hữu quan trong quá trình thi công xây dựng công trình mà những lĩnh vực chủ yếu phải quản lý là: Quản lý chất lượng xây dựng, quản lý tiến độ xây dựng, quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình, quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng, quản lý môi trường xây dựng. Theo khái niệm này, nội dung chủ yếu của quản lý thi công xây dựng công trình có thể mô tả như sau: Nội dung QLTCXDCT Quản lý Quản Quản lý Quản Quản lý ….. chất khối lý môi lý tiến độ lượng lượng ATLĐ trường 112
  6. 6.4.4.1. Quản lý tiến độ thi công xây dựng công trình Quản lý tiến độ thi công thực chất là tác động của các bên hữu quan đến việc lập tiến độ thi công và thi công theo tiến độ đã lập cùng các chế tài tương ứng. Sau đây là những quy định chính: a) Công trình xây dựng trước khi triển khai phải được lập tiến độ thi công xây dựng. Tiến độ thi công xây dựng công trình phải phù hợp với tổng tiến độ của dự án đã được phê duyệt. Đối với công trình xây dựng có quy mô lớn và thời gian thi công kéo dài thì tiến độ xây dựng công trình phải được lập cho từng giai đoạn, tháng, quý, năm. b) Nhà thầu thi công xây dựng công trình có nghĩa vụ lập tiến độ thi công xây dựng chi tiết, bố trí xen kẽ kết hợp các công việc cần thực hiện nhưng phải bảo đảm phù hợp với tổng tiến độ của dự án. c) Chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng, tư vấn giám sát và các bên có liên quan có trách nhiệm theo dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình và điều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng ở một số giai đoạn bị kéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng đến tổng tiến độ của dự án. Trường hợp xét thấy tổng tiến độ của dự án bị kéo dài thì chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để quyết định điều chỉnh tổng tiến độ của dự án. d) Khuyến khích việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng trên cơ sở đảm bảo chất lượng công trình. Trường hợp đẩy nhanh t iến độ xây dựng đem lại hiệu quả cao hơn cho dự án thì nhà thầu xây dựng được xét thưởng theo hợp đồng. Trường hợp kéo dài tiến độ xây dựng gây thiệt hại thì bên vi phạm phải bồi thường thiệt hại và bị phạt vi phạm hợp đồng. 6.4.4.2. Quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình Bản chất của việc quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình là đảm bảo cho công trình được xây dựng đúng khối lượng thiết kế đã được duyệt và có cơ chế xử lý những phát sinh trong quá trình thi công. Quy định về vấn đề này như sau: a) Việc thi công xây dựng công trình phải được thực hiện theo khối lượng của thiết kế được duyệt. b) Khối lượng thi công xây dựng được tính toán, xác nhận giữa chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng, tư vấn giám sát theo thời gian hoặc giai đoạn thi công và được đối chiếu với khối lượng thiết kế được duyệt để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng. 113
  7. c) Khi có khối lượng phát sinh ngoài thiết kế, dự toán xây dựng công trình được duyệt thì chủ đầu tư và nhà thầu thi công xây dựng phải xem xét để xử lý. Riêng đối với công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước thì chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để xem xét, quyết định. Khối lượng phát sinh được chủ đầu tư, người quyết định đầu tư chấp thuận, phê duyệt là cơ sở để thanh toán, quyết toán công trình. Nghiêm cấm việc khai khống, khai tăng khối lượng hoặc thông đồng giữa các bên tham gia dẫn đến làm sai khối lượng thanh toán. 6.4.3.3. Quản lý chất lượng xây dựng Quản lý chất lượng xây dựng là một nhiệm vụ trọng yếu của quản lý xây dựng công trình mà nội dung cốt lõi nhất là quản lý chất lượng công trình xây dựng. Do tầm quan trọng đặc biệt và do mối liên hệ chặt chẽ giữa kỹ thuật và chất lượng cho nên nội dung của vấn đề này sẽ được trình bày thành một chương riêng của giáo trình này: Chương VIII quản lý kỹ thuật và chất lượng xây dựng. 6.4.4.4. Quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng An toàn là một đòi hỏi không thể thiếu đối với thi công xây dựng công trình. Quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng thực chất là đặt ra yêu cầu an toàn và ràng buộc trách nhiệm các bên hữu quan trong đảm bảo an toàn lao động cùng cơ chế xử lý thích hợp. Nội dung quản lý an to àn lao động trên công trư ờng xây dựng nh ư sau: a) Nhà thầu thi công xây dựng phải lập các biện pháp an toàn cho người và công trình trên công trường xây dựng. Trường hợp các biện pháp an toàn liên quan đến nhiều bên thì phải được các bên thoả thuận và phải được thể hiện công khai trên công trường xây dựng để mọi người biết và chấp hành. Ở những vị trí nguy hiểm trên công trường, phải bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tài nạn. b) Nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư và các bên có liên quan phải thường xuyên kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường. Khi phát hiện có vi phạm về an toàn lao động thì phải đình chỉ thi công xây dựng. Người để xảy ra vi phạm về an toàn lao động thuộc phạm vi quản lý của mình phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. c) Nhà thầu xây dựng có trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn, phổ biến các quy định về an toàn lao động. Nghiêm cấm sử dụng người lao động chưa được đào tạo và chưa được hướng dẫn về an toàn lao động. 114
  8. d) Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm cấp đầy đủ các trang bị bảo hộ lao động, an toàn lao động cho người lao động theo quy định. e) Khi có sự cố về an toàn lao động, nhà thầu thi công xây dựng và các bên có liên quan có trách nhiệm tổ chức xử lý và báo cáo cơ quan quản lý Nhà nước về an toàn lao động theo quy định của pháp luật, đồng thời chịu trách nhiệm khắc phục và bồi thường những thiệt hại do nhà thầu không bảo đảm an toàn lao động gây ra. 6.4.4.5. Quản lý môi trường xây dựng Yêu cầu đối với quản lý môi trường xây dựng là: Nhà thầu thi công xây dựng phải thực hiện các biện pháp đảm bảo về môi trường cho người lao động trên công trường và bảo vệ môi trường xung quanh, (Kể cả khi vận chuyển vật liệu, phế thải), bao gồm các biện pháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải và thu dọn hiện trường. Đối với những công trình xây dựng trong khu vực đô thị thì còn phải thực hiện các biện pháp bao che, thu dọn phế thải đưa đến nơi quy định. Nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư phải có trách nhiệm kiểm ra, giám sát việc thực hiện bảo vệ môi trường và chịu sự kiểm soát của Nhà nước về môi trường. Người để xảy ra các hành vi làm tổn hại đến môi trường hoặc vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi thường thiệt hại. 6.4.5. ĐIỀU KIỆN NĂNG LỰC CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN KHI THAM GIA THI CÔNG VÀ QUẢN LÝ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 6.4.5.1. Điều kiện năng lực của tổ chức thi công xây dựng khi thi công xây dựng công trình Mục đích cao nhất của việc quy định điều kiện năng lực của tổ chức thi công xây dựng khi thi công xây dựng công trình là nhằm đảm bảo chất lượng xây dựng công trình. Năng lực của tổ chức thi công xây dựng công trình được đánh giá bằng các chỉ tiêu liên quan đến đội ngũ kỹ sư, công nhân, máy móc thiết bị, kinh nghiệm thi công và được xếp theo hạng và phạm vi hoạt động (xem bảng sau). Riêng các tổ chức chưa đủ điều kiện để xếp hạng thì được thi công công trình cải tạo, sửa chữa có tổng mức đầu tư dưới 3 tỷ đồng và nhà ở r iêng lẻ. Hạng Phạm vi HĐ Điều kiện Hạng 1 – Có chỉ huy trưởng hạng 1 cùng loại công trình Được thi công – Có đủ điều kiến trúc sư, kỹ sư thuộc chuyên ngành xây dựng công trình cấp đặc 115
  9. phù hợp với loại công trình thi công xây dựng biệt, cấp I, cấp II, cấp III và – Có đủ công nhân kỹ thuật có chứng chỉ đào tạo phù cấp IV c ùng hợp với công việc đảm nhận loại – Có thiết bị thi công chủ yếu để thi công xây dựng công trình – Đã thi công xây dựng thành công 1 công trình cấp đặc biệt, cấp I hoặc 2 công trình cấp II cùng loại Hạng 2 – Có chỉ huy trưởng hạng 2 trở lên cùng loại công trình Được thi công xây dựng công – Có đủ kiến trúc sư, kỹ sư thuộc chuyên ngành phù trình từ cấp II, hợp với loại công trình thi công xây dựng cấp III và cấp – Có đủ công nhân kỹ thuật có chứng chỉ đào tạo phù IV cùng loại hợp với công việc đảm nhận. – Có thiết bị thi công chủ yếu để thi công xây dựng công trình. – Đã thi công xây dựng ít nhất 1 công trình cấp II hoặc 2 công trình cấp III cùng loại 6.4.5.2. Điều kiện năng lực của chỉ huy trưởng công trường Chỉ huy trưởng công trường có vai trò đặc biệt trong xếp hạng tổ chức thi công xây dựng công trình và là người có vai trò quyết định trong việc điều hành sản xuất của tổ chức. Chỉ huy trưởng công trường phải có bằng đại học trở lên thuộc chuyên ngành phù hợp với loại công trình và được phân thành 2 hạng, hạng 1 và hạng 2 (xem bảng sau). Riêng với vùng sâu, vùng xa, những người có trình độ cao đẳng hoặc trung cấp thuộc chuyên ngành xây dựng phù hợp hợp với loại công trình, có kinh nghiệm thi công tối thiếu 5 năm được giữ chức danh chỉ huy trưởng hạng 2. Hạng Điều kiện Phạm vi hoạt động – Có thời gian liên tục làm công tác thi công xây Được làm chỉ huy Hạng 1 116
  10. dựng tối thiểu 7 năm; trưởng công trnhì cấp đặc biệt, cấp I, – Đã là chỉ huy trưởng công trường của công trình II, III và IV cùng cấp đặc biệt hoặc cấp I, hoặc 2 công trình cấp II loại cùng loại. – Có thời gian liên tục làm công tác thi công xây Được làm chỉ huy Hạng 2 dựng tối thiểu 5 năm; trưởng công trnh ì cấp II, III và IV. – Đã là chỉ huy trưởng công trường của công trình cấp II hoặc 2 công trình cấp III cùng lo ại. 6.4.5.3. Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi giám sát thi công công trình xây dựng Năng lực của tổ chức tư vấn giám sát công trình được phân theo 2 hạng và giới hạn phạm vi hoạt động đối với từng hạng. Những tổ chức chưa đủ điều kiện xếp hạng thì được giám sát thi công xây dựng công trình cấp IV cùng loại. Cụ thể như sau: Hạng Phạm vi hoạt động Điều kiện – Có ít nhất 20 người có chứng chỉ hành nghề Được giám sát thi Hạng 1 giám sát thi công xây dựng công trình thuộc các công xây dựng công chuyên ngành phù hợp. trình cấp đặc biệt, cấp I, II, III, IV cùng – Đã giám sát thi công xây dựng ít nhất 1 công loại. trình cấp đặc biệt hoặc cấp I, hoặc 2 công trình cấp II cùng lo ại – Có ít nhất 10 người có chứng chỉ hành nghề Được giám sát thi Hạng 2 giám sát thi công xây dựng công trình thuộc các công xây dựng công chuyên ngành phù hợp trình cấp II, III, IV cùng loại. – Đã giám sát thi công xây dựng ít nhất 1 công trình cấp II, hoặc 2 công trình cấp III cùng loại. 6.4.5.4. Điều kiện năng lực của cá nhân hành nghề độc lập thiết kế, khảo sát, giám sát thi công xây dựng công trình 117
  11. Pháp luật cho phép các cá nhân hành nghề độc lập thiết kế, khảo sát, giám sát thi công xây dựng công trình. Cá nhân hành nghề độc lập phải thực hiện theo quy định của pháp luật và tuân theo các điều kiện sau: Phạm vi hoạt động Hành nghề khảo sát Hành nghề thiết Hành nghề giám sát Điều kiện xây dựng kế xây dựng thi công xây dựng – Có chứng chỉ Được tư vấn cho chủ Được thiết kế các Được giám sát thi hành nghề phù đầu tư về việc lập công trình cấp IV công xây dựng công hợp với lĩnh nhiệm vụ khảo sát, cùng lo ại và công trình cấp IV c ùng vực hành nghề thẩm định v phê nhà ở loại và công trình à trình r iêng lẻ nhà ở r iêng lẻ. – Có đăng ký duyệt kết quả từng doanh loại khảo sát ph ù kinh hợp với chứng chỉ hoạt động hành nghề theo đúng quy định của pháp luật. 6.5. TẠM ỨNG, THANH TOÁN, QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ THUỘC NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH 6.5.1. TẠM ỨNG VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Việc tạm ứng vốn được thực hiện ngay sau khi hợp đồng xây dựng có hiệu lực, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác và được quy định như sau: a – Đối với hợp đồng tư vấn: Mức vốn tạm ứng tối thiểu là 25% giá trị của hợp đồng bố trí cho công việc phải thuê tư vấn. Đối với các hợp đồng tư vấn do tổ chức tư vấn nước ngoài thực hiện, việc tạm ứng theo thông lệ quốc tế. b – Đối với gói thầu thi công xây dựng: Giá gói thầu (tỷ đồng) Mức tạm ứng (% giá trị hợp đồng) 118
  12. > 50 10% Từ 10 – < 50 15% < 10 20% c – Đối với việc mua sắm thiết bị: Tuỳ theo giá trị của gói thầu mức tạm ứng vốn do hai bên thoả thuận nhưng không nhỏ hơn 10% giá trị của gói thầu. Một số cấu kiện, bán thành phẩm trong xây dựng có giá trị lớn phải được sản xuất trước thì cũng được tạm ứng vốn theo nhu cầu cần thiết của việc sản xuất, nhập khẩu và dự trữ các loại vật tư đó. d – Đối với các gói thầu hay dự án thực hiện theo hợp đồng EPC: Việc tạm ứng để mua sắm thiết bị được căn cứ vào tiến độ cung ứng trong hợp đồng. Các công việc khác, mức tạm ứng bằng 15% giá trị của phần việc ghi trong hợp đồng. e – Vốn tạm ứng cho công việc giải phóng mặt bằng được thực hiện theo kế hoạch giải phóng mặt bằng. g – Đối với gói thầu sử dụng vốn ngân sách Nhà nước thì mức tạm ứng vốn không vượt quá kế hoạch vốn hàng năm của gói thầu. Việc thu hồi vốn tạm ứng bắt đầu khi gói thầu được thanh toán khối lượng hoàn thành đạt từ 20% đến 30% giá trị hợp đồng. Vốn tạm ứng được thu hồi dần vào từng thời kỳ thanh toán khối lượng hoàn thành và dược thu hồi hết khi gói thầu được thanh toán khối lượng hoàn thành đạt 80% giá trị hợp đồng. Đối với các công việc giải phóng mặt bằng, việc thu hồi vốn tạm ứng kết thúc sau khi đã thực hiện xong công việc giải phóng mặt bằng. 6.5.2. THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH a – Việc thanh toán vốn đầu tư cho các công việc, nhóm công việc hoặc toàn bộ công việc lập dự toán, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, giám sát và các hoạt động xây dựng khác phải căn cứ theo giá trị khối lượng thực tế hoàn thành và nội dung phương thức thanh toán trong hợp đồng đã ký kết. b – Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, trong năm kết thúc xây dựng hoặc năm đưa công trình vào sử dụng thì chủ đầu tư phải thanh toán toàn bộ cho nhà thầu giá trị công việc hoàn thành trừ khoản tiền giữ lại theo quy định để bảo hành công trình. Trong thời hạn 3 ngày việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ đề nghị thanh toán hợp lệ của nhà thầu, chủ đầu tư phải hoàn thành các thủ tục và chuyển đề nghị giải ngân tới cơ quan cấp phát, cho vay vốn. Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phát, cho vay vốn có trách nhiệm thanh toán. Nếu chủ đầu tư chậm thanh toán khối lượng công việc đã hoàn 119
  13. thành thì phải trả khoản lãi theo laĩ suất ngân hàng do các bên thoả thuận ghi trong hợp đồng cho nhà thầu đối với khối lượng chậm thanh toán. 6.5.3. QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH a – Chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình ngay sau khi công trình hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng theo yêu cầu của người quyết định đầu tư (chậm nhất là 12 tháng đối với các dự án quan trọng quốc gia và dự án nhóm A, 9 tháng đối với dự án nhóm B, 6 tháng đối với dự án nhóm C). b – Vốn đầu tư được quyết toán là toàn bộ chi phí hợp pháp đã thực hiện cho đầu tư xây dựng công trình và đưa dự án vào khai vào khai thác, sử dụng. Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước thì vốn đầu tư được quyết toán phải nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt. c – Người quyết định đầu tư là người có thẩm quyền quyết định phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành trên cơ sở kết quả thẩm tra quyết toán và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. d – Sau sáu tháng kể từ khi có quyết định phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành, chủ đầu tư có trách nhiệm giải quyết công nợ, tất toán tài khoản của dự án cơ quan thanh toán, cho vay vốn đầu tư. e – Thủ tục quyết toán, phương pháp quy đổi chi phí đầu tư xây dựng về mặt bằng giá hiện tại thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Bộ xây dựng. 120
  14. CHƯƠNG VII LỰA CHỌN NHÀ THẦU VÀ ĐẤU THẦU TRONG XÂY DỰNG 7.1. LỰA CHỌN NHÀ THẦU TRONG HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG 7.1.1. KHÁI NIỆM VÀ YÊU CẦU LỰA CHỌN NHÀ THẦU a) Khái niệm: Lựa chọn nhà thầu là một loại động xây dựng công trình có mục tiêu tìm được nhà thầu chính, tổng thầu, thầu phụ có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng phù hợp với loại và cấp công trình để thực hiện các công việc, nhóm công việc hoặc toàn bộ công việc lập quy hoạch chi t iết xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát, thiết kế, thi công xây d ựng, giám sát v à các ho ạt động xây dựng khá c. Hoạt động lựa chọn nhà thầu là một hoạt động quản lý quan trọng cần được thực hiện theo những nguyên tắc, yêu cầu và trình tự khoa học, phù hợp với luật pháp hiện hành. b) Yêu cầu: Lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng cần thoả mãn các yêu cầu sau: – Đáp ứng được hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình – Chọn được nhà thầu có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng phù hợp, có giá dự thầu hợp lý. – Khách quan, công khai, công bằng, minh bạch Người quyết định đầu tư xây dựng công trình có quyền quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu trên cơ sở tuân theo các quy định tại Luật xây dựng (2003), Luật đấu thầu (2005) và Nghị định số 111/NĐ–CP ngày 29/9/2006 của Chính phủ hướng dẫn thi hành luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo luật xây dựng. 121
  15. 7.1.2. HÌNH THỨC LỰA CHỌN NHÀ THẦU Theo luật đấu thầu, có 7 hình thức lựa chọn nhà thầu sau đây: – Đấu thầu rộng rãi – Đấu thầu hạn chế – Chỉ định thầu Hình thức lựa – Mua sắm trực tiếp chọn nhà thầu – Chào hàng cạnh tranh – Tự thực hiện – Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt. Việc áp dụng hình thức nào trên đây tuỳ thuộc vào đặc điểm, tính chất của dự án. Trong xây dựng, tuỳ theo quy mô, tính chất, nguồn vốn xây dựng công trình, người quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư xây dựng công trình có thể lựa chọn nhà thầu theo các hình thức sau: Hình thức lựa chọn nhà thầu trong xây dựng Đấu thầu Đấu thầu Chỉ định Lựa chọn nhà thầu Đốirộng các dự án đầu hư xây dựng công trình có gói thầu mua ết kế máy móc thiết bị lắp đặt vào công trình thì có thể áp dụng với rãi t ạn chế thi sắm kiến trúc thầu các hình thức mua sắm trực tiếp hay chào hàng cạnh tranh theo quy định của luật đấu thầu hoặc áp dụng hình thức tổng thầu trong công trình lhoạt động xây dựng. Sau đây là những hình thức lựa chọn nhà thầu áp dụng phổ biến trong lĩnh vực hoạt động xây dựng: 7.1.2.1. Chỉ định thầu 122
  16. Chỉ định thầu là hình thức đặc biệt, được áp dụng theo Luật đầu tư và Luật xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn Nhà nước được phép chỉ định thầu. Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu phải được phê duyệt trong kế hoạch đấu thầu trên cơ sở tuân thủ quy định tại điều 20 của Luật đấu thầu và điều 101 của Luật xây dựng. Các trường hợp sau đây được phép áp dụng hình thức chỉ định thầu: – Công trình có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm. – Công trình có tính chất cấp bách do thiên tai, địch hoạ – Công trình có tính chất bí mật quốc gia, an ninh quốc phòng – Tu bổ, tôn tạo, phục hồi các công trình di sản văn hoá, di tích lịch sử – văn hoá. – Các công trình, hạng mục công trình có quy mô nhỏ, đơn giản theo quy định của Chính phủ. – Các trường hợp đặc biệt khác được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép. Theo hình thức này bên mời thầu phải lựa chọn một nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của gói thầu và phải tuân thủ quy trình thực hiện chỉ định thầu gồm 5 bước sau: – Phát hành hồ sơ yêu cầu; – Chuẩn bị hồ sơ đề xuất; – Đánh giá hồ sơ đề xuất – Trình duyệt, thẩm định, phê duyệt kết quả chỉ định thầu. – Thương thảo, hoàn thiện và ký kết hợp đồng. Nội dung chi tiết từng bước phải thực hiện đúng điều 35 của Hướng dẫn thi hành luật đấu thầu và lưạ chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng, ban hành theo Nghị định số 111/2006/NĐ–CP ngày 29/9/2006 của Chính phủ. Tổ chức, cá nhân được chỉ định thầu phải có đủ năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng phù hợp với công việc, loại, cấp hạng công trình, có tài chính lành mạnh, minh bạch. 7.1.2.2. Lựa chọn nhà thầu thiết kế kiến trúc công trình xây dựng a) Việc lựa chọn nhà thầu thiết kế kiến trúc công trình xây dựng được thực hiện theo hình thức thi tuyển và áp dụng đối với các công trình xây dựng sau: – Trụ sở cơ quan Nhà nước từ cấp huyện trở lên. 123
  17. – Các công trình văn hoá, thể thao và các công trình công cộng khác có quy mô cấp I, cấp đặc biệt. – Các công trình có kiến trúc đặc thù trong đô thị lớn như tượng đài, cầu vượt sông, cầu cạn có quy mô lớn, trung tâm phát thanh, truyền hình, nhà ga đường sắt trung tâm, nhà ga cảng hàng không quốc tế, các công trình là biểu tượng về truyền thống văn hoá, lịch sử của địa phương. b) Người quyết định đầu tư quyết định việc tổ chức thi tuyển thiết kế kiến trúc công trình. Tuỳ thuộc quy mô công trình, điều kiện thời gian, khả năng tài chính và các điều kiện khác, chủ đầu tư có thể tổ chức thi tuyển trong nước hoặc quốc tế. Phương thức lựa chọn thông qua hội đồng thi tuyển hoặc trưng cầu ý kiến của nhân dân. c) Việc thi tuyển thiết kế kiến trúc được thực hiện theo hồ sơ mời thi tuyển của chủ đầu tư. Nội dung hồ sơ mời thi tuyển phải nêu rõ: – Mục đích, yêu cầu của việc thi tuyển, địa điểm xây dựng công trình, nhiệm vụ thiết kế, yêu cầu kiến trúc đối với công trình xây dựng và hướng dẫn việc thi tuyển. – Giải thưởng, trách nhiệm và quyền lợi của các đối tượng tham gia thi tuyển. – Các quy định khác có liên quan. d) Tác giả của phương án thiết kế kiến trúc đã lựa chọn được bảo đảm quyền tác giả, được thực hiện lập dự án và các bước thiết kế tiếp theo khi đủ điều kiện năng lực thiết kế, nếu không đủ điều kiện năng lực thì có thể liên danh với các tổ chức tư vấn thiết kế có đủ điều kiện năng lực để thực hiện. Trường hợp tác giả được lựa chọn từ chối thực hiện các bước thiết kế tiếp theo thì chủ đầu tư sẽ tiến hành lựa chọn nhà thầu thiết kế phù hợp để thực hiện. e) Ngoài các công trình bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc quy định ở trên, Nhà nước khuyến khích thi tuyển đối với các công trình có yêu cầu về kiến trúc. 7.1.2.3. Đấu thầu Hình thức đấu thầu giữ vị trí đặc biệt trong các hình thức lựa chọn nhà thầu xây dựng. Do nội dung phong phú của hoạt động đấu thầu cho nên sẽ dành riêng mục 7.2 và 7.3 sau đây để trình bày về hoạt động này. 7.1.2.4. Lựa chọn tổng thầu trong hoạt động xây dựng Người quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư xây dựng công trình có quyền quyết định các hình thức lựa chọn tổng thầu trong hoạt động xây dựng tuỳ theo quy mô, tính chất, loại, cấp công trình và những điều kiện cụ thể của dự án đầu tư xây dựng công trình. Các hình thức tổng thầu trong hoạt động xây dựng bao gồm: 124
  18. a) Tổng thầu thiết kế thực hiện toàn bộ công việc thiết kế xây dựng công trình. b) Tổng thầu thi công thực hiện toàn bộ công việc thi công xây dựng công trình. c) Tổng thầu thực hiện toàn bộ công việc thiết kế và thi công xây dựng công trình. d) Tổng thầu thực hiện toàn bộ công việc thiết kế, cung ứng vật tư thiết bị, thi công xây dựng công trình EPC (Engineering Procurement Construction). đ) Tổng thầu chìa khoá trao tay thực hiện trọn gói toàn bộ các công việc từ lập dự án đến việc thiết kế, cung ứng vật tư thiết bị, thi công xây dựng công trình. TT toàn bộ công TT toàn bộ công việc thiết kế và việc TK, cung ứng thi công VTTB, thi công (EPC) Tổng thầu chìa khoá Các hình thức trao tay trọn gói từ tổng thầu lập dự án, TK, cung ứng VTTB, thi công TT thi công TT thiết kế 125
  19. Nhà thầu độc lập hoặc liên danh dự thầu trong hoạt động xây dựng phải cử người có đủ điều kiện năng lực hành nghề xây dựng để điều phối toàn bộ công việc của tổng thầu. Trong các hình thức lựa chọn tổng thầu ở trên cần đặc biệt chú ý tới hình thức lựa chọn tổng thầu thiết kế, cung ứng vật tư thiết bị, thi công xây dựng công trình (tổng thầu EPC). Việc lựa chọn tổng thầu EPC phải thực hiện theo quy định tại Luật xây dựng, Luật đấu thầu và Nghị định 111/NĐ–CP ngày 29/9/2006 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng. Việc lựa chọn tổng thầu thiết kế và thi công xây dựng, tổng thầu chìa khoá trao tay thực hiện theo quy định như đối với lựa chọn tổng thầu EPC. Riêng đối với gói thầu chìa khoá trao tay thì tổng thầu còn phải lập dự án và cùng bên mời thầu tiến hành các thủ tục trình duyệt dự án. 7.2. ĐỊNH CHẾ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU 7.2.1. BẢN CHẤT VÀ YÊU CẦU ĐỐI VỚI ĐẤU THẦU TRONG HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG a) Bản chất của đấu thầu: Đấu thầu là một phương thức quản lý, một phạm trù kinh tế gắn liền với sự ra đời của sản xuất và trao đổi hàng hoá. Có những cách hiểu nhau về đấu thầu trong xây dựng: Trên phương diện của chủ đầu tư: Đấu thầu là một phương thức cạnh tranh trong xây dựng nhằm lựa chọn người nhận thầu (khảo sát, thiết kế, xây lắp, mua sắm MMTB…) đáp ứng được yêu cầu kinh tế – kỹ thuật đặt ra cho việc xây dựng công trình. Trên phương diện của nhà thầu: Đấu thầu là một hình thức kinh doanh mà thông qua đó nhà thầu giành cơ hội được nhận thầu khảo sát thiết kế, mua sắm MMTB và xây lắp công trình. Trên phương diện quản lý Nhà nước: Đấu thầu là một phương thức quản lý thực hiện dự án đầu tư mà thông qua đó lựa chọn được nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu tr ên cơ sở cạnh tranh giữa các nh à thầu. Luật xây dựng (2003), Nghị định 16/2005/NĐ–CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình quy định: các dự án đầu tư sử dụng vốn Nhà nước như quy định tại điều 1 của luật đấu thầu đều phải tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà thầu. b) Yêu cầu: Đấu thầu trong hoạt động xây dựng phải đảm bảo các yêu cầu sau: 126
  20. – Đảm bảo tính cạnh tranh; – Không được kéo dài thời gian thực hiện đấu thầu – Bên trúng thầu phải có phương án kỹ thuật, công nghệ tối ưu, có giá dự thầu hợp lý; – Nhà thầu trong nước tham gia đấu thầu quốc tế tại Việt Nam được hướng ưu đãi theo quy định. – Không được sử dụng tư cách pháp nhân của tổ chức khác để tham gia đấu thầu, xếp, mua thầu, bỏ giá thầu dưới giá thành. dàn Nhà nước khuyến khích các dự án đấu tư không sử dụng vốn Nhà nước tổ chức đấu thầu và khuyến khích các dự án được phép chỉ định thầu chuyển sang hình thức đấu thầu toàn bộ dự án hoặc từng phần dự án khi có điều kiện. 7.2.2. ĐẤU THẦU RỘNG RÃI VÀ ĐẤU THẦU HẠN CHẾ Tuỳ theo tính chất và quy mô của công trình, tuỳ theo lĩnh vực hoạt động xây dựng có thể áp dụng một trong 2 hình thức lựa chọn nhà thầu sau: đấu thầu hạn chế và đấu thầu rộng rãi. a) Đấu thầu rộng rãi trong hoạt động xây dựng được thực hiện để lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng công trình và không hạn chế số lượng nhà thầu tham gia. Theo hình thức này, bên mời thầu phải thông báo rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng về điều kiện thời gian nộp hồ sơ dự thầu. Sau này khi có kết quả đấu thầu phải công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng kết quả xét thầu, giá trúng thầu. Bên dự thầu chỉ được tham dự khi có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng phù hợp với loại, cấp công trình theo điều kiện thông báo của bên mời thầu. b) Đấu thầu hạn chế trong hoạt động xây dựng được thực hiện để lựa chọn nhà thầu tư vấn xây dựng, nhà thầu thi công xây dựng công trình đối với công trình xây dựng có yêu cầu kỹ thuật cao và chỉ có một số nhà thầu đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng được mời tham gia dự thầu. Những dự án sử dụng vốn Nhà nước thì không cho phép 2 doanh nghiệp trở lên thuộc cùng một Tổng công ty, Tổng Công ty với công ty thành viên, công ty mẹ và công ty con, doanh nghiệp liên danh với một bên góp vốn trong liên danh cùng tham gia đấu thầu trong một gói thầu. 127

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản