intTypePromotion=1
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 143
            [banner_name] => KM - Normal
            [banner_picture] => 316_1568104393.jpg
            [banner_picture2] => 413_1568104393.jpg
            [banner_picture3] => 967_1568104393.jpg
            [banner_picture4] => 918_1568188289.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 6
            [banner_link] => https://alada.vn/uu-dai/nhom-khoa-hoc-toi-thanh-cong-sao-ban-lai-khong-the.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-11 14:51:45
            [banner_startdate] => 2019-09-11 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-11 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => minhduy
        )

)

Giáo trình Lý thuyết hạch toán kế toán: Phần 2 - PGS.TS Nguyễn Thị Đông

Chia sẻ: Minh Vũ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:184

0
66
lượt xem
13
download

Giáo trình Lý thuyết hạch toán kế toán: Phần 2 - PGS.TS Nguyễn Thị Đông

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nối tiếp nội dung của phần 1 cuốn giáo trình "Lý thuyết hạch toán kế toán", phần 2 trình bày các nội dung: Hệ thống tài khoản kế toán, phương pháp tổng hợp và cân đối, hạch toán các quá trình kinh doanh chủ yếu, sổ kế toán và hình thức sổ kế toán, bộ máy kế toán và mô hình tổ chức bộ máy kế toán. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Lý thuyết hạch toán kế toán: Phần 2 - PGS.TS Nguyễn Thị Đông

  1. Chương 6 H Ệ T H Ố N G TÀI K H O Ả N K Ế T O Á N 6.1. Sự CÂN THIẾT PHẢI HÌNH THÀNH VÀ NHŨNG ĐẶC TRUNG CỦA HỆ THỐNG TÀI KHOẢN K Ế TOÁN 6.1.1. Sự cần thiết p h ả i h ì n h t h à n h h ệ thống tài khoản k ế toán T à i k h o ả n k ế t o á n đ ư ợ c sử d ụ n g đ ể theo d õ i v à p h ả n á n h t ì n h h ì n h và sự b i ế n đ ộ n g c ù a từng l o ạ i tài sản, t ừ n g l o ạ i n g u ồ n v ố n và t ừ n g k h o ả n n ợ p h ả i thu, n ợ p h ả i trả. B ở i v ậ y , đ ể c u n g c ấ p đ ầ y đ ù t h ô n g tin cho q u ả n lý, c á c doanh n g h i ệ p p h ả i d ù n g rất n h i ề u tài k h o ả n k h á c nhau m ớ i c ó t h ể b ả o đ ả m phản á n h đ ư ợ c t o à n b ộ c á c chỉ tiêu c ầ n t h i ế t . T u y t h u ộ c v à o quy m ô , v à o đ i ề u k i ệ n k i n h doanh cụ t h ể v à v à o l o ạ i h ì n h hoạt đ ộ n g , sở hữu của m ì n h , trôn c ơ sờ h ệ t h ố n g tài k h o ả n k ê t o á n thống nhất do N h à n ư ớ c ban h à n h , m ỗ i d o a n h n g h i ệ p sẽ lựa c h ọ n n h ữ n g tài k h o ả n t h í c h h ợ p đ ể v ậ n d ụ n g v à o c ô n g t á c k ê t o á n . N h ữ n g tài k h o á n đ ư ợ c lựa c h ọ n đ ể v ậ n d ụ n g đ ó t ạ o t h à n h h ệ t h ố n g tài k h o ả n k ế t o á n của doanh nghiệp. Như*vây, xuất phát từ yêu cầu phản ánh thông t i n n h i ề u c h i ề u , đ a d ạ n g cho q u ả n lý m à h ì n h t h à n h n ê n h ệ t h ố n g tài k h o ả n k ê t o á n sử d ụ n g trong c á c đem vị, t ổ c h ứ c , doanh n g h i ệ p , . . . Giáo trình LÝ T H U Y Ế T H Ạ C H T O Á N K Ế TOÁN 129 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  2. 6.1.2. Đ ặ c t r ư n g c ơ b a n cua h ệ t h ố n g t à i k h o a n kẻ toán Đ ể c ó t h ể t i ế n h à n h l ự a c h ọ n tài k h o ả n , c ầ n nắm đ ư ợ c n ộ i dung, n g u y ê n tắc g h i c h é p , phản á n h cùa t ừ n g tài k h o ả n và do v ậ y , c ầ n t i ế n h à n h sắp x ế p , phân l o ạ i tài k h o ả n k ế t o á n . M u ố n cho v i ệ c p h â n l o ạ i tài k h o ả n đ ư ợ c hợp lý, khoa h ọ c , cần n ắ m v ữ n g c á c đ ặ c t r ư n g của tài khoản. C h í n h n h ữ n g đặc t r ư n g n à y đ ã l à m c h o c á c tài khoản c ó n h ữ n g k h á c b i ệ t n h ấ t đ ị n h . v ề c ơ b ả n , tài k h o ả n kê t o á n c ó n h ữ n g đ ặ c t r ư n g c h ủ y ế u sau: - Nội dung phán ánh cùa tài khoản: D o chức n ă n g c h ủ y ế u của tài k h o ả n là c u n g c ấ p t h ô n g t i n nên n ộ i d u n g k i n h t ế m à tài k h o ả n phản á n h c ó những k h á c b i ệ t nhất đ ị n h . T h ô n g t h ư ờ n g , c ó c á c loại tài k h o ả n phản á n h n ộ i d u n g c h i p h í , t h u nhập, tài sản, n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản. - Cóng dụng vù kết cấu của lài khoán: M ỗ i mộ! d ố i t ư ợ n g hạch t o á n k ế t o á n c ó y ê u c ầ u q u ả n lý cu ì hê k h á c nhau. B ở i v ậ y , tài k h o ả n k ê t o á n phản á n h các đ ê t ư ợ n g đ ó c ũ n g c ó c ó n g d ụ n g k h á c nhau n h ầ m đ á p ứng y ê u cầu q u ả n lý từng đ ố i t ư ợ n g v à k ế t c ấ u cụ thể của c á c tài k h o ả n c ũ n g k h á c nhau m ớ i b ả o đ ả m cho tài k h o ả n thực h i ệ n đ ư ợ c c ò n g d ụ n g c ù a n ó . - Mức độ phàn ánh của tài khoán: T u y thuộc vào đ ô i t ư ợ n g m à tài k h o ả n phản á n h , c ó những tài khoản phản á n h đ ố i t ư ợ n g ở m ứ c đ ộ t ổ n g h ợ p và c ó những tài k h o á n phản á n h đ o i t ư ợ n g ở m ứ c d ỏ c h i t i ế t . cụ the hoa đ ô i t ư ợ n g . 130 Chù biên: PGS. TS. NGUYỄN THỊ ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  3. - Quan hệ với các báo cáo tài chính: Các báo cáo tài c h í n h là p h ư ơ n g t i ệ n t r ì n h b à y k h ả n ă n g sinh l ờ i v à tình h ì n h t à i c h í n h c ủ a doanh n g h i ệ p n h ằ m c u n g cấp t h ô n g t i n cho người sử d ụ n g ờ b ê n ngoài doanh n g h i ệ p . Đ ể l ậ p c á c b á o c á o tài c h í n h m ộ t c á c h k ị p t h ờ i , c h í n h x á c , c ầ n c ă n c ứ v à o m ố i quan h ộ giữa tài k h o ả n v ớ i b á o c á o tài c h í n h đ ể t í n h t o á n c h ỉ tiêu p h ù hợp. C h ẳ n g h ạ n , t h u ộ c b ả n g c â n đ ố i k ế t o á n là c á c tài k h o ả n p h ả n á n h tài sản v à n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản; c ò n t h u ộ c b á o c á o k ế t q u ả k i n h doanh là c á c tài k h o ả n phản á n h d o a n h thu, c h i p h í , l ợ i tức... c ủ a doanh nghiệp. - Đặc tnữig về phạm vi hạch toán: T u y thuộc v à o p h ạ m v i m à tài k h o ả n phản á n h , c ó n h ữ n g tài k h o ả n chỉ đ ư ợ c sử d ụ n g trong k ê t o á n tài c h í n h đ ể p h ả n á n h t o à n b ộ tài s ả n , v ậ t tư, t i ề n v ố n , t ì n h h ì n h thu mua, tiêu t h ụ , c h i p h í , thu n h ậ p v à t í n h t o á n k ế t q u ả k i n h doanh của d o a n h n g h i ệ p ờ mức đ ộ t ổ n g q u á t . T r ê n c ơ sờ đ ó , l ậ p c á c b á o c á o tài c h í n h n h ư b ả n g c â n đ ố i k ế t o á n , b á o c á o k ế t q u ả k i n h doanh... B ê n c ạ n h đ ó , c ó m ộ t số tài k h o ả n k h á c l ạ i đ ư ợ c sử d ụ n g t r o n g k ế t o á n q u ả n trị đ ể p h ả n á n h c h i p h í , thu n h ậ p v à t í n h t o á n k ế t q u ả của t ừ n g h o ạ t đ ộ n g , từng l o ạ i sản p h ẩ m , h à n g hoa v.v... T r ê n c ơ s ở đ ó , c u n g cấp t h ô n g t i n cần t h i ế t cho q u ả n trị doanh n g h i ệ p . D ự a v à o n h ữ n g đ ặ c t r ư n g n ê u t r ê n , c ó t h ể và cần thiết p h ả i p h â n l o ạ i tài k h o ả n đ ể n â n g cao h i ệ u q u ả sử d ụ n g tài k h o ả n t r o n g c ô n g t á c h ạ c h t o á n và q u ả n lý. Giáo trình LÝ T H U Y Ế T H Ạ C H T O Á N K Ế TOÁN 131 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  4. 6.2. P H Â N L O Ạ I T À I K H O Ả N K Ế T O Á N D o tài k h o ả n k ế t o á n c ó n h i ề u l o ạ i , v ớ i n ộ i d u n g , k ế t c ấ u , c ô n g d ụ n g và m ứ c đ ộ p h ả n á n h k h á c nhau n ê n đ ể v â n d ụ n g c ó h i ệ u q u ả h ệ t h ố n g tài k h o ả n v à o c ô n g tác h à n g n g à y , phù hợp với đặc đ i ể m hoạt động sản x u ấ t - k i n h doanh của d o a n h n g h i ệ p , c ầ n thiết p h ả i p h â n l o ạ i tài k h o ả n . P h â n l o ạ i tài k h o ả n là việc sắp x ế p c á c tài k h o ả n k h á c nhau v à o t ừ n g n h ó m , t ù n g l o ạ i theo n h ữ n g đ ặ c t r ư n g n h ấ t đ ị n h . V ế m ặ t lý luận c ũ n g n h ư t r ê n thực t ế c ô n g t á c k ế t o á n , t à i khoản t h ư ơ n g đ ư ợ c p h â n theo c á c c á c h sau: 6.2.Ỉ. P h â n loại tài k h o ả n theo n ộ i d u n g k i n h tê C ả n c ứ v à o n ộ i d u n g k i n h t ế m à tài k h o ả n phản á n h , c á c tài k h o ả n k ế t o á n đ ư ợ c c h i a l à m b ố n l o ạ i c ơ bản: T à i k h o ả n p h ả n á n h tài sản, tài k h o ả n p h ả n á n h n g u ó n h ì n h t h à n h tài sản, tài k h o ả n p h ả n á n h doanh thu ( v à thu n h ậ p ) , tài k h o ả n p h ả n á n h c h i p h í . T r o n g từng l o ạ i t r ê n , c á c t à i k h o ả n l ạ i đ ư ợ c p h â n c h i a theo từnj n h ó m n h ỏ tuy t h u ộ c v à o n ộ i d u n g của t à i k h o ả n . Loại 1: Loại tài khoản phản ánh tài sán L o ạ i tài k h o ả n n à y đ ư ợ c sử d ụ n g đ ể p h ả n á n h g i á trị c ù a t o à n b ộ tài sản h i ệ n c ó ờ d o a n h n g h i ệ p bao g ồ m tài sản lưu đ ộ n g v à tài sản c ố đ ị n h . * Nhóm tài khoán phán ánh tài sán lim động và đầu tư ngắn hạn: D ự a v à o n h ó m n h ữ n g tài k h o ả n n à y . I32 Chủ biên: PGS. TS. N G U Y Ê N T H Ị Đ Ô N G Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  5. n g ư ờ i s ư d ụ n g t h ô n g t i n n ắ m d ư ợ c g i á ư ị của t o à n b ộ tài sản lưu đ ộ n g m à doanh n g h i ệ p c ó bao g ồ m c á c loại tiền, c á c khoản phải đìu, giá ứ ị đ ẩ u tư tài c h í n h ngắn h ạ n , v.v... * Nhóm tài khoản phán ánh tài sấn cố định và đâu tư dài hạn: T à i s à n c ố đ ị n h v à đ ẩ u t ư d à i h ạ n là n h ữ n g tài sản c ó t h ờ i g i a n thu h ồ i v ố n d à i , l u â n c h u y ể n c h ậ m ( t h ư ờ n g t ừ m ộ t n ă m hoặc m ộ t c h u k ỳ k i n h d o a n h t r ờ l ê n ) . T h u ộ c n h ó m n à y g ồ m c ố c á c tài k h o ả n p h ả n á n h tài s ả n c ố đ ị n h h ữ u h ì n h , tài sản c ố đ ị n h v ô h ì n h , tài sản c ố đ ị n h t h u ê mua, c á c k h o ả n đ ầ u t ư tài c h í n h d à i h ạ n , v.v... Loại 2: Loại tài khoản phẩn ánh nguồn hình thành tài sản Đ ể b i ế t d ư ợ c t à i sản c ủ a doanh n g h i ệ p đ ư ợ c tài t r ợ t ừ n h ữ n g n g u ồ n n à o , đ ò i h ỏ i k ế t o á n p h ả i sử d ụ n g c á c tài k h o ả n p h ả n á n h n g u ồ n h ì n h t h à n h c ù a tài sản. D o tài sản c ù a d o a n h n g h i ệ p đ ư ợ c h ì n h t h à n h từ hai n g u ồ n c h ủ y ế u n ê n l o ạ i tài k h o ả n n à y c ũ n g đ ư ợ c chia l à m hai n h o m : * Nhóm tài khoản phán ánh nguồn vốn chủ sở hữu: V ố n c h ủ s ở h ữ u là s ố v ố n t ự c ó c ù a bản t h â n doanh n g h i ệ p , d o c á c c h ù s ở h ữ u đ ó n g g ó p ban đ ầ u v à b ổ sung t h ê m t r o n g q u á t r ì n h k i n h doanh. Vì t h ế , n h ó m n à y bao g ồ m n h ũ n g tài k h o ả n p h ả n á n h n g u ồ n vốn kinh doanh, n g u ồ n vốn xây dụng c ơ bản, các q u ỹ xí n g h i ệ p , thu n h ậ p c h ư a p h â n p h ố i , v.v... Giáo trình LÝ T H U Y Ế T H Ạ C H T O Á N K Ể TOÁN 133 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  6. * Nhóm tài khoán phấn ánh công nợ phải trá: Đ â y là n h ữ n g tài k h o ả n đ ư ợ c sử d ụ n g đ ể theo dõi c á c k h o ả n n ợ , vay và nghĩa v ụ p h ả i đ ó n g g ó p của doanh n g h i ệ p . T h u ộ c l o ạ i n à y bao g ồ m c á c tài khoản p h ả n á n h t i ề n vay, p h ả n á n h s ố p h ả i trả n g ư ờ i b á n , n g ư ờ i n h ậ n t h ầ u , p h ả i t r ả c ô n g n h â n v i ê n chức, VA .. Loại 3: Loại tài khoản phản ánh doanh thu và thu nhập từ các hoạt động kinh doanh. T h ô n g qua c á c tài k h o ả n n à y , k ế t o á n sẽ phản ánh được t o à n b ộ c á c k h o ả n doanh t h u , thu n h ậ p c ũ n g n h ư c á c k h o ả n l à m g i ả m doanh t h u , thu n h ậ p của c á c hoạt đ ộ n g k i n h doanh. T ừ đ ó , x á c đ ị n h đ ư ợ c t ổ n g s ố doanh thu t h u ầ n ( v à thu n h ậ p t h u ầ n ) t ừ c á c h o ạ t đ ộ n g . Thuộc l o ạ i n à y bao g ồ m c á c tài k h o ả n p h ả n á n h doanh thu b á n h à n g của hoạt đ ộ n g sản x u ấ t k i n h doanh v à thu n h ậ p của hoạt đ ộ n g tài c h í n h , h o ạ t đ ộ n g bất t h ư ờ n g . Loại 4: Loại tài khoản phản ánh chi phí HĐ kinh doanh. Đ â y là c á c tài k h o ả n d ù n g đ ể t ậ p h ợ p và kết c h u y ể n chi p h í thuộc c á c h o ạ t đ ộ n g sản x u ấ t - k i n h doanh, hoạt đ ộ n g tài c h í n h và h o ạ t đ ộ n g b ấ t thường. T h u ộ c l o ạ i n à y bao g ồ m c á c tài k h o ả n p h ả n á n h chi p h í n g u y ê n , vật l i ệ u trực t i ế p , c h i p h í n h â n c ô n g trực t i ế p , chi p h í b á n h à n g . . . V i ệ c p h à n l o ạ i tài k h o ả n theo n ộ i d u n g k i n h t ế là c ơ sở cho việc x â y d ự n g h ệ t h ố n g tài k h o ả n k ẻ toán t h ố n g nhất đ ồ n g t h ờ i là c ă n c ứ đ ể m ỗ i doanh nghiệp lưa chon tài k h o ả n p h ù hợp vói đ i ề u k i ệ n cụ the của m ì n h . C ó t h ể k h á i q u á t v i ệ c p h â n l o ạ i tài k h o ả n theo n ô ' d u n g k i n h t ế qua s ơ đ ổ 6. Ì. Chủ biên: PGS. TS. NGUYÊN T H I ĐỎNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  7. HỆ THỐNG TÀI KHOÁN KẾ TOÁN ì Tiii khoán Tài khoán phái) ánh Túi khoán phán ánh Tài khoán phán ánh chi phí doanh thu và thu nhíip nuuổn hình thảnh tài sàn phán ánh líu sún Tà. TAI khoán Tài Tài khoan TÀI khoản Tài khoán Tài khi lán chi phi khoán doanh lim nọ nguôi) khoản chi phí hom dộng thu bán hàng phai Ini vòn chù lài Nản sớ hữu hoai SXKD nh.1p khác Tai Utu.-m chi phi T.1i Tui khoan Tài Tai Tai kham Tin khoan (thán (hòi k) (chi phi bin khu.in phán ;íuh nợ khoán khoán phan ánh inh Kín lùng (liu va) (vay phan phàn .inh hàny tửu tkn háng. tín phí quán Ihukhuân doanh ihu ngà)) hun. ánh quá (rinh kho. CÌ.L chi lý doanh Mjỉhi
  8. 6.2.2. Phũ l i l o ạ i t à i k h o á n t h e o c ô n g d ụ n g và kết cấu. T h e o c á c h n à y , c á c tài k h o ả n k ế t o á n trước hết sẽ đ ư ợ c c ă n c ứ v à o c ô n g d ụ n g ( b i ể u h i ệ n qua t á c dụng của tài k h o ả n trong v i ệ c p h ả n á n h , k i ể m tra v à thông t i n ) của tài k h o ả n đ ể sấp x ế p v à o t ừ n g l o ạ i g i ố n g nhau r ồ i dựa v à o c ô n g d ụ n g c ụ t h ể v à k ế t c ấ u của tài khoản d ể t i ế p tục chia c h ú n g v à o c á c n h ó m tài k h o ả n có cùng công dụng và n g u y ê n tắc g h i c h é p . C á c h phân l o ạ i n à y tạo đ i ể u k i ệ n t h u ậ n l ợ i c h o v i ệ c t í n h t o á n , xác đ ị n h c á c c h ỉ tiêu c ẩ n t h i ế t c u n g c ấ p c h o q u ả n lý. Dựa v à o c ô n g d ụ n g v à k ế t c ấ u c ủ a tài k h o ả n , các tài k h o ả n sẽ được c h i a t h à n h 3 l o ạ i : L o a i tài k h o ả n c ơ b ả n , tài k h o ả n đ i ê u c h ỉ n h v à tài k h o ả n n g h i ệ p v ụ . b.Loại tài khoản cơ bản: N h ữ n g tài k h o ả n c ơ b ả n là n h ữ n g tài k h o ả n d ù n g đ ể phản á n h trực t i ế p tình h ì n h b i ế n đ ộ n g của v ố n sàn theo cả theo tài sản và theo n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản. T h u ố c n h ữ n g tài k h o ả n c ơ b ả n bao g ồ m 3 n h ó m : N h ó m n h ữ n g tài k h o ả n p h ả n á n h tài sản, p h ả n ánh n g u ồ n v ố n và n h ó m n h ữ n g tài k h o ả n h ỗ n hợp. - N h ó m tài k h o ả n p h ả n á n h tài sản n h ư tài khoản "Tài s à n c ố đ ị n h hữu h ì n h " , " T à i sản c ố đ ị n h v ô h ì n h " , "Tiền mặt", " N g u y ê n l i ệ u , vật l i ệ u " . . . - N h ó m tài k h o ả n p h à n á n h n g u ồ n v ố n (nguồn h ì n h t h à n h tài sản hay c ò n g ọ i là n h ó m tài k h o ả n phản á n h c ô n g n ọ và n g u ồ n v ố n c h ú sở hữu) n h ư c á c tài Chú hiên: l»(;s. TS. N ( ; i V ẺN T i n ĐỔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  9. k h o ả n "Vay li nắn h ạ n " . "'Vay dai h ạ n " , " N m i ổ n von k i n h doanh", " N g u ồ n v ó n x â y đ ụ n lĩ c ơ bản"-.. - N h ú m tài khoan h ỗ n h ợ p (còn n ạ i là n h ó m lài k h o ả n bất đ ị n h ) n h ư c á c tài k h o ả n "Phải thu ờ n g ư ờ i mua", "Phái trả cho n c ư ờ i b á n "... C á c tài k h o á n n à v c ó k ế t c â u cụ t h ể n h ư sau: Nợ TK phản ánh tài sản Có DĐK Phàn ánh ýá trị rãi sán hiện có ở đàu kỳ Phát sinh Có: Phân ánh các Phái sinh Nợ: Phàn ánh các nghiệp vụ làm giám giá ri Ị nghiệp vụ lâm tăng giá trị tài tài sàn tron ÍJ kỳ sân trong ki Tòng c ộiii> pliál sinh tãiỉĩị Tôn? cộng phát SI li lì íỊiàm DCK: Phàn anh iỊiá trị lài sàn hiện (ó ừ CHÓI Ả"Ỳ Nợ TK phan ánh nguồn vốn Có DĐK: Phàn ánh lìiỊUồn hình Phút sinh Nợ- Phán ánh các /hành tài sản hiện có lĩầu kỳ nghiệp vụ làm giảm nguồn Phái sinh Có: Phún ánh các hình thành tài sán n ong kỳ nghiệp vụ tám* nguồn hình thành tài sản troiiiỊ kỳ Tổng cộnq PS giám Tổng (-ỘI1ỊỊ phát sinh tàn Ị; DCK. NiỊHồn hình thành K: san cuối lí. V (Máo trinh LÝ T H l ' Y K ' 1 HÁCH T O \ \ K Í T ( > \ . \ 13" Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  10. Tài khoản hỗn hợp (Clianạ hạn: TK thanh toán với người mua) fị ( DDK: Khoán còn phái thu ĐĐK: Tiến đật trước nia người mua dán kỳ : người mua còn lại dấu kỳ: - Khoán phới thu người mua - Số tiền (tã thu ỏ người mua tâng (hèm trong kỳ trong kỳ Trị giá bún vật tư. hàng - Tiền đặt trước cùa người ỉioá... liên quan đến tiên đật mua tăng thêm trong kỳ trước cùa người mua DCK: Khoán còn phơi tìm ờ DCK: Khoán tiền đội trước người mua cuối kỳ cùa người mua còn lai CUỐI kỳ b.Loại tài khoản điều chỉnh Tài k h o á n đ i ê u chỉnh là tài k h o ả n đ ư ợ c sử dụng đ ể tính toán l ạ i c h i tiêu đ ã đ ư ợ c p h ả n á n h ở c á c tài k h o á n c ơ ban n h á m c u n g c ấ p số l i ệ u x á c thực về tình h ì n h tài s á n tai t h ờ i đ i ể m t í n h t o á n . N h ư v â y , sự tồn t ạ i của l o ạ i tài k h o ả n đ i ề u c h i n h l u ô n g á n v ớ i l o ạ i tài khoản c ơ bán. Sờ d ĩ sử d ự n g c á c tài k h o ả n đ i ề u c h i n h là do đặc đ i ể m c ù a m ộ t s ô tài s à n sử d ụ n í ĩ lâu d à i n ê n b é n cạnh g i á ban đ ầ u ( n g u y ê n g i á ) , c ò n p h ả i x á c đ i n h g i á trị c ò n l ạ i sau q u á trình sử d ụ n g . M ặ t k h á c , Giá trị c ù a tài s à n c ó t h ể thay đ ổ i do m ộ t s ố t á c đ ộ n g b é n n g o à i (do giá cả tài sản thay đ ổ i , d o tỉ g i á n g o ạ i tê thay đ o i . . . ) . ỉ 38 Chủ biên: PGS. TS. N G U Y Ễ N T H Ị ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  11. v ề k ế t c ấ u , c á c tài k h o ả n đ i ề u c h i n h bao g i ờ c ũ n g n g ư ợ c v ó i k ế t c ấ u tài k h o ả n c ơ b ả n m à n ó đ i ề u c h ỉ n h . D ự a v à o c ô n g d ụ n g , c ó t h ể c h i a c á c tài k h o ả n điều chỉnh vào 2 n h ó m : - N h ó m t à i k h o ả n d i ế u c h ỉ n h g i á n t i ế p g i á trị c ủ a tài sản: D ự a v à o n h ũ n g tài k h o ả n n à y đ ể t í n h ra g i á trị c ò n l ạ i c ủ a t à i sản hay g i á trị thực của t à i sản. * Giá trị còn lại = Nguyên giá - Giá trị hao mòn * Giá trị Giá Giá trị thực của tài trị ghi dự phòng sàn sổ T h u ộ c n h ó m n à y bao g ồ m c á c t à i k h o ả n "Hao m ò n tài sản c ố đ ị n h h ữ u h ì n h " , "Hao m ò n tài sản c ố đ ị n h t h u ê mua", "Hao m ò n tài sản c ố đ ị n h v ô h ì n h " , " D ự p h ò n g giảm giá đầu tư ngắn hạn", " D ự p h ò n g p h ả i thu k h ó đ ò i " v.v... - N h ó m tài k h o ả n đ i ề u chỉnh trực t i ế p g i á trị của tài sản: D ự a v à o n h ữ n g tài k h o ả n n à y , k ế t o á n t i ế n h à n h đ i ề u chỉnh g i á trị tài sản t ă n g t h ê m ( h o ặ c g i ả m đ i ) do n h ữ n g t á c đ ộ n g b ê n n g o à i . T h u ộ c n h ó m n à y bao g ồ m c á c tài k h o ả n n h ư " C h ê n h lệch đ á n h g i a l ạ i tài sản", " C h ê n h l ệ c h tỉ g i á ngoại tệ". 4>.Loại tài khoản nghiệp vụ T à i k h o ả n n g h i ệ p v ụ là tài k h o ả n c ó c ô n g đ ụ n g t ậ p h ợ p s ố l i ệ u c ầ n t h i ế t r ồ i t ừ đ ố sử d ụ n g c á c p h ư ơ n g p h á p m a n g tính n g h i ệ p vụ k ỹ t h u ậ t đ ể x ử lý s ố l i ệ u . Giáo trình LÝ T H U Y Ế T H Ạ C H T O Á N K Ế T O Á N 139 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  12. C ă n cứ v à o c ô n g d ụ n g cụ the và k ế t c ấ u c ù a tài khoản. ỉoại n à y đ ư ợ c chia l à m c á c n h ó m sau: * Nhóm tài khoản phán phối: N h ó m tài k h o ả n p h â n p h ố i là n h ó m những tài khoản d ù n g đ ể tập hợp s ố l i ệ u r ồ i t ừ đ ó p h â n p h ố i cho c á c đ ô i t ư ợ n g liên quan ( đ ố i t ư ợ n g sử d ụ n g ) . Thuộc n h ó m n à y g ồ m c á c tài k h o ả n t ậ p h ợ p p h á n p h ố i và p h â n p h ố i theo d ự t o á n . - Các tài khoản tập hợp phân phối: G ồ m c á c lài k h o ả n sử d ụ n g đ ể tập hợp c h i p h í r ồ i p h â n p h ố i chi p h í ( k ế t c h u y ể n chi p h o cho c á c đ ố i t ư ợ n g liên quan. T h u ố c n h ó m n à y g ồ m c ó c á c tài k h o ả n p h ả n á n h chi phí sản p h ẩ m (chi p h í n g u y ê n , v ậ t l i ệ u Trúc tiếp; chi p h í n h â n c ô n g trực t i ế p ; c h i p h í sản x u . , , hung), chi p h í ỉhời k ỳ (chi p h í b á n h à n g , c h i p h í q u á n lý doanh n g h i ệ p ) và c h i p h í thuộc c á c h o ạ t đ ộ n g k h á c (chi phí hoai đ ộ n g tài c h í n h , chi p h í bất t h ư ờ n g ) . C á c tài k h o ả n tập hợp p h â n p h ố i c ó k ế t cấu n h ư .sau: Bén Ntc Tập hợp chi phí thực tế phát sinh Bén Có: - Các khoán ghi giâm chi phí - Kết chuyển chi phí. Tài k h o ả n tập hợp p h â n p h ố i k h ô n g c ó s ố d ư . -Các tài khoán phân phối theo dự toán: G ồ m c á c tài k h o ả n p l , ả n á n h c á c k h o ả n c h i p h í p h á t sinh theo d ụ l o à n l ậ p t ừ trước ( c h i p h í p h ả i ư ả ) h o ặ c k h i đ ã p h á t sinh sẽ l ậ p d ự t o á n p h â n p h ố i c h o c á c đ ố i t ư ợ n g sử 140 Chỏ biên: PGS. TS. N G U Y Ê N T H Ị ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  13. đ ụ n " (chi p h í trả trước ngắn hạn và dài hạn). C á c tài k h o ả n n à y c ó k ế t c ấ u n h ư sau: + T à i k h o ả n " C h i p h í p h ả i t r ả " : D ù n g đ ể phản á n h c á c k h o ả n c h i p h í sẽ p h á i sinh t r o n g thời gian t ớ i v ớ i quy m ô l ớ n , c ó quan h ệ tói n h i ề u k ỳ k i n h doanh n h ư chi p h í sửa chữa l ớ n tài s à n c ố đ ị n h theo k ế h o ạ c h , lãi t i ề n vay sẽ trả, t i ề n l ư ơ n g n g h ỉ p h é p của c ô n g n h â n sản x u ấ t , v.v... Bên Nợ: Tập hợp toàn bộ các khoán chi phí phải trả thực tế phái sinh. Bên Có: Các khoản chi phí phải trở đã ghi nhận theo kế hoạch (đỡ tính trước vào chi phí kinh doanh). Dư Có: Các khoản chi phí phải trả đã tính vào chi phí kinh doanh nhưng thực tế chưa phát sinh. + Tài k h o ả n " C h i p h í trả trước": Chi p h í trả trước là n h ữ n g k h o ả n c h i p h í thực t ế đ ã p h á t sinh n h ư n g c h ư a đ ư ợ c t í n h h ế t v à o c h i p h í sản x u ấ t k i n h doanh do quy m ô c h i p h í l ớ n h o ặ c do bản t h â n chi p h í c ó liên q u á n t ớ i n h i ề u k ỳ k i n h doanh. T h u ộ c c h i p h í trả trước g ồ m c ó g i á trị c ô n g cụ, d ụ n g cụ n h ỏ xuất d ù n g ; g i á trị c ô n g t r ì n h sửa chữa l ớ n tài sản c ố đ ị n h n g o à i k ế hoạch; g i á trị bao b ì l u â n c h u y ể n , đ ồ d ù n g cho t h u ê . . . Bên Nợ: Tập hợp toàn bộ chi phí trả trước thực tế phát sinh. Bên Có: Phán bổ dấn chi phí trà trước. Dư Nợ: Các khoản chi phí trả trước thực tế đã phát sinh nhưng còn lợi chưa phân bổ vào phí kinh doanh. Giáo trình LÝ T H U Y Ế T H Ạ C H T O Á N K Ế TOÁN 141 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  14. * Nhóm tài khoản tinh giá thành: Nhóm tài k h o ả n n à y d ù n g đ ể t ậ p hợp c h i p h í sản x u ấ t và cung cấp số l i ệ u đ ể tính g i á t h à n h sản p h ẩ m , dịch vụ. Bên Nợ: Tập hợp các chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ. Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí - Tổng giá thành sản phẩm, lao vụ hoàn thành Dư Nợ: Phản ánh chi phí sản xuất dỏ dang. T h u ộ c n h ó m n à y c ó c á c tài k h o ả n " C h i phí sản x u ấ t - k i n h doanh d ở dang", " C h i p h í đ ầ u tư x â y dựng c ơ b ả n d ở dang". N g o à i ra c ò n c ó c á c tài k h o ả n d ù n g đ ể t í n h giá t h à n h v ậ t l i ệ u , c ô n g cụ, h à n g h o á mua n g o à i n h ư c á c tài k h o ả n " N g u y ê n vật l i ệ u " , ' C ô n g cụ, d ụ n g cụ", " H à n g hoa"... C á c tài k h o ả n n à y c ó k ế t cấu n h ư sau: Bén Nợ: Tập hợp các chi phí liên quan đến việc mua sắm vật tư, hàng hoa (giá mua và chi phí thu mua, lắp dại...). Bên Có: Trị giá vốn (giá thành) vật tư, hàng hoa xuất sử dụng. Dư Nợ: Trị giá vốn (giá thành) vật tư, hàng hoa tồn kho. * Nhóm tài khoán so sánh: N h ó m tài k h o ả n này được sử d ụ n g đ ể x á c đ ị n h c á c chỉ tiêu cần thiết vé hoạt đ ộ n g k i n h doanh b ằ n g c á c h so s á n h giữa b ê n N ợ và b ê n C ó của từng tài k h o ả n . T h u ộ c l o ạ i n à y c ó c á c tài k h o ả n phản á n h doanh t h u , thu n h ậ p n h ư doanh thu b á n h à n g , doanh thu tiêu t h ụ n ộ i b ộ , thu n h ậ p hoạt đ ộ n g tài c h í n h . . . và tài k h o ả n " X á c đ ị n h k ế t qua 142 Chủ biên: PGS. TS. N G U Y Ê N T H Ị ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  15. Tài k h o ả n " X á c đ ị n h k ế t q u á " c ó k ế t c ấ u n h ư sau: Bên Nợ: - Giá vốn hàng tiêu thụ ; - Chi phí bún hàng ; - Chi phí quản lý doanh nghiệp i - Chi phí hoại động tài chính ; - Chi phí khác; - Kết chuyển kết quả kinh doanh ị lãi) Bên Có: - Doanh thu thuần của hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hoa và của hoại động tài chính ; - Thu nhập thuần của hoạt động khác ; - Kết chuyển kết quả kinh doanh ị lỗ). C á c tài k h o ả n p h ả n á n h doanh thu (và thu nhập) từ hoạt đ ộ n g b á n h à n g và c á c hoạt đ ộ n g tài chỉnh, hoạt đ ộ n g k h á c c ó k ế t c ấ u n h ư sau: Bên Nợ: - Tập hợp các khoán làm giám doanh thu hoặc thu nhập (thuếtiêu thụ, các kìxoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu hàng bị trả lại). - Kết chuyển doanh thu thuần (hoặc thu nhập thuần) từ hoạt động tiêu thụ sàn phẩm, hàng hoa, dịch vụ (hoặc hoạt động tài chính, hoại động khác). Bén Cố: Tổng số doanh thu bán hàng (hoặc doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập kliớc). N h ó m c á c tài k h o ả n so s á n h c u ố i k ỳ k h ô n g c ó số d ư do đ ã k ế t c h u y ể n h ế t . V i ệ c p h â n l o ạ i tài k h o ả n theo c ô n g d ụ n g và k ế t c â u c ó t h ể k h á i q u á t qua h ì n h 6.2. Giáo trình LÝ T H U Y Ế T HÁCH TOÁN K Ể TOÁN 143 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  16. HÊ T H Ò N G TÀI KHOÁN Tm Loại tài khoán Loại tài khoản Loại tài khoán nghiệp vụ diêu chỉnh cơ bân E Tài Tài Tài Tái khoán Tài Tài Tài phán ánh Tài khoăn khoán khoán khi KÍ lì khoán tiỊịưồn khoán khoán tinh diêu di cu phùn vốn chù ụ so phân chinh chinh hổn ánh giá i ớ hữu c gián trực tài hợp và cõng sánh ĩliànlị phôi liếp liếp sàn nơ Hình 6.2: Phân loại tài khoán theo công dung và két cảu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  17. 6.2.3. P h à n l o ạ i t à i k h u â n (heo q u a n h ệ vói các b á o c á o tài c h í n h Đ ê t h u ậ n l ợ i cho v i ệ c l ậ p , k i ể m tra c á c b á o tài c h í n h , c á c tài k h o ả n m à đ ơ n vị sử d ụ n g l ạ i đ ư ợ c p h â n ì heo quan h ệ v ó i c á c b á o c á o tài c h í n h . Theo c á c h p h â n l o ạ i n à y , tài k h o ả n k ế t o á n được chia l à m 3 l o ạ i sau: Ò.Các tài khoản thuộc bảng cán đôi kê toán C á c tài k h o ả n t h u ộ c b ả n g c â n đ ố i k ế t o á n là những tài k h o ả n c ó sổ d ư c u ố i k ỳ ở b ê n N ợ hoặc b é n C ó , phản á n h t o à n b ộ tài sản của doanh n g h i ệ p theo g i á ;.ị và theo n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản. C á c tài k h o ả n này c ó t h ể chia l à m hai n h ó m : N h ó m tài k h o ả n phản á n h £ á trị tài sản và n h ó m tài k h o ả n phản á n h n g u ồ n h ì n h n à n h tài sản. - N h ó m tài k h o ả n phản á n h g i á trị tài sản bao g ồ m c á c tài k h o ả n p h ả n á n h tài sản c ố đ ị n h và đ ầ u t ư d à i hạn ( T K tài sản c ố đ ị n h hữu h ì n h , tài k h o ả n tài sản c ố đ ị n h v ô h ì n h , tài k h o ả n tài sản c ô định t h u ê tài c h í n h , tài k h o ả n g ó p v ố n liên doanh...) c ù n g c á c tài k h o ả n p h ả n á n h tài sản lưu đ ộ n g và đ ầ u tư ngắn hạn (tài k h o ả n t i ề n m ặ t , t i ề n gửi n g â n h à n g , tài khoản n g u y ê n , vật l i ệ u , v . v . . . ) . - N h ó m tài k h o ả n phản á n h n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản: G ồ m c á c tài k h o ả n phản á n h n g u ồ n v ố n c h ủ sở hữu và c ô n g n ợ p h ả i trả. Giáo trình LÝ T H U Y Ế T HÁCH TOÁN KÉ TOÁN 145 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  18. à.Các TK ngoài bảng càn đối ké toán Đ â y là n h ữ n g tài k h o ả n b ổ sung n h ằ m l à m rỏ m ộ t số chỉ tiêu đ ã đ ư ợ c p h ả n á n h t r o n g b ả n g c â n đ ố i k ế t o á n . Đ ồ n g t h ờ i , c á c tài k h o ả n n à y c ò n phản á n h m ộ t số tài sản k h ô n g t h u ộ c q u y ề n sở hữu c ù a đ ơ n vị n h ư n g đ ơ n vị đ a n g n ắ m g i ữ , q u ả n lý và sử d ụ n g . C á c tài k h o ả n n à y c ó số d ư N ợ và đ ư ợ c ghi c h é p b ằ n g c á c h ghi đ ơ n . T h u ộ c l o ạ i n à y bao g ồ m c á c tài k h o ả n n h ư tài k h o ả n tài sản t h u ê n g o à i ; tài k h o ả n vật tư, h à n g hoa n h ậ n g i ữ h ộ , n h ậ n gia c ô n g . . . b.Các tài khoản thuộc báo cáo kết quả kinh doanh C ă n c ứ v à o c á c số l i ệ u p h ả n á n h t r ê n c á c tài k h o ả n n à y , k ế toán sẽ tính t o á n c á c c h ỉ tiêu đ ể g h i v à o b á o c á o k ế t q u ả k i n h doanh. Đ â y là n h ữ n g tài k h o ả n k h ô n g c ó số d ư , thuộc c á c chỉ tiêu chi p h í , doanh thu, thu n h ậ p và k é t q u ả n h ư tài k h o ả n doanh thu bán h à n g , giá v ố n h à n g b á n , tài k h o ả n c h i p h í q u ả n lý, v.v... N g o à i c á c c á c h p h â n l o ạ i n ó i t r ê n , tài k h o ả n k ế toán c ò n được p h â n theo mức đ ộ p h ả n á n h (chia t h à n h tài khoản tổng hợp và tài k h o ả n c h i t i ế t ) , theo p h ạ m vi sử d ụ n g (chia t h à n h tài k h o ả n t h u ộ c k ế t o á n tài c h í n h và tài khoản thuộc k ế t o á n q u ả n t r ị ) . N h ữ n g c á c h p h â n loại n à y g ó p phần l à m r õ h ơ n n ộ i d u n g và p h ạ m v i , phản á n h của tài k h o á n , g i ú p cho k ế t o á n lựa c h ọ n được những tài k h o ả n c ầ n t h i ế t . 146 Chủ biên: PCỈS. TS. NGUYÊN T H Ị ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  19. ọ H Ệ T H Ố N G TÀI KHOẢN Si o ì 5* Tài khoán thược Tài khoán ngoài Tài khoản thuộc 3- bàng cân đối kế toán bàng cản đôi ké toán báo cáo kết quả kinh doanh r H í Tài Tài Tài Tài Tài H khoán khoán khoản Tát ì phàn klioàn điều tài san khoán khoán > ánh chình cùa chú phan o nguồn phản chi ánh gián sờ hữu vốn chù tiếp khác doanh ĩ sớ hữu phối phí thu H Hình 6.3: Phàn loại tài khoản theo quan hệ vói báo cáo tài chính 0 >• z Ạ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
  20. 6.3. H Ệ T H Ố N G TÀI K H O Ả N K Ế TOÁN DOANH NGHIỆP THỐNG NHÁT HIỆN HÀNH (Ban h à n h theo Q u y ế t đ ị n h 1 1 4 1 - T C / C Đ K T n g à y 1.11.1995 của B ộ t r ư ở n g B ộ T à i c h í n h - Đ ã sứa đ ổ i , b ổ sung theo c á c vãn bản m ớ i nhất của B ộ Tài chính) 6.3.1. T ổ n g q u a n về hệ t h ô n g tài k h o ả n kê toán thông nhất H ệ t h ô n g tài k h o ả n k ế t o á n m ớ i được sắp x ế p theo n g u y ê n tắc c â n đ ố i giữa g i á trị tài sản và n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản, p h ù h ợ p v ớ i c á c chỉ tiêu p h ả n á n h trên c á c b á o c á o tài c h í n h . C á c tài k h o ả n đ ư ợ c m ã hoa, thuận l ợ i cho v i ệ c hạch t o á n và x ử lý t h ô n g tin c ũ n g n h ư thu t h ậ p t h ô n g t i n . N h ư v ậ y , h ệ t h ố n g tài Khoản k ế t o á n m ớ i đ ã h ư ớ n g chủ y ế u v à o v i ệ c thu t h ậ p t h ô n g t i n , t h u ậ n l ợ i cho việc l ậ p c á c b á o c á o tài c h í n h . D o đ ó c á c tài k h o ả n k ế t o á n được chia l à m ba n h ó m l ớ n , t r o n g m ỗ i n h ó m l ạ i được chia t h à n h từng l o ạ i k h á c nhau theo n ộ i d u n g k i n h tê m à tài k h o ả n p h ả n á n h . - N h ó m c á c tài k h o ả n t h u ộ c B ả n g c â n đ ô i k ê t o á n : G ồ m c á c tài k h o ả n thuộc l o ạ i Ì và l o ạ i 2 (phản á n h tài sản) và c á c tài k h o ả n t h u ộ c l o ạ i 3 v à l o ạ i 4 (phản á n h n g u ồ n h ì n h t h à n h tài sản). - N h ó m c á c tài k h o ả n n g o à i B ả n g c â n đ ố i k ế t o á n : T K l o ạ i 0. - N h ó m c á c tài k h o ả n t h u ộ c b á o c á o k ế t q u ả k i ; i h doanh: G ồ m cạc tài k h o á n p h ả n á n h c h i p h í ( l o ạ i 6, o ạ i 8), phản á n h doanh thu và thu n h ậ p ( l o ạ i 5, l o ạ i 148 Chù biên: PGS. TS. NGUYỀN THỊ ĐÔNG Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản