intTypePromotion=3

Giáo trình Lý thuyết kiểm toán: Phần 2 - TS. Nguyễn Viết Lợi, ThS. Đậu Ngọc Châu (chủ biên)

Chia sẻ: Cuc Cuc | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:203

0
182
lượt xem
83
download

Giáo trình Lý thuyết kiểm toán: Phần 2 - TS. Nguyễn Viết Lợi, ThS. Đậu Ngọc Châu (chủ biên)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tiếp nối phần 1, phần 2 của cuốn giáo trình Lý thuyết kiểm toán sau đây sẽ trang bị cho các bạn những kiến thức cơ bản về kiểm toán như: Cơ sở dẫn liệu và bằng chứng kiểm toán; hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát; phương pháp kiểm toán và kỹ thuật chọn mẫu trong công tác kiểm toán; tổ chức và quản lý kiểm toán.

 

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Lý thuyết kiểm toán: Phần 2 - TS. Nguyễn Viết Lợi, ThS. Đậu Ngọc Châu (chủ biên)

  1. Chuong 5: Ca sa ddn lieu va bdng chung kiem toan Chttong S CO sd DAN LIEU ■ VA BANG CHUfNG KIEM TOAN 5.1. CC SO DAN LIEU 5.1.1. Cd sd d a n lieu Cd sd d in lieu la mot trong cac khai niem cd ban cua kiem toan. Viec nlm chic khai niem cd sd d in lieu se giup KTV 9 9 xac dinh dtfdc chmh xac muc tieu kiem toan tong quat cac BCTC noi chung va muc tieu kiem toan ttfng bo ph&n cau thanh cua BCTC noi rieng. Nlm chic khai niem cd sd d in lieu v 9 cung giup KTV xac dinh dtfdc cac b&ng chting kiem toan can thiet phai thu thap de co the dat dtfdc cac muc tieu kiem toan dat ra. Khai niem cd sd dan lieu cung tac dong den KTV trong ca ba giai doan ciia qua trinh kiem toan, do la lap ke hoach kiem toan, thuc hien kiem toan va ket thuc kiem toan. De co the n lm dtfdc khai niem ve cd sd d in lieu trtfdc het chting ta can xem xet qua trinh xti ly mot nghiep vu kinh t§ trong ddn vi tti khi b it dau den khi cac nghiep vu nay dtidc phan anh vao he thong BCTC cua ddn vi. Khdi d a u mot sii kien kinh te bao gid cung phat sinh tti nhu cau tieu dting mot nguon lUc cho hoat d6ng trong ddn vi, nhu cau nay dUdc chuyen den cho cac bo ph&n quan ly chtic nang trong ddn vi xti ly. Cac bo phan nay se xem xet danh gia Hoc vi$n Tai chinh 161
  2. GIAO TRlNH LY THUYET KIEM TOAN tinh xac thuc va sU can thiet cua nhu cau nguon ltfc cho hoat dong cua don vi. Tren cd sd sii danh gia nay cac nha quan ly ddn vi se dua ra quyet dinh cho phep nghiep vu kinh te dude thuc hien, viec dua ra quyet dinh cho cac nghiep vu kinh te dUdc thuc thi tuy thuoc vao dac diem quan ly cua tUng ddn vi, tuy thuoc vao tUng loai nghiep vu cung nhu sii uy quyen va phe 9 O chuan dude quy dinh trong tUng ddn vi cu the. Sau khi dUdc cho phep, cac nghiep vu kinh te se dUdc cac bo phan co trach nhiem trong ddn vi to chUc thuc hien. Trong qua trinh to chUc thuc hien ddn vi se thuc hien qua trinh kiem soat cac hoat dong nay de dam bao cac nghiep vu dUdc thuc thi thed dung cac quyet dinh da dUdc ban hanh va phu hdp vdi cac quy che, che d6, cac van ban phap luat hien hanh. Cung trong qua trinh to chUc thiic hien cac nghiep vu kinh te cac chting tti ke toan se dUdc tao lap, cac chting tti ke toan trU6c het se chting minh cho cac nghiep vu kinh te da thiic te xay ra va dam bao cho cac nghiep vu nay da dUdc kiem soat theo dung cac quy dinh hien hanh. Sau khi cac chUng tti ke toan phat sinh no se dUdc bo phan ke toan cua ddn vi tien hanh xti ly theo quy trinh nghiep vu cua ke toan. Tru6c het cac chting tti nay se dUdc hoan chinh, dUdc kiem tra tinh hdp le, hdp phap. Sau do chting se dUdc phan loai, danh gia, tmh toan va tg chUc ghi chep vao cac so ke toan chi tiet, so ke toan tong hdp. Cu6"i cting cac nghiep vu kinh te se dtidc tong hdp va ghi vao so cai cac tai khoan lien quan. Sau mot qua trinh kiem tra, doi chieu so" du va so" luy ke phat sinh tren so cai va cac so ke toan chi tiet se dUdc phan anh vao cac BCTC theo dung cac quy dinh hien hanh. 162 Hoc vi#n Tai chinh
  3. Chuang 5: Ca so dan tieu va bang chting kiem toan Chung ta co the tom tat quy trinh xii ly mot nghiep vu kinh te theo so' do sau: So do 5.1: Quy trin h xti ly cac nghiep vu k in h te p h a t sin h Nhtf vay, de co the phan anh cac nghiep vu kinh te phat sinh tai ddn vi vao he thong BCTC cua ddn vi, cac stf kien nay bat buoc phai trai qua mot loat cac khau xti ly. C) tat ca cac khau xti ly nay doi hoi cac nha quan ly cua ddn vi phai co diidc cac dam bad, cac chiing cii chac chan de khfing dinh rltng cac sii kien kinh te" phat sinh neu du dieu kien se dUdc ghi nhan vao he thong BCTC cua ddn vi mot each trung thiic va hdp ly. De cong nhan va cho pfiep mot sii kien kinh te co the dtfdc thuc hien, cac nha lanh dao ddn vi phai thiic hien sii phe ; # •) Q chuan cua minh doi vdi cac sii kien nay. Viec phe chuan de chd phep cac sii kien kinh te thudng dUdc thuc hien tren cd sd cac quyet dinh cua cac nha lanh dao ddn vi. Khi cac sii kien kinh te phat sinh, de cong nhan cac sU kien nay da thuc te xay ra chung se dUdc ghi nhan tren cac chUng tU ke toan, cac chUng tU nay phai hoan toan hdp phap hdp le va c6 day du chU ky ciia nhting ngUdi c6 lien quan. Tren cd sd cac chting tti ke toan, he thong ke toan ciia ddn vi se sii dung cac phUdng phap ke toan de tien hanh xti ly, ghi nhan, phan anh... cac sU kien nay de roi cuoi cung se phan anh Hoc vien Tai chinh 163
  4. GIAO TRINH LY THUYET KIEM TOAN no vao he thong BCTC cua ddn vi. Tat ca qua trinh xti ly cua he thong ke toan cung phai dtfdc thtfc hien tren mot he thong giay td, so sach va tai lieu ke toan phti hdp. Toan bo cac tai lieu ke toan nay cung phai dtfdc nhtfng ngtfdi co trach nhiem phe chuan va ky xac nhan. Cac quyet dinh cua cac nha quan ly ddn vi khi cho phep cac stf kien kinh te dtfdc thtfc hien, cac chtfng ttf ke toan phat sinh, cac so lieu, tai lieu, so sach ke toan va cac tai lieu co lien quan khac tao nen mot cd sd va la can ctf de dam bao cac khoan muc va cac thong tin dtfdc trinh bay tren BCTC cua ddn vi dtfdc lap ra hoan toan phti hdp vdi cac thong le, chuan mtic va che do ke toan hien hanh. Cac tai lieu do da hinh thanh nen mot cd sd d^n lieu cua BCTC. Nhtf vay, co' sd ddn lieu cua BCTC la can cti cua cac khoan muc va thong tin trinh bay trong BCTC do Giam doc (hoac ngiidi dting dau) dcfn vi chiu trach nhiem lap tren ccf sd cac chuan miic va che do ke todn quy dinh. Cac can cti nay phai dtidc the hien ro rang hoac co cd sd doi vdi tiing chi tieu trong BCTC. Ttfng bo phan va khoan muc cau thanh khac nhau cua BCTC thi co cd sd d in lieu cu the khong giong nhau. Cd sd d in lieu cua mot chi tieu va bo phan tren BCTC bao gom cac can ctf cho nhieu khia canh khac nhau cua cac thong tin va bo phan n&y. Tuy nhien, mot cd sd d in lieu phai bao gom cac can ctf de gidi trinh tren cac khia canh chu yeu sau (cac yeu to" dan lieu): - S ii hien hitu\ Mot khoan tai san, nguon von chu sd htfu hay m6t khoan nd phai tra dtfdc phan anh tren BCTC cua ddn vi tai thdi diem bao cao la phai thtfc te ton tai tai thdi diem d6. 164 Hoc vien Tdi chinh
  5. Chuang 5: Co so ddn lieu va bdng chung kiSm toan Cac nha lanh dao ddn vi phai co nhiing can ctf thoa dang de chiing minh cho su ton tai cua cac khoan muc nay. Doi vdi mot so" khoan muc tai san sU hien hiiu con bao gom ca cac yeu cau ve chat lUdng cua cac tai san duoc phan anh. - Quyen va nghia vu: Hau het cac khoan tai san tren BCTC phai thuoc sd hUu cua ddn vi, vdi mot so" khoan tai san neu khong thuoc quyen sd hUu cua ddn vi thi chung chi dtfdc phan anh trC'n bao cao tai chinh khi ddn vi co quyen kiem soat lau dai vdi cac tai san nay va phai dap tfng yeu cau cua cac chuan mUc ke toan co lien quan (vi du: tai san co" dinh thue tai chinh). Doi vdi cac khoan cong nd dUdc phan anh, tren cac BCTC thi ddn vi dang cd nghia vu phai thanh toan thiic te" doi vdi cac khoan nd nay. - Sit phat sinh: Mot su kien hay mot nghiep vu kinh te" da dUdc ghi chep vao he thong so ke" toan cua ddn vi va dUdc phan anh vao BCTC thi phai thtfc sU phat sinh va cd lien quan den thdi ky bao cao. - Sit tinh todn va danh gia. Bao gom mot so khia canh sa u: + Sit danh gia: Mot khoan tai san, cong nd, von chu sd hUu, thu nhap va chi phi phai dUdc ghi chep theo gia tri thich hdp tren cd sd nguyen tac ke" toan, cac chuan miic ke" toan hien hanh hoac dUdc chap nhan phd’ bien. + Sit tinh toan: Cac su kien va nghiep vu kinh te" khi ghi nhan phai dUdc ghi nhan dung gia tri cua nd. Cac so" lieu va phep toan khi thuc hien phai dam bao tinh toan chinh xac ve mat toan hoc va khong cd sai sdt. Hoc vi^n Tai chinh 165
  6. GIAO TRINH LY THUYET KIEM TOAN - Sii phan loai va hack todn. Bao gom cac khia canh chu yeu sau: + Day du: Toan bo tai san, cac khoan nd, cac khoan doanh thu, chi phi, cac nghiep vu hay giao dich da xay ra va co lien quan den ky bao cao phai dtfdc ghi chep day dii trong he thong so ke toan cua ddn vi va phai dtfdc bao cao day du trong he thong BCTC. + Tinh dung dan: Cac khoan muc tai san, cong nd, nguon von chu sd huu, cac khoan chi phi, doanh thu phai dtfdc phan loai mot cach dung dan theo yeu cau cua cac chuan mtfc va che do ke toan. Cac khoan muc nay cung phai dtfdc ghi nhan va phan anh theo dung cac trinh ttf, sd do tai khoan va phtfdng phap ke toan hien hanh hoac dtfdc thtfa nhan. + Tinh dung ky: Mot nghiep vu va stf kien kinh te phat sinh phai dtfdc ghi nhan theo nguyen tac ke toan don tich, ttfc la dUdc ghi nhan vao ky ke toan ma chung phat sinh ma khong can cOf vao stf phat sinh cua dong tien. Khong co mot stf kien va nghiep vu kinh te nao dUdc ghi nhan sdm khi chtfa du dieu kien ghi nhan hoac dtfdc ghi nhan muon so vdi ky ma chung phat sinh. Khia canh nay dac biet quan trong vdi cac khoan doanh thu va chi phi vi no lam anh htfdng trtfc tiep den ket qua kinh doanh ciia ky bao cao va cac ky co lien quan khac. - Tong hap va cong bo. Bao gom cac khia canh chii yeu sau: + Cong don (Tong hdp): So' lieu cong don tren cac tai khoan va so ke toan phai dtfdc tinh toan mot cach chinh xac, viec luan chuyen so lieu gitfa cac so ke toan chi tiet va so ke toan tong hdp dam bao khong co sai sot. So" lieu tren cac so ke 166 Hoc vi$n Tai chinh
  7. C huong 5: C o s d d d n H $ u v a b d n g c h u n g k i e m t o d n toan cua cac tai khoan co lien quan phai dam bao phu hdp vdi nhau. + Trinh bay, cong bo": Cac chi tieu, bo phan va khoan muc tren BCTC phai dtfdc xac dinh, trinh bay va cong bo" theo dung yeu cau cua cac chuan mtfc va che do ke toan hien hanh. Nhu vay, co the khai quat cd sd dan lieu bang nhtfng diem cd ban sau (Bang so 5.1) B ang so 5.1: Cac ctf sd d a n lieu c u a BCTC CAC CO Sd DAN LIEU CUA BCTC Stf trinh bay va cung cap thong tin (cua) cac bo phan^ trong bao cao tai chinh: - Hien htfu - Quyen va nghia vu - Phat sinh - Tmh toan va danh gia - Phan loai va hach toan - Tong hdp va c6ng bo Cac cd sd dan lieu co tac dung quan trong doi vdi ca 3 giai doan cua qua trinh kiem toan la giai doan lap ke hoach, giai doan thtfc hien va giai doan ket thuc kiem toan. Trong giai doan lap ke hoach kiem toan, viec hieu biet ro ve cd sd dan lieu se giup KTV xac dinh dtfdc kha n&ng cac rui ro va sai pham co the xay ra trong BCTC cua ddn vi noi chung cung nhu d cac chi tieu va bo phan cau thanh tren bao cao noi rieng. Cd sd dan lieu cung la can ctf giup KTV xac dinh dtfdc Hoc vifn Tai chmh 167
  8. GIAO TRINH LY THUYET KIEM TOAN nhutng mat xich va thu tuc kiem soat cd ban dtfdc ddn vi xay diing va duy tri nham kiem soat cac khia canh cua hoat dong trong ddn vi. Tti nhting hieu biet nay KTV se xac dinh, liia chon cac thti tuc va trinh tit kiem toan phti hdp nham thu thap dtfdc dly du cac bang chting kiem toan can thiet cho viec danh gia he thong kiem soat noi bo cung nhtf cac nghiep vu va so" dut cua cac tai khoan. Day la nhting noi dung quan trong de xay diing mot chtfdng trinh kiem toan phti hdp cho tting khoan muc, bo phan cung nhtf toan bo bao bao tai chinh. Trong giai doan thtfc hien kiem toan, cd sd dan lieu se giup KTV luon xac dinh dtfdc muc tieu cac thti nghiem minh dang thiic hien, tren cd sd do co the diia ra cac quyet dinh co hieu qua nhat cho cuoc kiem toan. Trong giai doan ket thuc kiem toan, cd sd dan lieu la can cti de KTV xac dinh va danh gia tinh day du va thich hdp cua cac bang chting thu thap diidc v6i cac muc tieu kiem toan da diidc thiet lap, tti do danh gia diidc mtic do thoa man ve kiem toan. Tti do se gitip KTV dtfa ra cac quyet dinh co lien quan den cac thu tuc kiem toan can thtfc hien bo sung cung nhtf nhting nhan dinh danh gia ve cac chi tieu bo phan dtfdc kiem toan va toan bo BCTC. 5.1.2. Giai trinh cua cac nha quan ly Khi trinh bay va cong bo" cac thong tin tren BCTC cua ddn vi, cac nha quan ly phai chiu trach nhiem ve mtic do trung thtic va hdp ly cua toan bo BCTC cung nhtf cua tting chi tieu va bo phan dtfdc trinh bay tren BCTC. De khang dinh cac BCTC cua ddn vi dtfdc lap ra hoan toan trung thiic, hdp ly va tuan thu cac chuan mtfc va che" do ke 168 Hoc vi#n Tai chinh
  9. Chaang 5: Co so dan iifu va bang chCmg kiem toan 11 - -ii ■ J--- ' ■■■ " 1 .... ■ 1■ toan hien hanh, cac nha quan ly ddn vi phai c6 trach nhiem bao quan, ltfu trti va giai trinh cac thong tin, tai lieu la cd sd de hinh thanh nen cac chi tieu va bo phan cua BCTC. Cac thong tin, tai lieu nay doi hoi phai difdc trinh bay theo tiing khia canh cua tting chi tieu va bo phan tren BCTC ttic la theo tting yeu to" dan lieu cu the. Thong thtfdng, stf giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi dtfdc thiic hien thong qua viec cung cap cac thong tin, tai lieu co lien quan den cac nghiep vu, cac khoan tai san, cong nd, nguon von chu sd htiu, cac khoan doanh thu va chi phi phat sinh trong ky. Cac thong tin, tai lieu do co the la cac quyet dinh, cac hdp dong da dtfdc ky ket, cac ban thanh ly, quyet toan hdp dong, cac bien ban kiem ke tai san, cac bien ban doi chieu cong nd, cac chting tti ke toan phat sinh trong ky, cac so sach, tai lieu ke toan va cac tai lieu co lien quan khac... Tuy nhien, trong qua trinh kiem toan khi cac tai lieu dtfdc cac nha quan ly ddn vi cung cap chtfa day du de KTV co the dtfa ra ket luan, KTV co the phai yeu cau cac nha quan ly ddn vi cung cap cac giai trinh bang van ban ve cac van de ma KTV xet thay co anh htfdng trong yeu den BCTC. Viec yeu cau cac nha quan ly ddn vi cung cap cac giai trinh bang van ban cung giup KTV co the han che dtfdc nhtfng hieu lam gitia KTV va cac nha quan ly ddn vi. Cac van de ma KTV yeu cau cac nha quan ly ddn vi giai trinh bang van ban co the gidi han trong cac van de rieng le, hoac tong hdp c6 anh htfdng trong yeu den BCTC. Trtfdng hdp xet thay can thiet, KTV phai thcng bao vdi cac nha quan ly ddn vi biet ro y kien cua minh ve tinh trong yeu cua cac van de can phai giai trinh. Hoc vi^n Tai chinh 169
  10. GIAO TRINH LY THUYET KIEM TOAN Trong qua trinh kiem toan, cac nha quan ly ddn vi co the gtfi ban giai trinh tdi KTV va cong ty kiem toan mot cach tii nguyen hoac theo yeu cau cu the cua KTV. Tuy nhien, khi cac ban giai trinh nay co lien quan den nhiing van de trong yeu cua BCTC, KTV can phai lam cac cong viec sau: - Thu thap blng chiing kiem toan tii cac thong tin d trong ddn vi hay ngoai ddn vi de xac nhan nhiing giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi; - Danh gia sii hdp ly va nhat quan giiia ban giaitrinh vdi cac bang chiing khac ma KTV thu thap diidc; - Xac djnh miic do hieu biet cac van de da diidc giaitrinh cua ngiidi lap giai trinh. Cac ban giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi khong the thay the diidc cac bang chiing khac ma KTV thu thap diidc. Doi vdi mot so' van de co anh hiidng trong yeu den BCTC, mac du nd da diidc cac nha quan ly ddn vi giai trinh, KTV v ln phai tien hanh thu thap cac bang chiing kiem toan lien quan neu cd the thu thap diidc. Ngtfdc lai, neu cac bang chiing nay cd the thu thap diidc nhtfng KTV khdng thu thap se d in den stf gidi han ve pham vi kiem toan. Cung can phai ltfu y rin g trong mot so trtfdng hdp, cac ban giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi la bang chiing kiem toan duy nhat ma KTV thu thap dtfdc. Khi cac giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi cd mau th u ln vdi cac bang chiing kiem toan khac ma KTV thu thap dtfdc va trong mot so trtfdng hdp KTV phai tien hanh xac minh lai mtfc do tin cay cua cac bang chiing da thu thap dtfdc va cac giai trinh cua cac nha quan ly ddn vi. 170 Hoc vi$n Tai chinh
  11. C huang 5: C a s d d d n ii$ u v a b d n g c h u n g k i e m t o a n Neu cac nha quan ly ddn vi ttf choi cung cap cac giai trinh ma KTV yeu cau se lam gidi han pham vi kiem toan, thi tuy thuoc vao mtfc do gidi han KTV phai dtfa ra y kien “chap nhan ttfng phan” hoac y kien “ttf choi”. Trong trtfdng hdp nay KTV cung phai danh gia lai do tin cay cua tat ca cac giai trinh khac ma cac nha quan ly ddn vi da thtfc hien trong qua trinh kiem toan va xem xet mtfc do anh htfdng cua n6 den BCTC. 5.1.3. Muc tieu kiem toan chung va muc tieu kiem toan dac thu Viec lap va trinh bay BCTC trung thtfc, hdp ly, phu hdp vdi cac chuan mtfc va che do ke loan hien hanh la trach nhiem cua chu doanh nghiep. De dat muc dich kiem toan toan dien cac BCTC noi chung, ttfc la de dtfa ra cac y kien nhan xet ve BCTC cua ddn vj, KTV phai xem xet, kiem tra rieng biet cac bo phan, khoan muc cua chung. Muc tieu kiem todn tiing bo phan cua BCTC la nham thu thap day du chiing cit xac ddng ve moi khia canh lam cd sd xac 9 nhan cho tiing bo phan diidc kiem todn. De co the dtfa ra muc tieu kiem toan rieng biet cho moi khoan muc, ngtfdi ta co gang dtfa ra nhtfng muc tieu kiem toan chung co the ap dung cho moi khoan muc. Cac muc tieu kiem toan chung (General audit objectivies) nay dtfdc hinh thanh tren cd sd dan lieu. - Sii hien hiiu: KTV can thu thap cac bang chting ve sti hien cd cua tai san va nguon von dtfdc phan anh tren bang can ddi ke toan bang cac ky thuat va thu tuc kiem toan thi'ch hdp cho ttfng bo phan va khoan muc. 1 Hoc v if n Tai chinh 171
  12. GIAO TRINH.LY THUYET KIEM TOAN Cac ky thuat kiem toan thich hop de co the thu thap bang chiing kiem toan lien quan den muc tieu nay la kiem tra vat chat (ap dung doi vdi nhiing tai san htiu hinh), thiic hien cac thu tuc xac nhan vdi cac ben co lien quan, kiem tra cac chiing tii tai lieu chiing minh cho sii ton tai cua cac khoan tai san va nguon von (doi vdi tai san vo hinh, nguon von chu sd hiiu)... Tuy nhien, khong phai luc nao KTV cung co the ap dung diidc cac thu tuc kiem toan nay, trong trtfdng hdp pham vi kiem toan bi gidi han KTV co the ap dung cac thu tuc kiem toan thay the mot cach phu hdp nham co diidc cac bang chiing kiem toan can thiet. - Si/ phat sinh: KTV can thu thap day du cac bang chiing nham dam bao toan bo cac sii kien, cac nghiep vu kinh te, cac khoan doanh thu va chi phi da diidc ke tdan ddn vi ghi chep vao he thong so ke toan cua ky bao cao la thiic sii phat sinh thiic te tai ddn vi. Cac chiing tti ke toan va cac tai lieu co lien quan diidc cong nhan la hdp phap va hdp le la mot dam bao cho sii phat sinh cua cac nghiep vu nay. Trong mot so triidng hdp KTV co the thiic hien cac ky thuat kiem toan khac de thu thap cac bang chting cho sii phat sinh cua cac nghiep vu va sti kien nay, nhii: thiic hien viec lay xac nhan cua ben thti ba co lien quan, hoac kiem tra so phat sinh cua cac tai khoan co lien quan trong ky bao cao hoac ky sau... - Quyen va nghia vu: Sti ton tai va hien co cua tai san khong dam bao cho chung thuoc quyen sd htiu ctia ddn vi. Nhieu tai san hien co tai ddn vi nhiing khong thuoc sd htiu cua ho, vi du cac loai vat ta 172 Hoc vi$n Tai chinh
  13. Chuong 5: Co so ddn ii$irvd bang chung kiem todn hang hoa nhan giti ho, nhan gia cong, tai san co" dinh thue hoat dong... Theo quy dinh cua cac chuan miic va che do ke toan hien hanh chi’ nhting tai san thuoc quyen sc( htiu hoac quyen kiem soat lau dai cua ddn vi (tai san co dinh thue tai chinh) mdi dUdc phan anh va trinh bay tren cac BCTC, nhutng tai san con lai do ddn vi dang nSm giti va sti dung se diidc phan anh tren cac chi tieu ngoai bang. Vi vay KTV phai thu thap cac bang chting ve quyen sd htiu (hdac quyen kiem soat lau dai) cua ddn vi doi vdi cac tai san da phan anh tren BCTC bang cach xem xet can than cac tai lieu, chting tti lam can cti phap ly lien quan... Doi vdi cong nd phai tra, can phai cd bang chting xac nhan nghia vu cua ddn vi dang ton tai. - Sit tinh todn va danh gia: + Su danh gia: KTV can phai xem xet viec danh gia tai san (bao gom ca ngoai te, vang bac...), cong nd, won chu sd htiu, thu nhap va chi phi cua ddn vi cd phu hdp vdi cac nguyen tac ke toan va che do ke toan hien hanh hoac diidc chap nhan pho bien hay khong. De thiic hien muc tieu nay, KTV can chu y: • Cac chinh sach ke toan ma ddn vi ap dung de danh gia cd dting vdi cac chuan miic, che do ke toan hay khong? • Viec ap dung phiidng phap danh gia cd hdp ly va nhat quan khdng? • Cach tinh toan trong qua trinh ap dung nguyen tac danh gia cd chinh xac khdng? Ngoai ra, doi vdi mot so tai san cua ddn vi nhii: hang ton kho, cac khoan dau tii, nd phai thu theo yeu cau cua cac chuan miic ke toan viec phan anh gia tri cua cac tai san nay tren Hoc vi#n Tai chinh 173
  14. GIAO TRiNH LY THUYET KIEM TOAN v O BCTC khong dtfdc cao hdn gia tri thuan co the thtfc hien dtfdc cua chung. Do vay, trong qua trinh kiem toan tai cac ddn vi neu xuat hien cac bang chting cho thay kha nang gia tri thuan co the thuc hien dtfdc cua cac tai san nay co xu htfdng nho hdn gia goc cua chung, KTV se phai xem xet danh gia tinh phu hdp cua cac khoan dtf phong da dtfdc ddn vi trich lap. Tinh hdp ly cua cac khoan dtf phong dtfdc trich lap se anh htfdng ttfdng doi ldn den mtic do trung thtic va hdp ly cua cac chi tieu dtfdc trinh bay tren Bang can doi ke toan va Bao cao ket qua kinh doanh va thtfdng anh htfdng rat ldn den quyet dinh cua nhting ngtfdi sti dung cac thong tin tai chinh cua ddn vi. + Stf tinh toan: Theo muc dich nay, KTV phai thu thap day du cac bang chting kiem toan nham dam bao cac stf kien va nghiep vu kinh te phat sinh trong ky dtfdc ke toan cua ddn vi ti'nh toan va ghi chep dung gia tri. De thtfc hien dtfdc muc tieu kiem toan nay, KTV co the stf dung mot so" ky th u at chu yeu sau: Tien hanh tmh toan lai de kiem tra do chinh xac ve so" hoc ciia cac phep tinh ma ddn vi da thtic hien, thtfc hien qua trinh phan tich nham xem xet cac kha nang nham lan co the co trong qua trinh tmh toan... - Si/phan loai va hach todn: + Tinh day du: Theo muc tieu kiem toan nav, KTV phai co bang chting de chting minh rang moi nghiep vu, tai san, cong nd... deu dtfdc ghi chep va phan anh day dti tren BCTC. De thiic hien muc tieu nay KTV can phai thiic hien nhieu thu tuc kiem toan ket hdp: Tien hanh kiem tra cac thu tuc kiem soat noi bo ddn vi ap dung de dam bao cac nghiep vu phat sinh dtfdc ghi 174 Hoc vi^n Toi chinh
  15. Chuong 5: Co sd ddn li$u va bdng chCmg kiem toan chep day du; th u c hien cac t h u tuc p h a n tich va d a n h gia nh&m xac dinh k h a n a n g co the bo sot cac n g h iep vu ta i ddn vi; tie n h a n h doi c hieu so" lieu giUa cac chUng tU ke to a n va so" lieu t r e n cac so ke" to a n co lien quan; kiem tra cac k h o a n m uc co lien q u a n de loai bo k h a n a n g nghiep vu dUdc p h a n a n h vao cac k h o a n m u c n a y va do vay se a n h hudng den t m h d ay du; tro n g mot so" trUdng hdp KTV co the ket hdp vdi q u a t r i n h k iem t r a vat chat de xem xet tin h day du cua cac n g h iep vu, ta i san, cong nd da dUdc ghi n h a n ... + Tinh dung dan: De thuc hien muc tieu nay, trUdc het KTV phai kiem tra lai chinh sach phan ldai cua ddn vi vdi cac khoan muc tai san, cong nd, ngu6n v6"n chu sd hUu, cac khoan doanh thu, chi phi. Co the tien hanh chon mau de kiem tra viec phan loai doi vdi mot so" khoan muc cu the. De d a m bao cac sU kien va nghiep vu k in h te" p h a t s in h dUdc hach to a n d u n g trin h tu va phUdng p h a p ke to an , KTV cd the thuc h ie n mot so’ thii nghiem sau: • Kiem tra lai sd do hach toan cua ddn vi doi vdi tUng loai nghiep vu kinh te" phat sinh, danh gia su phu hdp va nhat quan cua sd do hach toan nay vdi cac chuan mtic va che" do ke" toan hien hanh. • Kiem tra lai qua trinh hach toan cac sti kien va cac nghiep vu nh&m dam bao chung dUdc thtic hien dung sd do hach toan da quy dinh. • Kiem tra cac khoan muc va bo phan cd lien quan nhSm dam bao cac sU kien va nghiep vu khong bi hach toan nham lan sang cac bo p h a n va k h o a n muc nay. Hoc vi$n Tai chinh 175
  16. GIAO TRiNH LY THUYET KIEM TOAN Bggggaas 1 ■ ■■ ■ + Tinh dung ky: Cac stf kien va nghiep vu kinh te nay cung dtfdc phan anh dung ky ma chung phat sinh va du dieu kien duoc ghi nhan. Tien hanh doi chieu ngay thang cua cac chiing tii chiing minh cho stf phat sinh cua cac nghiep vu va ngay thang ghi so ke toan cac nghiep vu cua ddn vi, thii nghiem nay co the dtfdc thuc hien cho cac nghiep vu va stf kien phat sinh vao cuoi ky ke toan va dau ky ke toan tiep theo nham dam bao cho cac nghiep vu duoc ghi chep dung ky phat sinh. Muc tieu kiem toan viec ghi chep dung ky doi vdi cac sii kien va nghiep vu kinh te phat sinh diidc dac biet quan tam trong qua trinh kiem toan cac khoan doanh thu va cac khoan chi phi. - Tong hop va cong bo: Muc tieu nay doi hoi, KTV phai cd day du bang chiing kiem toan nhSm dam bao cac khoan muc tai san, cong nd, nguon von chu sd hiiu, cac khoan chi phi, doanh thu... dtfdc ddn vi phan loai mot cach dung dan; cac stf kien va nghiep vu kinh te phat sinh dtfdc hach toan dung trinh ttf va phiidng phap ke toan; so' lieu cong don tren cac tai khoan va so ke toan phai dtfdc tmh toan mot cach chinh xac, viec luan chuyen so lieu giiia cac so ke toan chi tiet va so ke toan tong hdp dam bao khong cd sai sdt; cac chi tieu, bo phan va khoan muc tren BCTC phai dtfdc ddn vi xac dinh, trinh bay va cong bo" theo dung yeu cau cua cac chuan miic va che do ke toan hien hanh. + Cong don (Tong hdp): So lieu tren BCTC cua mot khoan muc thtfdng bao gom nhieu ddi ttfdng chi tiet. Dong thdi so dtf cua moi loai tai khoan lai bao gom nhieu bien dong cua nhieu 176 Hoc vi§n Tai chinh
  17. Chuorig 5: C a sd ddn lieu va bang chting kiem toan nghiep vu tao thanh. Vi vay, trtfdc khi kiem tra stf chinh xac cua tting doi ttfdng chi tiet, tting khoan muc phai kiem tra qua trinh tong cong, luy ke (cong don). So lieu tren BCTC cung phai phan anh chmh xac so" lieu tren so ke toan, bao gom so cai va cac sd chi tiet. KTV cting can kiem tra de dam bao so" lieu tren bao cao thong nhat vdi so" lieu tren cac loai sd ke toan. + Trinh bay, cong bo": Cuo"i cung, de dam bao cac chi tieu, bo phan va khoan muc tren BCTC phai dtfdc ddn vi xac dinh, trinh bay va cong bo" theo dung yeu cau cua cac chuan miic va che" do ke toan hien hanh, KTV co the thtfc hien mot so" thu tuc kiem toan sau: • Kiem tra lai chinh sach cua ddn vi trong viec xac dinh cac chi tieu bo phan cua BCTC tren cd sd so lieu tren cac so ke" toan tong hdp va chi tiet. Danh gia tinh hdp ly va dung d&n cua cac chinh sach nay so vdi cac chuan miic va che" do ke" toan hien hanh. • Kiem tra lai qua trinh tinh toan xac dinh cac chi tieu bo phan cua BCTC ma ddn vi da thtfc hien nh&m dam bao tuan thu cac chmh sach da quy dinh. • Trong trtfdng hdp can thiet co the xac dinh lai cac chi tieu bo phan cua BCTC de doi chieu vdi cac so"lieu cua ddn vi... Nhtf vay, cd sd d in lieu va muc tieu kiem toan chung co moi quan he vdi nhau. Muc tieu kiem toan thtfdng dtfdc xac dinh dtfa tren cd sd d in lieu cua cac chi tieu va bo phan c£u thanh tren BCTC. Cac bo phan cau thanh khac nhau trong BCTC thi cd sd dan lieu co the khong giong nhau. Tuy nhien Hoc vi$n Tai chinh 177
  18. GIAO TRiNH LY THUYET KIEM TOAN muc tieu kiem toan tong quat la giong nhau doi vdi moi bo phan cau thanh. Cd sd dan lieu cua cac chi tieu, bo phan cau thanh tren BCTC lai anh htfdng den cac muc tieu kiem toan cu the ciia cac bo phan nay. Khi tien hanh kiem toan cac chi tieu bo phan khac O , 9 9 nhau tren BCTC KTV phai xac dinh muc tieu kiem toan cu the khac nhau tuy thuoc vao dac diem cua tting chi tieu bo phan nay. ^ 9 Mat khac, tai tting ddn vi cu the kha nang sai pham tai cac chi tieu be phan cung se lien quan den cac khia canh khac nhau tuy thuoc vao kha nang rui ro tiem tang, kha nang kiem soat cua he thong kiem soat noi bo... Vi vay, KTV cung can ltfu y rin g khi tien hanh kiem toan tai cac ddn vi khac nhau thi muc tieu kiem toan dtfdc xac dinh cho tting bo phan va khoan 9 *) muc cu the cting khac nhau. Vf du: Khi kiem toan doanh thu ban hang tai mot ddn vi neu KTV nghi ngd kha nang doanh thu dtfdc bao cao ldn hdn thtic te khi do muc tieu kiem toan dam bao stf phat sinh cua nghiep vu ban hang se dtfdc quan tam va muc tieu kiem toan tmh day du se dtfdc loai bo va ngtfdc lai. Viec xac dinh muc tieu kiem toan cho cac nghiep vu va so" dtf cua cac tai khoan cung cd sii khac biet, cu the: Khi kiem toan cac nghiep vu thi cac muc tieu kiem toan thtfdng dtfdc KTV quan tam la: stf phat sinh cua nghiep vu, qua trinh tinh toan va danh gia vdi cac nghiep vu, qua trinh phan anh va ghi chep cac nghiep vu phai dam bao tm h day du, dting d in va dting ky. 9 / Cac muc tieu kiem toan se dtfdc nhac tdi trong qua trinh kiem toan so dtf cac tai khoan va cac khoan muc la: stf hien 178 Hoc vi$n Tai chinh
  19. Chuong 5: C a sd ddn liiu va bdng chCmg kiem toan hiiu, quyen va nghia vu, viec tmh toan va danh gia, tinh day du, dung din, viec cong don, qua trinh trinh bay va bao cao. Co *) / 'J Q the tom tat muc tieu kiem toan tong quat vdi cac nghiep vu va so' da qua bang sau: Bang so 5.2: Muc tieu kiem toan tong quat cac nghiep vu MUC TIEU KIEM TOAN TONG QUAT CAC NGHIEP VU (*) - Phat sinh - Danh gia - Stf tmh toan - Day du - Dung dSn - Dung ky (*) Doi vdi mot sd chi tieu tren bao cao tai chinh dtfdc lap tren cd sd luy ke phat sinh cac tai khoan, muc tieu kiem toan cac nghiep vu con dtfdc bd sung them cac khia canh: cong don (tong hdp) va cong bo. Hoc vi#n Tai chinh 179
  20. GIAO TRiNH LY THUYET KIEM TOAN Bang so 5.3: Muc tieu kiem toan to n g quat so d ti cac tai khoan M U C T IE U KIEM T O A N T O N G Q U A T so d u 1 cAc tAi khoA n - Su hien htiu - Quven va nghia vu - Danh gia - Sii tinh toan - Day du - Dung d in - Cong don (Tong hdp) - Cong bo 5.2. BANG CHU*NG KIEM TOAN 5.2.1. Y nghia cua bang chting kiem toan Bing chiing kiem toan la mot trong nhting khai niem cd ban nhat cua kiem toan. Xet ve thiic chat, kiem toan chinh la qua trinh KTV thu thap va danh gia cac b ln g chting kiem toan blng viec ap dung cac phtfdng phap kiem toan thich hdp. Cac blng chting kiem toan se giup cho KTV ru t ra nhting ket luan hdp ly, lam can cti vting chic de dtfa ra cac y kien nhan xet ve BCTC cua doanh nghiep. Bang chting kiem toan la cd sd de chting minh cho cac nhan dinh cua KTV ve cac BCTC cua ddn vi. Xuat phat tti y 180 Hoc vi#n Tai chinh

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản